IV SA/WR 258/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-10-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezczynność organuniewykonanie wyrokugrzywnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizezwolenie na pobytcudzoziemcynaruszenie prawaskarga na bezczynność

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę za niewykonanie prawomocnego wyroku w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, stwierdzając rażące naruszenie prawa.

Strona skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Wojewodę Dolnośląskiego prawomocnego wyroku zobowiązującego go do załatwienia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, mimo że ostatecznie wydał decyzję po długim okresie zwłoki. W konsekwencji Sąd wymierzył Wojewodzie grzywnę, stwierdził rażące naruszenie prawa, przyznał stronie sumę pieniężną i zasądził koszty postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi I. Z. na niewykonanie przez Wojewodę Dolnośląskiego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2021 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 1068/21), który zobowiązywał organ do załatwienia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w terminie 30 dni. Pomimo upływu terminu, organ nie załatwił sprawy, a nawet po otrzymaniu prawomocnego wyroku i akt sprawy w marcu 2022 r., podjął czynności zmierzające do rozpoznania wniosku dopiero w kwietniu 2023 r., a decyzję wydał w sierpniu 2023 r. Sąd uznał, że doszło do bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa. Wymierzono Wojewodzie grzywnę w kwocie 300 zł, stwierdzono rażące naruszenie prawa, przyznano stronie sumę pieniężną w wysokości 1000 zł oraz zasądzono koszty postępowania w kwocie 697 zł. Sąd oddalił dalej idącą skargę oraz żądanie orzeczenia o istnieniu uprawnienia strony do zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a., wskazując na brak podstaw prawnych do takiego rozstrzygnięcia w tej konkretnej sprawie. Nie uwzględniono również wniosku o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku.

Uzasadnienie

Organ nie załatwił sprawy w terminie wyznaczonym przez sąd, a podjęcie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku nastąpiło po ponad 13 miesiącach od otrzymania prawomocnego wyroku, a decyzja została wydana po 17 miesiącach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

p.p.s.a. art. 154 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wysokość grzywny mieści się w granicach określonych przez przepis.

p.p.s.a. art. 154 § § 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przyznać stronie sumę pieniężną.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 35 § § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 79a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wezwanie do uzupełnienia materiału dowodowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku sądu. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Strona wezwała organ do wykonania wyroku przed wniesieniem skargi.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że wyrok został wykonany w części dotyczącej kosztów i sumy pieniężnej, a wniosek o zezwolenie na pobyt został rozpatrzony. Organ podniósł, że czynności podjęte po otrzymaniu wyroku świadczą o jego wykonaniu. Sąd oddalił żądanie orzeczenia o istnieniu uprawnienia strony do zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. z uwagi na brak podstaw prawnych.

Godne uwagi sformułowania

niewykonanie wyroku stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu bezczynność organu ma charakter rażący

Skład orzekający

Daria Gawlak-Nowakowska

sprawozdawca

Ewa Kamieniecka

przewodniczący

Marta Pająkiewicz-Kremis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konsekwencje niewykonywania prawomocnych wyroków sądów administracyjnych przez organy, w tym możliwość nałożenia grzywny i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Podkreśla znaczenie terminowości działań organów i konsekwencje ich zwłoki."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania wyroku w przedmiocie zezwolenia na pobyt, ale zasady dotyczące bezczynności i odpowiedzialności organów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje realne konsekwencje dla organów administracji publicznej za lekceważenie wyroków sądowych, co jest istotne dla prawników i obywateli.

Grzywna dla Wojewody za ignorowanie wyroku sądu – czy administracja działa sprawnie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 258/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Wymierzono organowi grzywnę z art. 154 p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 154
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 października 2023 r. sprawy ze skargi I. Z. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie niewykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 1068/21 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 300,00 zł (trzysta złotych); II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej I. Z. sumę pieniężną w wysokości 1.000,00 zł (jeden tysiąc złotych); IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej I. Z. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I. Z. (dalej: Skarżący, Strona) zwrócił się 13 października 2020 r. (data wpływu do organu) do Wojewody Dolnośląskiego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP.
Wyrokiem z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 1068/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi Strony na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy (pkt I); stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 (pkt III); dalej idącą skargę oddalił (pkt IV); zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt V).
W dniu 5 stycznia 2022 r. wpłynęło do organu pismo pełnomocnika Strony z dnia 3 stycznia 2022 r. z danymi rachunku na który należy przekazać zasądzone kwoty.
Dnia 11 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny doręczył organowi prawomocne orzeczenie wraz z aktami.
Pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. organ zwrócił się do Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju o przelanie kwoty 1597,00 zł zgodnie w ww. wyrokiem na wskazane przez pełnomocnika Strony konto.
Dnia 17 sierpnia 2022 r. do organu wpłynęło wezwanie Strony z dnia 10 sierpnia 2022 r. do wykonania ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 14 grudnia 2021 r. poprzez niezwłoczne wydanie rozstrzygnięcia administracyjnego zgodnie z punktem I wyroku.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2023 r. organ poinformował Stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz na odstawie art. 79a § 1 k.p.a. wezwał do dostarczenie w terminie 7 dni dokumentu potwierdzającego, że Strona ma zapewnione miejsce zamieszkania w trakcie planowanego pobytu w Polsce
Dnia 20 kwietnia 2023 r. do organu wpłynęła skarga Strony na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 1068/21. Strona wniosła:
1. na zasadzie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. o nałożenie na organ grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;
2. na zasadzie art. 154 § 7 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;
3. na zasadzie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczenie przez Sąd o udzieleniu Stronie zezwolenia na pobyt czasowy zgodnie z jej wnioskiem złożonym do organu oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzone postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4. na zasadzie art. 155 § 1 p.p.s.a. o wydanie przez Sąd postanowienia, w którym Sąd poinformuje właściwe organy, w tym organy zwierzchnie w stosunku do Wojewody Dolnośląskiego, o istotnych naruszeniach prawa i uchybieniach Wojewody Dolnośląskiego w postępowaniu;
5. na zasadzie art. 200 p.p.s.a. zasądzenie od organu na rzecz Strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, opłaty od skargi oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Strona skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał na czynności podjęte przez organ po otrzymaniu wyroku Sądu (pismo z dnia 12 kwietnia 2022 r. o przelanie zasądzonych wyrokiem kwot oraz pismo z dnia 21 kwietnia 2023 r. skierowane do Strony), podkreślił, że wyrok został wykonany w pkt III i V, zatem zarzut niewykonania wyroku w tym zakresie należy uznać za całkowicie niezasadny. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie organu, wniosek o wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie Stronie sumy pieniężnej jest bezzasadny i powinien być oddalony.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. organ poinformował, że decyzją z dnia 9 sierpnia 2023 r. udzielił Stronie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 9 sierpnia 2025 r. oraz przesłał przedmiotową decyzję (k: 24, 27 akt sprawy sądowej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga częściowo zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wezwanie jest więc skierowane do organu, który ma wykonać wyrok, a nie do sądu.
Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018) środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy.
Cytowany przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo Strony z 10 sierpnia 2022 r., wzywające organ do wykonania wyroku, a tym samym rozpoznania jej wniosku. Bezspornie również wyrokiem z dnia 14 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - uwzględnił skargę Strony na bezczynność organu w postępowaniu i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku Strony o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie 30 dni licząc od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczony został organowi w dniu 11 marca 2022 r. (data na etykiecie organu). Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 30 dni do rozpatrzenia wniosku Strony. Tymczasem organ nie tylko nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem w terminie wyznaczonym w jego punkcie I, ale do dnia wniesienia skargi do Sądu nie został on wykonany. W myśl natomiast przepisu art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek do uznania, że takie okoliczności, które obiektywnie mogłyby wydłużyć czas załatwienia przez organ sprawy, zaistniały a organowi administracji publicznej trzeba postawić zarzut bezczynności. Brak jest bowiem przesłanek wskazujących, że w niniejszej sprawie organ podjął stosowne czynności we właściwym terminie. Nie można uznać, że przyczyną niewykonania wyroku jest okoliczność, że organ musiał zobowiązać Stronę do przedłożenia dokumentów do sprawy. Nie negując konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, akta wskazują, że organ podjął przedmiotową czynność dopiero 21 kwietnia 2023 r., a zatem po ponad 13 miesiącach od daty otrzymania prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy i po upływie terminu wyznaczanego przez Sąd na rozstrzygnięcie sprawy. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że organ ignorował Stronę, bowiem nie informował jej o przyczynach tych opóźnień i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Sąd dostrzega, że po wniesieniu skargi organ wydał decyzję w przedmiocie udzielenia Stronie zezwolenia na pobyt czasowy, jednakże z przekroczeniem terminu wyznaczonego przez Sąd, gdyż uczynił to dopiero 9 sierpnia 2023 r. Natomiast niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (por. wyroki NSA z 21 kwietnia 2015 r., I OSK 2808/14; z 12 maja 2016 r., I OSK 2260/15; wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 140/12; wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r., III SA/Łd 278/17).
Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12 maja 1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.
Wobec uznania bezczynności organu w wykonaniu wyroku Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 300 zł. Wymierzając na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. grzywnę w takiej kwocie Sąd miał na uwadze jej dyscyplinującą funkcję oraz zawarty w niej też element represyjny, stanowiący w istocie "sankcję" za ignorowanie przez organ orzeczenia sądowego, jak też stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 k.p.a. oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a.
W ocenie Sądu, bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 in fine p.p.s.a.). Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę fakt, że mimo wskazanego przez WSA terminu 30 dni na załatwienie sprawy, przez ponad 13 miesięcy organ nie podjął praktycznie jakiegokolwiek działania w kierunku wykonania wyroku. Nie można uznać za takie działanie wypłaty kwoty sumy pieniężnej oraz kosztów postępowania określonych w wyroku. Sedno sprawy dotyczyło bowiem rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę. Wydany w sprawie wyrok nie zmotywował organu. Czynność zmierzającą do rozpoznania wniosku Strony jaką organ podjął miała miejsce po upływie ponad 13 miesięcy po otrzymaniu prawomocnego wyroku z aktami sprawy, a jego wykonanie nastąpiło dopiero po upływie 17 miesięcy po otrzymaniu przez organ prawomocnego wyroku z aktami sprawy. Okoliczności te przesądzają o tym, że bezczynność organu ma charakter rażący.
Na wniosek Strony, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (art. 154 § 7 p.p.s.a.) i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał Stronie sumę pieniężną w kwocie 1000,00 zł. W ocenie Sądu kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych sprawy oraz standardu postępowania organu administracji pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. W przekonaniu Sądu zasądzona kwota z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę dla Strony za oczekiwanie na zakończenie jej sprawy, z drugiej zaś będzie stanowiła sankcję dla organu za niewykonanie wyroku określonym przez Sąd terminie. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt III sentencji wyroku, oddalając dalej idącą skargę w tym zakresie ponad kwotę przyznaną (pkt IV sentencji wyroku).
Dodatkowo, z uwagi na żądania sformułowane w skardze, tym miejscu należy przytoczyć treść przepisów art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a., stanowiących, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (§ 2) Wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie przez niego wyroku nie jest więc uzależnione od stwierdzenia rażącego charakteru bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania.
Dlatego wobec braku prawem przyznanych kompetencji Sąd nie mógł na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. zobowiązać organu do niezwłocznego wykonania wyroku zgodnie z jego sentencją tzn. punktu I wyroku WSA we Wrocławiu (zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy).
Na uwzględnienie nie zasługiwało też żądanie skargi stwierdzenia uprawnienia Strony w postaci możliwości udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 154 § 2 zd. 1 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 tego przepisu (czyli niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania), może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazał NSA w wyroku z 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2742/17 - w literaturze przedmiotu wskazuje się, że konstrukcja uprawnień orzeczniczych przewidzianych w art. 154 § 2 p.p.s.a. oznacza, iż orzeczenie przewidziane w tym przepisie może być wydane tylko w sprawie ze skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kiedy sąd administracyjny – stosownie do art. 146 § 2 p.p.s.a. – w wyroku, który nie został wykonany uznał uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisu prawa, albo kiedy sąd ten w wyroku wydanym na podstawie art. 149 p.p.s.a., a niewykonanym, uwzględnił skargę na bezczynność organów w powyższym zakresie art. 3 § 2 pkt 4 (zob. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 482). Podobnie uważa B. Dauter, który wskazuje, że w sprawach niewykonanego wyroku wydanego w trybie art. 149 p.p.s.a., w którym sąd uwzględnił skargę na bezczynność organu, przepis art. 154 § 2 p.p.s.a., może być stosowany, ale jedynie w zakresie wynikającym z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., czyli w sprawach dotyczących innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej (por. B. Dauter [w:] B Dauter, B Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, 2009 r., s. 408). Należy tu przytoczyć pogląd z komentarza do art. 154 p.p.s.a. zawarty w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 5. wydanie zmienione i uzupełnione, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017 s. 698, "za trafny należy uznać pogląd B. Dautera, że art. 154 § 2 p.p.s.a. może być stosowany wyłącznie w przypadkach merytorycznego orzekania o prawach i obowiązkach skarżącego - gdy sąd, uwzględniając wniosek strony w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (tj. w sprawach dotyczących innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej), może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa lub też w sprawach niewykonanego wyroku wydanego na podstawie art. 149 p.p.s.a., w którym sąd uwzględnił skargę na bezczynność organu w zakresie wynikającym z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] B Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2016 r., s. 665). Dosyć podobnie twierdzi T. Woś, w: T. Woś (red.) H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 917. Takie same poglądy prezentowane są także w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod. red. A. Skoczylasa i P. Szustakiewicza, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2016, art. 154 Nb 5. Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądy te podziela.
Zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie dotyczy przypadków objętych regulacją art. 154 § 2 p.p.s.a. i dlatego Sąd oddalił skargę w tej części.
Odnosząc się do wniosku Strony o wydanie na podstawie art. 155 § 1 p.p.s.a. postanowienia sygnalizacyjnego, Sąd zauważa, że powyższe orzeczenie ma charakter fakultatywny, jest wydawane tylko wówczas, gdy stwierdzone zostaną w toku postępowania istotne naruszenia prawa lub okoliczności mające wpływ na ich powstanie. W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie, nie zaszły podstawy do zastosowania procedury sygnalizacyjnej. W związku z powyższym, Sąd skargę w tym zakresie oddalił.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 p.p.s.a. orzekł w punktach I, II, III i IV sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie wpis w kwocie 200 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI