IV SA/WR 252/24

IV SA/Wr 252/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /sprawozdawca/
Anetta Makowska-Hrycyk
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
*Stwierdzono bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 530
art. 11 ust. 1
Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. B. na czynność Starosty Oławskiego z dnia 28 marca 2024 r. w przedmiocie naboru na stanowisko urzędnicze I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Starosty Oławskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Informacją z 28 marca 2024 r. o wyniku naboru na wolne stanowisko urzędnicze Starosta Powiatu Oławskiego poinformował, że w wyniku otwartego i konkurencyjnego naboru na stanowisko podinspektora w Starostwie Powiatowym w Oławie, do zatrudnienia na ww. stanowisku została wybrana A. G., zamieszkała w O.
W ramach uzasadnienia dokonanego wyboru wyjaśniono, że w wyniku przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej A. G. uzyskała wymaganą liczbę punktów. Ponadto spełniła wymagania formalne określone w ogłoszeniu o naborze i wykazała się dobrą znajomością przepisów podczas rozmowy kwalifikacyjnej.
Skargę na powyższą czynność wniosła inna uczestniczka naboru – P. B. (dalej jako "skarżąca"), żądając stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności. W skardze zarzuciła naruszenie:
1) art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 530) – dalej jako "ups":
- poprzez przeprowadzenie postępowania konkursowego (naboru) w sposób wadliwy, niekonkurencyjny, nieotwarty, nieweryfikowalny, niejawny bez zachowania obiektywnych kryteriów co do wyboru kandydatów na stanowisko urzędnicze (naruszenie zasady przejrzystości), tj. bezzasadne odrzucenie kandydatury skarżącej z uwagi na braki formalne dokumentacji, a które nie zostały przez organ wskazane i tym samym doprowadzenie do sytuacji, w której to w kolejnym etapie postępowania brała udział mniejsza liczba uczestników, co zaś wpłynęło na zwiększenie przez organ szans osoby, która ostatecznie została wybrana na wakujące stanowisko;
- sporządzenie uzasadnienia informacji o zakończonym naborze i jego wynikach, w taki sposób, iż nie wskazuje ono, by zweryfikowano cele rozmowy kwalifikacyjnej oraz zagadnienia jakie winna Komisja rekrutacyjna zbadać w toku ww. rozmowy;
2) art. 107 § 3 kpa, w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 4 ups, poprzez sporządzenie uzasadnienia czynności w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie poprawności postępowania, w tym ustalenia, jakie wyniki osiągnęła osoba wybrana na wolne stanowisko urzędnicze w toku prowadzonego naboru, co czyni uzasadnienie dokonanego wyboru niepełnym, nieweryfikowalnym, niepozwalającym ustalić, jaki wynik osiągnęła wybrana osoba;
3) art. 6 oraz art. 8 kpa, poprzez przeprowadzenie przez organ postępowania o nabór na stanowisko urzędnicze z naruszeniem zasady praworządności i pogłębiania zaufania do władzy publicznej polegające zwłaszcza na:
- braku wskazania jaki regulamin naboru znajduje zastosowanie w postępowaniu a także jak punktowana jest rozmowa kwalifikacyjna,
- braku jasnego, pełnego, rzetelnego oraz obiektywnego i weryfikowalnego podania przyczyn, w oparciu o które podjęto w ramach naboru takie a nie inne decyzje, w szczególności w przedmiocie zwrotu dokumentów aplikacyjnych skarżącej.
Motywując swoje stanowisko skarżąca omówiła przebieg postępowania konkursowego a także uzasadniła poszczególne zarzuty. Jednocześnie wskazała m.in., że w dniu 25 marca 2024 r. w rozmowie z Wicestarostą otrzymała informację o odrzuceniu jej kandydatury z uwagi na braki formalne dokumentacji, tj. brak świadectwa pracy od aktualnego pracodawcy. Z kolei w dniu 26 marca 2024 r. otrzymała od Starosty Oławskiego pismo z dnia 25 marca 2024 r. wraz z którym zwrócono jej dokumenty aplikacyjne i poinformowano o niezakwalifikowaniu jej do następnego etapu rekrutacji oraz o tym, że Komisja Rekrutacyjna stwierdziła, że jej oferta nie spełnia wymagań formalnych.
W tym kontekście skarżąca argumentowała, że zarówno w treści ogłoszenia o naborze, jak i w treści samego regulaminu naboru, mowa jest o obowiązku przedłożenia – m.in. - świadectwa pracy. W skardze wyjaśniła, że przedłożyła wszystkie dotychczasowe świadectwa pracy jakie posiadała, nie mogła natomiast przedłożyć świadectwa pracy z okresu aktualnego jej zatrudnienia. Z kolei zarówno ogłoszenie o naborze, jak i ww. regulamin, nie wskazują zaś, aby miała ona obowiązek dołączania do składanej oferty jakiegokolwiek innego dokumentu, tj. np. zaświadczenia potwierdzającego aktualne zatrudnienie. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że złożyła list motywacyjny jak i CV, wskazując i oświadczając w ich treści o przebiegu jej dotychczasowego zatrudnienia, w tym o aktualnym pracodawcy i aktualnie zajmowanym stanowisku pracy. Zwróciła uwagę, że – w jej ocenie - sprzecznym z zasadami logiki i doświadczenia życiowego pozostawałoby przedstawianie jakichkolwiek dokumentów poświadczających aktualne zatrudnienie, skoro jej pracodawcą na moment przystąpienia do konkursu na wolne stanowisko, był podmiot prowadzący nabór (Starostwo Powiatowe w Oławie). Dlatego skarżąca wskazała, że spełniła wszelkie wymogi formalne dotyczące przedłożonej przez siebie dokumentacji i tym samym powinna zostać zakwalifikowana do dalszego etapu rekrutacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaznaczył m.in. że jednym z wymogów kwalifikacyjnych związanych z naborem, był co najmniej 3-letni staż pracy na stanowisku urzędniczym. Wymóg ten – w ocenie organu - winien być należycie udokumentowany. Dalej organ argumentował, że sformułowany wymóg (jego "brzmienie") jest klarowny i nie powinien nastręczać potencjalnym kandydatom problemów natury interpretacyjnej. W sytuacji, gdyby natomiast tak było, tj. gdyby skarżąca powzięła wątpliwości co do sposobu w jaki sposób udokumentować staż pracy, to nic nie stało na przeszkodzie, aby zasięgnąć stosownych informacji bezpośrednio u źródła. Organ dokonując weryfikacji dokumentacji przedłożonej przez poszczególnych kandydatów, przeprowadza całe postępowanie w sposób otwarty oraz konkurencyjny. Wszyscy kandydaci są traktowani przez organ w ten sam sposób i wszyscy są weryfikowani w ten sam sposób. Dlatego organ stwierdził, że przyjęcie toku rozumowania skarżącej, z którego wynika, iż nie była ona zobligowana do udokumentowania swojego stażu pracy, albowiem jest pracownikiem strony organizującej nabór mogłoby narazić organizatora naboru na zarzut faworyzowania potencjalnych kandydatów, będących pracownikami placówki. Podsumowując swoje stanowisko organ stwierdził, że wszystkie etapy naboru zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Wszystkie czynności zostały przez organ należycie udokumentowane i nie są obarczone jakąkolwiek wadą. Jak podał, skarżąca działając w swoim interesie winna dochować należytej staranności i udokumentować wymagany w naborze staż pracy. Tymczasem skarżąca w sposób nieuprawniony i dowolny a priori założyła, iż to kryterium jej nie obowiązuje, albowiem pracuje ona w jednostce, która nabór ogłasza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa rozstrzygnięcie o naborze na wolne stanowisko urzędnicze, podjęte na podstawie przepisów ups jest aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Podlega więc kontroli sądowej pod kątem legalności działania (zob. np. postanowienie NSA z 30 października 2020 r., I OSK 1094/20 - publ. CBOSA).
Sąd uznając za dopuszczalną przedmiotową skargę na czynność organu, której uzewnętrznienie stanowi "informacja o wyniku naboru na wolne stanowisko urzędnicze" z 28 marca 2024 r. dokonał oceny, czy przeprowadzone postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z odpowiednimi przepisami ups, jak i poszanowaniem wynikających z nich zasad.
Dla oceny prawidłowości przeprowadzonego konkursu kluczowe znaczenie mają zaś regulacje zawarte w art. 11-15 ups.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ups, nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, jest otwarty i konkurencyjny. Nabór na wolne stanowisko urzędnicze składa się z trzech etapów: ogłoszenia o naborze (art. 13 ups), rozstrzygnięcia merytorycznego wyłaniającego najlepszego kandydata (art. 13a i art. 14 ups) oraz podania do publicznej wiadomości wyników naboru (art. 15 ups).
W pierwszym etapie, zgodnie z art. 13 ust. 1 ups, ogłoszenie o wolnym stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym oraz o naborze kandydatów na to stanowisko umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej, oraz na tablicy informacyjnej w jednostce, w której jest prowadzony nabór. Wedle art. 13 ust. 2 ups ogłoszenie o naborze powinno zawierać: 1) nazwę i adres jednostki; 2) określenie stanowiska; 3) określenie wymagań związanych ze stanowiskiem, zgodnie z opisem danego stanowiska, ze wskazaniem, które z nich są niezbędne, a które dodatkowe; 4) wskazanie zakresu zadań wykonywanych na stanowisku; 4a) informację o warunkach pracy na danym stanowisku; 4b) informację, czy w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w jednostce, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wynosi co najmniej 6 %; 5) wskazanie wymaganych dokumentów; 6) określenie terminu i miejsca składania dokumentów. Przy tym zgodnie z ust. 2a, wymagania, o których mowa w ust. 2 pkt 3, określa się w sposób następujący: 1) wymagania niezbędne to wymagania konieczne do podjęcia pracy na danym stanowisku; 2) wymagania dodatkowe to pozostałe wymagania, pozwalające na optymalne wykonywanie zadań na danym stanowisku.
Termin do składania dokumentów określony w ogłoszeniu o naborze, nie może być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia w Biuletynie (art. 13 ust. 3 ups).
W drugim etapie w toku naboru na wolne stanowisko urzędnicze, komisja wyłania nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, których przedstawia się kierownikowi jednostki celem zatrudnienia wybranego kandydata (art. 13a ust. 1 ups). Z przeprowadzonego naboru kandydatów sporządza się protokół, którego elementy treściowe zostały ustawowo określone (art. 14 ups). Wśród elementów treściowych protokołu szczególne znaczenie przypisuje się informacji o zastosowanych metodach i technikach naboru oraz uzasadnieniu dokonanego wyboru (art. 14 ust. 2 pkt. 3 i 4 ups).
W trzecim etapie, niezwłocznie po przeprowadzonym naborze należy podać do publicznej wiadomości informację o wyniku naboru przez umieszczenie na tablicy informacyjnej w jednostce, w której był przeprowadzany nabór, oraz opublikowanie w Biuletynie przez okres co najmniej 3 miesięcy (art. 15 ust. 1 ups). Informacja zawiera: 1) nazwę i adres jednostki; 2) określenie stanowiska; 3) imię i nazwisko wybranego kandydata oraz jego miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego; 4) uzasadnienie dokonanego wyboru albo uzasadnienie nierozstrzygnięcia naboru na stanowisko (art. 15 ust. 2 ups).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca przede wszystkim zarzuca naruszenie art. 11 ust. 1 ups poprzez przeprowadzenie naboru w sposób niekonkurencyjny, nieotwarty, nieweryfikowalny, niejawny bez zachowania obiektywnych kryteriów co do wyboru kandydatów na stanowisko urzędnicze (naruszenie zasady przejrzystości), czego uzewnętrznieniem było bezzasadne odrzucenie jej kandydatury z uwagi na braki formalne przedłożonej dokumentacji.
Odnosząc się do takiej argumentacji Sąd dostrzega, że jak wynika z akt administracyjnych w ogłoszeniu o naborze z 8 marca 2024 r. podano zarówno wymagania związane ze stanowiskiem ze wskazaniem, które z nich są niezbędne, a które dodatkowe (pkt 1 lit. a – g i pkt 2 lit. a - d ogłoszenia) jak i wymagane dokumenty (pkt 6 lit. a – j ogłoszenia).
Z kolei w piśmie z 25 marca 2024 r. organ poinformował skarżącą, że jej oferta nie spełnia wymagań formalnych, w związku z tym nie może zostać ona zakwalifikowana do następnego etapu rekrutacji.
A zatem w niniejszej sprawie bezspornym jest to, że organ nie dopuścił skarżącej do merytorycznej oceny kandydatury z uwagi na niespełnienie jednego z wymagań niezbędnych, tj. doświadczenia w postaci co najmniej 3 – letniego stażu pracy w urzędach administracji publicznej. Uznał bowiem, że nie udokumentowała "należycie" tego wymogu.
Z kolei według stanowiska skarżącej spełniła ona ww. warunek formalny, przedkładając posiadane świadectwa pracy, które ogłoszenie o naborze wymieniło pośród wymaganych dokumentów (zob. pkt 6 lit. g ogłoszenia). W tym kontekście akcentowała, że zarówno ogłoszenie o naborze, jak i ww. regulamin, nie wskazują, aby miała ona obowiązek dołączenia do składanej oferty jakiegokolwiek innego dokumentu, tj. np. zaświadczenia potwierdzającego aktualne zatrudnienie. Podkreśliła również fakt, że podmiot prowadzący nabór jest jednocześnie jej aktualnym pracodawcą.
W świetle takiego stanowiska stron istotne znaczenie ma konkluzja, że dla prawidłowości naboru - w aspekcie realizacji ww. zasad otwartości i konkurencyjności - kluczowe jest podanie w ogłoszeniu zarówno jednoznacznych kryteriów merytorycznych naboru (wymogów związanych ze stanowiskiem) jak i – stanowiących ich nierozerwalny korelat - wymaganych dokumentów (por. art. 13 ust. 2 pkt 3 i 5 ups).
Co istotne, zdaniem Sądu, "wymagania stanowiska pracy" a także mające je wykazać "wymagane dokumenty" powinny być opisane jednoznacznie w sposób niepozwalający na wywołanie jakichkolwiek wątpliwości wśród uczestników naboru. Założenie to dotyczy w szczególności opisu rodzaju oraz formy wymaganych dokumentów. Jeżeli chodzi o dokumenty wykazujące wymóg co najmniej 3 – letniego stażu pracy w urzędach administracji publicznej w ogłoszeniu z dnia 8 marca 2024 r. wymieniono tylko "kserokopie świadectw pracy". Dodatkowo, pośród wymaganych dokumentów wymieniono także "życiorys (CV) z dokładnym opisem przebiegu pracy zawodowej" (zob. pkt 6 lit. b ogłoszenia).
Należy dostrzec, że skarżąca przedłożyła dokumenty aplikacyjne w tym świadectwa pracy wykazujące staż pracy w Starostwie Powiatowym w Oławie w okresach (umowy na czas określony): 5 marca 2019 r. – 4 września 2019 r.; 16 września 2019 r. – 15 października 2019 r.; 1 listopada 2019 r. – 30 kwietnia 2020 r.;11 maja 2020 r. - 10 listopada 2021 r. Nadto z treści życiorysu wynikał fakt dalszej kontynuacji zatrudnienia u tego samego pracodawcy, tj. w Starostwie Powiatowym w Oławie. Co istotne, ww. okoliczności organ w odpowiedzi na skargę w ogóle nie kwestionował.
A zatem organ nie miał podstaw do uznania, że skarżąca nie spełniła wymogów formalnych w zakresie wymaganych dokumentów skoro – jako środek wykazujący spełnienie wymaganego stażu - przewidział tylko wspomniane kserokopie świadectw pracy. Organ zaś nie kwestionuje, że takie dokumenty skarżąca przedłożyła. W tym zakresie Sąd podziela argumentację skargi, że przepisy Kodeksu pracy – co do zasady, a przynajmniej w sytuacji skarżącej – nie przewidują możliwości wydania świadectwa pracy dla trwającego nadal stosunku pracy (por. art. 97 § 1 i § 11 Kp).
Argumenty organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę nie zasługują na aprobatę Sądu. Uczestnik naboru nie powinien domyślać się co do wymogów aplikacji w zakresie wymaganych dokumentów. Chybione jest więc założenie, że obowiązkiem kandydata jest uzyskiwanie dodatkowych informacji od organu co do wymogów formalnych wniosku (w przypadku jego wątpliwości). Przeciwnie, obowiązkiem organu – co należy jeszcze raz podkreślić – jest właściwy i precyzyjny opis tych wymagań w ogłoszeniu o naborze. O ile intencją organu było "należyte" udokumentowanie stażu pracy kandydatów, to powinien to uzewnętrznić poprzez precyzyjne, enumeratywne wymienienie wymaganych dokumentów obejmujących nie tylko świadectwa pracy, ale np. zaświadczenia aktualnych pracodawców. Oznacza to wprost, że nie można wobec kandydatów wyciągać negatywnych konsekwencji za nieprzestrzeganie warunków, których organ przeprowadzający nabór sam wyraźnie nie określił w ogłoszeniu.
Z tych przyczyn – według Sądu - organ bezpodstawnie uznał, że skarżąca nie spełniła wymogów formalnych naboru, a tym samym naruszył zasady otwartości i konkurencyjności postępowania rekrutacyjnego wyrażone w art. 11 ust. 1 ups. To zaś decyduje o konieczności stwierdzenia bezskuteczności czynności poinformowania o wynikach konkursu, przeprowadzonego niezgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy.
Organ ponownie prowadząc postępowanie konkursowe uwzględni dokonaną w niniejszym wyroku wykładnię art. 11 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 pkt 5 ups, co winno oznaczać dochowanie ogłoszonych reguł przeprowadzenia naboru na wolne stanowisko urzędnicze.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 146 § 1 ppsa.
Biorąc pod uwagę przyczyny uwzględnienia skargi Sąd uznał, że przedwczesne byłoby wypowiadanie się co do dalszych zarzutów skoncentrowanych wokół merytorycznego stadium konkursu (tj. wyboru najlepszego kandydata).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa, uwzględniając poniesione przez skarżącą celowe koszty, na które składa się wpis od skargi (200 zł).