IV SA/WR 232/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-04-26
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie przedemerytalnerenta z tytułu niezdolności do pracyzwrot nienależnie pobranych świadczeńbezrobotnypouczenieustawa o zatrudnieniuustawa o świadczeniach przedemerytalnychprawo pracyubezpieczenia społeczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K. K. w sprawie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych, uznając, że skarżący pobrał je mimo nabycia prawa do renty, o czym był pouczony.

Skarżący K. K. został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych za okres, w którym nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o zwrocie świadczeń. Skarżący zarzucał m.in. błędną wykładnię przepisów i brak pouczenia o skutkach pobierania świadczenia nienależnego. Sąd administracyjny uznał, że skarżący był pouczony o obowiązujących przepisach, a nabycie prawa do renty wykluczało posiadanie statusu bezrobotnego i prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Sprawa dotyczyła zobowiązania K. K. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych za okres od [...]r. do [...]r. Organ I instancji (Starosta) oraz organ odwoławczy (Wojewoda) uznały, że świadczenie było nienależne, ponieważ skarżący nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, o czym był pouczony. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym błędnej wykładni art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz niezastosowania art. 2 i 4 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Twierdził, że nie został prawidłowo pouczony o skutkach pobierania świadczenia nienależnego i że prawo do renty objęte było okresem od [...]r. do [...]r., a do czasu rozstrzygnięcia sądowego nie utracił prawa do świadczenia przedemerytalnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązujących przepisach, co potwierdził swoim podpisem na karcie rejestracyjnej i wniosku o świadczenie. Sąd podkreślił, że nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wykluczało posiadanie statusu bezrobotnego i prawa do świadczenia przedemerytalnego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W związku z tym, świadczenie przedemerytalne pobrane za okres od [...]r. do [...]r. zostało uznane za nienależne i podlegało zwrotowi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie przedemerytalne pobrane za okres, w którym skarżący nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, jest świadczeniem nienależnie pobranym, jeśli skarżący był pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do jego pobierania.

Uzasadnienie

Skarżący został pouczony o obowiązujących przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w tym o tym, że nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wyklucza posiadanie statusu bezrobotnego i prawa do świadczenia przedemerytalnego. W związku z tym, pobrane świadczenie za okres od [...]r. do [...]r. było nienależne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.ś.p. art. 30 § 1 i 4

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Dochody zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych dokonują powiatowe urzędy pracy według zasad określonych w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

u.z.p.b. art. 28 § 1 i 2 pkt 3

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się m.in. świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

u.z.p.b. art. 2 § 1 pkt 2 lit. c

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definicja bezrobotnego, który nie nabył prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 29 § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa zasady pomniejszania świadczeń przez organy rentowe w przypadku nabycia prawa do emerytury lub renty.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

u.z. art. 37 § 1

Ustawa o zatrudnieniu

Prawo do świadczenia przedemerytalnego.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 5

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący był pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, w tym o tym, że nabycie prawa do renty wyklucza posiadanie statusu bezrobotnego. Nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wykluczało posiadanie statusu bezrobotnego i prawa do świadczenia przedemerytalnego zgodnie z obowiązującymi przepisami. W sprawach o zwrot nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych, w których postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, stosuje się przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędna wykładnia art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Niezastosowanie art. 2 i 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Brak pouczenia o skutkach pobierania świadczenia nienależnego. Sprzeczność ustaleń organu z materiałem dowodowym w zakresie okresu pobierania świadczenia nienależnego.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach zapoznałem się z obowiązującymi przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994r.

Skład orzekający

Lidia Serwiniowska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Masternak-Kubiak

sędzia

Alojzy Wyszkowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych w przypadku nabycia prawa do renty, znaczenie pouczenia strony o skutkach prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, specyficzny stan faktyczny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zagadnienie odpowiedzialności za pobieranie świadczeń, do których utracono prawo, oraz znaczenie prawidłowego pouczenia przez organy administracji. Jest to typowa, ale istotna kwestia dla osób korzystających ze świadczeń socjalnych.

Czy pobieranie świadczeń po nabyciu prawa do renty to świadczenie nienależne? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 232/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alojzy Wyszkowski
Lidia Serwiniowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Masternak-Kubiak
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Sygn. powiązane
I OSK 1168/06 - Wyrok NSA z 2007-04-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda D., po rozpoznaniu odwołania K. K. od decyzji Starosty Powiatu w Ś. z dnia [...]r. znak [...]zobowiązującej do zwrotu kwoty brutto [...] zł tytułem nienależnie pobranych świadczeń tj. świadczenia przedemerytalnego za okres od [...]r. do [...]r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, decyzją z dnia [...]r. PS [...], na podstawie art. 30 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U. Nr 120, poz. 1252/ w związku z art. 28 ust. 1 i 2, art. 29 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2003 Nr 58, poz. 514 ze zm./ i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy z którego wynika, że K. K. ur. [...]r. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. dnia [...]. i przedstawił świadectwa pracy dokumentujące okresy zatrudnienia od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. tj. łącznie [...] lat oraz [...] miesięcy i złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, w którym jednocześnie oświadczył, że zapoznał się z obowiązującymi przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994r.
W dniu [...]r. K. K. przedłożył orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Dnia [...]r. skarżący przedłożył decyzję ZUS z dnia [...]r. znak: [...], o odmowie przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...]r., w którym podano, że został uznany za zdolnego do pracy.
Pismem z dnia [...]r. Powiatowy Urząd Pracy w Ś. zwrócił się do ZUS Oddział w Ś. o wydanie decyzji ustalającej wysokość emerytury dla K. K. w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego oraz przekazał niezbędne dokumenty.
Dnia [...]r. wpłynęła do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. decyzja ZUS Oddział w W. Inspektorat w Ś., z dnia [...]r. ustalająca wysokość emerytury dla potrzeb ustalenia świadczenia przedemerytalnego i decyzją z dnia [...]r. organ I instancji przyznał K. K. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r., w wysokości [...]zł miesięcznic, podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych.
W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. wpłynęło pismo ZUS, który zwrócił się o podanie kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres od [...]r. do [...]r. Powiatowy Urząd Pracy w Ś. w piśmie z dnia [...]r. poinformował ZUS Oddział w W. Inspektorat w Ś., że za okres od [...]r. do [...]r. K. K. pobrał zasiłki w kwocie [...]zł.
W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. wpłynęła decyzja ZUS z dnia [...]r. przyznająca skarżącemu prawo do renty od [...] r., tj. od daty określonej w wyroku sądu. do [...]r.
Dalej ustalono, że pismem z dnia [...]r. ZUS Oddział w W. Inspektorat w Ś. poinformował Powiatowy Urząd Pracy, że tytułem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od [...]r. do [...]r. tj. za okres, na który wyrokiem Sądu ustalono niezdolność do pracy, dokonuje zwrotu kwoty [...] zł brutto, bo kwota świadczenia rentowego była niższa, niż pobrane świadczenie przedemerytalne.
Na tej podstawie podjęto, w dniu [...]r., postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania K. K. z dniem [...]r. prawa do świadczenia przedemerytalnego, w wysokości [...]zł brutto miesięcznie, zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]r. a następnie decyzję z dnia [...]r., po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...]r., orzekającą o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty Powiatu w Ś., z dnia [...]r., nr [...]. w sprawie przyznania K. K. z dniem [...]r. prawa do świadczenia przedemerytalnego, w wysokości [...]zł brutto miesięcznie oraz o odmowie uznania K. K. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną.
Od decyzji z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie, a Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchylił decyzję z dnia [...]r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...]r. organ I instancji orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty Powiatu z dnia [...]r. nr [...] w sprawie przyznania K. K. z dniem [...]r. prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...]zł brutto miesięcznie oraz o odmowie uznania z dniem [...]r. za osobę bezrobotną.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie. Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując m.in., że skarżący z dniem [...]r. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, zatem nie mógł być uznany z dniem [...]r. za osobę bezrobotną, ponieważ nie spełniał warunków przewidzianych w art. 2 ust. 1 pkt 2 dla posiadania statusu bezrobotnego, a co za tym idzie prawa do świadczenia przedemerytalnego, dlatego istniała podstawa do uchylenia decyzji z dnia [...]r., nr [...], przyznającej prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. oraz do wydania orzeczenia o odmowie uznania skarżącego z dniem [...]r. za osobę bezrobotną.
Na decyzję Wojewody D. K. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Organ I instancji po otrzymaniu prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, z dnia 18.08.2004r., sygn. akt IV SA/Wr 502/04, w którym odrzucono skargę K. K. na decyzję Wojewody D., z dnia [...]r., nr [...], w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego, wydał w dniu [...]r., decyzję, zobowiązującą K. K. do zwrotu kwoty brutto [...]zł tytułem nienależnie pobranych świadczeń, to jest świadczenia przedemerytalnego za okres od [...]r. do [...]r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wskazując, że świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres od [...]r. do [...]r. jest świadczeniem nienależnym, ponieważ zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia. Okolicznością tą, w przypadku K. K. było nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...]r., pismem z dnia [...]r., ZUS uznał należności PUP w Ś. w kwocie [...]zł tytułem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od [...]r. do [...]r.. tj. za okres, na który wyrokiem sądu ustalono niezdolność K. K. do pracy. Ponieważ kwota świadczenia była niższa niż pobrane świadczenie przedemerytalne pozostała do zwrotu należna Powiatowemu Urzędowi Pracy w Ś. kwota [...]zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji powołał treść art. 28 ust. 1, ust. 2 pkt 3 oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Pismem z dnia [...]r. K. K. złożył odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej zmianę, bądź uchylenie, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 58, poz. 514) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że odwołujący został pouczony o skutkach pobierania świadczenia nienależnego, w tym przypadku świadczenia przedemerytalnego, podczas gdy z okoliczności sprawy, wniosku takiego nie można wysnuć,
- art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120. poz. 1252) poprzez jego niezastosowanie i tym samym nie uwzględnienie instytucji zawieszenia wypłaty świadczenia przedemerytalnego w stosunku do odwołującego i zastosowanie instytucji nieprzewidzianej w obowiązujących przepisach,
- art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych poprzez jego niezastosowanie, polegające na niezawieszeniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego w stosunku do odwołującego, w związku z przyznaniem przez organ rentowy odwołującemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i bezwarunkowe pozbawienie go prawa do tego świadczenia poprzez uznanie, iż nie jest on osobą bezrobotną,
2. sprzeczność istotnych ustaleń Starosty z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na tym, że w okresie od [...]r. do [...]r. pobierał on świadczenie nienależne, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że prawo do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy objęte było okresem od [...]r. do [...]r., w wyniku ustalenia tego prawa przez Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś..
Skarżący uważa, że w decyzji Starosty Ś. z dnia [...]r. brak jest pouczenia wynikającego z art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który to przepis stanowi, że świadczenie przedemerytalne będzie traktowane jako nienależne w sytuacjach określonych również tą ustawą, także w pozostałych dokumentach doręczonych mu brak jest takich pouczeń. Skarżący powołał przepis art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz stwierdził, że ustalenie prawa do renty w okresie od [...]r. do [...]r. nastąpiło w wyniku orzeczenia sądu i zgodnie z tą decyzją zakład rentowy był obowiązany, z chwilą jego uprawomocnienia, do wydania stosownej decyzji i wypłaty należnego świadczenia. Skarżący podnosi, że do czasu rozstrzygnięcia prawomocnym wyrokiem, nie utracił on prawa objętego decyzją z dnia [...]r., ponieważ roszczenie sądowe było zdarzeniem przyszłym i niepewnym, stąd też nie można mówić o wprowadzeniu przez niego organów decyzyjnych w błąd. Ponadto skarżący podaje, że organ rentowy dopiero pismem z dnia [...]r. poinformował jego, że świadczenie z tytułu renty ustało z dniem [...] r., zaś w okresie po [...]r. następuje wstrzymanie jej wypłaty, dlatego, zdaniem skarżącego, żądanie Starosty zwrotu świadczenia przedemerytalnego za okres objęty decyzją jest błędne i sprzeczne z prawem. Skarżący uważa, że Starostwo popełniło szereg uchybień w procedurze dotyczącej wstrzymania wypłaty świadczenia przedemerytalnego poprzez uznanie go za osobę nieuprawnioną, bo z ustawy wprost wynika, jak należy traktować osobę, która nabywa prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zdaniem skarżącego zgodnie z art. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych ulega ono zawieszeniu do czasu ustania prawa do renty i wobec faktu, że utracił on prawo do renty, starostwo powinno było podjąć procedurę związaną z dalszą wypłatą świadczenia przedemerytalnego. Tymczasem, w związku z zaprzestaniem wypłaty renty przez ZUS i pozbawienie skarżącego statusu bezrobotnego oraz bezprawne zaniechanie wypłaty świadczenia przedemerytalnego przez starostwo, został on pozbawiony środków do życia i wzywa, do zapłaty świadczenia nienależnego. Zdaniem skarżącego w tej sytuacji trudno mówić o świadczeniu nienależnym, albowiem zgodnie ze stanem faktycznym w okresie od [...]r. do [...]r. posiadał on ustawowe prawo do pobierania tego świadczenia.
W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. wpłynęło pismo skarżącego, w którym podtrzymał swoje argumenty zawarte w odwołaniu oraz wskazał na wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 29.03.1994r., III AUr 86/94 , OSA 1995/1, poz. 6 str. 55 - "Dopiero prawidłowe pouczenie nakłada na ubezpieczonego obowiązek powiadomienia organu rentowego o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń zaszłych po wydaniu decyzji, a zaniechanie tego obowiązku i pobieranie świadczenia w wysokości uzasadniającej jego zawieszenie czyni to świadczenie nienależnym w rozumieniu art. 106 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. 1982 r. Nr 40 poz. 267 z późn. zm.)" oraz na uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, z dnia 11.09.1996r., III AUr 105/96, OSA 1997/7-8 poz. 21 str. 74 - ..W sprawie ubezpieczeń społecznych pojęcie nienależnego świadczenia definiowane jest w art. 106 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40 poz. 267 z późn. zm.) z punktu widzenia osoby, która je pobrała stawiając - dla ustalenia obowiązku zwrotu po jej stronie - wymóg świadomości i premedytacji w pobraniu świadczenia nienależnego. Obowiązek zwrotu obciąża zatem tego - i tylko tego - kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się nie należy.", podając, że w tym stanie rzeczy, niniejsze odwołanie jest konieczne i uzasadnione.
Pismem z dnia [...]r., Powiatowy Urząd Pracy w Ś., przekazał pismo skarżącego z dnia [...]r., do organu II instancji.
W tych okolicznościach sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż odwołanie jest bezzasadne, wywodząc, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004r. Nr 120, poz. 8449) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast zgodnie z ust. 4 tego artykułu dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych za okres przypadający przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych dokonują powiatowe urzędy pracy według zasad określonych w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Powyższe przepisy wykluczają zastosowanie względem skarżącego art. 2 oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), dlatego zarzuty skarżącego dotyczące niezastosowania w jego przypadku tych przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych i tym samym nieuwzględnienia instytucji zawieszenia wypłaty świadczenia przedemerytalnego w stosunku do niego, w związku z przyznaniem przez organ rentowy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i bezwarunkowego pozbawienia jego prawa do tego świadczenia poprzez uznanie, iż nie jest on, osobą bezrobotną, nie mogą zostać uwzględnione.
Zasady dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w ustawie z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. z 2003r. Dz. U. Nr 58, poz. 514 ze zm.) określają przepisy art. 28, które w ust. 1 stanowią, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne, natomiast w ust. 2 definiują nienależnie pobrane świadczenie jako:
1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach,
2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie,
3) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29,
4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 16 ust. 4.
5) zasiłek lub świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę.
6) świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego.
Natomiast art. 29 ust. 1 cyt. wyż. ustawy określa, że w przypadku przyznania bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie prawa do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia za okres, za który wypłacono zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały świadczenie, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków, dodatków szkoleniowych, stypendiów, świadczeń przedemerytalnych lub innych świadczeń pieniężnych.
Z wyżej cytowanych przepisów oraz z całokształtu okoliczności sprawy wynika, iż nie można zgodzić się ze skarżącym, że został naruszony przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię, czy też poprzez niewłaściwe zastosowanie. Nie sposób również zgodzić się ze skarżącym, że istotne ustalenia Starosty są sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Istotnie prawo do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy, przysługującego skarżącemu, objęte było okresem od [...]r. do [...]r. i za okres, za który skarżący nabył prawo do renty organ rentowy dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29 pow. wyż. ustawy, w związku z czym brak podstaw do uznania pobranego przez skarżącego świadczenia przedemerytalnego, za okres od [...]r. do [...]r. za świadczenie nienależnie pobrane, jednakże skarżący pobrał świadczenie przedemerytalne nie tylko za ten okres, ale również za okres od [...]r. do [...]r. mimo że zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do jego pobierania, o których to okolicznościach skarżący został pouczony.
Twierdzenie skarżącego, iż z okoliczności sprawy nie można wysnuć wniosku, że został on pouczony o skutkach pobierania świadczenia nienależnego, nie może zostać uwzględnione w świetle faktu, iż w dniu rejestracji skarżący oświadczył, że "zapoznał się z obowiązującymi przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994r.". Okoliczności powodujące zaprzestanie spełniania warunków przewidzianych w tej ustawie dla posiadania statusu bezrobotnego, a co za tym idzie powodujące utratę prawa do świadczenia przedemerytalnego, były stronie znane. Strona wiedziała, że osoba, która spełnia warunki do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nic spełnia warunków do pobierania świadczenia przedemerytalnego, w szczególności treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu była stronie znana.
Zaistniały zatem przesłanki do uznania świadczenia przedemerytalnego, pobranego przez K. K., za okres od [...]r. do [...]r., w kwocie brutto [...]zł. za świadczenie nienależnie pobrane oraz do zobowiązania do jego zwrotu zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Poza tym podkreślono, iż wskazane przez skarżącego, w piśmie z dnia 18.01.2005r., orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 29.03.1994r., III Aur 86/94, OSA 1995/1, poz. 6, str. 55 i Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11.09.1996r., III Aur 105/96, OSA 1997/7-8, poz. 21, str. 74, dotyczą spraw, których stan faktyczny nie jest nawet zbliżony do stanu faktycznego sprawy skarżącego.
W skardze na powyższą decyzję skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji z dnia [...]r. [...]:
Wniósł "o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji."
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153 poz. 1270).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...]Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. przyznał K. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nadal od dnia [...]do [...]r.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu w . z dnia [...]r. Nr [...].
Decyzją tą wydaną - po wznowieniu postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylono decyzję ostateczną z dnia [...]r. Nr [...]w sprawie przyznania K. K. z dniem [...]r. prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...]zł brutto miesięcznie.
Jednocześnie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. 2001 Nr 6 poz. 56 ze zm.) odmówiono z dniem [...]r. uznania K. K. za osobę bezrobotną.
Postanowieniem z dnia 18.08.2004r. sygn. akt IV SA/Wr 502/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę K. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. [...]. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są natomiast następstwem tych wcześniejszych orzeczeń wydanych we wznowionym postępowaniu.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz. 514 ze zm.).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 pkt 1 cyt. ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się: świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.
Jak wynika z treści przywołanego przepisu warunkiem nakazania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia jest pouczenie o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia.
W dniu [...]r. skarżący wypełnił Kartę rejestracyjną oraz poświadczył własnoręcznym podpisem, w obecności pracownika powiatowego urzędu pracy, prawdziwość danych i oświadczeń zamieszczonych w tej karcie.
Z oświadczenia skarżącego wynika, że zobowiązuje się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w Karcie rejestracyjnej podanych /.../ oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach niespełnienia warunków wymienionych w ustawie (pkt 14 oświadczenia).
Ponadto we wniosku z dnia [...]r. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego skarżący oświadczył, "zapoznałem się z obowiązującymi przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994."
Zdaniem Sądu wcześniej wspomniany warunek został w sprawie spełniony.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c - bezrobotny - oznacza osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie uczącą się w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla zameldowania powiatowym urzędzie pracy jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.
Przywołanym na wstępie orzeczeniem Sąd przyznał skarżącemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nadal od dnia [...]r. do [...]r.
Skarżący w dacie rejestracji tj. [...]r. nie mógł być uznany za osobę bezrobotną bowiem nie spełniał warunków określonych w wyżej powołanym art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c cyt. ustawy. Tym samym nie mógł nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego (art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu /.../).
Stąd też pobrane przez skarżącego świadczenie przedemerytalne za okres od [...]r. do [...]r., należało uznać za świadczenie nienależne - w rozumieniu powołanego wyżej unormowania, a w konsekwencji zobowiązać do jego zwrotu.
Z powyższych przyczyn skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw prawnych należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI