IV SA/Wr 231/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2011-06-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba celnaodwołanie ze stanowiskakontrola sądowadopuszczalność skargistosunek służbowydyspozycyjnośćczynność z zakresu administracji

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę funkcjonariusza Służby Celnej na akt odwołania ze stanowiska kierowniczego, uznając go za niedopuszczalny środek zaskarżenia.

Skarżący, M. B., odwołany ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego, wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnego prawa pracy. Sąd, opierając się na stanowisku organu administracji, uznał, że akt odwołania ze stanowiska kierowniczego w Służbie Celnej nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego, a jedynie czynnością z zakresu dyspozycyjności funkcjonariusza. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na akt odwołania ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego w Ż. W. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o Służbie Celnej, twierdząc, że odwołanie było bezzasadne i naruszało jego prawa. W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że akt odwołania ze stanowiska kierowniczego nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kpa i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd przychylił się do tego stanowiska, wskazując, że stosunek służbowy funkcjonariusza celnego charakteryzuje się dyspozycyjnością wobec władzy służbowej, a odwołanie ze stanowiska kierowniczego jest czynnością z tej sfery, a nie decyzją administracyjną. Sąd podkreślił, że art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wymienia odwołania ze stanowiska kierowniczego jako aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, akt odwołania ze stanowiska kierowniczego w Służbie Celnej nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego, lecz czynnością z zakresu dyspozycyjności funkcjonariusza wobec władzy służbowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stosunek służbowy funkcjonariusza celnego jest stosunkiem administracyjnoprawnym, a odwołanie ze stanowiska kierowniczego nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 i art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

ustawa o Służbie Celnej art. 27 § ust. 11

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa o Służbie Celnej art. 146

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

ustawa o Służbie Celnej art. 149

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

rozporządzenie Ministra Finansów

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych

rozporządzenie Ministrów Finansów

Rozporządzenie Ministrów Finansów z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o NSA

Ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt odwołania ze stanowiska kierowniczego w Służbie Celnej nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego charakteryzuje się dyspozycyjnością, a odwołanie jest czynnością z tej sfery. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 188) nie przewiduje kontroli sądowej nad aktem odwołania ze stanowiska kierowniczego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów KPA (art. 188 ust. 5, art. 107 § 1 i 3) poprzez niezastosowanie ich do aktu odwołania. Zarzut naruszenia art. 97 ustawy o Służbie Celnej poprzez podjęcie decyzji o przeniesieniu na niższe stanowisko. Zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 27 ust. 11 ustawy o Służbie Celnej.

Godne uwagi sformułowania

Akt odwołania ze stanowiska stanowi czynność z zakresu dyspozycyjności funkcjonariusza wobec władzy służbowej. Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego jest stosunkiem administracyjnoprawnym, który powstał w drodze mianowania do służby na podstawie przepisów ustawy. Od odwołania ze stanowisk, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, funkcjonariuszowi celnemu nie przysługuje roszczenie ani do sądu pracy ani też do sądu administracyjnego. Ustawodawca nie wprowadził żadnych warunków, od spełnienia których uzależnione byłoby odwołanie kierownika oddziału - uruchomienie procedury odwołania, pozostawione zostało uznaniu właściwego organu administracji publicznej, który w każdym czasie może odwołać osobę ze stanowiska kierowniczego komórki organizacyjnej, o ile ustały przesłanki uzasadniające powołanie, a tym samym pozostawienie, określonej osoby na zajmowanym stanowisku.

Skład orzekający

Lidia Serwiniowska

przewodniczący

Henryk Ożóg

sprawozdawca

Alojzy Wyszkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że akty odwołania ze stanowisk kierowniczych w służbach mundurowych lub administracyjnych, oparte na przepisach o charakterze dyspozycyjnym, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, jeśli nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu KPA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej i interpretacji przepisów dotyczących ich stosunku służbowego. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych służb, gdzie akty odwołania nie są traktowane jako decyzje administracyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zakwalifikowanie aktu prawnego (decyzja administracyjna vs. czynność z zakresu dyspozycyjności) dla możliwości jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Jest to istotne dla zrozumienia granic kontroli sądowej.

Czy odwołanie ze stanowiska kierowniczego w Służbie Celnej można zaskarżyć do sądu? Sąd administracyjny odpowiada: nie zawsze.

Sektor

administracja publiczna

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Wr 231/11 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2011-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Henryk Ożóg /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
art. 27 ust. 11
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na akt Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska. postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Aktem odwołania z dnia [...] nr [...] M. B. został odwołany z dniem 28 lutego 2011r. ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego w Ż. W. w Urzędzie Celnym w L.
Podstawę prawną odwołania stanowił art. 27 ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) dalej: ustawa.
Pismem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 146, art. 149 ustawy, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 36, poz. 199 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministrów Finansów z dnia 18 maja 2010r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych (Dz.U. Nr 87, poz. 559) z dniem 1 marca 2011r. wyznaczono skarżącemu stanowisko służbowe eksperta Służby Celnej i ustalono miesięczne uposażenie, w tym grupę i mnożnik uposażenia zasadniczego oraz dodatki do uposażenia zasadniczego. Następnie pismem z dnia 22 lutego 2011r. skarżącemu wyznaczono miejsce pełnienia służby w Referacie Przeznaczeń Celnych w Urzędzie Celnym w L.
W piśmie z dnia 18 lutego 2011r. skierowanym do Dyrektora Izby Celnej we W. M. B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego w Ż. W. w Urzędzie Celnym w L. i wyznaczeniu stanowiska eksperta Służby Celnej i uchylenie tych rozstrzygnięć.
W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił skarżącemu, że odwołanie ze stanowiska Kierownika Oddziału oraz wyznaczenie stanowiska służbowego odbyło się zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i w sprawie nie zaszło jego naruszenie. Jednocześnie poinformowano, że żaden z wymienionych przez skarżącego dokumentów nie może być przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ze względu na brak charakteru decyzji administracyjnych.
M. B. wniósł skargę na akt z zakresu administracji publicznej – odwołanie ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego w Ż.W. w Urzędzie Celnym w L. oraz wydane w związku z tą decyzją rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej we W.: o przeniesienie na niższe stanowisko służbowe i przeniesieniu do służby w innej miejscowości.
Zarzucił, rażące naruszenie przepisów tj.:
1. art. 188 ust. 5 ustawy o Służby Celnej poprzez niezastosowanie w prowadzonym postępowaniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa.
2. art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez zaniechanie wskazania przepisów prawa materialnego, w oparciu o które podjęto rozstrzygniecie o modyfikacji stosunku służby, a także poprzez niezamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonych aktów jakiejkolwiek argumentacji, która obrazowałaby sposób rozumowania organu administracyjnego w zakresie analizy przesłanek faktycznych, które legły u podstawy przedmiotowych rozstrzygnięć,
3. art. 97 ustawy poprzez podjęcie decyzji o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe pomimo niezaistnienia żadnej z przesłanek określonych w tym przepisie,
4. art. 27 ust. 11 ustawy błędną wykładnię przepisu i niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu w ramach analizy stanu prawnego sprawy, iż przepis ten pozwala na odwołanie z zajmowanego stanowiska i przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, bez żadnego uzasadnienia, w każdym czasie osób, które pełnią służbę na stanowiskach określonych w art. 26 ust. 2 ustawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że art. 27 ust. 11 ustawy ma charakter kompetencyjny, gdyż określono w nim wyłącznie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych. Nie wskazano natomiast w tym przepisie kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Na podstawie tego przepisu zwolnienie funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem, poprzednio zajmowanym. Skarżący odwołał się przy tym do przepisów art. 86 ust. 2, art. 97 i art. 105 pkt 5 i art. 167 ustawy. Ponadto przedstawił proces dochodzenia przez kandydata do stanowiska kierowniczego w Służbie Celnej. Skarżący wskazał na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2010r. I OSK 1411/10, które ma znaczenie także w niniejszej sprawie.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. odwołującej ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego w Ż. W.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł: o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z ostrożności procesowej o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi organ administracyjny podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 11 ustawy do powoływania na stanowiska, które wiążą się ze zwierzchnictwem służbowym (są stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych) i odwoływania z tych stanowisk właściwy jest kierownik urzędu. Odwołanie ze stanowiska kierowniczego w trybie określonym w art. 27 ust. 11 cyt. ustawy nie stanowi decyzji, o której mowa w art. 104 Kpa. Odwołanie ze stanowiska stanowi czynność z zakresu dyspozycyjności funkcjonariusza wobec władzy służbowej.
Skarżący błędnie uznaje, że akt odwołania ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego w Ż.W. w Urzędzie Celnym w L. z dnia [...] nr [...] jest aktem z zakresu administracji publicznej, który podlega kontroli sądowej z mocy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ustawa w art. 188 wskazuje jednoznacznie tryb postępowania w sytuacji sporu o roszczenia ze stosunku służbowego. Akt odwołania ze stanowiska, które wiąże się ze zwierzchnictwem służbowym nie został uznany przez ustawodawcę za decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 Kpa. Nie stanowi on również innego aktu lub czynności, które podlegałyby kontroli sądu administracyjnego. Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego jest stosunkiem administracyjnoprawnym, który powstał w drodze mianowania do służby na podstawie przepisów ustawy. Nie oznacza tu jednak, że wszystkie czynności podejmowane przez organ w ramach tego stosunku są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Od odwołania ze stanowisk, o których mowa w art. 26. ust 2 cyt. ustawy, funkcjonariuszowi celnemu nie przysługuje roszczenie ani do sądu pracy ani też do sądu administracyjnego (nie mieści się ono w katalogu spraw określonych w art. 188 i 189 ustawy).
Należy zatem uznać, że skierowanie przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na akt odwołania ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego w Ż. W. w Urzędzie Celnym w L. nie jest dopuszczalne.
Zgodnie z art. 1 p.p.s.a. ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Natomiast art. 3 ppsa stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1). Zaś kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a (§ 2).
W myśl art. 188 ustawy, w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, a także zwolnieniu ze służby, właściwym do rozpoznania skargi na nią jest sąd administracyjny.
Bezspornym jest więc, że zaskarżony akt odwołania ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego Ż. W. w Urzędzie Celnym w L. nie może być kontrolowany przez sąd administracyjny .
Zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 36, poz. 199 ze zm.), w przypadku odwołania ze stanowiska z kategorii stanowisk kierowniczych, funkcjonariuszowi wyznacza się stanowisko służbowe nie niższe niż zajmowane przed awansem na stanowisko z kategorii stanowisk kierowniczych. Regulacja ta dodatkowo wykazuje odmienność i odrębność aktu odwołania względem decyzji, o przeniesieniu na niższe stanowisko.
Akt odwołania ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego w Ż. W. w Urzędzie Celnym w L. z dnia [...] nr [...], na podstawie z art. 27 ust. 11 ustawy jest aktem z zakresu sfery dyspozycyjności funkcjonariusza wobec jego władzy służbowej, dlatego też nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Wnosząc o oddalenie skargi organ administracyjny podniósł, że:
1. Pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia art. 188 ust. 5 ustawy poprzez niezastosowanie w prowadzonym postępowaniu przepisów kpa. Akt odwołania skarżącego ze stanowiska kierownika oddziału celnego, którego dokonano w trybie art. 27 ust. 11 ustawy nie mógł być przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ze względu na brak charakteru decyzji administracyjnej. Odwołanie ze stanowiska stanowi czynność z zakresu dyspozycyjności funkcjonariusza wobec władzy służbowej. Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego jest stosunkiem administracyjnoprawnym, który powstał w drodze mianowania do służby na podstawie przepisów ustawy. Od odwołania ze stanowisk, o których mowa w art. 26. ust 2 ustawy, funkcjonariuszowi celnemu nie przysługuje roszczenie ani do sądu pracy ani też do sądu administracyjnego (nie mieści się ono w katalogu spraw określonych w art. 188 ustawy).
2. W sprawie nie mogło mieć miejsca naruszenie prawa w zakresie zastosowania przepisów art. 107 § 1 i 3 Kpa, ze względu na okoliczność, iż z przyczyn wcześniej wskazanych, akt odwołania skarżącego ze stanowiska kierownika oddziału celnego nie posiada charakteru decyzji administracyjnej.
3. Pozbawione podstaw jest stwierdzenie, iż naruszono art. 97 ustawy poprzez podjęcie decyzji o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe. Wspomniany przepis nie miał w sprawie zastosowania. Odwołanie ze stanowiska kierowniczego odbyło się w trybie określonym w art. 27 ust. 11 ustawy i nie stanowi decyzji, o której mowa w art. 104 Kpa. Przywołana przez skarżącego regulacja art. 97 ustawy nie dotyczy stanowisk zajmowanych w drodze powołania. Jednocześnie zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 36, poz. 199 ze zm.), w przypadku odwołania ze stanowiska z kategorii stanowisk kierowniczych, funkcjonariuszowi wyznacza się stanowisko służbowe nie niższe niż zajmowane przed awansem na stanowisko z kategorii stanowisk kierowniczych. Jest to tryb całkowicie odrębny od wydawania decyzji o przeniesienia na niższe stanowisko służbowe.
4. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 27 ust. 11 ustawy poprzez błędną wykładnię przepisu i niewłaściwe jego zastosowanie. Stosunek służbowy Skarżącego jest stosunkiem administracyjnoprawnym, który powstał w drodze mianowania do służby na podstawie przepisów ustawy. Od odwołania ze stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 26. ust 2 ustawy, funkcjonariuszowi celnemu nie przysługuje roszczenie ani do sądu pracy ani też do sądu administracyjnego (nie mieści się ono w katalogu spraw określonych w art. 188 ustawy). Przepisy art. 27 ustawy o Służbie Celnej nie ustanawiają przesłanek, jakie muszą zostać spełnione w celu odwołania funkcjonariusza ze stanowiska kierownika oddziału celnego. Tym samym decyzja w tym zakresie należy do właściwego przełożonego, który dokonuje kompleksowej oceny służby funkcjonariusza powołanego na stanowisko kierownicze. Zgodnie z powyższym przepisem prawa, odwołać ze stanowiska, o którym mowa m.in. w art. 26 ust. 2, może w każdym czasie organ uprawniony do powołania na to stanowisko. W świetle powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca nie wprowadził żadnych warunków, od spełnienia których uzależnione byłoby odwołanie kierownika oddziału - uruchomienie procedury odwołania, pozostawione zostało uznaniu właściwego organu administracji publicznej, który w każdym czasie może odwołać osobę ze stanowiska kierowniczego komórki organizacyjnej, o ile ustały przesłanki uzasadniające powołanie, a tym samym pozostawienie, określonej osoby na zajmowanym stanowisku. Stosunek służbowy z powołania, analogicznie jak stosunek pracy z powołania, jest najmniej chronioną prawem formą zatrudnienia. Brak ochrony jego trwałości wynika z samej istoty powołania, które następuje w celu realizacji określonych zadań i wiąże się ze sprawowaniem określonej funkcji, najczęściej kierowniczej. Istotnym elementem przydatności określonej osoby na konkretnym stanowisku służbowym jest wykonywanie powierzonej funkcji w sposób niebudzący żadnych wątpliwości organu dokonującego powołania. Warunkiem powołania jest bowiem, obok fachowości i doświadczenia określonej osoby, pełne zaufanie jakim darzy ją organ powołujący. Oznacza to, że osoba wyrażająca zgodę na objęcie stanowiska kierownika oddziału celnego musi liczyć się z możliwością odwołania jej z tej funkcji w każdym czasie. Osoby powołane na stanowiska kierownicze w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej mogą liczyć się z możliwością odwołania w każdej chwili przez właściwego przełożonego służbowego, działającego w granicach swobodnego uznania w ramach właściwego doboru kadr. W tym zakresie nie jest wymagane podanie przyczyn odwołania.
Organ informacyjnie podaje, iż skarżącemu po odwołaniu ze stanowiska kierowniczego, pismem z dnia [...] nr [...] wyznaczono wysokie stanowisko służbowe w grupie stanowisk eksperckich, tj. stanowisko eksperta Służby Celnej z XVII grupą uposażenia przy mnożniku kwoty bazowej 2,321. Podstawą tych działań był art. 146 i art. 149 ustawy, rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 36, poz. 199 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych (Dz. U. Nr 87, poz. 559).
Zgodnie z § 10 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r., w przypadku odwołania ze stanowiska z kategorii stanowisk kierowniczych, funkcjonariuszowi wyznacza się stanowisko służbowe nie niższe niż zajmowane przed awansem na stanowisko z kategorii stanowisk kierowniczych. Wydanie powyższego dokumentu było jedynie następstwem odwołania skarżącego ze stanowiska kierowniczego podyktowanym koniecznością wyznaczenia skarżącemu stanowiska w grupie stanowisk innych niż kierownicze i nie miało ono charakteru decyzji administracyjnej.
Końcowo raz jeszcze należy podkreślić, że stosunki prawne funkcjonariuszy Służby Celnej nie są stosunkami pracy, lecz administracyjnoprawnymi. Charakteryzują, się one dyspozycyjnością, wyrażającą się jednostronnym podporządkowaniem woli przełożonych, co do treści praw i obowiązków podwładnych, której zakres określa ustawa o Służbie Celnej oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a)(1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8)(2) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§3). Sytuację taką przewidują przepisy ustawy regulującej m.in. zadania i organizację Służby Celnej. Przepis art. 188 tej ustawy stanowi, że w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, a także zwolnieniu ze służby, właściwym do rozpoznania skargi na nią jest sąd administracyjny. Art. 189 przy tym w sprawach sporów o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach wyżej niewymienionych odsyła do sądu powszechnego.
W literaturze, dotyczącej ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.) gdy mowa o legitymacji do wniesienia skargi, wskazano, że skarga musi znaleźć swoją podstawę normatywną bądź ogólną w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z uwzględnieniem przypadków enumeracji negatywnej albo w ustawach odrębnych opierających zwykle kwestię legitymacji do składania skargi – z uwagi na ich nietypowość i odstępstwa ich konstrukcji od skargi na akty administracyjne przewidzianych w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – na zasadzie enumeracji pozytywnej. W tej płaszczyźnie rozważany interes ma zatem materialnoprawny charakter.
Jest on oparty na normach administracyjnego prawa materialnego. Oznacza to, że musi istnieć określona norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (T.Woś : Postępowanie sądowo-administracyjne. Warszawa 1996, str. 106). Pogląd ten zachowuje swoją aktualność pod rządami cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jest akceptowany przez skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie.
Nie budzi zatem wątpliwości, że tylko skarga wniesiona w sprawie wymienionej w ustawie będzie dopuszczalna i skutecznie uruchomi kontrolę określonej czynności przez sąd administracyjny.
W katalogu spraw określonych w art. 188 ustawy nie zostało wymienione odwołanie funkcjonariusza Służby Celnej to też kwestionowanie tego rodzaju aktu przed sądem administracyjnym nie jest dopuszczalne. Skarżący zaś został odwołany z dniem 28 lutego 2011r. ze stanowiska Kierownika Oddziału Celnego z Ż. W. w Urzędzie Celnym w L. Jego skarga wniesiona na to odwołanie do sądu administracyjnego, jako niedopuszczalna, podlegała zatem odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Obok tej kwestii Sąd rozważa nadto kwestię następującą: czy okoliczności sprawy nie wskazują, że w sytuacji skarżącego nie doszło w istocie do przeniesienia na inne stanowisko służbowe a przeniesienie – jak z katalogu określonego z art. 188 ustawy wynika właściwości sądu administracyjnego podlega.
Należało bowiem zwrócić uwagę, że akt odwołania skarżącego nosi datę: 16 luty 2011r., a następnego dnia skarżącemu wyznaczono stanowisko służbowe eksperta służby celnej i ustalono stosowne uposażenie miesięczne. Obydwa pisma skarżący otrzymał w dniu 17 lutego 2011r., a pismem z dnia 7 marca 2011r. wywiódł skargę do sądu administracyjnego.
Odwołując się w tym miejscu do literatury przedmiotu należy stwierdzić, że przeniesienie, które zmienia treść stosunku pracy jest wyrazem zasady dyspozycyjności funkcjonariuszy. W sensie przedmiotowym odnosi się to do możności dokonywania przez właściwy organ zmian treści stosunku zatrudnienia w zakresie miejsca pracy, stanowiska służbowego, rodzaju pracy, wynagrodzenia (uposażenia) (T. Kuczyński. Właściwość sądu administracyjnego w sprawach stosunków służbowych. Kolonia Ltd 2000, str. 109).
Nie wdając się jednakże w szersze rozważania w tym zakresie trzeba tu rozstrzygające znaczenie nadać treści przepisu § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych (Dz.U. nr 36, poz. 199 ze zm.), według którego, w przypadku odwołania ze stanowiska z kategorii stanowisk kierowniczych, funkcjonariuszowi wyznacza się stanowisko służbowe nie niższe niż zajmowane przed awansem na stanowisko z kategorii stanowisk kierowniczych. Regulacja ta dodatkowo – jak stwierdza odpowiadający na skargę, wykazuje odmienność i odrębność aktu odwołania względem decyzji o przeniesieniu na niższe stanowisko. Dyrektor Izby Celnej wskazał przy tym, że skarżącemu wyznaczono stanowisko służbowe w grupie stanowisk eksperckich tj. stanowisko eksperta służby celnej z XVII grupą uposażenia przy mnożniku kwoty bazowej 2,321.
Powyższy wywód prowadzi do wniosku, że aktu odwołania skarżącego z dotychczasowego stanowiska służbowego i wyznaczenia innego stanowiska służbowego wraz z ustaleniem konkretnego uposażenia miesięcznego nie można utożsamiać z przeniesieniem, o jakim mowa w art. 188 ustawy.
Zauważyć też należy, że gdyby traktować rozłącznie kwestie odwołania z dotychczasowego stanowiska służbowego i wyznaczenia nowego stanowiska służbowego z ustaleniem odpowiedniego uposażenia to i sprawa odrębnie traktowanego wyznaczenia nowego stanowiska służbowego i ustalenia uposażenia nie znajduje się w katalogu określonym w art. 188 ustawy. Tak zresztą jak i charakteru prawnego aktu odwołania nie zmienia fakt, że obok tej czynności równolegle podejmowane są kolejne – ściśle z nim związane wspomniane wyznaczenie nowego stanowiska służbowego i ustalenie uposażenia.
Z podniesionych powodów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Z tych też powodów Sąd odstąpił od szczegółowego odnoszenia się do zawartych w skardze zarzutów, do których należałoby się ustosunkować gdyby skarga była dopuszczalna.
H.B. 26.07.2011r.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę