III SA/KR 285/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-09-30
NSAinneWysokawsa
szkolnictwo wyższestudiaskreślenie z listy studentówprawo o szkolnictwie wyższymwpis warunkowyzaliczanie przedmiotówegzaminregulamin studiówdecyzja administracyjna

WSA w Krakowie uchylił decyzję o skreśleniu studentki z listy, uznając, że zaliczenie przedmiotu u innego wykładowcy niż wskazany w podaniu o wpis warunkowy było dopuszczalne.

Studentka została skreślona z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru, gdyż nie zaliczyła przedmiotu w terminie. Organ uznał, że skarżąca powinna była zaliczyć przedmiot u konkretnego wykładowcy, a zaliczenie u innego było samowolne. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że ani ustawa, ani regulamin studiów nie uzależniają wpisu warunkowego od zaliczenia przedmiotu u konkretnego wykładowcy, a studentka uzyskała zgodę na wpis warunkowy i zaliczyła przedmiot u wskazanego przez siebie wykładowcy.

Studentka Z. S. została skreślona z listy studentów Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie decyzją Rektora z dnia 6 października 2023 r., a następnie decyzją z dnia 11 grudnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Powodem skreślenia było nieuzyskanie zaliczenia semestru w wymaganym terminie, co miało wynikać z niezaliczenia przedmiotu '[...]'. Organ administracji uznał, że skarżąca, która uzyskała zgodę na wpis warunkowy, powinna była zaliczyć przedmiot u konkretnego wykładowcy (dr A. C.), a zaliczenie u innego wykładowcy (dr A. M.) było samowolne. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na dowolną ocenę materiału dowodowego i brak podstawy prawnej do wymogu zaliczenia przedmiotu u konkretnego wykładowcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje, uznając, że uczelnia nie wykazała podstaw do skreślenia studentki. Sąd podkreślił, że ani ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, ani regulamin studiów nie nakładają na studenta obowiązku zaliczenia przedmiotu u konkretnego wykładowcy w ramach wpisu warunkowego. Zaliczenie przedmiotu u dr A. M. zostało uznane za skuteczne, a argumentacja organu o rzekomym naruszeniu zasad przez studentkę została odrzucona. Sąd powołał się również na analogiczne orzecznictwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zaliczenie przedmiotu u innego wykładowcy niż wskazany w podaniu o wpis warunkowy, jeśli nie zostało to wyraźnie zakazane przez przepisy uczelni, nie może stanowić podstawy do skreślenia studenta z listy studentów.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulamin studiów nie uzależniają wpisu warunkowego od zaliczenia przedmiotu u konkretnego wykładowcy. Studentka uzyskała zgodę na wpis warunkowy i zaliczyła przedmiot u wybranego przez siebie wykładowcy, co jest dopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.s.w.n. art. 108 § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Przepis ten ma charakter fakultatywny.

u.p.s.w.n. art. 108 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Wyliczenie przesłanek skreślenia studenta z listy studentów ma charakter wyczerpujący.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszenia żądań.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu działania w oparciu o przepisy prawa.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaliczenie przedmiotu u innego wykładowcy niż wskazany w podaniu o wpis warunkowy jest dopuszczalne, jeśli przepisy uczelni tego nie zakazują. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulamin studiów nie nakładają obowiązku zaliczenia przedmiotu u konkretnego wykładowcy w ramach wpisu warunkowego. Organ dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego, błędnie ustalając stan faktyczny. Decyzja o skreśleniu studenta z listy jest sankcją daleko idącą i wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że skarżąca powinna była zaliczyć przedmiot u dr A. C., a zaliczenie u dr A. M. było samowolne. Organ powoływał się na rzekome informacje z Centrum Obsługi Studenta i realizację wpisów warunkowych na uczelni. Prokurator wniósł o oddalenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

Skreślenie z listy studentów jest bardzo daleko idąca i dotkliwa sankcją. Zarówno ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i Regulamin studiów [...] nie uzależniają bowiem warunkowego przyjęcia studenta na następny rok studiów od obowiązku zdawania egzaminu u konkretnego wykładowcy. Informacja podawana przez organ, że kurs prowadzony przez dr A. C. jest na wysokim poziomie merytorycznym [...] nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i w żaden sposób nie może być interpretowana na niekorzyść studenta.

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący sprawozdawca

Jakub Makuch

sędzia

Ewelina Dziuban

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skreślenia studentów z listy, zasad wpisu warunkowego oraz obowiązków uczelni w zakresie prowadzenia postępowań administracyjnych wobec studentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studenta, ale zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu życia studenckiego – możliwości skreślenia z uczelni – i pokazuje, jak sądowa kontrola może chronić studentów przed błędnymi decyzjami administracyjnymi uczelni.

Czy uczelnia może skreślić studenta za zaliczenie przedmiotu u innego wykładowcy? Sąd Administracyjny odpowiada!

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 285/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-09-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/
Ewelina Dziuban
Jakub Makuch
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
uchylono zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą decyzję tego samego organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
Art. 108  par. 2  pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie: WSA Jakub Makuch Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Śródmieście-Wschód w Krakowie A. S. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie z dnia 11 grudnia 2023 r. nr 45/156318/2023 w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie na rzecz skarżącej Z. S. 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 6 października 2023 r., nr IPs.420-4/2023 Rektor Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie orzekł o skreśleniu skarżącej (Z. S.) z listy studentów ww. Uniwersytetu, na kierunku [...], specjalność: [...].
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżąca jest studentką trzeciego roku na wskazanym kierunku. Zgodnie z § 30 ust. 2 Regulaminu studiów Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, warunkiem zaliczenia semestru i wpisu na semestr następny jest spełnienie wszystkich wymagań wynikających z programu studiów, w tym osiągnięcie założonych dla poszczególnych kursów efektów uczenia i uzyskanie liczby punktów ECTS wynikającej z planu studiów, w terminach zgodnych z organizacją roku akademickiego. Terminem zaliczenia semestru jest data 30 września 2023 r. Decyzją Dyrektora skarżąca uzyskała zgodę na egzamin komisyjny, który został wyznaczony na dzień 2 października 2023 r. Do chwili wydania niniejszej decyzji skarżąca nie dochowała terminu uzyskania zaliczenia semestru, ze względu na brak wymaganej liczby ECTS - brak zaliczenia wymaganego przedmiotu w semestrze II, tj. "[...]". Zgodnie natomiast z art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także zgodnie z § 30 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów, Dyrektor Instytutu może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła Rektorowi rażące naruszenie art. 14 k.p.a. przez odstąpienie od zasady prowadzenia i załatwiania spraw w formie pisemnej.
Skarżąca podała, że spełniła wszystkie wymagania przedstawione w karcie kursu wymienionego przedmiotu na rok 2022/2023. Podniosła, że zdała wskazany przedmiot na ocenę bardzo dobrą, a koordynatorem wymienionego przedmiotu była dr A. M., która wyraziła zgodę na "przypisanie" do niej wskazanego przedmiotu. Zgodę wyraziła również ówczesna Dyrektor Instytutu, dr. hab. J. Ł. Ustalenia te nie były jednak prowadzone na piśmie, a skarżąca została o nich poinformowana ustnie. Również Centrum Obsługi Studenta poinformowało ją i innych studentów telefonicznie o "przypisaniu do prowadzącej" dr A. M. Powyższe potwierdzali zgodnie wszyscy studenci "zaangażowani w sprawę". Skarżąca zaznaczyła, że tylko dlatego, że nie była pewna swojej przyszłości, złożyła w dniu 5 października 2023 r. wniosek o wpis warunkowy na kolejny semestr. W odpowiedzi dr A. C. "odmówiła warunku, a nadto w żaden sposób swojej decyzji nie uzasadniła, czym naruszyła art. 9 i 11 k.p.a.".
Decyzją z dnia 11 grudnia 2023 r., nr RO.5223.45.1.2023 organ utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.
Organ powołując się na § 28 ust.1-3 oraz § 30 ust.3 Regulaminu studiów podtrzymał dotychczasową argumentację dotyczącą skreślenia skarżącej z listy studentów. Podał też, że skarżącą uzyskała wpis warunkowy, w ramach którego miała powtórzyć i uzyskać zaliczenie ww. przedmiotu u wykładowcy prowadzącego ten przedmiot, tj. dr A. C. Skarżąca miała informację z Centrum Obsługi Studenta u kogo ma zaliczyć przedmiot. Ponadto wynika to także z realizacji wpisów warunkowych na uczelni. Tymczasem skarżąca samowolnie zgłosiła się do dr A. M. i pod jej kierunkiem realizowała ten kurs uznając, że u tego prowadzącego będzie miała większe szanse na zaliczenie tego przedmiotu. Wychodząc jednak naprzeciw skarżącej Prorektor ds. Studenckich wyraził zgodę na przeprowadzenie egzaminu komisyjnego, którego jednakże skarżąca nie zdała.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca wniosła o uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 10 § 1 k.p.a. przez umożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz uniemożliwieniu jej dostępu do akt sprawy w toku postępowania, co skutkowało niemożnością zgłoszenia dowodów zmierzających do wykazania, że jedyną prowadzącą kurs "Psychologia rozwoju człowieka w biegu życia", w roku akademickim 2022/2023 była dr A. M., a nadto, że nigdy nie została poinformowana o konieczności uzyskania przez nią zgody na "zmianę prowadzącego";
2. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającej na:
ustaleniu, że dr A. C. prowadziła w roku akademickim 2022/2023 kurs "[...]", gdy tymczasem z dowodów zebranych w postępowaniu (w tym Karty kursu na rok akademicki 2022/2023) wynika jednoznacznie, że kurs ten prowadzony był wyłącznie przez dr A. M.;
ustaleniu, że skarżąca nie zaliczyła kursu "[...]", gdy tymczasem zdała ona egzamin z tego przedmiotu w dniu 22 czerwca 2023 r.;
ustaleniu, że pracownik Centrum Obsługi Studentów informował ją o obowiązku uzyskania zgody na zmianę prowadzącego przedmiot objętym warunkiem - pomimo, że okoliczność ta nie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego i jest sprzeczna z treścią zeznań skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego przyjęcia, że skarżąca nie spełniła warunków do zaliczenia semestru;
3. art. 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie w treści uzasadnienia na jakich dowodach oparł się organ ustalając, że dr A. C. prowadziła ww. kurs w roku akademickim 2022/2023 oraz zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, w szczególności w zakresie wskazania obowiązku studenta uczęszczania na dany kurs do tego samego prowadzącego w ramach tzw. "warunku".
II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 108 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z § 30 ust. 2 pkt 3 i § 28 ust. 2 Regulaminu I i II stopnia i jednolitych magisterskich przez ich wadliwe zastosowanie, gdy tymczasem skarżąca uzyskując w czerwcu 2023 r. pozytywną ocenę z egzaminu z przedmiotu "[...]" prowadzonego przez dr A. M., zaliczyła ww. przedmiot i uzyskała wymaganą liczbę punktów ECTS dla zaliczenia kolejnego semestru studiów.
Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci Karty kursu na rok akademicki 2022/2023 dla wykazania, że jedynym prowadzącym kurs "[...]" w roku akademickim 2022/2023 była dr A. M.
W odpowiedzi Rektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 26 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał wniosek o przeprowadzenia uzupełniającego dowodu zgłoszonego w skardze, również na okoliczność, że dr A. C. nie prowadziła zajęć w roku akademickim 2022/2023. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt osobowych dr A. C. na okoliczność przydziału czynności w roku akademicki 2022/2023. Ponadto pełnomocnik powołał się na wyrok III SA/Kr 284/24 wydany w analogicznej sytuacji prawnej, dotyczący koleżanki skarżącej. Pełnomocnik zwrócił również uwagę, że ani w ustawie, ani w regulaminie Uczelni, jak również w innym akcie wewnętrznym Uczelni nie ma wymogu zaliczenia przedmiotu u tego samego nauczyciela.
Na wezwanie Sądu o przedłożenie Karty kursu na rok akademicki 2022/2023 kierunek [...], nazwa: "[...]" koordynatora dr A. C. albo innego dokumentu, z którego wynikałoby, że dr A. C. prowadziła zajęcia i egzaminowała z ww. przedmiotu w roku akademickim 2022/2023 organ za pismem z 16 lipca 2024 r. przedłożył Kartę okresowych osiągnięć skarżącej – zaliczenia wpis warunkowy rok akademicki 2021/2022, w którym dr A. C. widnieje jako prowadząca zajęcia i egzaminator przedmiotu "[...]" oraz zaświadczenie wystawione 9 lipca 2024 r. przez Zastępcę Dyrektora Instytutu [...], że w roku akademickim 2022/2023 dr A. C. prowadziła zajęcia i egzaminowała z kursu "[...]", na kierunku [...].
W piśmie z 22 lipca 2024 r. skarżąca zakwestionowała autentyczność przedłożonego przez organ zaświadczenia. Na wypadek przyjęcia przez Sąd, że przedłożone przez organ dokumenty potwierdzają, że dr A. C. prowadziła w roku akademickim 2022/2023 przedmiotowy kurs, pełnomocnik ponowił wniosek o wezwanie organu do przedłożenia akt osobowych dr A. C. dla wykazania, że nie prowadziła ona zajęć z przedmiotu "[...]", ani nie egzaminowała z tego przedmiotu w roku akademickim 2022/2023 r.
Pismem z 13 września 2024 r. udział w sprawie zgłosił Prokurator Rejonowy Kraków-Śródmieście Wschód w Krakowie, wnosząc o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 30 września 2024 r. skarżąca wyjaśniła, że podanie o wpis warunkowy zostało przygotowane w ten sposób, że na komputerze wypełniono część zawierającą jej dane oraz dane dotyczące przedmiotu, a następnie podanie zostało wydrukowane i odręcznie przez nią podpisane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, przy czym nie wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącą okazały się zasadne.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej z 11 grudnia 2023 r., którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z 6 października 2023 r. o skreśleniu skarżącej z listy studentów Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, na kierunku [...], specjalność: [...]
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity Dz.U. 2024, poz.742), w szczególności zaś jej art. 108 ust. 2 ust. 3.
Wskazać należy, że art. 108 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce reguluje przypadki obligatoryjnego (ust.1) i fakultatywnego (ust.2) skreślenia z listy studentów.
Zawarte we wskazanym przepisie wyliczenie przesłanek zarówno obligatoryjnego jak i fakultatywnego skreślenia z listy studentów ma charakter wyczerpujący, co wyklucza sytuację, w których uczelnia w stanowionych przez swoje organy aktach wewnętrznych mogłaby ten katalog poszerzać lub modyfikować jego istotę.
W zakresie faktywnego skreślenia z listy studentów, zgodnie z art. 108 ust. 2 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym - student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.
Powieleniem regulacji zawartej w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest § 30 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów Uniwersytetu im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (tekst jednolity obowiązujący od 1 października 2023 r.) zgodnie z którym Dyrektor instytutu skreśla studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie.
Zgodnie natomiast z § 30 powyższego Regulaminu:
1. Zasady zaliczenia semestru oparte są na systemie ECTS.
2. Warunkiem zaliczenia semestru i wpisu na semestr następny jest spełnienie wszystkich wymagań wynikających z programu studiów, w tym osiągnięcie założonych dla poszczególnych kursów efektów uczenia się i uzyskanie liczby punktów ECTS wynikającej z planu studiów w terminach zgodnych z organizacją roku akademickiego.
3. Studentowi, który nie zaliczył semestru studiów, dyrektor instytutu może wyrazić zgodę na:
1) dwa wpisy warunkowe (związane z powtarzaniem kursów) na semestr następny, przy czym wyrażenie zgody na kolejny wpis warunkowy może nastąpić wyłącznie pod warunkiem zaliczenia kursów z ewentualnych poprzednich wpisów warunkowych, tak aby jednocześnie student miał nie więcej niż dwa wpisy warunkowe;
2) powtarzanie semestru (roku) studiów – z wyłączeniem studentów pierwszego roku studiów I stopnia oraz pierwszego roku jednolitych studiów magisterskich.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu z listy studentów oznacza, że organ uczelni, orzekając w konkretnej sprawie, może, ale nie musi, skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 20 lipca 2011 r., I OSK 2006/10, wszystkie orzeczenia opublikowane na stronie: www.nsa.gov.pl).
Skreślenie z listy studentów jest bardzo daleko idąca i dotkliwa sankcją. Organy uczelni obowiązane są zatem zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, ze student dopuścił się naruszenia obowiązków wynikających z decyzji o skreśleniu z listy studentów (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 grudnia 2018 r., III SA/Lu 556/18).
Sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia – w tej sprawie rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów (wyrok NSA z 23 lipca 2024 r., III OSK 2842/22)
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy organy zasadnie skreśliły skarżącą z listy studentów na kierunku: [...], specjalność: [...], z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru.
W orzecznictwie podkreśla się, że art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przewiduje jedynie "możliwość" skreślenia studenta w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, stąd fakt niezaliczenia przedmiotu musi być niewątpliwy (por. wyrok NSA z: 7 lipca 2023 r., III OSK 531/22, 14 grudnia 2022 r., III OSK 1698/21, 7 kwietnia 2022 r., III OSK 4974/21).
Z uzasadnień zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji wynika, że organ faktycznym powodem rozstrzygnięcia o skreśleniu skarżącej z listy studentów uczynił nieuzyskanie przez nią zaliczenia z przedmiotu "[...]" w II semestrze studiów.
Zdaniem organu skarżąca uzyskała wpis warunkowy, w ramach którego była zobowiązana do uzyskania zaliczenie wskazanego przedmiotu u dotychczasowego wykładowcy prowadzącego ten przedmiot, tj. dr A. C. Przy czym informację u kogo ma zaliczać wskazany przedmiot skarżąca miała z Centrum Obsługi Studenta, a nadto wynikało to z realizacji wpisów warunkowych na Uczelni. Postępowanie skarżącej polegające na zapisaniu się na powyższy kurs do innego wykładowcy, tj. do dr A. M. i zdaniu u tego wykładowcy zaległego egzaminu organ uznał za "samowolne", skutkujące brakiem uzyskania zaliczenia z przedmiotu "[...]", a w konsekwencji niezaliczeniem semestru II.
Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zarówno ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i Regulamin studiów Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie nie uzależniają bowiem warunkowego przyjęcia studenta na następny rok studiów od obowiązku zdawania egzaminu u konkretnego wykładowcy.
Wnioskiem z 30 września 2022 r. skarżąca zwróciła się Dyrektora Instytutu o wpis warunkowy w roku akademickim 2021/2022 z przedmiotu "[...]" i wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie. Skarżąca uzyskała zatem zgodę na wpis warunkowy, przy czym zgoda ta nie została obwarowana wymogiem zdawania egzaminu u dr. A. C. (k. 20 akt administracyjnych).
Skarżąca zapisała się na kurs z przedmiotu objętego ww. wpisem warunkowym do dr A. M., ukończyła ten kurs i 22 czerwca 2023 r. uzyskała pozytywny wynik z przeprowadzonego przez tego wykładowcę egzaminu (k.5-6 akt sądowych). Powyższe okoliczności faktyczne dotyczące odbycia kursu i zdania egzaminu przez skarżącą egzaminu nie były kwestionowane przez organ, zatem należy uznać je za niesporne w sprawie. Sąd zaakceptował tłumaczenia skarżącej, że wskazanie w podaniu o wpis warunkowy imienia i nazwiska dr A. C. było jedynie częścią opisową przedmiotu, który skarżąca miała obowiązek zdać. Nie stanowiło natomiast warunku samodzielnie przyjętego przez skarżącą. Tym bardziej, że zgoda na wpis warunkowy polegała jedynie na zakreśleniu stosownej rubryki na formularzu wniosku i opatrzeniu jej podpisem i pieczęcią – pomimo że druk wniosku zawierał wolne pola na ewentualne dodatkowe wpisy.
Wskazać należy nadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 maja 2024 r., III SA/Kr 284/24 wydany w analogicznej sprawie, gdzie skarżącą była również studentka Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, która po uzyskania warunkowego wpis z "[...]" zdała egzamin u dr M. w roku akademickim 2022/2023 . Również w tej sprawie Sąd orzekając w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchylił decyzję organów obu instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że: "Także postawa dr A. M., która przyjęła skarżącą na zajęcia z przedmiotu [...] i dopuściła ją do egzaminu z tego przedmiotu w dniu 22 czerwca 2023 r., przeczy stanowisku organu, że skarżąca winna była wiedzieć, że uzyskać zaliczenie tego przedmiotu powinna wyłącznie u dr A. C.."
Nadto należy zgodzić się z wyrażonym przez Sąd w ww. uzasadnieniu stwierdzeniem, że: "Informacja podawana przez organ, że kurs prowadzony przez dr A. C. jest na wysokim poziomie merytorycznym i wymaga od studentów właściwego zaangażowania oraz uzyskania odpowiedniego stopnia wiedzy właściwego dla danego przedmiotu, a skarżąca zdecydowała, iż wpis warunkowy będzie realizowała u innego prowadzącego, u którego szansę zaliczenia oceniała jako większe, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i w żaden sposób nie może być interpretowana na niekorzyść studenta. Nawet gdyby tak istotnie było, to rolą uczelni, a nie studenta, jest stworzenie takich samych warunków zaliczenia konkretnego przedmiotu dla wszystkich studentów, niezależnie od osoby egzaminatora, a skutki ewentualnego niewypełnienia tej roli przez uczelnię, nie mogą obciążać studenta, zatem w sytuacji gdy student dopuszczany jest do egzaminu przez prowadzącego dane zajęcia na uczelni i egzamin ten zalicza, nie ma podstaw do kwestionowania tego zaliczenia".
Tym samym Sąd doszedł do przekonania, że zarówno decyzja Rektora z 11 grudnia 2023 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja z 6 października 2023 r. zostały wydane z naruszeniem granic uznania administracyjnego, w oparciu o ocenę materiału dowodowego uchybiającą art. 80 k.p.a., a także z naruszaniem prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a).
Naruszając ww. przepisy organ nie dokonał pełnych i prawidłowych ustaleń w zakresie zaliczenia przez skarżącą przedmiotu, z którego uzyskała ona warunkowy wpis, i w konsekwencji błędnie uznał, że skarżąca nie zaliczyła semestru, co skutkowało wydaniem decyzji o skreśleniu jej z listy studentów.
Jednocześnie nie została wykazana podnoszona przez skarżącą okoliczność, że dr C. nie prowadziła wykładów w roku akademickim 2022/2023. Przeczą temu m.in. przedłożone przez organ w toku postępowania: zaświadczenie z 9 lipca 2024 r. i Karta okresowych osiągnięć skarżącej – zaliczenia wpis warunkowy rok akademicki 2021/2022, w którym dr A. C. widnieje jako prowadząca zajęcia i egzaminator przedmiotu "[...]" (k.53-54 akt sądowych). Powyższa okoliczność, tj. fakt egzaminowania przez dr A. C. w roku akademickim 2022/2023 nie miała jednakże znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro skarżąca została przyjęta na zajęcia z przedmiotu "[...]" przez dr A. M. i u tego wykładowcy zaliczyła egzaminu z tego przedmiotu.
Tym samym zarzuty skarżącej, w których kwestionuje ona zgodność z prawdą wskazanego zaświadczenia mogą być ewentualnym przedmiotem badania ze strony Prokuratora, który zgłosił swój udział w sprawie. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem z urzędu zostanie przesłany Prokurator, która zgłosiła swój udział w sprawie i to ona po analizie sprawy podejmie stosowne czynności. Jak już Sąd uzasadniał powyżej, brak podstawy prawnej do nałożenia na skarżącą warunku zdawania egzaminu u dr A. C., a także faktyczny brak obwarowania zgody na warunkowy wpis tego typu wymogiem – spowodował, że Sąd nie dokonywał szczegółowej analizy, czy przedłożone przez organ zaświadczenie jest zgodne z prawdą. Faktem jest jednak, że organ na dowód prowadzenia zajęć przez dr A. C. przedłożył Kartę okresowych osiągnięć skarżącej ale za rok 2021/2022, a nie za kluczowy dla sprawy rok akademicki 2022/2023.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I sentencji).
O kosztach postępowania (pkt II sentencji), Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te złożyła się kwota wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenie adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI