IV SA/Wr 226/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-12-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałydochodypostępowanie administracyjneprawo procesowekontrola sądowauchylenie decyzjinaruszenie procedury

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy proceduralne, nie zawiadamiając strony o wszczęciu postępowania.

Skarga H.S. dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w sprawie przyznania zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji pierwotnie zmienił decyzję, przyznając zasiłek tylko do określonej daty, argumentując zmianą dochodów rodziny po podjęciu pracy przez syna. Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję z powodu naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Kolegium co do uchybień proceduralnych organu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji pierwotnie zmienił decyzję przyznającą zasiłek, ograniczając jego okres z powodu podjęcia pracy przez syna H.S. i zwiększenia dochodów rodziny. H.S. odwołała się, podnosząc, że syn nie wspiera jej finansowo, a córka wymaga opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 61 § 4 k.p.a. (brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania) oraz art. 81 k.p.a. (brak możliwości wypowiedzenia się strony co do okoliczności faktycznych). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę H.S., podzielił stanowisko Kolegium Odwoławczego co do naruszeń proceduralnych popełnionych przez organ pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że zmiana decyzji na niekorzyść strony wymaga przestrzegania przepisów k.p.a., w tym zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Ponieważ Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z przyczyn proceduralnych, a nie merytorycznych, a skarżąca skorzystała z możliwości wypowiedzenia się w postępowaniu odwoławczym, sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 61 § 4 k.p.a. i art. 81 k.p.a., nie zawiadamiając strony o wszczęciu postępowania i nie dając jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i okoliczności faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania z urzędu stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, które uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu i wypowiedzenie się co do istotnych dla sprawy okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wszczynający postępowanie z urzędu ma obowiązek zawiadomić stronę o jego wszczęciu, aby umożliwić jej czynny udział.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do okoliczności faktycznych, aby mogły być one uznane za udowodnione.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

u.p.s. art. 43 § ust. 2a

Ustawa o pomocy społecznej

Właściwy organ może zmieniać lub uchylać decyzję administracyjną na niekorzyść strony w przypadku zmian przepisów prawa lub zmian w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 145

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy prawne uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny ograniczają się do naruszenia prawa.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów P.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 61 § 4 k.p.a. i art. 81 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i uniemożliwienie jej czynnego udziału.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące jej trudnej sytuacji życiowej i potrzeby otrzymywania zasiłku stałego, które nie były przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia przez Kolegium Odwoławcze, a jedynie przez organ pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Zmiana decyzji powinna być jednak dokonana w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego. Jeżeli organ wszczyna postępowanie z urzędu, ma obowiązek na podstawie art. 61 § 4 kpa, zawiadomić o wszczęciu stronę, tak aby mogła brać czynny udział w postępowaniu. aby okoliczność faktyczna mogła być uznana za udowodnioną, strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do tej okoliczności.

Skład orzekający

Alojzy Wyszkowski

sprawozdawca

Henryk Ożóg

członek

Wanda Wiatkowska-Ilków

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania z urzędu i zapewnienie jej czynnego udziału."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji zmiany decyzji administracyjnej na niekorzyść strony w kontekście świadczeń z pomocy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, takie jak prawo strony do bycia wysłuchanym i udziału w postępowaniu. Jest to ważna lekcja dla obywateli i organów administracji.

Czy organ administracji może zmienić Twoją decyzję bez Twojej wiedzy? Sąd wyjaśnia kluczowe prawa strony w postępowaniu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 226/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/
Henryk Ożóg
Wanda Wiatkowska-Ilków /przewodniczący/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 61 par. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Wiatkowska - Ilków Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Małgorzata Rutkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr SKO 4312/2/04[...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji w sprawie przyznania zasiłku stałego oddala skargę
Uzasadnienie
Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] r. nr [...] przyznającą zasiłek stały H. S. w ten sposób, że zasiłek stały przyznał do [...] r., W uzasadnieniu podał, że syn H. S., S. K., który pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, podjął pracę w firmie A we W. W związku z tym wysokość dochodu rodziny uległa zmianie i H. S. nie przysługuje prawo do pomocy w formie zasiłku stałego. Od powyższej decyzji H. S. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. podnosząc, że syn nie daje jej pieniędzy na życie, a córka I. wymaga stałej opieki, co uniemożliwia jej podjęcie pracy.
Organ odwoławczy uchylił zaskarżona decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) właściwy organ zmienia lub uchyla decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, a także może zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust. 4 i 5 oraz art. 6 i art. 34 ust. 4a. Zmiana decyzji powinna być jednak dokonana w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego. Jeżeli organ wszczyna postępowanie z urzędu, ma obowiązek na podstawie art. 61 § 4 kpa, zawiadomić o wszczęciu stronę, tak aby mogła brać czynny udział w postępowaniu. Ponadto, zgodnie z art. 81 kpa, aby okoliczność faktyczna mogła być uznana za udowodnioną, strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do tej okoliczności. W aktach sprawy brak dowodu zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. S. podniosła, że zabrano jej zasiłek stały z powodu podjęcia przez syna S. K. pracy w firmie A we W. i uzyskania dochodu, podczas gdy syn ma własne życie i nie daje jej pieniędzy na utrzymanie rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, a ona zastała zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie i w odpowiedzi na nie wysłała pismo. Jednak do dnia [...] r. nie uzyskała żadnej konkretnej informacji, dlatego zdecydowała się złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zwróciła też uwagę, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i pozbawienie jej rodziny zasiłku stałego sytuację tę pogorszy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skargę nie można uznać za zasadną. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W. wydając decyzję z dnia [...] r. zmieniającą decyzję z dnia [...] r. uniemożliwił H. S. wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych i przedstawienie własnego stanowiska co okoliczności stanowiących podstawę zmiany decyzji udzielającej jej zasiłku stałego do [...] r. Zmiana decyzji powinna być bowiem dokonana w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego. Jeżeli organ wszczyna postępowanie z urzędu, ma obowiązek na podstawie art. 61 § 4 kpa, zawiadomić o wszczęciu stronę, tak aby mogła brać czynny udział w postępowaniu. Ponadto, zgodnie z art. 81 kpa, aby okoliczność faktyczna mogła być uznana za udowodnioną, strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do tej okoliczności. W aktach sprawy brak dowodu zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania.
Wobec tego Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło zaskarżona decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z możliwości tej, jak wynika ze skargi, H. S. skorzystała wnosząc stosowne pismo do organu pierwszej instancji. Skarga H. S. nie zwiera w istocie zarzutów przeciwko rozstrzygnięciu. Skarżąca przedstawiła natomiast argumenty, które w jej ocenie przemawiają za tym, że w dalszym ciągu powinna otrzymywać zasiłek stały. Kolegium nie rozpatrywało jednak sprawy merytorycznie uchylając rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z przyczyn proceduralnych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI