IV SA/WR 211/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-09-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznapowódźzasiłek celowyszkody powodzioweremont budynkuocena szkódpostępowanie administracyjnekwalifikacje komisjiekspertyza techniczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie przyznania zasiłku celowego na remont budynku po powodzi, wskazując na błędy proceduralne w ocenie kwalifikacji komisji szacującej szkody oraz pominięcie ekspertyzy skarżącej.

Skarżąca K. O. domagała się przyznania zasiłku celowego na remont budynku zniszczonego przez powódź. Organ pierwszej instancji przyznał kwotę 98.000 zł, opierając się na ocenie komisji szacującej szkody na 49%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że pomoc nie jest odszkodowaniem. WSA uchylił decyzję SKO, zarzucając błędy proceduralne dotyczące braku weryfikacji kwalifikacji członków komisji szacującej szkody oraz nieuwzględnienie ekspertyzy technicznej przedstawionej przez skarżącą.

Sprawa dotyczyła skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Wałbrzychu, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą zasiłek celowy na remont budynku mieszkalnego zniszczonego w wyniku powodzi. Skarżąca wniosła o przyznanie 200.000 zł, jednak przyznano jej 98.000 zł, co stanowiło 49% oszacowanych szkód. SKO uznało, że wysokość zasiłku została ustalona zgodnie z przepisami i wytycznymi, a pomoc ta nie ma charakteru odszkodowawczego. W skardze do WSA skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., w tym niepełne zebranie materiału dowodowego, brak rozprawy, nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz błędną wykładnię art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Podniosła, że organ odwoławczy pominął przedłożoną przez nią ekspertyzę techniczną, która wskazywała na znacznie wyższy stopień zniszczeń. WSA uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na istotne naruszenia proceduralne: brak weryfikacji kwalifikacji członków komisji szacującej szkody oraz całkowite pominięcie przez SKO ekspertyzy technicznej skarżącej. Sąd podkreślił, że organy są zobowiązane do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, oceny wszystkich dowodów i odniesienia się do nich w uzasadnieniu decyzji. Wskazał, że w ponownym postępowaniu organy muszą ustalić kwalifikacje członków komisji oraz odnieść się do przedłożonej przez skarżącą ekspertyzy, ewentualnie powołując biegłego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał w sposób należyty kwalifikacji członka komisji, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak dokumentów potwierdzających uprawnienia budowlane osoby szacującej szkody, co uniemożliwiło kontrolę twierdzeń SKO.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.s. art. 39 § 1 i 2

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w tym na drobne remonty i naprawy w mieszkaniu.

u.p.s. art. 40 § 2 i 3

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek celowy może być przyznany osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej, niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno wskazywać dowody, na których się oparł organ, oraz przyczyny odmowy wiarygodności innym dowodom.

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może powołać biegłego, jeżeli wymaga tego sytuacja.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi art. 2

Definicja 'poszkodowanego' w kontekście powodzi.

Ustawa Prawo budowlane art. 12 § 1 w zw. z ust. 2

Uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak weryfikacji kwalifikacji członków komisji szacującej szkody. Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez całkowite pominięcie i nieodniesienie się do ekspertyzy technicznej skarżącej. Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

sprawozdawca

Katarzyna Radom

członek

Marta Pająkiewicz-Kremis

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty oceny szkód powodziowych i roli ekspertyz w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o pomocy społecznej i zasad udzielania pomocy po powodzi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury i dowody w postępowaniu administracyjnym, nawet gdy chodzi o pomoc po klęsce żywiołowej. Pokazuje też konflikt między oceną urzędową a prywatną ekspertyzą.

Powódź zniszczyła dom, a pomoc okazała się za mała? Sąd wskazuje na błędy urzędników.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 211/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/
Katarzyna Radom
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 40 ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 20 stycznia 2025 r. nr SKO 4101/415/2024 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz skarżącej K. O. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
K. O. wnioskiem z dnia 26 września 2024 r. zwróciła się do Burmistrza Miasta Kłodzka o przyznanie pomocy finansowej w wysokości 200.000 zł na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego w związku z poniesioną szkodą powstałą w wyniku powodzi. Wnioskodawczyni podała, że w wyniku powodzi zniszczeniu i zalaniu w budynku uległy: piwnica i dwufunkcyjny piec gazowy, parter budynku do wysokości około [...] m, sprzęt RTV i AGD, meble, podłogi, ściany, stropy drewniane, instalacja elektryczna i gazowa, drzwi wejściowe.
Decyzją z dnia 21 listopada 2024 r. nr DS./SP/5827/502/III/145/24 Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Kłodzku, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Kłodzko na podstawie art. 104, art. 108 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), art. 2, art. 6 pkt 10 i pkt 14, art. 7 pkt 15, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 40 ust. 2 i ust. 3, art. 106 ust. 1 i ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm., dalej: u.p.s.), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w którym są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r. oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1371 ze zm.) przyznał wnioskodawczyni zasiłek celowy na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi w kwocie 98.000 zł z przeznaczeniem na remont budynku mieszkalnego (pkt 1) oraz zobowiązał wnioskodawczynię do potwierdzenia poniesienia wydatków związanych z remontem albo odbudową budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, dokonanych z kwoty przyznanego zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego, poprzez przedstawienie imiennych faktur/rachunków lub w inny dozwolony prawem sposób, w nieprzekraczalnym terminie do 15 września 2025 r. (pkt 2).
Organ pierwszej instancji ustalił wysokość zasiłku w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy w dniu 14 listopada 2024 r. oraz ocenę uszkodzeń budynku mieszkalnego spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r., sporządzoną 11 października 2024 r. przez powołaną w tym celu przez Burmistrza Miasta Kłodzka komisję, zgodnie z którą oszacowano procentowy udział uszkodzeń budynku mieszkalnego w wysokości 49 %. Kwotę zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego ustalono w wysokości 98.000 zł (200.000 zł x 49 %).
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i ponowne obliczenie stopnia zniszczenia budynku z uwzględnieniem załączonej do odwołania ekspertyzy technicznej. Według strony oszacowanie szkód w wysokości 49 % jest mocno zaniżone, bowiem komisja oszacowała szkody na podstawie tylko i wyłącznie widocznych uszkodzeń, nie uwzględniając że budynek został już uprzątnięty ze względu na zagrożenie epidemiologiczne. Zgodnie z przedłożonym przez skarżąca kosztorysem inwestorskim wartość kosztorysowa robót została oszacowana na kwotę 565.719,91 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia 20 stycznia 2025 r. nr SKO 4101/415/24 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że komisja do spraw szacowania strat, powołana przez Burmistrza Miasta, której przewodniczył inżynier z uprawnieniami budowlanymi do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń specjalności konstrukcyjno – budowlanej, określiła procentowy udział zniszczeń/uszkodzeń poszczególnych elementów konstrukcyjnych budynku mieszkalnego na poziomie: 40 % fundamentów, 60 % ścian, 40 % stropów oraz 80 % innych elementów, w tym: stolarki okiennej i drzwiowej, instalacji. W oparciu o te ustalenia wyliczono, stosując wzór określony w załączniku nr 8 i 8a do Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa, iż procentowy stopień zniszczeń/uszkodzeń budynku mieszkalnego wynosi 49 %. SKO uznało, że wysokość zasiłku została ustalona zgodnie z wytycznymi Ministerstwa, na podstawie oceny uszkodzeń budynku, powstałych w wyniku powodzi, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje w zakresie budownictwa.
Według SKO, żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje organów, aby pomoc udzielana w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej ściśle odpowiadała wysokości poniesionej szkody, gdyż pomoc ta nie stanowi odszkodowania. Pomoc ta ma jedynie wspomóc stronę w naprawie uszkodzeń spowodowanych przez powódź w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne, aby zabezpieczyć stronie minimum koniecznych do życia warunków. Nie ma na celu przywrócenia warunków mieszkaniowych na poziomie sprzed zdarzenia ani tym bardziej podwyższenia standardu życia wnioskodawcy. Organy pomocy społecznej nie są zobowiązane do całkowitego i pełnego pokrycia wszystkich szkód wyrządzonych klęską żywiołową. Ponadto, zdaniem SKO, odwołująca nie przedstawiła dowodów, które podważałyby wiarygodność sporządzonej przez komisję oceny uszkodzeń budynku mieszkalnego (dowodu takiego nie stanowi kosztorys inwestorski).
Reasumując SKO uznało, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku przyznania zasiłku w takiej wysokości, by pokryła w pełni koszt remontu budynku mieszkalnego. Na rozstrzygnięcie sprawy nie ma wpływu okoliczność, że zgodnie z kosztorysem inwestorskim dołączonym przez stronę do odwołania wartość prac remontowych w budynku określono na kwotę 565.719,91 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nie zgromadzenie w sprawie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,
- art. 89 § 2 w zw. z art. 7 k.p.a. przez nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i nieprzesłuchanie w jej toku autora ekspertyzy technicznej oraz członków komisji przeprowadzającej ocenę zniszczeń budynku celem wyjaśnienia i skonfrontowania odmiennych analiz dotyczących stopnia zniszczenia budynku,
- art. 84 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. przez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy konieczność taka wynikała ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
- art. 107 § 3 k.p.a. przez brak sporządzenia przez organ uzasadnienia decyzji, odpowiadającego wymogom przewidzianym w tym przepisie, w tym w szczególności nie wskazano przyczyn nie uznania za wiarygodną przedłożonej przez skarżącą ekspertyzy technicznej stanu budynku,
- art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób rażąco sprzeczny z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
- art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przez jego błędną wykładnię i przekroczenie granic uznania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ odwoławczy nie dokonał żadnej analizy przedłożonej przez skarżącą ekspertyzy i w żaden sposób nie był zainteresowany jej treścią, pomimo że wnikliwa lektura tego dokumentu pozwala na poddanie w wątpliwość prawidłowości oszacowania stopnia zniszczeń budynku dokonanych przez komisję. Dokonana przez komisję ocena stanu budynku po powodzi i stopnia jego zużycia jest sprzeczna z oceną dokonaną przez "prywatnego" eksperta. Kluczowa w sprawie jest ocena stopnia zużycia poszczególnych elementów budynku, która w przedłożonej przez skarżącą ekspertyzie jest znacząco wyższa niż ocena dokonana przez komisję. Organ całkowicie pominął treść przedłożonej przez skarżącą ekspertyzy, na co wskazuje, choćby fakt, że ani razu w treści uzasadnienia decyzji nie odniósł się do jej treści. Skarżąca zaznaczyła, ze nie domagała się zwrotu ze środków publicznych całej kwoty podanej przez eksperta.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283), dalej u.p.s. Stosownie do art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Ponadto w myśl art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, a zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Natomiast stosownie do art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2024r. poz. 654 ze zm.) użyte w ustawie określenie "poszkodowany" oznacza osobę fizyczną (...), która na skutek powodzi doznała szkód majątkowych lub utraciła, chociażby czasowo, możliwość korzystania z posiadanej nieruchomości lub lokalu. Poniesienie straty jest jednym z głównych kryteriów przyznania pomocy. Niemniej świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego i nie mogą być traktowane jako rekompensata za straty spowodowane klęskami lub zdarzeniami losowymi.
W rozpatrywanej sprawie organy kierowały się również Zasadami udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., dalej Zasady.
W Zasadach, wśród form pomocy przyznawanej w związku z powodzią wskazano obok pomocy doraźnej, pomoc remontowo budowlaną przyznawaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s. na którą składają się: a) zasiłek na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, b) zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi - obydwa przyznawane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej (pkt I.1.2). Pomoc remontowo-budowlana, przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących w rozumieniu u.p.s., które w wyniku powodzi poniosły szkodę i przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. (pkt I.2 i I.4).
Zgodnie z częścią III pkt 1 Zasad kwota zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego wynosi do 200 tys. zł, przyznawanego w związku ze szkodami w jednym budynku/lokalu mieszkalnym. Kwoty pomocy finansowej, przyznawane w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń (1% zniszczenia = 2 tys. zł) określa załącznik nr 1 do Zasad. Ocenę uszkodzeń/zniszczeń przeprowadza się w oparciu o załączniki nr 8 i 8a do Zasad, które zawierają "wstępną kwalifikację uszkodzeń/zniszczeń elementów budynku (rodzaj i zakres uszkodzeń) oraz "instrukcje/wytyczne szacowanie procentowego szkód w elementach budynku uszkodzonych w wyniku powodzi" oraz wzór obliczenia procentowego stopnia zniszczeń budynku przy uwzględnieniu procentowego udziału zniszczeń w poszczególnych elementach budynku, składających się na jego całość: a) Fundamenty oraz fundamenty ze ścianami piwnic -15% (współczynnik do wzoru: 0,15) b) Ściany nośne - 25% (współczynnik do wzoru: 0,25), c) Stropy - 20% (współczynnik do wzoru: 0,20) d), Dach - 15% (współczynnik do wzoru: 0,15), e) Inne elementy - 25% (współczynnik do wzoru: 0,25).
Organy obu instancji uznały, że procentowy stopień zniszczeń/uszkodzeń budynku mieszkalnego skarżącej spowodowany powodzią wyniósł 49%. Taki szacunek uszkodzenia budynku wynikał z przyjęcia przez komisję do spraw szacowania strat, że procentowy zakres uszkodzeń wynosił: fundamentów oraz fundamentów ze ścianami piwnic - 40%, ścian - 60%, stropów - 40%, dachu - 0% oraz innych elementów - 80% (piec c.o., stolarka) i zastosowania do tych procentowych uszkodzeń wyżej wskazanych współczynników. A skoro za 1% zniszczenia, zgodnie z Zasadami przysługuje pomoc w wysokości 2.000 zł., to organy przyjęły, że skarżącej przysługuje pomoc w kwocie 98.000 zł.
Wskazać należy, że zgodnie z częścią VI pkt 1 – 3 Zasad, oszacowania wysokości szkód w budynku/lokalu mieszkalnym lub budynku gospodarczym dokonuje osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, powołana przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w której bierze udział pracownik organu nadzoru budowlanego wykonujący zadania służbowe. W uzasadnionych przypadkach, w tym stosownie do potrzeb oraz w sposób wykluczający konflikt interesów, zamiast pracownika organu nadzoru budowlanego, o którym stanowi ust. 1, w pracach komisji do spraw szacowania strat może wziąć udział inna osobo posiadająca odpowiednie kwalifikacje, zwłaszcza z uwzględnieniem uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie stosownie do art. 12 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725, ze. zm.). Osoba posiadając uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, o której mowa w ust. 1, określa procentowy udział zniszczenia lub uszkodzenia, o którym mowa w załączniku nr 1 lub nr 2 do Zasad.
Zgodnie z zarządzeniem Burmistrza Miasta Kłodzka z dnia 20 września 2024 r. nr 2240050.2024, zmienionym zarządzeniem z dnia 10 października 2024 r. nr 2360050.2024, powołano komisję do spraw szacowania strat. Na członków komisji wyznaczono wymienionych z imienia i nazwiska pracowników Urzędu Miasta w Kłodzku. Zobowiązano Prezesa Zakładu Administracji Mieszkaniami Gminnymi do wyznaczenia 5 pracowników do prac komisji. Również Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zobowiązano do wyznaczenia do prac komisji pracowników organu budowlanego wykonujących zadania służbowe. W pracach komisji może też wziąć udział inna osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje, zwłaszcza z uwzględnieniem uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie.
W piśmie z dnia 10 października 2024 r. Zakład Administracji Mieszkaniami Gminnymi poinformował o oddelegowaniu wymienionych z imienia i nazwiska pracowników do wykonywania czynności w komisji.
W zaskarżonej decyzji SKO wskazało natomiast, że procentowego oszacowania uszkodzeń/zniszczeń budynku mieszkalnego dokonał inżynier z uprawnieniami budowlanymi do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń specjalności konstrukcyjno – budowlanej i jest to osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje w zakresie budownictwa. Jak dalej wskazało SKO, jest to osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, stwierdzoną uprawnieniami budowlanymi, a organ związany jest oceną uszkodzeń budynku spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r., sporządzoną przez komisję w dniu 11 października 2024 r.
Należy jednak zauważyć, że w aktach sprawy zamieszczona jest ocena uszkodzeń budynku spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r. podpisana przez dwie osoby M. B. (z dopiskiem Ś.) oraz Ł. K., wymienionego jako pracownika Zakładu Administracji Mieszkaniami Gminnymi. Natomiast w aktach sprawy brakuje jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby twierdzenia SKO wyrażone w zaskarżonej decyzji odnośnie uprawnień i kwalifikacji M. B., w tym uprawnień budowlanych do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno – budowlanej. Nie można również stwierdzić, czy jest to pracownik organu nadzoru budowlanego czy też inna osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się wydruk z nazwiskami 15 osób, ale nie wynika z niego czy są to pracownicy organu nadzoru budowlanego ani też jakie posiadają uprawnienia budowlane.
Powyższy brak uniemożliwia Sądowi kontrolę twierdzeń SKO wyrażonych w zaskarżonej decyzji wskazujących na odpowiednie kwalifikacje tej osoby w zakresie budownictwa przez co organ naruszył przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ winien poczynić ustalenia co do kwalifikacji i uprawnień omawianego członka komisji i zgromadzić w tym zakresie niezbędne dokumenty. Dopiero takie ustalenia organów (poparte odpowiednią dokumentacją) umożliwią bowiem Sądowi ocenę, czy członek komisji spełnia wymagania, o których mowa pkt 1 – 3 części VI Zasad. Nie może bowiem budzić wątpliwości okoliczność, że jedynie komisja w skład której wchodzą osoby spełniające wymagania, o których mowa pkt 1 – 3 części VI Zasad, może dokonywać szacowania uszkodzeń budynku mieszkalnego w wyniku wystąpienia powodzi 2024 r. Dlatego też, w ponownie prowadzonym postępowaniu SKO uzupełni ww. brak w sposób umożliwiający Sądowi weryfikację twierdzeń, iż procentowego oszacowania/zniszczeń budynku mieszkalnego" rzeczywiście dokonała osoba, która "posiada odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, stwierdzoną uprawnieniami budowalnymi.
W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skarżącej odnośnie całkowitego pominięcia i nie odniesienia się przez organ odwoławczy do ekspertyzy technicznej, załączonej przez skarżącą do odwołania. Do ekspertyzy skarżącą dołączyła kosztorys inwestorski, ustalający wartość kosztorysową robót w kwocie 565.719,91 zł. Ekspertyza ta została sporządzona przez mgr inż. D. S., legitymującego się uprawnieniami budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno – budowlanej. Uprawnienia tej osoby zostały potwierdzone decyzją z dnia 16 czerwca 2005 r. Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o nadaniu uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno – budowlanej.
SKO uznało w zaskarżonej decyzji, że odwołująca nie przedstawiła dowodów, które podważałyby wiarygodność sporządzonej przez komisję oceny uszkodzeń budynku mieszkalnego, a organ związany jest oceną uszkodzeń budynku, sporządzoną przez komisję.
Należy jednak zauważyć, że stosownie do art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. organ zobowiązany był do odniesienia się do załączonej przez skarżącą ekspertyzy technicznej i kosztorysu inwestorskiego. Organ winien ustalić, czy i jakie sprzeczności występują pomiędzy oceną stopnia uszkodzeń budynku, dokonaną przez komisję a ekspertyzą techniczną, przedłożoną przez skarżącą, a następnie ustalić czy ewentualne sprzeczności miałyby wpływ na wysokość przyznanej stronie pomocy na remont budynku. W tym celu organ uprawniony jest do żądania złożenia dodatkowych wyjaśnień odnośnie uszkodzeń poszczególnych elementów budynku przez osoby, które dokonały oceny stopnia uszkodzeń budynku oraz sporządziły ekspertyzę techniczną. Skoro organ nie posiada wiadomości specjalnych z zakresu szacowania strat uprawniony jest również na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. do powołania w sprawie biegłego, który oceni stan techniczny budynku i zakres uszkodzeń w wyniku powodzi.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien odnieść się do treści ekspertyzy przedłożonej przez skarżącą i wyjaśnić ewentualne sprzeczności w ocenie stanu technicznego budynku skarżącej i zakresu uszkodzeń budynku w wyniku powodzi, dokonanej przez komisję i eksperta powołanego przez stronę.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI