IV SA/WR 203/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-02-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nadzór sanitarnykontrolaopłatawymagania higienicznekrzemionka krystalicznaprawo pracypostępowanie administracyjnePaństwowa Inspekcja Sanitarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na decyzję Inspektora Sanitarnego nakładającą opłatę za czynności kontrolne, uznając zasadność obciążenia z powodu stwierdzonych naruszeń wymogów higienicznych.

Spółka zaskarżyła decyzję Inspektora Sanitarnego nakładającą opłatę za czynności kontrolne, argumentując brak podstaw prawnych i faktycznych do jej nałożenia, w tym kwestionując zasadność stwierdzonych naruszeń wymogów higienicznych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że stwierdzone uchybienia uzasadniały obciążenie spółki opłatą zgodnie z przepisami ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Spółka P. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na spółkę opłatę w kwocie 353,37 zł za czynności kontrolne przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Świdnicy. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia opłaty, argumentując, że nie doszło do naruszenia przepisów higienicznych i zdrowotnych, a także podnosząc zarzuty proceduralne dotyczące sposobu prowadzenia kontroli i wydania decyzji. Organ odwoławczy, a następnie sąd, uznali, że stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości, w tym dotyczące dokumentowania informacji o substancjach rakotwórczych i mutagennym oraz pomiarów stężenia krzemionki krystalicznej, stanowiły naruszenie wymogów higienicznych i zdrowotnych. W związku z tym, obciążenie spółki opłatą za czynności kontrolne było uzasadnione. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o opłacie w niższej kwocie (313,37 zł), a także że przesłanka do obciążenia opłatą w postaci naruszenia wymogów higienicznych została spełniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie wymogów higienicznych i zdrowotnych stanowi przesłankę do obciążenia strony opłatą za czynności kontrolne, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości, w tym dotyczące dokumentacji substancji rakotwórczych i mutagennym oraz pomiarów stężenia krzemionki krystalicznej, stanowiły naruszenie wymogów higienicznych i zdrowotnych, co uzasadniało nałożenie opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.i.s. art. 36 § 1 i 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.p.i.s. art. 36 § ust. 1, 2, 3

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej § § 1 i § 2

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy § § 3, § 4 ust. 1 pkt 1-6 i ust. 2, § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy § § 6 ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy art. 12 § ust. 2 pkt 1

u.p.i.s. art. 27 § ust. 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.p.i.s. art. 25 § ust. 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p. art. 207 § § 1, § 2 pkt 1

Kodeks pracy

k.p. art. 222 § § 2-3

Kodeks pracy

k.p. art. 227 § § 1 pkt 2

Kodeks pracy

k.p. art. 3

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzone naruszenia wymogów higienicznych i zdrowotnych uzasadniają obciążenie spółki opłatą za czynności kontrolne.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw prawnych i faktycznych do nałożenia opłaty za czynności kontrolne. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nieprawidłowe zastosowanie rozporządzeń wykonawczych dotyczących opłat i badań czynników szkodliwych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości, ponieważ ponownie dokonał ustalenia, jakie czynności organu i w jakim wymiarze czasowym winny mieć wpływ na wysokość opłaty, ustalił ponownie wysokość opłaty i obciążył stronę opłatą w niższej wysokości. Spełniona została zatem przesłanka do obciążenia strony opłatą za czynności kontrolne w postaci naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

przewodniczący sprawozdawca

Anetta Makowska-Hrycyk

sędzia

Katarzyna Radom

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za czynności kontrolne Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz stosowania art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w kontekście stwierdzonych naruszeń wymogów higienicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli sanitarnej i naliczania opłat, z uwzględnieniem specyfiki przepisów dotyczących substancji rakotwórczych i mutagennym oraz pomiarów czynników szkodliwych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowej kontroli sanitarnej i naliczania opłat, ale zawiera szczegółowe argumenty dotyczące interpretacji przepisów prawa pracy i administracyjnego w kontekście bezpieczeństwa i higieny pracy, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Kontrola sanitarna: Kiedy pracodawca musi zapłacić za błędy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 203/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Radom
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 195
art. 36 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant: Referent Przemysław Pawłowski, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2023 r. nr HP.906.62.2022.AS w przedmiocie obciążenia opłatą za czynności kontrolne oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
W dniach 19 i 27 maja 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Świdnicy przeprowadził kontrolę sanitarną w P. Spółka z o.o. z siedzibą we W., Zakład w Ś. w zakresie ustalenia stanu faktycznego w zakładzie i jego zgodności z obowiązującymi wymaganiami higienicznymi i zdrowotnymi w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego. Przedmiotem działalności prowadzonej w zakładzie jest produkcja mieszanki betonowej oraz mieszanki cementowo -piaskowej. Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół kontroli Nr 90/HP/22 z dnia 19 maja 2022 r., w trakcie których stwierdzono opisane w protokole nieprawidłowości.
Decyzją z dnia 24 stycznia 2023 r. nr HP.906.59.2022.AS Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Świdnicy z dnia 23 września 2022 r. nr 724/22 i orzekł o nałożeniu na spółkę obowiązków o treści:
1. udokumentować przekazanie właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu informacji o substancjach chemicznych, ich mieszaninach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym za rok 2021;
2. zaprowadzić rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym;
3. zaprowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym;
4. wykonać i przedłożyć aktualne pomiary stężenia krzemionki krystalicznej – kwarc, krystobalit – frakcja respirabilna na stanowisku pracy operatora węzła betoniarskiego podczas obsługi ładowarki
- w terminie do dnia 31 marca 2023 r.
Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Świdnicy decyzją z dnia 23 września 2022 r. nr 725/Op/22, działając na podstawie art. 36 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 195, ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.) oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203) obciążył P. opłatą w kwocie 353,37 zł za czynności wykonane w związku z kontrolą przeprowadzona w spółce w Zakładzie w Ś., którą należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że stwierdzone w spółce nieprawidłowości stanowią naruszenie art. 207 § 1, § 2 pkt 1, art. 222 § 2-3, art. 227 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1510); § 3, § 4 ust. 1 pkt 1-6 i ust. 2, § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) oraz § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33, poz. 166 ze zm.). Opłata za przeprowadzone czynności kontrolne została naliczona na podstawie zarządzenia nr 4/DYR./21 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Świdnicy z dnia 10 marca 2021 r. w sprawie prowadzenia działalności niewyodrębnionej organizacyjnie polegającej na świadczeniu usług oraz w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez Powiatową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną w Świdnicy, wydanego w oparciu o rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Organ pierwszej instancji wskazał, że opłatą objęto: czas wykonania czynności kontrolnych wraz dojazdem – 5 godzin i 40 minut x 60 zł = 340 zł oraz koszt dojazdu – 16 km x 0,8358 zł = 13,37 zł, łącznie 353,37 zł.
W odwołaniu z dnia 14 października 2022 r. pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy przez wydanie decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Zdaniem pełnomocnika strony doszło na naruszenia następujących przepisów prawa:
1) § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203) przez jego zastosowanie, choć nie było podstaw w związku z niedopuszczalnym zastosowaniem art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy;
2) art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy;
art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy, ponieważ nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa w zakresie przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych;
3) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 przez ich niezastosowanie lub dokonanie błędnej wykładni, m. in. przez:
a) wszczęcie postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji w dniu 2 czerwca 2022 r., a więc przed upływem ustawowo określonego terminu na złożenie zastrzeżeń do ustaleń stanu faktycznego, opisanego w protokole kontroli, sporządzonego i podpisanego przez spółkę w dniu 27 maja 2022 r., tj. przed dniem 3 czerwca 2022 r.;
b) pominięcie przez organ, że kontrolowana spółka (jako pracodawca) posiada aktualne pomiary krzemionki krystalicznej – frakcja respirabilna, ponieważ z pomiarów krzemionki krystalicznej – kwarc, krystobalit – frakcja respirabilna w odniesieniu do czynności wykonywanych podczas obsługi ładowarki, sporządzonych przez d. sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w C., tj. ze sprawozdania nr 273/2021 jednoznacznie wynika, że podczas czynności obsługi ładowarki wskaźnik narażenia nie przekracza 0,1 wartości NDS, dlatego termin następnego badania określony został na wrzesień 2023 r.;
c) pominięcie przez organ pierwszej instancji, że odwołująca się spółka (jako pracodawca) dopełniając wymogów wynikających z obowiązujących przepisów od wielu lat wykonuje badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia zatrudnianych pracowników, w tym między innymi pomiarów warunków pracy pod względem zanieczyszczeń powietrza (także krzemionką krystaliczną) podczas czynności obsługi ładowarki rotacyjnie w różnych lokalizacjach wykonywania działalności gospodarczej (pomiary wykonane w dniu 20 września 2021 r. na terenie prowadzonej przez spółkę kopalni kruszywa naturalnego);
d) wybiórcze traktowanie dowodów i nieuznanie przedkładanych do wglądu wyciągów ze sprawozdań odnośnie pomiarów poziomu hałasu na analogicznych stanowiskach pracy choć w innych lokalizacjach (miejscach) pracy;
e) celowe pominięcie przez organ pierwszej instancji pomiarów i badań wykonanych przez d. przy uwzględnieniu rodzaju i zakresu podstawowych czynności wykonywanych przez pracowników;
4) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, ponieważ stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzeniu koniecznych czynności procesowych – winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu, sporządzonym stosownie do reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a., a wydana decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego;
5) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem organ pierwszej instancji:
a) nie uznał za wystarczający dowód w sprawie przedłożonych do akt sprawy pomiarów krzemionki krystalicznej – kwarc, krystobalit – frakcja respirabilna, w odniesieniu do czynności wykonywanych podczas obsługi ładowarki, sporządzonych przez d. (tj. sprawozdania nr 273/2021 z dnia 30 września 2021 r.);
b) zaniechał ustalenia, jakie różnice występują w obsłudze maszyn wykorzystywanych do obsługi ładowarki w zakładzie produkcyjnym w Ś. w stosunku do ładowarki w zakładzie w Ż., mimo przedłożenia do akt sprawy przez odwołująca się spółkę dokumentacji technicznej ładowarki kołowej DOOSAN DL300-5/DL350-5 oraz ładowarki kołowej VOLVO L180H;
c) wyprowadził błędne wnioski z treści zeznań świadka A. L.;
6) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo że w wyniku przeprowadzonych przez spółkę badań w związku z oceną ryzyka zawodowego nie wystąpiły realne zagrożenia na stanowiskach pracy (sprawozdanie nr 273/2021);
7) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) przez błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ spółka przeprowadziła badania czynników szkodliwych, z których jednoznacznie wynika, że podczas czynności obsługi ładowarki wskaźnik narażenia na krzemionkę krystaliczną – kwarc, krystobalit – frakcja respirabilna nie przekracza 0,1 wartości NDS, dlatego termin następnego badania określony został na wrzesień 2023 r., a więc brak jest uzasadnionych podstaw do nałożenia na Spółkę obowiązku wykonania i przedłożenia aktualnych pomiarów stężenia ww. pyłów;
8) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.) w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
9) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33, poz. 166 ze zm.) w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ pomiary stężenia czynnika szkodliwego, tj. w zakresie narażenia na krzemionkę krystaliczną – frakcję respirabilną zawsze były poniżej 0,1 wartości NDS to spółka nie była zobligowana do realizacji obowiązków określonych w powyższym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 24 listopada 2012 r.;
10) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ gdy warunki narażenia nie występują, co potwierdzają wykonane pomiary czynnika szkodliwego dla zdrowia (nie przekraczają one 0,1 NDS), to na pracodawcy nie spoczywa obowiązek w zakresie prowadzenia rejestru prac;
11) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z § 5 ust. 1, § 6 ust. 1 i § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ prowadzone rejestry stanowią dowód dopiero w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, a kontrolujący nie jest upoważniony do domagania się przedkładania rejestrów; tym samym brak jest podstawy do nałożenia na spółkę obowiązków określonych w pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji, skoro czynniki związane z narażeniem na krzemionkę krystaliczną – kwarc, krystobalit – frakcja respirabilna, w odniesieniu do czynności wykonywanych podczas obsługi ładowarki nie występują.
Decyzją z dnia 26 stycznia 2023 r. nr HP.906.62.2022.AS Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i obciążył spółkę kwotą 313,37 zł za czynności wykonane w związku z kontrolą przeprowadzona przez PPIS w Świdnicy w zakładzie w Ś.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zauważył, że została wydana decyzja nr 724/22 z dnia 23 września 2022 r., nakazująca stronie usunięcie stwierdzonych w toku kontroli uchybień.
Odnosząc się do zarzutu posiadania przez spółkę aktualnych pomiarów krzemionki krystalicznej, organ odwoławczy stwierdził, że w punkcie 2.6 protokołu kontrolujący wpisał wyniki pomiarów stężenia krzemionki krystalicznej oraz innych czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy operatora węzła betoniarskiego, wykonane w dniu 14 września 2021 r. w kontrolowanym zakładzie. Kontrolującemu nie zostały przedstawione wyniki pomiarów z dnia 20 września 2021 r., na które obecnie powołuje się strona. Ponadto przedstawione przez stronę w piśmie z dnia 3 czerwca 2022 r. wyniki pomiarów dotyczą m.in. stanowiska pracy operatora ładowarki, gdzie obsługiwanym urządzeniem jest ładowarka VOLVO L 180H, natomiast w kontrolowanym zakładzie pracownicy obsługują ładowarkę marki DOOSAN. W związku z powyższym poprawnie organ nie uznał załączonych przez stronę wyników pomiarów dotyczących innego zakładu i innych warunków pracy. Nie można bowiem uznać za identyczne narażenie na krzemionkę krystaliczną u wszystkich operatorów węzła betoniarskiego, skoro wykonują oni pracę w różnych zakładach produkcyjnych (różna lokalizacja i infrastruktura).
Kolejno odnosząc się do zarzutu nie prawidłowego zastosowania § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, organ odwoławczy uznał, że w trakcie czynności kontrolnych kontrolujący stwierdził uchybienia higieniczne i zdrowotne, które zostały opisane w protokole kontroli, a co za tym idzie organ pierwszej instancji miał obowiązek obciążyć stronę opłatą za czynności kontrolne.
Nie doszło również do naruszenia art. 6, art.7, art. 7a, art. 7b, art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ organ pierwszej instancji działał na podstawie i w granicach prawa zgodnie z zasadą praworządności. Decyzja została zredagowana prawidłowo zarówno pod względem merytorycznym, jak również prawnym, zatem nie doszło do naruszenia art. 11 w związku z art. 107 k.p.a. Nie może zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy sprawy. Nie można tez zaakceptować zarzutu naruszenia art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ w wyniku kontroli stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych przez spółkę. Pracodawca nie posiadał bowiem wyników dwóch ostatnich pomiarów wykonanych w odstępie 6 miesięcy, nie przekraczających 0,1 wartości NDS. Ponadto stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, państwowy inspektor sanitarny w związku z wykonywaną kontrolą ma prawo m. in. żądania okazania dokumentów i udostępnienia wszelkich danych. Obciążenie kosztami kontroli jest zatem konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości w toku kontroli, a nie celem samym w sobie.
Organ odwoławczy stwierdził jednak, że z protokołu kontroli wynika, iż łączny czas przeprowadzenia czynności kontrolnych wyniósł 5 godzin i za taki czas należy pobrać opłatę. Należy też doliczyć koszt dojazdu do kontrolowanego zakładu. Opłata wynosi więc: 5 godzin x 60 zł = 300 zł oraz 16 km x 0,8358 zł/km = 13,37 zł, łącznie 313,37 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania:
1) art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej k.p.a.), przez jego błędną wykładnię i zastosowanie instytucji reformacji przewidzianej w przedmiotowym przepisie, chociaż organ drugiej instancji wydał tożsame rozstrzygnięcie, co uchylana decyzja organu pierwszej instancji, w zakresie rodzaju i formy nałożonych na stronę skarżącą obowiązków; decyzja organu odwoławczego różni się bowiem jedynie wysokością kwoty (obniżeniem o 30 zł), jaką określił organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji. Podstawą zmiany czy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji nie może być też wadliwość nieistotna, a w niniejszej sprawie organ drugiej instancji z jednej strony uchylił zaskarżoną decyzję, a następnie wydał prawie analogiczną. Organ drugiej instancji wbrew istocie reformacji wynikającej z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zamiast zmienić jedynie częściowo decyzję organu pierwszej instancji (chociaż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w całości podziela stanowisko organu pierwszej instancji zarówno w zakresie ustaleń stanu faktycznego, jak i prawnego), to wydał nową decyzję z prawie tożsamymi obowiązkami, a różniącą się o 30 zł od kwoty określonej przez organ pierwszej instancji;
2) art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 i art. 9 k.p.a. przez ich nie zastosowanie lub dokonanie błędnej wykładni w związku z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy; organ drugiej instancji już przez naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszył dyspozycję art. 7 k.p.a., ponadto dokonano wadliwego ustalenia okoliczności faktycznych, co w efekcie doprowadziło do dokonania subsumcji pod niewłaściwą normę prawa materialnego. Naruszenie przedmiotowych przepisów nastąpiło m. in. przez:
a) pominięcie i zbagatelizowanie przez organ drugiej instancji zgłaszanego w odwołaniu zarzutu, że doszło do naruszenia przepisów k.p.a. przez organ pierwszej instancji wskutek przedwczesnego wszczęcia postępowania administracyjnego już w dniu 2 czerwca 2022 r., a więc jeszcze przed upływem ustawowo określonego terminu na złożenie zastrzeżeń do ustaleń stanu faktycznego, opisanego w protokole kontroli, który został sporządzony i podpisany przez kontrolowaną spółkę w dniu 27 maja 2022 r. Powyższe ma istotne znaczenie w aspekcie dopuszczalności wszczęcia z urzędu postępowania przez organ pierwszej instancji przed dniem 3 czerwca 2022 r.
b) wadliwe uznanie, że posiadanie przez skarżącą spółkę (jako pracodawcę) aktualnych pomiarów krzemionki krystalicznej - frakcji respirabilnej w trakcie wykonywania pracy polegającej na obsłudze ładowarki musi być przeprowadzone w odniesieniu do obsługi konkretnej (zindywidualizowanej) ładowarki. Organ drugiej instancji nie uznał posiadanych przez skarżącą spółkę jako pracodawcę i przedłożonych w toku kontroli pomiarów krzemionki krystalicznej - frakcji respirabilnej w trakcie wykonywania czynności polegających na obsłudze ładowarki sporządzonych przez d., ti. sprawozdania nr 273/2021, w którym dokonano pomiarów krzemionki krystalicznej - kwarc, krystobalit - frakcja respirabilna w odniesieniu do czynności wykonywanych podczas obsługi ładowarki na stanowisku operatora ładowarki, w sytuacji gdy czynności te stanowią podstawowe czynności związane z zajmowanym stanowiskiem, podczas gdy na stanowisku operatora węzła betoniarskiego stanowią czynności uboczne – sporadyczne;
c) pominięcie przez organ drugiej instancji, że odwołująca się spółka (jako pracodawca) dopełniając wymogów wynikających z obowiązujących przepisów sumiennie wykonuje badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia zatrudnianych pracowników. Wyniki prowadzonych badań wykazują, że warunki pracy pod względem zanieczyszczeń powietrza są zgodne z wymaganiami przepisów prawa; fakt niewystępowania stężeń czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,1 wartości NDS potwierdzają także pomiary narażenia na krzemionkę krystaliczną wykonane w dniach 10 – 21 września .2021 r. dla poszczególnych stanowisk pracy w miejscach zlokalizowania wytwórni betonu spółki jako pracodawcy (tj. w Ś., J., L., B., S., S. oraz W. oraz na terenie kopalni kruszywa naturalnego w Ż.), w tym podczas czynności obsługi węzła betoniarskiego (np. sprawozdanie d. nr 260/2021 z pomiarów przeprowadzonych na terenie węzła betoniarskiego w Ś.) oraz podczas czynności obsługi ładowarki (sprawozdanie d. nr 273/2021 z pomiarów przeprowadzonych na terenie kopalni kruszywa w Ż.).
d) wybiórcze traktowanie dowodów, ponieważ w odniesieniu do narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy na stanowisku operatora ładowarki organ pierwszej instancji przyjął i zamieścił w treści protokołu kontroli w pkt. 2.6. przekazane mu sprawozdania z pomiarów/badań czynników szkodliwych wykonywanych w innych lokalizacjach wytwórni betonu (wyciągi ze sprawozdań d. nr 256/2021 z pomiarów przeprowadzonych na terenie węzła betoniarskiego w L., nr 118/J/2021 z pomiarów przeprowadzonych na terenie węzła betoniarskiego w J. oraz nr 274/2021 z pomiarów przeprowadzonych na terenie węzła betoniarskiego we W.);
e) pominięcia przez organ drugiej instancji, że na wniosek skarżącej spółki, przeprowadzone zostały badania przez d. na poszczególnych stanowiskach pracy przy uwzględnieniu zakresu wykonywanych czynności przez pracowników;
3) art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy. W szczególności organ drugiej instancji nie wyjaśnił na czym polegają odmienności czynności wykonywanych przez operatora i narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy podczas obsługi ładowarki w Ś. i Ż.. Nadal nie zostało wyjaśnione także przez organ drugiej instancji, na jakiej podstawie strona miałaby przeprowadzić badania narażenia na czynniki szkodliwe dla tożsamych czynności wykonywanych przez pracowników, odrębnie dla każdej lokalizacji (miejsca) wykonywania pracy przez zatrudnianych pracowników, odrębnie dla każdego pojazdu/maszyny, w sytuacji kiedy zakres wykonywanych obowiązków przez pracowników jest analogiczny, a kierowane/obsługiwane pojazdy/maszyny cechują te same parametry właściwości;
4) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie w związku z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy. Organ drugiej instancji wbrew dyspozycjom tych przepisów:
a) nie uznał za wystarczający dowód w sprawie przedłożonych do akt sprawy pomiarów krzemionki krystalicznej - kwarc, krystobalit -frakcja respirabilna, (sprawozdanie nr 273/2021 z dnia 30 września 2021 r.).;
b) zaniechał ustalenia, jakie różnice występują w obsłudze maszyny (ładowarki) wykorzystywanej w zakładzie produkcyjnym w Ś. w stosunku do wykorzystywanej w Ż.;
c) przyjmując za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego organu pierwszej instancji, nie odniósł się do zgłoszonego w odwołaniu zarzutu pominięcia zeznań świadka A. L., że osoba przeprowadzająca czynności kontrolne nie ustalała okoliczności opisanych w pkt. 2.9 protokołu kontroli. Jak bowiem zeznał świadek - kontrolujący nie uczestniczył w całym cyklu obsługi ładowarki;
2. przepisów prawa materialnego:
1) § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203) przez jego zastosowanie, choć nie było podstaw w związku z niedopuszczalnym zastosowaniem art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy;
2) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy, ponieważ nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów w zakresie przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych;
3) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego błędną wykładnię i nałożenie na stronę skarżącą obowiązków związanych z przeprowadzeniem badań ze względów prewencyjnych, a nie z powodu występowania narażenia dla osób świadczących pracę, ponieważ nie wystąpiły zagrożenia na stanowiskach pracy;
4) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie, substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ust. l u.p.i.s., ponieważ tylko pracodawca zatrudniający pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych jest obowiązany do wykonywania pomiarów;
5) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z art 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm., dalej jako k.p.) w związku z przepisem § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ust. l u.p.i.s. Według strony, na pracodawcy spoczywa obowiązek przeprowadzenia badań w zakresie występowania ryzyk zawodowych oraz ewentualnego narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy w aspekcie wykonywanych czynności w ramach świadczonej pracy - w odniesieniu do pracy "operatora węzła betoniarskiego", "operatora ładowarki", "kierowcy - operatora betonomieszarki" czy "kierowcy - operatora pompy", nie zaś odrębnie dla każdego miejsca faktycznego świadczenia pracy na danym stanowisku i danej lokalizacji, a więc np. "operatora węzła betoniarskiego w Ś.", "operatora ładowarki w Ś.", "kierowcy - operatora betonomieszarki w Ś.", czy "kierowcy operatora pompy w Ś.", a ten obowiązek został wykonany przez skarżącą spółkę;
6) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badan i pomiarów czynników szkodliwych zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33, poz. 166 ze zm.) w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ust. l u.p.i.s.; w związku z tym, że pomiary stężenia czynnika szkodliwego, tj. w zakresie narażenia na krzemionkę krystaliczną - frakcję respirabilną były poniżej 0,1 wartości NDS, to spółka nie była zobligowana do realizacji obowiązków określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r.;
7) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) przez jego błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ust. 1 u.p.i.s.; obowiązki związane z prowadzeniem rejestrów pojawiają się dopiero w przypadku zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych;
8) art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy w związku z § 5 ust. 1, 6 ust. 1 i 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2235) przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie art. 27 ust. 1 u.p.i.s., ponieważ prowadzone rejestry stanowią dowód dopiero w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, z powyższych względów brak jest podstaw do nałożenia na spółkę obowiązków określonych w pkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę DPWIS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, przez jego błędną wykładnię i zastosowanie instytucji reformacji przewidzianej w przedmiotowym przepisie, zamiast zmiany jedynie częściowo decyzji organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w części, jeżeli decyzja organu pierwszej instancji zawiera wyodrębnione elementy mogące samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym i stać się przedmiotem samodzielnego postępowania, a więc poszczególne części rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji mają samodzielny byt (wyrok NSA z 5 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2746/15, (wyrok NSA z 20 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1085/20, wyrok NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 2061/20, CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest jednolite i nie można w nim wyodrębnić żadnych samodzielnych części, skoro organ pierwszej instancji obciążył stronę opłatą za czynności wykonane w trakcie kontroli w wysokości 353,37 zł. Również strona skarżąca nie wskazała, jakie jej zdaniem części można wyróżnić w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania, organ odwoławczy uznał, że opłatę należy zmniejszyć do kwoty 313,37 zł. W tej sytuacji możliwe było jedynie uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w całości i ponowne określenie wysokości prawidłowo obliczonej opłaty. Nie sposób natomiast przyjąć za stroną skarżącą, aby w niniejszej sprawie możliwe było uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji w części i zmiana wysokości opłaty na korzyść strony. Orzeczenie takie zapaść mogłoby tylko w sytuacji, gdyby w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji można było wyodrębnić samodzielne części decyzji, a jak wyżej wyjaśniono nie miało to miejsca w sprawie. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości, ponieważ ponownie dokonał ustalenia, jakie czynności organu i w jakim wymiarze czasowym winny mieć wpływ na wysokość opłaty, ustalił ponownie wysokość opłaty i obciążył stronę opłatą w niższej wysokości.
Strona zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy, ponieważ nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów w zakresie przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203) przez jego zastosowanie, choć nie było podstaw w związku z niedopuszczalnym zastosowaniem art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zamiast zastosowania art. 36 ust. 2 tej ustawy.
Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zgodnie z art. 36 ust. 2 tej ustawy za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań.
Zasadnie podnosi strona skarżąca, że opłatę za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się tylko w sytuacji naruszenia przez jednostkę organizacyjną wymagań higienicznych i zdrowotnych. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z uwagi na naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych organ odwoławczy decyzją z dnia 24 stycznia 2023 r. nr HP.906.59.2022.AS uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł o nałożeniu na spółkę obowiązków o następującej treści:
1. udokumentować przekazanie właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu informacji o substancjach chemicznych, ich mieszaninach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym za rok 2021;
2. zaprowadzić rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym;
3. zaprowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym;
4. wykonać i przedłożyć aktualne pomiary stężenia krzemionki krystalicznej – kwarc, krystobalit – frakcja respirabilna na stanowisku pracy operatora węzła betoniarskiego podczas obsługi ładowarki
- w terminie do dnia 31 marca 2023 r.
Skarga strony na powyższą ostateczną decyzję organu odwoławczego została oddalona przez tut. Sąd w wyroku z dnia 6 lutego 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 189/23. Spełniona została zatem przesłanka do obciążenia strony opłatą za czynności kontrolne w postaci naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Sposób ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności, o których mowa w art. 36 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej został określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. Stosownie do § 2 rozporządzenia wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Zgodnie zaś z § 3 rozporządzenia do bezpośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności obejmujące:
1) średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych wykonujących badania laboratoryjne lub inne czynności, zwanych dalej "pracownikami", obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia;
2) koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych;
3) koszty podróży służbowych pracowników, w tym koszty należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej;
4) przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych.
Z protokołu kontroli podpisanego przez stronę w dniu 27 maja 2022 r. wynika, że czynności kontrolne prowadzone były w dniu 19 maja 2022 r. od godz. 9.30 do godz. 14.00 oraz w dniu 27 maja 2022 r. od godz. 10.00 do godz. 10.30. Czynności kontrolne prowadzone były przez 1 pracownika łącznie przez 5 godzin, koszt roboczogodziny wynosi 60 zł, łączny koszt pracy wynosi 300 zł. Koszt przejazdu samochodem w obie strony wyniósł 13,37 zł (16 km x 0,8358 zł za 1 km). Organ odwoławczy prawidłowo ustalił łączny koszt przeprowadzonej kontroli w wysokości 313,37 zł i opłatą w tej wysokości obciążył stronę skarżącą.
Nieuzasadnione są zatem zarzuty strony skarżącej odnośnie naruszenia art. 36 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Natomiast pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, opisane w punkcie I.2-4 skargi oraz zarzuty naruszenia prawa materialnego, opisane w punkcie II.3-8 skargi dotyczą w istocie decyzji organu odwoławczego z dnia 24 stycznia 2023 r. nr HP.906.59.2022.AS uchylającej decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekającej o nałożeniu na spółkę obowiązków z uwagi na naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Do zarzutów tych tut. Sąd odniósł się w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 lutego 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 189/23, oddalającego skargę strony na powyższą decyzję organu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI