IV SA/Wr 195/24

IV SA/Wr 195/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk
Gabriel Węgrzyn
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 par. 1 pkt 4 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi P. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2024 r. nr SKO.4514.5.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Wrocławia z dnia 14 grudnia 2023 r. (nr MOPS/DPIN/5106/810/2021/2023/2).
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024 r. (nr SKO.4514.5.2024) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, organ drugiej instancji), po rozpoznaniu zażalenia P. T. i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 755, dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Wrocławia z dnia 14 grudnia 2023 r. (nr MOPS/DPIN/5106/810/2021/2023/2) o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończoną ostateczną decyzją Prezydenta Wrocławia z dnia 18 stycznia 2023 r. (nr MOPS/DPIN/5106/810/ODP/AL/2022) wydaną w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 24 listopada 2021 r. (nr MOPS/DPIN/5106/810/ODP/AL/2022) ustalającej P. T. opłatę za pobyt B. T. w Domu Pomocy Społecznej we Wrocławiu.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia 24 listopada 2021 r. Prezydent Wrocławia ustalił P. T. opłatę za pobyt B. T. w Domu Pomocy Społecznej we Wrocławiu. Decyzja ta została następnie zmieniona decyzją z dnia 18 stycznia 2023 r. (nr MOPS/DPIN/5106/810/ODP/AL/2022)
Podaniem z dnia 29 listopada 2023 r. strona wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończoną decyzją zmieniającą. W jego uzasadnieniu wskazała, że nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nadto, w sprawie wyszły na jaw nowe, istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
W treści tego wniosku podała, że postępowanie administracyjne toczyło się bez udziału strony. Decyzję z dnia 24 listopada 2021 r. oraz zmieniającą ją decyzję z dnia 18 stycznia 2023 r. strona otrzymała dopiero w dniu 30 października 2023 r. w siedzibie organu. Akcentując powyższe strona zakwestionowała prawidłowość uznania za doręczone w/w decyzji w trybie doręczenia zastępczego podnosząc, że nigdy nie otrzymała zawiadomienia o zostawieniu awiza w placówce pocztowej oraz że nie miała świadomości prowadzonego wobec niej postępowania administracyjnego. We wniosku o wznowienie wskazano nadto, że strona została pozbawiona udziału także w postępowaniu prowadzonym wobec jej siostry – K. T., a córki B. T. Zdaniem strony, organ powinien prowadzić postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej. Osoby te powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami tego postępowania, a także ich wszystkich powinna dotyczyć decyzja wydana w sprawie ustalenia obowiązku odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej.
W kontekście przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję) strona podniosła, że obowiązek uiszczania opłat za pobyt matki w domu pomocy społecznej nie obciąża jej siostry (K. T.), mimo jej korzystniejszej sytuacji życiowej, o której organ nie miał informacji w dniu wydania decyzji. W nawiązaniu do powyższego strona podniosła, że jej siostra dostała od rodziców mieszkanie po babci, oprócz tego pomoc w spłacie mieszkania komunalnego. Obecnie, czerpie dochody z wynajmu dwóch mieszkań, co umknęło organowi z pola widzenia. Ponadto, organ ten nie uwzględnił faktu, że nieustalona osoba wypłaciła z kont B. T. oszczędności, z których można by pokryć jej pobyt w Ośrodku.
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2023 r. Prezydent Wrocławia odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończoną ostateczną decyzją tego organu z dnia 18 stycznia 2023 r. (nr MOPS/DPIN/5106/810/ODP/AL/2022) wydaną w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 24 listopada 2021 r. (nr MOPS/DPIN/5106/810/ODP/AL/2022) ustalającej P. T. opłatę za pobyt B. T. w Domu Pomocy Społecznej we Wrocławiu.
Od tego postanowienia strona wniosła zażalenie.
Powołanym na wstępie postanowieniem, SKO utrzymało w mocy postanowienie z dnia 14 grudnia 2023 r.
W kontekście powołanej we wniosku podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. SKO wskazało, iż organ pierwszej instancji zasadnie – przychylając się do twierdzeń strony – przyjął, że strona dowiedziała się o wydaniu decyzji w dniu 30 października 2023 r. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 1 grudnia 2023 r., a zatem, po upływie miesiąca od dnia ,w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zdaniem organu, przy obliczaniu terminowości zgłoszonego żądania wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stosować należy art. 61 § 3 k.p.a., zgodnie z którym, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. SKO wyraziło pogląd, że przed wszczęciem postępowania nie znajduje zastosowania art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., który reguluje sposób zachowania terminu w toku postępowania. W wydanym postanowieniu SKO dodatkowo stwierdziło, że akta administracyjne jednoznacznie wskazują na to, że postępowanie prowadzone w sprawie ustalenia stronie odpłatności za pobyt B. T. w domu pomocy społecznej było prowadzone przy pełnym zagwarantowaniu stronie praw wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Strona miała możliwość uczestniczenia w tym postępowaniu, lecz z niego nie skorzystała.
Dokonując oceny wniosku z punktu widzenia drugiej z powołanych przez stronę przesłanek (45 § 1 pkt 5 k.p.a.) SKO przyznało rację wnoszącemu zażalenie, że wobec braku wskazania w treści wniosku informacji pozwalających na stwierdzenie zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji powinien dokonać ustaleń w tym zakresie i dopiero na podstawie zgromadzonych dowodów zweryfikować zachowanie ustawowego terminu. Niemniej, ustalenia takie byłyby niezbędne wyłącznie w sytuacji, w której wiadomo byłoby, że powoływana we wniosku okoliczność jest istotna dla sprawy, istniała w dniu wydania decyzji i nie była znana organowi, który decyzję wydał. Tymczasem, organ pierwszej instancji wskazał, że okoliczności na które powołuje się strona były temu organowi znane.
Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie SKO strona zarzuciła naruszenie:
1. art. 145 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania;
2. art. 57 k.p.a. i art. 148 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że wniosek o wznowienie postępowania był wniesiony po terminie;
3. art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że w aktach postępowania którego stroną był skarżący znalazły się dokumenty pozwalające na weryfikację prawidłowości dokonanych ustaleń co do dochodu drugiej osoby zobowiązanej, podczas gdy znajdowały się one w aktach dotyczących K. T. "które to organ I instancji wprawdzie przekazał do SKO, odmawiał natomiast wglądu do tych akt skarżącemu", jak i jego pełnomocnikowi;
4. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 104 § 2 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w jej całokształcie, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego:
- niesłuszne przyjęcie, że okoliczności na które powoływał się skarżący były znane organowi pierwszej instancji; rozpatrzenie zarzutu pozbawienia możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym jedynie w zakresie prawidłowości doręczeń, a nie kwestii odrębnego postępowania wobec drugiej osoby zobowiązanej w sposób umożliwiający weryfikację dokonanych ustaleń;
- nieodniesienie się przez organ drugiej instancji do powoływanej przez skarżącego okoliczności (pominiętej również przez organ pierwszej instancji) wypłacenia z konta B. T. – przez nieokreśloną osobę – zgromadzonych oszczędności;
5. art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 k.p.a. poprzez:
- niesłuszne przyjęcie, że strona nie została pozbawiona możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym na skutek ustalania dochodu innych zobowiązanych w oddzielnym postępowaniu, podczas gdy miało to wpływ na sytuację prawną skarżącego oraz uniemożliwiło mu to m.in. zgłoszenie wniosków dowodowych, przedstawienie dowodów przeciwieństwa itp., "także w świetle niepouczenia w żaden sposób skarżącego niereprezentowanego wówczas przez profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku zapewnienia przez organ I instancji warunków realizacji przez stronę jej uprawnień do podejmowania czynności procesowych".
Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
W treści skargi przedstawił uzasadnienie zgłoszonych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko "o braku możliwości wznowienia postępowania" w oparciu o podniesione przez stronę przesłanki.
W ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, że strona miała możliwość uczestniczenia w postępowaniu, lecz z tego prawa nie skorzystała. Argumentując powyższe organ wskazał, że to strona w toku postępowania odmawiała w nim udziału. Nadto stwierdził, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają prawidłowość awizowania przesyłek.
Podejmując polemikę ze stanowiskiem przedstawionym w skardze SKO podniosło, że nie zgadza się ze stwierdzeniem jakoby ustalenie opłaty dla małżonka, zstępnych i wstępnych osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej powinno następować w jednym postępowaniu. Zaznaczyło, że zasada prowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych ma umocowanie ustawowe i była wielokrotnie aprobowana w orzecznictwie sądowym. Dodało, że odrębną kwestią pozostaje zagadnienie związane z tym, czy skarżący ma możliwość "żądać weryfikacji innej decyzji ustalającej opłatę z tego samego tytułu". W nawiązaniu do tego zagadnienia SKO odnotowało, że nie tego dotyczy zaskarżone postanowienie, albowiem skarżący domagał się wznowienia postępowania w którym jemu ustalono opłatę, a nie postępowania dotyczącego obowiązku ponoszenia odpłatności przez inną osobę (K. T.).
W ramach polemiki podjętej z treścią skargi SKO podniosło także, że wbrew zawartym w niej twierdzeniom, okoliczności na które powoływał się skarżący nie są nowe dla postępowania w sprawie ustalenia mu opłaty, albowiem przedmiotem tego postępowania nie były ustalenia dochodowe dotyczące K. T.
Argumentowało, iż wbrew stanowisku skargi, nawet gdyby istniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie opłaty K. T., to niezadane byłoby wznawianie postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia opłaty skarżącemu. Dopiero w sytuacji, w której zostałoby ustalone, że K. T. ma ponosić opłatę (w określonej wysokości), co wpływałoby na wysokość opłaty ponoszonej przez skarżącego, można by mówić o nowych okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania. Takie okoliczności – póki co – nie zaistniały w związku z czym SKO uznało, że postanowienie organu pierwszej instancji jest prawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest postanowienie SKO z dnia 31 stycznia 2024 r. (nr SKO.4514.5.2024), mocą której organ ten utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Wrocławia z dnia 18 stycznia 2023 r. wydaną w sprawie zmiany decyzji z dnia 14 listopada 2021 r. ustalającej skarżącemu
opłatę za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej we Wrocławiu.
Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.
Dla porządku należy przypomnieć, że postępowanie wznowieniowe (rozdział 12 działu I k.p.a.) jest dwufazowe.
W pierwszej fazie tego (nadzwyczajnego) postępowania bada się jedynie kwestie formalne, a mianowicie, czy podanie o wznowienie opiera się na jednej z ustawowych podstaw (przesłanek) wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a albo w art. 145b k.p.a. oraz, czy zostało wniesione w terminie ustawowym.
Jeżeli wynik badania powyższych kwestii jest pozytywny, organ obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
Z kolei odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Skutkiem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego jest zakończenie postępowania na tym etapie oraz brak możliwości merytorycznego badania sprawy. Stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kończy już na tym etapie postępowanie w sprawie wznowienia i skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Występując z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Wrocławia z dnia 18 stycznia 2023 r. , wydaną w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 14 listopada 2021 r., strona podnosiła, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji bez swojej winy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nadto, że w sprawie wyszły na jaw nowe, istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Złożony przez stronę wniosek został zatem oparty na podstawach wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, SKO stwierdziło, że:
1) Wniosek strony w części dotyczącej żądania wznowienia postępowania administracyjnego w powołaniu na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został złożony po upływie terminu z art. 148 § 2 k.p.a., w myśl którego, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
2) Warunkiem wszczęcia postępowania wznowieniowego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest nie tylko złożenie wniosku w terminie wskazanym w art. 148 § 2 k.p.a., ale przede wszystkim to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika zaś jednoznacznie, że postępowanie administracyjne dotyczące zmiany decyzji ustalającej stronie opłatę za pobyt B. T. w domu pomocy społecznej było prowadzone przy pełnym zagwarantowaniu stronie praw wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Strona miała możliwość uczestniczenia w postępowaniu, lecz z prawa tego nie skorzystała. Twierdzenia zawarte we wniosku o wznowienie postępowania a wskazujące na to, że strona nigdy nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej (w związku z czym nie nastąpiło prawidłowe zastępcze doręczenie decyzji) "są gołosłowne" i sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają prawidłowość awizowania przesyłek.
3) Organ pierwszej instancji wskazał, że okoliczności na które powołuje się strona były temu organowi znane. Również z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, aby przy wyliczaniu wysokości opłaty organ nie wziął pod uwagę całości dochodu innych zobowiązanych. Dochód ten był ustalony w odrębnym postępowaniu, jednak w aktach postępowania którego stroną był P. T. znalazły się dokumenty pozwalające na weryfikację (i ewentualne zakwestionowanie) prawidłowości ustaleń w tym zakresie. Nie ma zatem żadnych podstaw do twierdzenia, że na jaw wyszły nowe okoliczności, nieznane organowi pierwszej instancji, istniejące w dniu wydania decyzji. Skoro – na co organ pierwszej instancji wskazuje wprost – okoliczności dotyczące dochodu drugiej osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty zostały przez ten organ zbadane to nie ma żadnych przesłanek do twierdzenia, że nie uwzględniono okoliczności podniesionych we wniosku o wznowienie postępowania.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa i jako takie wymagało wyeliminowania z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu, organ wadliwie zastosował przepisy procedury administracyjnej już na wstępie, tzn. dochodząc do błędnego przekonania, że wniosek strony w części dotyczącej podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został złożony po upływie terminu ustawowego.
Bezspornie, zgodzić się należy z organ, że w okolicznościach faktycznych sprawy należało przyjąć, że strona dowiedziała się o decyzji organu pierwszej instancji w dniu 30 października 2023 r. Wtedy to bowiem kopię tej decyzji doręczono jej pełnomocnikowi procesowemu. Organ zatem przyjął prawidłową datę początku biegu terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie w powołaniu na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Akceptacji Sądu nie znalazło natomiast już stanowisko organu w kwestii sposobu w jaki należało liczyć zachowanie tego terminu. Z bezspornych ustaleń faktycznych sprawy wynika, że wniosek o wznowienie postępowania został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 29 listopada 2023 r., co niewątpliwie nastąpiło przed upływem terminu miesięcznego, licząc od dnia doręczenia pełnomocnikowi strony kopii decyzji. Faktem jestem, że wniosek ten wpłynął do organu w dniu 1 grudnia 2023 r. Okoliczność ta nie powinna jednak rzutować na ocenę, że strona uchybiła terminowi z art. 148 k.p.a. Wbrew argumentacji organu, za proponowaną przez ten organ wykładnią przepisu prawa wcale nie świadczy powołany w zaskarżonym postanowieniu art. 61 § 3 k.p.a., w myśl którego, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Sąd w składzie orzekającym podziela wypowiadany w piśmiennictwie pogląd, że w sprawach dotyczących wznowienia postępowania nie stosuje się normy zawartej w art. 61 § 3, (Marek Piotr Przybysz Piotr w komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego, wydanie elektroniczne opublikowane w programie LEX) i zwraca uwagę, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje z datą wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 1. Dopiero z tą datą aktualizuje się obowiązek organu powiadomienia wszystkich stron postępowania o jego wszczęciu. Wprawdzie czynności organu podejmowane pomiędzy złożeniem podania przez stronę a wydaniem postanowienia mają na celu rozpoznanie złożonego podania, ale mają one charakter pozaprocesowy, wewnętrzny – nie są podejmowane w ramach postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r., II OSK 95/10, LEX nr 953098, oraz podane tam orzecznictwo). Jak wskazuje się w piśmiennictwie, wprawdzie z art. 147 wynika możliwość wznowienia postępowania zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony, jednakże komentowany przepis nie różnicuje formy wszczęcia postępowania wznowieniowego ze względu na tę okoliczność – postępowanie jest zawsze wznawiane postanowieniem właściwego organu. Wniosek strony jest zatem impulsem dla organu do podjęcia czynności wstępnych, mających charakter pozaprocesowy, których celem będzie zbadanie dopuszczalności wznowienia postępowania. Jeżeli organ uzna wznowienie postępowania za niemożliwe, to wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Nie można wówczas mówić o dacie wszczęcia postępowania wznowieniowego, podobnie jak w przypadku odmowy wszczęcia postępowania zwykłego na podstawie art. 61a.
Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd uznał, że nadając wniosek o wznowienie postępowania w urzędzie pocztowym dniu 29 listopada 2023 r. strona dochowała terminu wymaganego dla wystąpienia z wnioskiem o wznowienie w powołaniu na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nieuprawnione jest zatem stanowisko organu o odmowie wszczęcia wznowienia postępowania administracyjnego w powołaniu na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na złożenie wniosku w tym przedmiocie po upływie ustawowego terminu.
Wskazane uchybienie nie jest jedynym jakie dostrzegł Sąd w procesie kontroli zaskarżonego postanowienia. Dalsza treść zaskarżonego postanowienia nie pozostawia bowiem wątpliwości, że kierunek rozstrzygnięcia organu stanowi niedopuszczalną kompilację odmowy wznowienia decyzji z przyczyn formalnych z odmową uchylenia ostatecznej decyzji z przyczyn merytorycznych. Uwaga ta odnosi się do argumentacji organu zaprezentowanej w odniesieniu do obu powołanych we wniosku podstaw wznowienia tj. zarówno do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak i z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Jeśli chodzi o podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. to nie można pominąć, że w treści zaskarżonego postanowienia organ niezależnie od oceny terminowości złożenia wniosku w powołaniu na przesłankę z tego przepisu przeprowadził także merytoryczną ocenę wniosku o wznowienie postępowania na tej podstawie, uznając w tym zakresie wniosek za nieuzasadniony.
Podobnie, merytoryczną ocenę zasadności wniosku o wznowienie organ przeprowadził także w odniesieniu do żądania wznowienia postępowania w powołaniu na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Powyższe oznacza, że w formalnym postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania w sprawie organ w istocie przeprowadził merytoryczną ocenę zasadności przesłanek wznowieniowych na które powoływała się strona, co z uwagi na etap i sam rodzaj rozstrzygnięcia organu, nie jest dopuszczalne, a tym samym i nie jest zgodne z prawem.
Uzupełniająco jedynie należy także wskazać, że w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") zaprezentowana w zaskarżonym postanowieniu argumentacja organu jest wewnętrznie sprzeczna, albowiem z jednej strony organ stoi na stanowisku, że żądanie wznowienia postępowania w powołaniu na tę przesłankę jest spóźnione, z drugiej, przedstawia argumentację ukierunkowaną na wykazanie bezzasadności wniosku o wznowienie złożonego w powołaniu na tę przesłankę, co stanowi o merytorycznym rozpoznaniu wniosku.
Kierując się całością przedstawionej argumentacji Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2024 r. poz. 935) Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 14 grudnia 2023 r.
Orzeczenie Sądu nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania wobec braku stosownego wniosku strony skarżącej, która w postępowaniu przed Sądem reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ administracji publicznej zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu w sprawie. Po formalnym wznowieniu postępowania, organ obowiązany jest przeprowadzić ocenę zasadności powołanych przez stronę przesłanek wznowieniowych a następnie, wydać jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 k.p.a.