II SA/Łd 328/25

II SA/Łd 328/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Świadczenie socjalne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 63 ust. 1-3
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Sentencja
Dnia 16 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2025 roku sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 lutego 2025 roku nr KO.441.176.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 20 listopada 2024 roku nr ZŚR.4202.001201.2024. ał
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 lutego 2025 r., nr KO.441.176.2024 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: k.p.a.; art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 323)- dalej: u.ś.r.; art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) – dalej: u.ś.w.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 20 listopada 2024 r., znak ZŚR.4202.001201.2024 o odmowie przyznania D. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną córką N. S..
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że decyzją z dnia 24 września 2019 r. Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego przyznał D. S., na jego wniosek, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną córką N. S., na okres od 1 września 2019 r. do 30 września 2022 r. Powyższa decyzja została zmieniona decyzją Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28 września 2022 r. w części dotyczącej okresu na jaki przyznano przedmiotowe świadczenie, w ten sposób, że świadczenie przysługuje do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia, wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności N. Sz..
Z akt sprawy wynika nadto, iż orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 października 2022 r. N. S. została zaliczona do osób niepełnosprawnych, nie wymagających konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W wyniku rozpatrzenia odwołania, ostatecznym orzeczeniem z dnia 8 grudnia 2022 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi utrzymał w mocy orzeczenie I instancji.
W oparciu o powyższe, na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wygaszono decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28 września 2022 r. od dnia 9 grudnia 2022 r., uznając jednocześnie, iż wpłacone stronie świadczenie pielęgnacyjne za okres od 9 grudnia 2022 r. do 31 stycznia 2023 r., w kwocie 4.030,10 zł. było świadczeniem nienależnym. Z akt sprawy wynika, iż skarżący dokonał zwrotu powyższej kwoty w dniu 26 stycznia 2023 r.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika nadto, iż od w/w orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi z dnia 8 grudnia 2022 r. wniesione zostało odwołanie do Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. akt [...] zmienił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 października 2022 r. w ten sposób, że określił, iż zachodzi w stosunku do N. S. konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wyrok uprawomocnił się w dniu 28 czerwca 2024 r.
W dniu 24 września 2024 r. D. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną córką N. S., na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Z załączonej do wniosku dokumentacji wynika, że skarżący w okresie od 25 października 2023 r. do 30 listopada 2023 r. świadczył pracę na podstawie zawartej umowy zlecenia z PHU Z., o od 2 maja 2024 r do nadal jest zatrudniony na etacie kierowcy w A sp. z o.o. z siedzibą w P. Ponadto na podstawie decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 26 lipca 2023 r. skarżący, jako osoba bezrobotna zarejestrowana w PUP w Piotrkowie Trybunalskim, pobierał w okresie od 24 lipca 2023r. do 25 sierpnia 2023 r. stypendium szkoleniowe w wysokości 120% podstawowej kwoty zasiłku dla osoby bezrobotnej.
Z akt sprawy wynika również, że odrębnym wnioskiem z dnia 24 września 2024 r. skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną córką N. S., na zasadach obowiązujących od dnia 1 stycznia 2024 r. Decyzją z dnia 16 października 2024 r. Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego orzekł o przyznaniu skarżącemu wnioskowanego świadczenia na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 stycznia 2025 r.
Natomiast, co do zgłoszonego żądania przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego powołaną na wstępie decyzją z dnia 20 listopada 2024 r. odmówił jego uwzględnienia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał na brzmienie art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w. oraz powołał fakt podjęcia przez skarżącego zatrudnienia.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. S. zarzucał naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. poprzez błędne uznanie, że wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne na niepełnosprawną N. S. nie przysługuje skarżącemu z uwagi na podjęcie aktywności zawodowej, w sytuacji gdy w okresie od 9 grudnia 2022 r. do dnia 23 lipca 2023 r. nie podejmował jakiegokolwiek zatrudnienia. Wnosił o zmianę kwestionowanego orzeczenia i przyznanie wnioskowanego świadczenia za w/w okres.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 28 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazując na podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, Kolegium podkreśliło, iż z dniem 1 stycznia 2024 r. zaczęły obowiązywać znowelizowane przepisy u.ś.r. regulujące warunki przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Jednakże w warunkach określonych art. 63 ust. 1 - 3 ustawy nowelizującej w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego zdaniem Kolegium, dla rozpatrzenia żądania skarżącego co do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę N. S. na warunkach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. niezbędnym było zbadanie, czy do w/w daty skarżący nabył prawo do przedmiotowego świadczenia.
Dalej Kolegium przywołując treść art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r. wskazało na podmioty uprawnione do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przy czym, co podkreśliło Kolegium, zgodnie z art. 3 pkt 22 u.ś.r. przez pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Kolegium wskazało również, iż co do zasady świadczenie pielęgnacyjne przyznaje się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Wyjątek od tej zasady, który zdaniem organu znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, stanowi przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r., według którego jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
W ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 24 września 2024 r. złożony został w terminie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności N. S., który w rozpoznawanej sprawie liczyć należy od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. akt [...], to jest od dnia 28 czerwca 2024 r. Kolegium nie kwestionuje także faktu sprawowania przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną córką. Niemniej jednak pozostawanie skarżącego w zatrudnieniu w okresie od 25 października 2023 r. do 30 listopada 2023 r., w ocenie Kolegium skutkuje stwierdzeniem, że skarżący nie spełniał określonego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Kolegium podkreśliło, iż w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. sama konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem nie stanowiła wystarczającej przesłanki nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, które co istotne stanowiło rekompensatę utraty dochodów z powodu sprawowanej opieki. Sprawowana opieka musiała mieć charakter stały, w znacznym wymiarze czasu, a jej zakres uniemożliwiał opiekunowi podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, co w rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano w ocenie organu nie miało miejsca. Z uwagi na powyższe żądanie skarżącego zostało rozpatrzone negatywnie.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. S. zarzucał naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. poprzez błędne uznanie, iż w okresie od 9 grudnia 2022 r. do 23 lipca 2023 r. skarżący nie spełniał warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, uprawniającego do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Wnosił o zmianę kwestionowanej skargą decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na w/w okres. W uzasadnieniu skargi podtrzymywał dotychczas prezentowaną argumentację. Oświadczył, że nie wnioskuje o wyznaczanie rozprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wnosił nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga D. S. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wnosił zarówno skarżący w treści wywiedzionej skargi, jak i organ administracji w udzielonej odpowiedzi na skargę.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi D. S. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 lutego 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 20 listopada 2024 r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną córką N. S., na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r.
Wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) – dalej: u.ś.w., dokonano nowelizacji przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.) – dalej: u.ś.r. Ustawodawca przewidział jednak sytuację, w których dopuszczalnym jest rozstrzyganie w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
W myśl art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
Stosownie zaś do art. 63 ust. 3 ustawy osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.
Podkreślenia również wymaga, iż ustalając zakres stosowania powołanego wyżej przepisu art. 63 ust. 1 u.ś.w. uwzględnić należy przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r., który stanowi, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zasadniczo zatem momentem uzyskania prawa do świadczenia rodzinnego (w rozpatrywanej sprawie - świadczenia pielęgnacyjnego) jest data złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem co do zasady art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożono skutecznie przed dniem 1 stycznia 2024 r. (to jest przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a u.ś.w. zamieniającego art. 17 u.ś.r.) organy rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.
W ocenie Sądu nie sposób pominąć jednak, co w rozpoznawanej sprawie istotne, brzmienia art. 24 ust. 2a u.ś.r., zgodnie z którym jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że powołany wyżej przepis stanowi normę prawa materialnego, który w ujęciu czasowym wyznacza zakres materialnego prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności i jako taki obowiązuje, w niezmienionym brzmieniu, zarówno w aktualnym stanie prawnym, jak i w stanie prawnym sprzed dokonanej nowelizacji (por. wyrok NSA z 11 maja 2023 r., I OSK 1080/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji zasadnym jest stwierdzenie, że na gruncie art. 63 ust. 1 u.ś.w. przyjmować należy, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza, stosownie do art. 24 ust. 2, 2a i 4 u.ś.r., nie tylko spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, gdy wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., ale również spełnienie tych przesłanek do 31 grudnia 2023 r., jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia został złożony po 31 grudnia 2023 r., jednakże z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., w sytuacji gdy wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności został złożony do 31 grudnia 2023 r., a ustalony stopień niepełnosprawności również datowany jest na dzień przypadający do 31 grudnia 2023 r. (por. WSA w Poznaniu z 29 maja 2025 r., IV SA/Po 350/25; wyrok WSA w Łodzi z 5 grudnia 2024 r., II SA/Łd 493/24; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, że złożony przez skarżącego w dniu 24 września 2024 r. wniosek u przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną córką N. S. został złożony w trzymiesięcznym terminie, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Termin ten, jak słusznie wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, należy bowiem liczyć od dnia 28 czerwca 2024 r., to jest od daty uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. akt [...], orzekającego o zmianie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi z dnia 8 grudnia 2022 r. oraz poprzedzającego je orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 października 2022 r. w ten sposób, że określa, iż zachodzi w stosunku do N. S. konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wskazane wyżej orzeczenie o niepełnosprawności córki skarżącego, stanowiące podstawę zgłoszonego w dniu 24 września 2024 r. żądania skarżącego, wydane zostało na wniosek z dnia 1 września 2022 r., a orzeczona niepełnosprawność N. S. datowana jest od "wczesnego dzieciństwa", a więc powstała do dnia 31 grudnia 2023 r.
Wobec powyższego przedmiotowy wniosek skarżącego z dnia 24 września 2024 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego winien zostać rozpatrzony w oparciu o przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W sprawie bezsporne pozostają te ustalenia faktyczne, z których wynika, że N. S. jest córką D. S. oraz legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, wydanym na okres do 7 stycznia 2025 r. Tym samym skarżący spełnia przesłankę podmiotową z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. Nie jest również kwestionowany przez procedujące w sprawie organy, sam fakt sprawowania opieki skarżącego nad niepełnosprawną córką, jak i zakres tej opieki, wskazany w złożonym w toku prowadzonego postępowania administracyjnego oświadczeniu z dnia 15 października 2024 r.
Kwestią sporną pomiędzy stronami postępowania pozostaje natomiast spełnienie przez skarżącego, określonego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną córką. W ocenie organów warunek ten nie został spełniony, gdyż jak wynika z przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów, skarżący w okresie od 25 października 2023 r. do 30 listopada 2023 r. pozostawał w zatrudnieniu, na podstawie zawartej umowy zlecenia z PHU Z. w G.. Z uwagi na powyższe, w ocenie Kolegium, brak było podstaw do zastosowania przepisów przejściowych, to jest art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w., a w konsekwencji do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko organów uznać należy za co najmniej przedwczesne. Mając bowiem na uwadze, wyrażone wcześniej stwierdzenie, co do zasadności zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r., jak i dokonanej wykładni art. 63 ust. 1 u.ś.w. w zw. z art. 24 ust. 2a u.ś.r. należy wskazać, że obowiązkiem organów, w przypadku spełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących przyznaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną córką, określonych przepisami u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., było przyznanie przedmiotowego świadczenie od września 2022 r. (to jest od miesiąca wystąpienia z wnioskiem o ustalenie niepełnosprawności N. S.) do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa ważność załączonego do wniosku orzeczenia o niepełnosprawności, bądź też do dnia wystąpienia przesłanek wpływających na uprawnienie skarżącego w tym zakresie. Tym samym, skoro procedujące w sprawie organy nie zakwestionowały w jakikolwiek sposób, iż w okresie od 1 września 2022 r. do 25 października 2023 r. skarżący nie spełniał ustawowego warunku braku aktywności zawodowej, przy jednoczesnym uznaniu spełnienia pozostałych określonych prawem przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, to zdaniem Sądu brak jest podstaw do kategorycznego twierdzenia, co do braku możliwości przyznania stornie przyznania świadczenia. Organy nie rozważyły bowiem zasadności żądania skarżącego w okresie, w którym sprawował opiekę nad niepełnosprawną córką, pozostając biernym zawodowo. Organy nie odniosły się również w jakikolwiek sposób do ewentualnego wpływu na prawo do przedmiotowego świadczenia, pobieranie przez skarżącego w okresie od 24 lipca 2023r. do 25 sierpnia 2023 r. stypendium szkoleniowego wypłacanego przez PUP w Piotrkowie Trybunalskim.
Powyższe w ocenie Sądu stanowiło naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., jak i prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 2a u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z obrotu prawnego.
Rozpatrując sprawę ponownie, procedujące w sprawie organy zobowiązane będą do uwzględnienia ocen i wskazań wyrażonych w niniejszym orzeczeniu,, w szczególności: do rozważenia możliwości przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 września 2022 r., z uwzględnieniem kwot wypłaconych stornie tytułem świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 8 grudnia 2022 r. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28 września 2022 r., do wystąpienia przesłanki/przesłanek wpływających na uprawnienie skarżącego do przedmiotowego świadczenia, w tym także z uwzględnieniem i odniesieniem się do charakteru pobieranego przez stronę stypendium z PUP w Piotrkowie Trybunalskim; jak również z uwzględnieniem wydanej w dniu 16 października 2024 r. decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną N. S. na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 stycznia 2025 r., na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2024 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
ds