IV SA/Wr 182/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-02-13
NSAinneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjneopieka nad mężemniepełnosprawnośćustawa o świadczeniach rodzinnychprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. L. na decyzję SKO, uznając, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od listopada 2021 r. do lipca 2022 r. nie została skutecznie zaskarżona.

Skarżąca J. L. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części oddalającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r. Zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących ustalania prawa do świadczeń rodzinnych i zbiegu uprawnień. Sąd uznał jednak, że odmowa przyznania świadczenia za ten okres nie została sformułowana w osnowie zaskarżonej decyzji, a zatem nie podlega kontroli sądowej. W konsekwencji, skargę oddalono.

Przedmiotem skargi J. L. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Udanin o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia za okres od 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r., argumentując naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez niezastosowanie, a także błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i art. 27 ust. 5 u.ś.r. w zakresie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd stwierdził, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za sporny okres nie została zawarta w osnowie zaskarżonej decyzji SKO, a jedynie w jej uzasadnieniu. W związku z tym, taka część decyzji nie mogła podlegać kontroli sądowej. Sąd podkreślił, że skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie skorzystała z instrumentów prawnych dyscyplinujących organ w przypadku bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. W ocenie Sądu, w okresie od 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r. skarżąca dysponowała prawem do innego świadczenia rodzinnego, co stanowiło przesłankę do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r. nie została sformułowana przez organ odwoławczy w osnowie zaskarżonej decyzji, zatem nie może podlegać kontroli legalności przez sąd administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji administracyjnej w zakresie jej osnowy. Odmowa przyznania świadczenia za sporny okres znajdowała się jedynie w uzasadnieniu decyzji SKO, a nie w jej rozstrzygnięciu. W związku z tym, skarżąca nie mogła skutecznie zaskarżyć tej części decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) powinien być odczytywany przez pryzmat art. 17 ust. 1 i jego wykładnia nie może prowadzić do dyskryminacji osób pozostających w małżeństwie.

u.ś.r. art. 24 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 24 § 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o przyznanie ww. świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.r. art. 27 § 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Dotyczy sytuacji, gdy osobie ubiegającej się o świadczenie nie zostało jeszcze przyznane świadczenie.

u.ś.r. art. 17 § 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Dotyczy przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

k.p.a. art. 111

Kodeks postępowania administracyjnego

k.r.o.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r. nie została zawarta w osnowie zaskarżonej decyzji, a jedynie w jej uzasadnieniu, co uniemożliwia jej kontrolę sądową.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez niezastosowanie i odmowę przyznania świadczenia za okres od 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r. Błędna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i art. 27 ust. 5 u.ś.r. w zakresie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Godne uwagi sformułowania

Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r. nie została sformułowana przez organ odwoławczy w osnowie zaskarżonej decyzji, zatem nie może podlegać kontroli legalności przez sąd administracyjny. Skarżącej służą bowiem instrumenty prawne dyscyplinujące organ, z których – jak wynika z akt sprawy administracyjnej, nie skorzystała.

Skład orzekający

Anetta Makowska-Hrycyk

sprawozdawca

Katarzyna Radom

członek

Marta Pająkiewicz-Kremis

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zaskarżania decyzji administracyjnych, w szczególności możliwość zaskarżenia części decyzji znajdującej się jedynie w uzasadnieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie odmowa znajduje się w uzasadnieniu, a nie w osnowie decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter głównie proceduralny, dotyczący możliwości zaskarżenia części decyzji. Brak w niej nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 182/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk /sprawozdawca/
Katarzyna Radom
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 2022 r. nr SKO 4316/428/22 w przedmiocie uchylenia decyzji i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. L. (dalej: skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 30 grudnia 2022 r. nr SKO 4316/428/22 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Udanin (dalej: Wójt, organ pierwszej instancji) z dnia 13 września 2022 r. nr 8252.0000.46.2022 o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w dniu 15 listopada 2021 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem – B. L. Do wniosku dołączyła decyzję Wójta z dnia 16 lipca 2021 r. o przyznaniu jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 lipca 2021 r. do 31 października 2021 r. Jednocześnie oświadczyła, że rezygnuje z tego prawa i wnosi o uchylenie ww. decyzji ze skutkiem na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne.- tj. na dzień 31 października 2021 r. Do wniosku dołączyła też orzeczenie o stopniu niepełnosprawności męża wydane w dniu 1 czerwca 2021 r. z datą ważności do 30 czerwca 2022 r. i wskazujące datę istnienia niepełnosprawności od 8 października 2008 r. (w 47 roku życia).
W dniu 20 grudnia 2021 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy.
Decyzją z 30 grudnia 2021 r. Wójt odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) jako powód odmowy wskazując: niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25 roku życia. SKO - w wyniku rozpoznania odwołania – decyzję tę uchyliło w całości decyzją z dnia 17 lutego 2022 r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z 21 kwietnia 2022 r. Wójt, po ponownym przeprowadzeniu postępowania, odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., która SKO decyzją z dnia 7 czerwca 2022 r. uchyliło w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 26 lipca 2022 r. wydane zostało orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności męża skarżącej ważne do 31 lipca 2023 r.
W dniu 5 sierpnia 2022 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy.
Decyzją z dnia 8 sierpnia 2022 r. decyzję – na wniosek skarżącej - Wójt uchylił własną decyzję z dnia 5 sierpnia 2022 r. o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 sierpnia 2022 r. do 31 października 2022 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt decyzją z dnia 13 września 2022 r. wydaną na podstawie m.in. art. 2, art. 3 pkt 2, pkt 10 i pk16, art. 5, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 200 3 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022, poz. 615 ze zm.; dalej: u.ś.r.) odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem. Jako powód odmowy wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustalił, że mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 1 czerwca 2021 r. i ważnym do dnia 30 czerwca 2022 r. z przyczyną niepełnosprawności – choroby neurologiczne. W oparciu o wywiad środowiskowy Wójt ustalił, że mąż skarżącej (60 lat) jest osobą samodzielnie poruszającą się, wymaga częściowej pomocy przy myciu. Nie wymaga pomocy przy spożywaniu posiłków, jest w stanie zostać sam w domu po uprzednim przygotowaniu posiłku przez żonę, nie wymaga całodobowej opieki, jest w stanie samodzielnie się ubrać, jeść, kłaść się i wstawać z łóżka, korzystać z toalety i wykonywać zabiegi higieniczne. Opieka skarżącej nad mężem polega na przygotowaniu posiłków, przynoszeniu opału do mieszkania i robieniu zakupów. Wskazał, że nie są to czynności opiekuńcze wymuszone stanem niepełnosprawności męża, lecz stanowią element obowiązku alimentacyjnego, tradycji więzi rodzinnych i obowiązku moralnego. Wskazał też, że skarżąca nie udowodniła, by obecnie mąż wymagał całodobowej opieki.
W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO zaskarżoną decyzją uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i – orzekając co do istoty sprawy – przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad mężem od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia 6 października 2022 r.: od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia 31 lipca 2022 r. w kwocie 410, 20 zł, od dnia 1 sierpnia 2022 r. do dnia 30 września 2022 r. w kwocie 2 119 zł i od dnia 1 października 2022 r. do dnia 6 października 2022 r. w kwocie 410, 20 zł. W uzasadnieniu wskazało, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem i jej intensywność uzasadnia rezygnację z zatrudnienia przez skarżącą, co stanowi warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 u.ś.r., a Wójt w istocie przyznał i okoliczność tę uwzględnił w innej sprawie (skoro przyznał skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego). Organ odwoławczy odwołał się też do przedstawionej w decyzji z 17 lutego 2022 r. wykładni art. 17 ust.1b oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Ponownie stwierdził, że moment powstania niepełnosprawności w innym niż wymagany przez art. 17 ust. 1b u.ś.r. okresie nie może stanowić przeszkody do uzyskania przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podobnie, przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. powinien być odczytywany przez pryzmat art. 17 ust. 1 i jego wykładnia nie może prowadzić do dyskryminacji osób pozostających w małżeństwie. W zakresie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego wyjaśnił, że art. 27 ust. 5 u.ś.r. dotyczy sytuacji, gdy osobie ubiegającej się o świadczenie nie zostało jeszcze przyznane świadczenie, a art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. dotyczy przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W sprawie decyzją z 15 listopada 2021 r. skarżąca miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad mężem na okres od 1 listopada 2021 r. W związku z wygaśnięciem ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności decyzją z dnia 20 lipca 2022 r. organ przedłużył z urzędu okres pobierania tego zasiłku od dnia 1 lipca 2022 r. do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Skoro w dniu 26 lipca 2022 r. wydane zostało nowe orzeczenie o niepełnosprawności, a w dniu 8 sierpnia 2022 r. uchylona została decyzja przyznająca ten zasiłek na podstawie nowego orzeczenia o niepełnosprawności – to w okresie od 26 lipca 2022 r. skarżąca nie miała prawa do ww. zasiłku. Ze względu na przyznanie skarżącej decyzją z dnia 24 listopada 2022 r. (od dnia 7 października 2022 r.) prawa do emerytury SKO stwierdziło, że w rezultacie świadczenie pielęgnacyjne służy skarżącej od dnia 26 lipca 2022 r. (tj. dnia, kiedy utraciła prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego) do dnia 6 października 2022 r., ponieważ od 7 października 2022 r. jest uprawniona do emerytury (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca – działając przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego - wniosła o uchylenie decyzji SKO w części, tj. w zakresie oddalającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia 25 lipca 2022 r.
Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez 1) naruszenie art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez niezastosowanie na gruncie sprawy jego – niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych – dyspozycji, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o przyznanie ww. świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami i w konsekwencji odmowe przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 listopada 2021 r. do dnia 25 lipca 2022 r. pomimo złożenia spełniającego wszelkie wymogi do rozpoznania sprawy wniosku w listopadzie 2021 r., zawierającego m.in. oświadczenie skarżącej o wyborze świadczenia i woli uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej zasiłek opiekuńczy; 2) dokonując błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. polegającą na pominięciu celów tej ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę przyznania prawidłowego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego; 2) naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w art. 27 ust. 5 u.ś.r., co w konsekwencji: a) skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji skarżącej nastąpił zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego implikujący prawo do dokonania wyboru jednego ze świadczeń i przesadziło o braku prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego, b) doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącej, pomimo dokonania przez nią wyraźnego wyboru świadczenia korzystniejszego już na etapie złożenia wniosku.
Ponadto wniosła o zobowiązanie organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postepowania wyrażonych w orzeczeniu sądu wydanym w niniejszej sprawie, a także o zasądzenie kosztów postepowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu przedstawiła argumentację na poparcie wniosków i zarzutów skargi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.).
Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
SKO powołując wskazaną podstawę prawną uchyliło w całości decyzję Wójta z dnia 13 września 2022 r. i – orzekając co do istoty sprawy – przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad mężem od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia 6 października 2022 r.
Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO części, tj. w zakresie oddalającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres łącznie od 1 listopada 2021 r. do dnia 25 lipca 2022 r.
Podstawę materialną obu kwestionowanych decyzji organów stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej jako "k.r.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Jakkolwiek przepis art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ustanawiający wymagania formalne skargi, zobowiązuje stronę skarżącą do wskazania zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, to jednak nie budzi zastrzeżeń stanowisko, że istnieje możliwość zaskarżenia decyzji w części, jeżeli tylko rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji (elementy te mogą mieć samodzielny byt prawny), a treść wadliwego rozstrzygnięcia nie wywiera wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji (vide: J. Drachal, Orzeczenia sądowe (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20 - 22 października 2003, Warszawa 2003, s. 63 – 66; H.Knysiak-Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, WKP 2021, uwagi do art. 57; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2022 r., sygn. akt I OSK 2251/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA ).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi zastrzeżeń stanowisko, że istnieje możliwość zaskarżenia decyzji w części, jeżeli tylko rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji (elementy te mogą mieć samodzielny byt prawny), a treść wadliwego rozstrzygnięcia nie wywiera wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji. Taka sytuacja jest dopuszczalna tylko, gdy poszczególne rozstrzygnięcia wydane w jednym akcie mogą funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2022 r., sygn. akt I OSK 2251/21, z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 580/21 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.10.2010 r., sygn. akt II SA/Wa 755/10, CBOSA).
Istnieje zatem możliwość zaskarżenia decyzji w części, ale musi to być taka część jej osnowy, która została w decyzji sformułowana i ma charakter na tyle odrębny i samodzielny, że może być objęta zakresem zaskarżenia w skardze.
W sprawie podanej kontroli Sądu zaskarżona decyzja ma charakter reformatoryjny i przyznaje skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 26 lipca 2022 r. do dnia 6 października 2022 r. odnosząc je odrębnie do trzech różnych przedziałów czasowych w ramach tego okresu z różnymi kwotami świadczenia pielęgnacyjnego dla tych przedziałów.
Z treści skargi z kolei wynika w sposób jednoznaczny, że wolą skarżącej jest zaskarżenie wyłącznie części decyzji w zakresie oddalającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia 25 lipca 2022 r. W takim też zakresie żąda uchylenia zaskarżonej decyzji.
Nie sposób nie dostrzec, że zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia odmawiającego skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w szerszym zakresie niż ten, w którym świadczenie to przyznaje.
Zaskarżenie decyzji w części, która nie znalazła odzwierciedlenia w osnowie decyzji nie jest skuteczne.
Sąd zauważa przy tym, że istnieje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego samego uzasadnienia decyzji lub jego części, ze względu na rolę jaką spełnia uzasadnienie. Wniesienie skargi przeciwko uzasadnieniu decyzji oznacza zaskarżenie decyzji jako całości, której poszczególne elementy są ze sobą nierozerwalnie związane, stanowią integralną całość. W konsekwencji uwzględnienie skargi z powodu wadliwości wyłącznie uzasadnienia zawsze skutkuje uchyleniem decyzji jako całości decyzji administracyjnej.
Z petitum skargi wynika jednak jednoznacznie, że skarżąca nie zaskarżyła uzasadnienia decyzji SKO.
Jednocześnie Sąd dostrzega, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wypowiedział się do okresu od 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r. i wskazał, że skarżąca w tym czasie miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad mężem na okres od 1 listopada 2021 r. i w tym względzie powołał się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., który wyklucza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Natomiast od dnia 26 lipca 2022 r., tj. od dnia wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, prawa tego nie miała.
Tę ocenę skarżąca zwalcza w skardze argumentując, że wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w sprawie złożyła też oświadczenie o rezygnacji oraz wniosek o uchylenie decyzji przyznającej jej specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Wniosek ten nie został wówczas rozpatrzony, co powinno być uznane za uniemożliwienie skarżącej wyboru świadczenia.
Krótkie odniesienie się organu do spornego okresu, który organ odwoławczy wykluczył z okresu świadczeniowego, Sąd uznał za stanowisko organu w tym zakresie. Bezczynność właściwego organu przy rozpatrzeniu wniosku skarżącej odnośnie do oświadczenia o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego i uchylenie decyzji w tej sprawie nie ma wpływu na ustalenia faktyczne w sprawie z wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Skarżącej służą bowiem instrumenty prawne dyscyplinujące organ, z których – jak wynika z akt sprawy administracyjnej, nie skorzystała. Natomiast po wydaniu w dniu 26 lipca 2022 r. nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności męża złożyła kolejny wniosek o przyznanie ww. zasiłku. Skutkuje to uznaniem, że w okresie od 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r. skarżąca dysponowała prawem do innego świadczenia rodzinnego.
W sumie więc Sąd stwierdził, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 listopada 2021 r. do 25 lipca 2022 r. nie została sformułowana przez organ odwoławczy w osnowie zaskarżonej decyzji, zatem nie może podlegać kontroli legalności przez sąd administracyjny.
Brak ten mógł być uzupełniony w trybie art. 111 k.p.a., co w sprawie nie nastąpiło. Trzeba przy tym podkreślić, że skarżąca była reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, również w postępowaniu przed organem odwoławczym.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę całości.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek w tym zakresie złożyły obie strony.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI