IV SA/Wr 179/23

IV SA/Wr 179/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Symbol z opisem
6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1255
art. 4  ust. 1, art. 5 ust. 1,3
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Protokolant: Referent Przemysław Pawłowski, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 stycznia 2023 r. nr DSE3a-K1025-D20023-4D/23 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
W dniu 10 października 2022 r. L. G. złożył do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, załączając pismo z Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 21 sierpnia 2018 r. o zachowaniu w zasobie archiwalnym IPN akt paszportowych wnioskodawcy.
Postanowieniem z dnia 12 października 2022 r. organ zawiesił postępowanie oraz wezwał wnioskodawcę do wystąpienia w terminie 21 dni od otrzymania pisma do Prezesa IPN z wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t. j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1255). Jednocześnie organ zobowiązał stronę do przekazania do Urzędu w terminie 30 dni od doręczenia pisma decyzji administracyjnej Prezesa IPN w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej albo dowodu wszczęcia postępowania w sprawie wydania tej decyzji (odbiór w dniu 17 października 2022 r.).
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2022 r. organ podjął zawieszone postępowanie oraz w piśmie z dnia 16 grudnia 2022 r. organ zawiadomił wnioskodawcę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz poinformował o uprawnieniach strony, o których mowa w art. 10 § 1, art. 33 i art. 73 k.p.a. oraz o niespełnieniu przesłanek z art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę o możliwości przedłożenia decyzji administracyjnej Prezesa IPN w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej albo dowodu wszczęcia postępowania w sprawie wydania tej decyzji do dnia 9 stycznia 2023 r. (odbiór w dniu 20 grudnia 2022 r.).
Decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r. nr DSE3a-K1025-D20023-4D/23 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wnioskodawcy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że do wydania decyzji o potwierdzeniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych konieczne jest przedstawienie dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy oraz decyzji administracyjnej Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokumentu potwierdzającego nadanie Krzyża Wolności i Solidarności. O konieczności przedłożenia decyzji administracyjnej Prezesa IPN strona była informowana w postanowieniu z dnia 12 października 2022 r., a następnie w piśmie z dnia 16 grudnia 2022 r. Jednakże strona nie przedłożyła organowi decyzji Prezesa IPN w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4 ustawy. Wobec powyższego organ nie znalazł podstaw do przyznania stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił, że jego żona uzyskała potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej na podstawie oświadczeń tych samych osób oraz na podstawie bardzo podobnego opisu działalności opozycyjnej, w tych samych miejscach i tych samych organizacjach co skarżący. Według skarżącego oczywiste jest, że skoro skarżący prowadził działalność opozycyjną prawie taką samą jak żona, w tych samych miejscach i organizacjach, poświadczoną przez te same osoby, to również skarżący powinien uzyskać status działacza opozycji antykomunistycznej. Wobec powyższego, skarżący wniósł o potwierdzenie przez organ statusu działacza opozycji demokratycznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 4 maja 2023 r. skarżący ponownie wniósł o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej, wskazując że decyzję w jego sprawie i decyzję w sprawie żony podpisały dwie różne osoby, które nie skonsultowały podjętych decyzji.
Natomiast w piśmie procesowym z dnia 5 stycznia 2024 r. skarżący wyjaśnił, że w wymaganym terminie dostarczył do organu wszystkie potrzebne dokumenty. Poza tym skarżący otrzymał od organu dwa sprzeczne pisma z dnia 16 grudnia 2022 r., pierwsze informujące o zawieszeniu postępowania oraz drugie informujące o zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Do pisma skarżący załączył m. in. pismo przewodnie Prezesa IPN z dnia 4 stycznia 2023 r. oraz decyzję Prezesa IPN z dnia 4 stycznia 2023 r., stwierdzającą, że skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa, a w archiwach IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1255), dalej ustawa. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:
1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i
2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4.
W myśl art. 5 ust. 3 do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się:
1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz
2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności.
Wobec powyższego skarżący zobowiązany był do dołączenia do wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej decyzji administracyjnej Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy.
Decyzja Prezesa IPN nie została jednak dołączona do wniosku złożonego przez skarżącego do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W związku z brakiem tego załącznika, organ w postanowieniu z dnia 12 października 2022 r. zobowiązał stronę do przekazania do Urzędu w terminie 30 dni od doręczenia pisma decyzji administracyjnej Prezesa IPN w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej albo dowodu wszczęcia postępowania w sprawie wydania tej decyzji (odbiór postanowienia przez skarżącego nastąpił w dniu 17 października 2022 r.). Pomimo upływu wyznaczonego terminu, skarżący nie dołączył decyzji administracyjnej Prezesa IPN. W związku z powyższym, organ w piśmie z dnia 16 grudnia 2022 r. poinformował stronę o niespełnieniu przesłanek z art. 4 ustawy. Jednocześnie organ zawiadomił wnioskodawcę o możliwości przedłożenia decyzji administracyjnej Prezesa IPN albo dowodu wszczęcia postępowania przed Prezesem IPN w sprawie wydania tej decyzji do dnia 9 stycznia 2023 r. (odbiór pisma przez skarżącego nastąpił w dniu 20 grudnia 2022 r.). Pomimo ponownego zawiadomienia skarżącego i upływu wyznaczonego terminu, skarżący nie dołączył decyzji administracyjnej Prezesa IPN. W tej sytuacji organ zobowiązany był do wydania decyzji odmawiającej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej.
Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego odnośnie pominięcia przez organ, że skarżący prowadził działalność opozycyjną prawie taką samą jak żona, w tych samych miejscach i organizacjach, poświadczoną przez te same osoby, a mimo to tylko żona otrzymała decyzję potwierdzającą status działacza opozycji antykomunistycznej. Wobec nie załączenia do wniosku decyzji Prezesa IPN, organ nie analizował spełnienia przez skarżącego warunków w art. 2 lub art. 3 ustawy.
Nieuzasadnione jest również twierdzenia skarżącego odnośnie wydania dwóch sprzecznych pism w dniu 16 grudnia 2022 r., albowiem postanowieniem z dnia 16 grudnia 2022 r. organ podjął zawieszone postępowanie (a nie jak twierdzi skarżący zawiesił postępowanie) oraz pismem z dnia 16 grudnia 2022 r. organ poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego.
Należy zauważyć, że skarżący do pisma procesowego z dnia 5 stycznia 2024 r. załączył m. in. pismo przewodnie Prezesa IPN z dnia 4 stycznia 2023 r. oraz decyzję Prezesa IPN z dnia 4 stycznia 2023 r., stwierdzającą, że skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa, a w archiwach IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez skarżącego. Z pisma przewodniego IPN z dnia 4 stycznia 2023 r. wynika, że skarżący złożył wniosek wydanie decyzji administracyjnej przez Prezesa IPN w dniu 26 października 2022 r., miał więc możliwość złożenia tego wniosku do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w trakcie prowadzonego przez ten organ postępowania administracyjnego, a w końcowej fazie tego postępowania – do złożenia decyzji Prezesa IPN z dnia 4 stycznia 2023 r. Wprawdzie w piśmie z dnia 5 stycznia 2024 r. oraz na rozprawie skarżący twierdził, że przesłał w terminie do organu decyzję Prezesa IPN, jednakże nie przedłożył żadnego dowodu, potwierdzającego wysłanie tej korespondencji do organu.
Wobec powyższego organ zasadnie odmówił skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej.
Sąd informacyjnie wskazuje, że skarżącemu przysługuje prawo złożenia do organu wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.