IV SA/WR 178/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę w sprawie świadczenia wychowawczego, uznając, że w przypadku opieki naprzemiennej nad dzieckiem, świadczenie przysługuje każdemu z rodziców w połowie, niezależnie od faktycznych kosztów utrzymania.
Skarżący kwestionował decyzję obniżającą świadczenie wychowawcze, argumentując, że mimo opieki naprzemiennej, ponosi on większość kosztów utrzymania dziecka. Sąd administracyjny oddalił skargę, opierając się na art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który stanowi, że w przypadku opieki naprzemiennej orzeczonej wyrokiem sądu, świadczenie przysługuje każdemu z rodziców w połowie, niezależnie od faktycznego podziału kosztów.
Przedmiotem sprawy była skarga D. B. na decyzję Prezesa ZUS utrzymującą w mocy decyzję ZUS o zmianie wysokości świadczenia wychowawczego. Skarżący, rozwiedziony ojciec, wskazywał, że mimo opieki naprzemiennej nad dzieckiem, zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu, ponosi on przeważającą część kosztów utrzymania i edukacji dziecka. Argumentował, że podział świadczenia wychowawczego po połowie jest nieuzasadniony i nie odzwierciedla faktycznych wydatków, naruszając interes dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku opieki naprzemiennej orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, świadczenie wychowawcze przysługuje każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty. Sąd zaznaczył, że wyrok sądu rodzinnego wiąże organy administracji i sądy, a przepis ten nie przewiduje uwzględniania faktycznego podziału kosztów utrzymania dziecka. Sąd zwrócił również uwagę na wydłużony czas postępowania w sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie wychowawcze przysługuje każdemu z rodziców w połowie kwoty, jeśli dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny oparł się na art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który jednoznacznie stanowi o podziale świadczenia po połowie w przypadku opieki naprzemiennej. Sąd podkreślił, że wyrok sądu rodzinnego wiąże organy administracji i sądy, a przepis ten nie przewiduje uwzględniania faktycznego podziału kosztów utrzymania dziecka.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.p.w.d. art. 5 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
Pomocnicze
u.p.p.w.d. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Cel świadczenia wychowawczego: częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.
u.p.p.w.d. art. 25 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Pouczenie o obowiązku zwrotu świadczenia nienależnie pobranego.
u.p.p.w.d. art. 10
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 16 § ust. 2 zdanie drugie
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
k.p.c. art. 5821 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 59822
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 7562 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2 w zw. z art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym w przypadku opieki naprzemiennej świadczenie wychowawcze przysługuje każdemu z rodziców w połowie, niezależnie od faktycznych kosztów utrzymania dziecka. Prawomocny wyrok sądu rodzinnego ustalający opiekę naprzemienną wiąże organy administracji i sądy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że świadczenie wychowawcze powinno być przyznane w wyższej kwocie ze względu na ponoszenie przez niego większości kosztów utrzymania dziecka, mimo opieki naprzemiennej. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości wyroku sądu rodzinnego i porozumienia rodzicielskiego w kontekście podziału kosztów.
Godne uwagi sformułowania
kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej dla zastosowania tego przepisu nie mają znaczenia inne kwestie związane z ponoszeniem kosztów utrzymania dziecka w innej proporcji niż po połowie.
Skład orzekający
Anetta Makowska-Hrycyk
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Nikiforów
sędzia
Gabriel Węgrzyn
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w kontekście opieki naprzemiennej i podziału świadczenia wychowawczego, podkreślająca prymat orzeczenia sądu rodzinnego nad faktycznym podziałem kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy opieka naprzemienna została orzeczona prawomocnym wyrokiem sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia, a konflikt między faktycznym podziałem kosztów a ustawowym podziałem świadczenia jest częstym problemem dla rodziców po rozwodzie.
“Opieka naprzemienna a 800+: Czy sądowa decyzja o podziale świadczenia jest ostateczna, nawet jeśli koszty ponosi głównie jeden rodzic?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 178/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-09-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Nikiforów Anetta Makowska-Hrycyk /przewodniczący sprawozdawca/ Gabriel Węgrzyn Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Inne Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 810 art. 5 ust. 2a Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j). Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lutego 2025 r. nr 010070/680/4986641/2023 w przedmiocie zmiany wysokości świadczenia wychowawczego oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi D. B. (dalej: skarżący) jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) z dnia 6 lutego 2025 r. znak sprawy 010070/680/4986641/2023 utrzymująca mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 15 stycznia 2025 r. o tym samym znaku sprawy zmieniającą wysokość świadczenia wychowawczego na dziecko M. B. (dalej: dziecko) na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu 5 czerwca 2023 r. złożył wniosek o świadczenie wychowawcze wskazując, że od 1 stycznia 2013 r. jest pracownikiem zatrudnionym w N. Pismem z dnia 21 czerwca 2023 r. ZUS poinformował skarżącego o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. Jednocześnie pismem z tej samej zawiadomił skarżącego o przekazaniu sprawy do Wojewody Dolnośląskiego w celu przeprowadzenia postępowania unijnego uwzględniającego przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Pismem z 29 czerwca 2023 r. również matka dziecka (E. B. – dalej też: matka dziecka, była żona) złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na to dziecko, w rezultacie którego ZUS wezwał ją o dokumenty potwierdzające sprawowanie wyłącznej lub naprzemiennej opieki nad dzieckiem, a następnie informacją z dnia 15 stycznia 2024 r. przyznał jej świadczenie wychowawcze na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 250 zł miesięcznie, a na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. – w kwocie 400 zł miesięcznie. Na wezwanie ZUS z dnia 7 sierpnia 2025 r. skarżący przedstawił w dniu 15 sierpnia 2023 r. prawomocny wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu – Wydział XIII Cywilny Rodzinny z dnia 4 października 2022 r. o sygn. akt XIII RC 1413/22 orzekający o rozwodzie skarżącego i E. B. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że zgodnie z wyrokiem rozwodowym opieka nad dzieckiem odbywa się naprzemiennie oraz że na mocy porozumienia z planem wychowawczym przyjął na siebie przeważającą część kosztów związaną z utrzymaniem i edukacją dziecka. Ponadto oświadczył, że w N. począwszy od 2013 r. otrzymywał świadczenie rodzinne K., które po aktualizacji danych (informacja o rozwodzie i podjęciu pracy przez była żonę) zostało zmniejszone o wartość polskiego świadczenia wychowawczego 500+ począwszy od października 2022 r. z żądaniem zwrotu środków nadpłaconych w okresie od października 2022 r. do maja 2023 r. Wskazał też, że do czasu wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną (31 lipca 2023 r.) wszystkie koszty utrzymania lokalu i mediów ponosił samodzielnie. Decyzją z 15 stycznia 2024 r. wydaną na podstawie art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2023 r., poz. 810 ze zm.; dalej: "u.p.p.w.d.") ZUS zmienił wysokość przyznanego skarżącemu w dniu 21 czerwca 2023 r. świadczenia wychowawczego na dziecko w ten sposób, że na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. przyznał 250 zł miesięcznie, a na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. – 400 zł miesięcznie. Pouczył też o obowiązku zwrotu świadczenia za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. jako nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 2 u.p.p.w.d. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 15 stycznia 2024 r. W odwołaniu (z dnia 16 stycznia 2025 r.) od tej decyzji skarżący wniósł o jej i przyznanie świadczenia wychowawczego w całości skarżącemu. Zarzucił, że ZUS nie uwzględnił całości orzeczenia sądu o sygn. akt XIII RC 1413/22 pomijając w ocenie, że koszty utrzymania dziecka będą ponosić strony w czasie sprawowania pieczy nad małoletnim, a ponadto skarżący będzie ponosił koszty zajęć dodatkowych dziecka, odzieży, obuwia, koszty opłat i materiałów szkolnych, udziału w jednym obozie sportowym zimowym i letnim do kwoty 2 500 zł rocznie oraz opłacał alimenty na dziecko w kwocie po 1 000 zł miesięcznie. Ponadto skarżący podał szczegółowe cele finansowane przez niego na rzecz dziecka wskazując, że skutkiem tego drugi z rodziców w praktyce nie musi wnosić żadnych własnych środków na utrzymanie dziecka. Podkreślił, że ww. wyrok uwzględnia asymetryczne obciążenie finansowe rodziców przy opiece naprzemiennej, co wynika z pkt IV tego wyroku. Skarżący składał ponaglenia w dniach 17 stycznia 2024 r., 6 kwietnia 2024 r., 4 października 2024 r., 17 grudnia 2024 r. i 4 stycznia 2025 r. Zaskarżoną decyzją (z dnia 6 lutego 2025 r.) Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję z 15 stycznia 2025 r. Wskazał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji ZUS, ponieważ zgodnie z wyrokiem Sadu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 października 2022 r. sygn. akt XIII RC 1413/22 na dzieckiem winna być sprawowana opieka naprzemienna przez oboje rodziców i wobec tego z godnie z treścią art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. prawo do świadczenia przysługuje każdemu z rodziców w połowie przysługującej kwoty świadczenia. W uzasadnieniu decyzji odwołując się do treści przepisu art. 5 ust. 2a i art. 22 u.p.p.w.d. Prezes ZUS ustalił, że w sprawie doszło do zbiegu praw osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego, ponieważ wniosek o to świadczenie złożył skarżący oraz matka dziecka. Oboje na wezwanie ZUS z dnia 7 sierpnia 2023 r. przedstawili ww. wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który uprawomocnił się w dniu 12 października 2022 r. Prezes ZUS wskazał, że wyrokiem tym sąd rozwiązał małżeństwo skarżącego i matki dziecka oraz ustalił, że opieka nad dzieckiem winna być sprawowana w systemie opieki naprzemiennej przez każdego z rodziców, co skutkuje zastosowaniem art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. Prezes ZUS wyjaśnił ponadto, że wobec przedłożenia w sprawie ww. prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu określającego sposób sprawowania władzy rodzicielskiej oraz opieki nad dzieckiem, organ nie ma podstaw do weryfikacji, czy rodzice realizują jego zapisy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezesa ZUS i wydanie nowej decyzji, uwzgledniającej asymetryczne obciążenia finansowe rodziców określone w wyroku sądowym sygn. akt XIII RC 1413/22 pkt IV i potwierdzone załączonymi do skargi dowodami, przyznającej skarżącemu prawo do pełnej kwoty świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. oraz okres wsteczny od 1 września 2022 r. do 31 maja 2023 r. i okres bieżący od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. a także przyszłe okresy. Zarzucił, ze decyzja Prezsa ZUS została wydana z naruszeniem art. 7 Kodeksu postepowania administracyjnego (k.p.a), który nakłada na organ obowiązek uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, jak również może naruszać zasadę równości wobec prawa, ponieważ nie uwzględnia specyficznych warunków przedstawionej sytuacji jednego z rodziców , np. równych obowiązków w zakresie opieki nad dzieckiem i równych kosztów i utrzymania. W uzasadnieniu skargi argumentował, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia całości ww. wyroku, który w pkt IV wyraźnie wskazuje, że gros kosztów utrzymania dziecka ponosi skarżący mimo opieki naprzemiennej, co jest odzwierciedleniem zawartego przed sądem porozumienia rodzicielskiego z dnia 3 października 2022 r. Zarzucił też, że przy wykładni art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. nie można abstrahować od faktycznej sytuacji dziecka. Opieka nad dzieckiem skarżącego sprawowana jest cyklicznie i w porównywalnych okresach. Opieką jest bieżące dbanie o dziecko, pilnowanie go, troszczenie się o nie. Argumentował, ze bazując tylko na kwestii opieki, świadczenie wychowawcze należy się po połowie, jednak ogólny obowiązek alimentacyjny rodzica wobec dzieci opiera się na opiece osobistej i zapewnieniu środków utrzymania, co skarżący realizuje w przeważającej mierze. Skarżący wskazał, że z opieką tą nierozerwalnie związane są ponoszone koszty staraniami własnymi oraz wynikające z Porozumienia rodzicielskiego (wyroku sądowego), co dokumentują dowody: tabelaryczne poglądowe zestawienie kosztów z wyszczególnieniem udziału w kosztach rodziców za ostatni rok od 1 marca 2024 r. do lutego 2025 r. oraz kopie przelewów bankowych - załączone do skargi. Przedstawił okoliczności dotyczące pobierania świadczenia od administracji niemieckiej. Argumentował, że celem świadczenia rodzinnego 800+ jest wsparcie realnych kosztów wychowania dziecka, a podział świadczenia po połowie w przypadku skarżącego jest nieuzasadniony, ponieważ nie odzwierciedla faktycznych wydatków, co może naruszać interes dziecka. . Drugi rodzić nie ponosi równych kosztów, ale mimo to chce korzystać z połowy świadczenia, co jest sprzeczne z intencja ustawodawcy. Ponadto skarżący podał, że względu na formę (informacja zamiast decyzji) przyznania świadczenia wychowawczego za okresy świadczeniowe 2022/2023 oraz 2024/2025 nie miał możliwości złożenia od nich odwołania. Podkreślił też, że zaskarżona decyzja została wydana z opóźnieniem, a jej skutki prawne sięgają wstecz oraz wpływają na kolejne okresy świadczeniowe. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi oraz o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres kontroli sądowej obejmuje orzekanie w sprawach wskazanych w art. 3 § 2-3 p.p.s.a. Granice orzekania wyznacza art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bierze zatem pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu lub czynności. Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie jest decyzja Prezesa ZUS utrzymująca w mocy decyzję ZUS o zmianie wysokości świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 1576, dalej: "u.p.p.w.d."). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. dzieci celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. W sprawie nie jest sporne, że dziecko skarżącego podlega opiece naprzemiennej, co wynika wprost z prawomocnego - od dnia 12 października 2022 r. - wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 października 2022 r. sygn. akt XIII RC 1413/22. Niespornie też wniosek o świadczenie wychowawcze został złożone przez skarżącego oraz przez matkę dziecka. Skarżącemu świadczenie to zostało przyznane w pełnej wysokości informacją z dnia 21 czerwca 2023 r. na jego wniosek z dnia 5 czerwca 2023 r., natomiast matce – informacją z dnia 15 stycznia 2024 r. na jej wniosek z dnia 26 czerwca 2023 r. w połowie ustawowej wysokości tego świadczenia. Spór dotyczy zmiany wysokości przyznanego skarżącemu świadczenia wychowawczego poprzez przyznanie go w połowie ustawowej wysokości za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Wedle Prezesa ZUS, decyzja zmieniająca z dnia 15 stycznia 2024 r. odpowiada ma uzasadnienie w treści art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d., ponieważ dziecko jest objęte opieką naprzemienną rozwiedzionych rodziców na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Zdaniem skarżącego, organ nie uwzględnił kompletnej treści tego wyroku oraz porozumienia rodzicielskiego z dnia 3 października 2022 r. zatwierdzonego przez sąd i uwzględnionego w tym wyroku. Wskazuje ono na inny niż po połowie udział rodziców w finansowaniu potrzeb dziecka, skarżący ponosi te koszty w wyższym stopniu. Jak potwierdzają akta administracyjne sprawy prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 października 2022 r. sygn. akt XIII RC 1413/22 orzeczono, że wykonywanie władzy rodzicielskiej na małoletnim synem stron M. B. ur. [...] r. w W. pozostawia się obojgu rodzicom ustalając, że każdy z rodziców będzie naprzemiennie sprawował pieczę nad małoletnim dzieckiem stron w miejscu zamieszkania, powódka w każdy wtorek, środę i czwartek oraz co II niedzielę, pozwany w każdy piątek, sobotę, niedzielę i poniedziałek (pkt II wyroku). Zaznaczyć należy, że art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowym "moc wiążąca orzeczenia odnosi się do treści zawartej w jego sentencji i oznacza nakaz jej respektowania jako ustalonej normy postępowania. Wiążące znaczenie w tym ujęciu przypisuje się zatem stanowi prawnemu stwierdzonemu wyrokiem, nie zaś stanowi faktycznemu, który został ustalony jako podstawa do jego wydania". Podnosi się przy tym, że związanie sądu, o którym stanowi art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego polega na tym, że sądy orzekające w innych sprawach nie mogą przyjąć, że w zakresie osądzonym istnieje inny stan niż przyjęty w prawomocnym rozstrzygnięciu. Związanie oznacza niemożliwość ignorowania stosunku prawnego ukształtowanego prawomocnym wyrokiem/postanowieniem. Związanie to dotyczy także organów administracji publicznej (p. wyroki Sądu Najwyższego: z 16 października 2024 r., II CSKP 1998/22, , z 24 października 2024 r, II CSKP1312/22, dostępne w Bazie Orzeczeń, sn.pl orzeczenictwo). Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażoną w orzecznictwie ocenę prawną, zgodnie z którą wskazówką dla tego, jak rozumieć opiekę naprzemienną, są znowelizowane przepisy kodeksu postępowania cywilnego: art. 5821 § 4, art. 59822, art. 7562 § 1 pkt 3 wskazujące na stan, w którym dziecko w powtarzających się okresach mieszka z każdym z rodziców. Opieka naprzemienna związana jest z wykonywaniem władzy rodzicielskiej i sprawowaniem pieczy nad dzieckiem, w przypadku pieczy naprzemiennej chodzi o cykliczne, naprzemienne zamieszkiwanie dziecka z każdym z rodziców (A. Pośpiech [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2021, art. 107). Opieka (piecza) naprzemienna, jako związana z relacjami między rodzicami i dziećmi nie jest instytucją prawa administracyjnego, ale rodzinnego i z tego powodu uwzględnienia wymaga dorobek doktrynalny prawa rodzinnego. Na tym gruncie za dominujące można uznać stanowisko, że przyjęcie modelu pieczy naprzemiennej jest rozstrzygnięciem o władzy rodzicielskiej. Instytucja pieczy naprzemiennej znajduje oparcie w uprawnieniu sądu do rozstrzygnięcia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej (por. wyroki NSA: z 20 lipca 2023. I OSK 1161/21, z 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt I OSK 1990/23, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w spornym okresie świadczeniowym, tj. od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. zaistniały przesłanki do zastosowania art. 5 ust.2a u.p.p.w.d., ponieważ zgodnie z prawomocnym ww. wyrokiem dziecko skarżącego jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Dla zastosowania tego przepisu nie mają znaczenia inne kwestie związane z ponoszeniem kosztów utrzymania dziecka w innej proporcji niż po połowie. Sąd przy tym zauważa, że ww. wyrok w pkt IV wyraźnie wskazuje, że koszty utrzymania i wychowania małoletniego dziecka stron będą ponosić strony w czasie sprawowania pieczy nad małoletnim. Ponadto skarżący będzie ponosić koszty dodatkowo wskazane w tym wyroku. Nie może być wątpliwości, że sposób orzeczonego sprawowania władzy rodzicielskiej i naprzemiennie sprawowanej pieczy nad dzieckiem jest spójny z orzeczonym sposobem ponoszenia kosztów utrzymania dziecka. Dla zastosowania art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. znaczenie ma jednak wyłącznie prawomocnie orzeczona wyrokiem sądowym piecza sprawowana naprzemiennie, która w ww. wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu została niewątpliwie ustalona jako sprawowana w porównywalnych i powtarzających się okresach. Jak Sąd wskazał, wyrok ten wiąże w sprawie zarówno Sąd w składzie orzekającym jak i organy rozpoznające wniosek o świadczenie wychowawcze. Prawidłowo zatem Prezes ZUS uznał, że zastosowanie ma w sprawie art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. Kwotę świadczenia wychowawczego należało więc ustalić każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Matce dziecka świadczenie w tej wysokości zostało przyznane informacja z dnia 15 stycznia 2024 r., co potwierdzają akta administracyjne sprawy, natomiast decyzja z tej daty ZUS zmieniał wysokość świadczenia wychowawczego względem skarżącego z uwagi na treść przepisu art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d, po wyjaśnieniu kwestii związanej ze sprawowaniem pieczy naprzemiennej nad dzieckiem. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 7 k.p.a, ponieważ organ przeprowadził konieczne postępowanie dowodowe, dokonał jego oceny z uwzględnieniem związania ww. prawomocnym wyrokiem sądowym, co skutkowało obowiązkiem zastosowania art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d., który nie pozwala na swobodę w określeniu wysokości świadczenia wychowawczego w zależności od faktycznego obciążenia jednego z rodziców kosztami sprawowania tej pieczy. Należy przy tym podkreślić, że świadczenie wychowawcze ma zostać wykorzystane na potrzeby dziecka, a nie rodzica, co powinno mieć znaczenie dla oceny nienależnie pobranego świadczenia, o którym pouczył ZUS w decyzji z dnia 15 stycznia 2024 r. Sąd ponadto dostrzega wydłużony czas postępowania odwoławczego w sprawie. Dostrzega, że ZUS przekazał Wojewodzie Dolnośląskiemu wniosek skarżącego ze względu na koordynację systemów zabezpieczenia (w trybie art. 10 u.p.p.w.d.), jednak na podstawie art. 16 ust. 2 zdanie drugie u.p.p.w.d. przekazanie informacji wojewodzie nie wstrzymuje załatwienia sprawy zgodnie z art. 10. Z akta administracyjnych nie wynika powód tak długiego procedowania odwołania skarżącego, co należy ocenić nagannie. Podsumowując, wnioski i zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku prawnego, ponieważ Prezes ZUS nie naruszył prawa podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a, ponieważ skarżący nie sprzeciwił się wnioskowi organu w tym zakresie. Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI