IV SA/WR 178/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zasiłku stałego, uznając, że nowa ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje już takiego świadczenia.
Skarżąca D.G. domagała się przyznania zasiłku stałego za okres od 2004 r. z wyrównaniem, argumentując koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem. Postępowanie zostało wszczęte w 2003 r., jednak w międzyczasie weszła w życie nowa ustawa o pomocy społecznej (2004 r.), która nie przewidywała już takiego świadczenia. Sądy administracyjne uznały, że organ zasadnie umorzył postępowanie, wskazując jednocześnie na możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Sprawa dotyczyła skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego i odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Skarżąca wnioskowała o przyznanie zasiłku stałego wraz z wyrównaniem od 2004 r., powołując się na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Postępowanie zostało wszczęte w 2003 r. na gruncie ustawy o pomocy społecznej z 1990 r., która przewidywała zasiłek stały dla osób zdolnych do pracy, ale niepozostających w zatrudnieniu z powodu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki i posiadającym orzeczony stopień niepełnosprawności. Z uwagi na brak odpowiedniego orzeczenia o niepełnosprawności syna, postępowanie zostało zawieszone. Po uzyskaniu korzystnego orzeczenia sądu pracy stwierdzającego potrzebę stałej opieki, organ pierwszej instancji podjął postępowanie. Jednakże, z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie nowa ustawa o pomocy społecznej z 2004 r., która uchyliła poprzednią ustawę. Zgodnie z przepisami przejściowymi, do spraw niezakończonych stosowano przepisy nowej ustawy. Nowa ustawa nie przewidywała już zasiłku stałego w takiej formie. W związku z tym, organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy przejściowe i nowe regulacje, które nie pozwalały na przyznanie żądanego świadczenia. Sąd wskazał, że skarżąca mogła ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy o pomocy społecznej stosuje się przepisy nowej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepis międzyczasowy art. 150 nowej ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r., który nakazuje stosowanie przepisów nowej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.s. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
Zasiłek stały przysługiwał osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekraczał półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, a dziecko miało orzeczony stopień niepełnosprawności, ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
u.p.s. art. 150
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy nowej ustawy.
Pomocnicze
u.p.s. art. 160
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Uchyliła ustawę z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.
u.p.s. art. 161
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Wprowadziła świadczenie pielęgnacyjne zastępujące zasiłek stały.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres właściwości sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd.
u.r.z.o.n. art. 6b § ust. 3 pkt 7 i 8
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Wskazania dotyczące stopnia niepełnosprawności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana przepisów prawa materialnego (wejście w życie nowej ustawy o pomocy społecznej) spowodowała, że świadczenie, o które wnioskowano, nie jest już przewidziane prawem. Do spraw niezakończonych przed wejściem w życie nowej ustawy stosuje się przepisy tej nowej ustawy.
Odrzucone argumenty
Skarżąca domagała się przyznania zasiłku stałego na podstawie przepisów ustawy z 1990 r., mimo że ustawa ta przestała obowiązywać. Skarżąca domagała się wyrównania niewypłaconej kwoty wraz z odsetkami, co nie było możliwe w świetle obowiązujących przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Ustawa o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r. nie przewiduje już świadczenia w postaci zasiłku stałego dla osoby niepozostającej w zatrudnieniu w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, odpowiedniego do określonego w art. 27 starej ustawy.
Skład orzekający
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
przewodniczący
Ewa Kamieniecka
członek
Marcin Miemiec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmian ustaw dotyczących świadczeń socjalnych i rodzinnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu przejściowego między dwiema ustawami o pomocy społecznej i specyfiki świadczenia zasiłku stałego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje problematykę zmian legislacyjnych i ich wpływu na prawa obywateli, co jest istotne dla prawników procesowych i socjalnych.
“Zmiana prawa odebrała prawo do zasiłku – jak przepisy przejściowe wpływają na obywateli?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 178/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-04-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ewa Kamieniecka Marcin Miemiec /sprawozdawca/ Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6321 Zasiłki stałe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1998 nr 64 poz 414 art. 150 Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Asesor WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego i odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) przyznano D. G. zasiłek stały od [...]r. do [...] r. oraz związane z nim świadczenia (składki na świadczenia społeczne i zdrowotne). Wnioskiem z dnia [...]r. D.G. wystąpiła o przyznanie zasiłku stałego od [...]r. wraz z wyrównaniem od [...]r. Postanowieniem z dnia [...]r. (Nr [...]) Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. zawiesił postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego, do czasu rozpatrzenia przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. sprawy niepełnosprawności syna D. G. i związanego z nią zakresu opieki nad dzieckiem, rozstrzygniętej ostatecznym orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do spraw Niepełnosprawności z dnia [...]r. Orzeczenie to nie stwierdzało bowiem faktu występowania przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku stałego. Wyrokiem z dnia [...]r. (Sygn. akt [...]) Sąd orzekł, że T. G. zaliczony do osób niepełnosprawnych wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...]) organ pierwszej instancji podjął zawieszone postępowanie w sprawie zasiłku stałego. Następnie decyzją z dnia [...]r. organ umorzył postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego i przystąpienia do odprowadzania składek ubezpieczeniowych do ZUS od [...]r. do [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na okoliczność wejścia w życie, z dniem 1 maja 2004 r., nowej ustawy o pomocy społecznej, która nie przewiduje tego rodzaju świadczeń społecznych. Wyjaśnił, że opóźnienie wydania rozstrzygnięcia w sprawie nastąpiło nie z winy organu, ale z powodu braku właściwego orzeczenia w sprawie niepełnosprawności dziecka. D. G. odwołała się od powyższej decyzji podnosząc, że ciągle sprawowała opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem. Brak spełnienia warunków do uzyskania świadczenia wynikał natomiast z błędnych orzeczeń Powiatowego i Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W tej sytuacji, po korzystnym dla niej orzeczeniu Sądu, powinna otrzymać zasiłek stały za ten okres. Po rozpatrzeniu odwołania D. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał na to, że materialnoprawną podstawą w czasie wszczęcia postępowania, w [...]r., stanowił art. 27 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, zasiłek stały przysługiwał osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekraczał półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, a dziecko miało orzeczony stopień niepełnosprawności, ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). Orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. syn odwołującej się został zaliczony do osób niepełnosprawnych. Stwierdzono jednak w tym orzeczeniu, że nie wymaga on przewidzianej w tym przepisie stałej opieki innej osoby. W rezultacie odwołująca się nie spełniła wszystkich przesłanek do uzyskania zasiłku stałego, wymaganych przez powołany przepis art. 27 ust.1 ustawy o pomocy społecznej. Dopiero orzeczeniem sądowym z dnia [...]r. stwierdzono występowanie tej przesłanki. Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej przestała jednak obowiązywać z dniem 1 maja 2004 r., to jest z chwilą wejścia w życie nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593). Zgodnie natomiast z postanowieniami art. 150 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy nowej ustawy. Sprawa została wszczęta na wniosek odwołującej się z [...]r., a więc jeszcze pod rządami ustawy z 1990 r. Nie została zakończona przed wejściem w życie nowej ustawy. Powołany przepis art. 150 nowej ustawy nie pozwolił organowi pierwszej instancji na rozpatrzenie tej sprawy na podstawie ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. Przepis art. 150 nakazał stosowanie do tej niezakończonej sprawy nowej regulacji prawnej. Ustawa o pomocy społecznej z 2004 r. nie przewiduje już jednak świadczenia w postaci zasiłku stałego dla osoby niepozostającej w zatrudnieniu w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, odpowiedniego do określonego w art. 27 starej ustawy. W rezultacie nie było możliwe przyznanie odwołującej się żądanego świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z 1990 r. Stąd wszczęte postępowanie w tej sprawie należało umorzyć. Organ II instancji zwrócił uwagę na to, że ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.), wprowadziła od 1 maja 2004 r. nowe świadczenie rodzinne w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, zastępującego dotychczasowy zasiłek stały. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub z innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 lit. b) ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odwołująca się może się więc ubiegać się o przyznane świadczenia w oparciu o przepisy tej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji organu II instancji D. G. podniosła, że zawieszenie wypłaty zasiłku stałego było wynikiem błędnych decyzji Komisji do spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Dopiero Sąd Pracy orzekł, że syn skarżącej jest niepełnosprawnym dzieckiem, które wymaga stałej opieki. Dało to skarżącej prawo do otrzymania zasiłku stałego. Zasiłek ten został zastąpiony świadczeniem pielęgnacyjnym. W związku z powyższym skarżąca domaga się wyrównania całej niewypłaconej kwoty pieniężnej wraz z należnymi odsetkami. Wypłacenie należnego świadczenia jest wykonaniem wyroku Sądu Pracy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zasiłku stałego zostało wszczęte na wniosek skarżącej w [...]r. Obowiązywała wówczas ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, która w art. 27 ust. 1 regulowała przyznawanie takich zasiłków. Z uwagi na to, że skarżąca nie dysponowała orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności jej syna, ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), organ I instancji zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii. Dopiero powołanym orzeczeniem sądowym z dnia [...] r. stwierdzono występowanie tej przesłanki. Organ I instancji podjął wtedy zawieszone postępowanie. W tym czasie, od dnia 1 maja 2004 r., nie obowiązywała już jednak ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Została ona uchylona przez art. 160 nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593), która zgodnie z jej art. 161, weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. Zgodnie przepisem międzyczasowym art. 150 nowej ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy nowej ustawy. Ustawa o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r. nie przewiduje już jednak świadczenia w postaci zasiłku stałego dla osoby niepozostającej w zatrudnieniu w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, odpowiedniego do określonego w art. 27 starej ustawy. Nie było więc możliwe przyznanie skarżącej żądanego świadczenia ani w oparciu o przepisy ustawy z 29 listopada 1990 r., gdyż już nie obowiązywała, ani też w oparciu o przepisy nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r., gdyż nie przewidywała przyznawania takiego zasiłku. Zatem organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie w tej sprawie, a organ II instancji zasadnie utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy, pouczając skarżącą, że ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.), wprowadziła od 1 maja 2004 r. nowe świadczenie rodzinne w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, zastępującego dotychczasowy zasiłek stały. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI