IV SA/Wr 171/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2009-05-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba wojskowazdolność do służbykomisja lekarskaorzeczeniestan zdrowiaHBVkamica nerekpostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję wojskowej komisji lekarskiej dotyczącą zdolności do służby wojskowej z powodu wadliwej oceny stanu zdrowia skarżącego.

Skarżący Ł. P. został uznany za niezdolnego do nadterminowej służby wojskowej z powodu przewlekłego zakażenia HBV, przebytego skręcenia stawu skokowo-goleniowego oraz kamicy nerek. Sąd uchylił decyzję komisji lekarskiej, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania. Wskazano na brak wszechstronnego badania stanu zdrowia po powrocie z zagranicznej służby wojskowej oraz błędną kwalifikację kamicy nerek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Ł. P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, która utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej uznające skarżącego za niezdolnego do nadterminowej służby wojskowej (kategoria D) z powodu przewlekłego zakażenia HBV, przebytego skręcenia stawu skokowo-goleniowego prawego oraz kamicy nerek. Skarżący kwestionował ocenę swojej zdolności, wskazując na wcześniejsze orzeczenia przyznające mu zdolność do służby poza granicami państwa oraz brak uwzględnienia wyników badań antygenu HBs. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, stwierdził naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności wskazano, że wojskowe komisje lekarskie nie dokonały pełnej oceny stanu zdrowia skarżącego po powrocie z zagranicznej służby wojskowej, nie uwzględniając specyfiki warunków, w jakich służba była pełniona. Brak było również wymaganej dokumentacji leczenia szpitalnego lub poradnianego w przypadku przewlekłego zakażenia HBV. Sąd podkreślił, że kamica nerek, zgodnie z przepisami, kwalifikuje do kategorii A, a nie D, co stanowiło kolejny błąd w ocenie organów. Z uwagi na te uchybienia, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją orzeczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, komisje nie dokonały pełnej oceny stanu zdrowia skarżącego po powrocie z zagranicznej służby wojskowej, nie uwzględniając specyfiki warunków, w jakich służba była pełniona, oraz nie przeprowadzając wszystkich wymaganych badań.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że badanie stanu zdrowia skarżącego nie było wszechstronne i oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym oraz pełnych badaniach przedmiotowych, co narusza przepisy postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

u.p.o.o. art. 30a

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

rozp. MON § § 44 pkt 13

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

Przewlekłe zakażenie HBV wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej.

rozp. MON § § 77 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

Przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego bez trwałych następstw.

rozp. MON § § 48 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

Kamica nerek (układu moczowego z określonym wydalaniem złogów nieupośledzająca sprawności ustroju) kwalifikuje do kategorii A zdolności do nadterminowej służby wojskowej.

Pomocnicze

u.p.o.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o. art. 28 § ust. 2

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o. art. 29 § ust. 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

rozp. MON § § 3 ust. 7

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON § § 4 ust. 8

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON § § 9 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON § § 22 ust 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON § § 23 ust 1, 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MS § § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji. Brak wszechstronnego badania stanu zdrowia skarżącego po powrocie z zagranicznej służby wojskowej. Błędna kwalifikacja schorzenia kamicy nerek do kategorii D zdolności do służby wojskowej. Brak wymaganej dokumentacji medycznej w przypadku przewlekłego zakażenia HBV.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego o braku podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Stanowisko organu odwoławczego podtrzymujące decyzję I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumiane jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest skrępowany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami. Wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Ocena orzecznicza schorzenia wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Po powrocie żołnierza do kraju wojskowa komisja lekarska określa jego zdolność do czynnej służby wojskowej, dokonując pełnej oceny jego stanu zdrowia, przy uwzględnieniu warunków, w jakich pełnił służbę poza granicami państwa.

Skład orzekający

Mirosława Rozbicka – Ostrowska

przewodniczący

Tadeusz Kuczyński

sędzia

Małgorzata Masternak – Kubiak

sprawozdawca

Robert Hubacz

protokolant

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty orzekania przez wojskowe komisje lekarskie, obowiązek wszechstronnego badania stanu zdrowia żołnierzy powracających z misji, prawidłowa interpretacja przepisów dotyczących zdolności do służby wojskowej w kontekście konkretnych schorzeń (HBV, kamica nerek)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi i oceny zdolności do służby wojskowej. Interpretacja przepisów dotyczących konkretnych schorzeń może być specyficzna dla danego stanu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby wojskowej – oceny zdolności do niej, a także pokazuje, jak istotne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego i wszechstronne badanie stanu zdrowia. Wskazuje na potencjalne błędy w procesie decyzyjnym organów.

Błędy wojskowej komisji lekarskiej: jak wadliwa ocena stanu zdrowia wpłynęła na zdolność do służby wojskowej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 171/08 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2009-05-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2008-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Małgorzata Masternak-Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Powszechny obowiązek obrony
Sygn. powiązane
II OSK 1313/09 - Wyrok NSA z 2010-03-25
II OZ 177/09 - Postanowienie NSA z 2009-02-26
Skarżony organ
Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 21 poz 205
art. 26, art. 28 ust. 2, art. 29 ust. 1, art. 30 a
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 lutego 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Dz.U. 2004 nr 151 poz 1595
par. 22, par. 23
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak (sprawozdawca), Robert Hubacz, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej I. uchyla decyzję I i II instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata Ł. O. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] r. [...], podjętym na podstawie art. 28 ust. 2, art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm. ) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust 1 i 2, § 23 ust 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. uznające Ł. P., w grupie I orzekanych, za niezdolnego do nadterminowej służby wojskowej i przyznające kategorię D zdolności do służby wojskowej w czasie pokoju.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł. orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] uznała, że z powodu schorzeń zakwalifikowanych wg § 44 pkt 13 (przewlekłe zakażenie HBV), § 77 pkt 5 (przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego bez trwałych następstw) i § 48 pkt 4 (kamica nerek) załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), Ł. P. jest niezdolny do nadterminowej służby wojskowej. W ocenie Komisji schorzenia: przewlekłe zakażenie HBV i kamica nerek powodują niezdolność żołnierza do nadterminowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu orzeczenia Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska wskazała, że ustaleń dokonano na podstawie przeprowadzonych badań w gabinetach specjalistycznych i w TWKL. Ponadto Komisja zaznaczyła, że badany winien zgłosić się do Poradni Chorób Wątroby.
W odwołaniu od tego orzeczenia Ł. P. wniósł o wyjaśnienie, czy był rozważany brak możliwości jego powrotu z misji, co uzasadniał faktem uznania, orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] r. nr [...], za zdolnego do nadterminowej służby wojskowej poza granicami państwa (służbę tę odbył w Iraku w okresie od dnia 12 kwietnia 2007 r. do dnia 31 stycznia 2007 r.). W tym orzeczeniu nie wskazano schorzenia dotyczącego wirusowego zapalenia wątroby, mimo, że wynik badania wykonanego na potrzeby Komisji w dniu 26 października 2006 r., stwierdzał u odwołującego się nosicielstwo antygenu HBs. Odwołujący się podnosi także, że otrzymał Certyfikat Zdrowia wydany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w Ł. w dniu 19 marca 2007 r., z treści którego wynika, że nie stwierdza się przeciwwskazań do przeprowadzenia szczepień ochronnych.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz wcześniej wydanych w stosunku do odwołującego się orzeczeń Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł., nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy.
W ocenie Komisji ze zgromadzonych dokumentów jednoznacznie wynika, że u skarżącego stwierdza się zakażenie wirusem B zapalenia wątroby, przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego bez trwałych następstw oraz kamicę nerek, mieszczących się w zakresie pojęciowym § 44 pkt 13, § 77 pkt 5 i § 48 pkt 4 z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), co w grupie I osób badanych (żołnierze nadterminowej służby wojskowej) kwalifikuje do kategorii D zdolności do służby.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. stwierdziła, że kwestia oceny prawidłowości wcześniejszych prawomocnych orzeczeń TWKL w Ł. w sprawie zdolności Ł. P. do czynnej służby wojskowej, w tym braku uwzględnienia, w trakcie czynności orzeczniczych przy ocenie zdolności do służby poza granicami RP, wyniku badania antygenu HBs z dnia 24 października 2006 r., jak również ustosunkowania się do, niesprecyzowanej przez stronę odwołującą się, uwagi dotyczącej możliwości nie powrócenia z misji, nie mieści się w kompetencji Komisji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Ł. P. wniósł o uchylenie w całości powyższego orzeczenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucił: dokonanie ustaleń z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 81 oraz art. 107 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń wyłącznie w oparciu o dokumentację zgromadzoną przed organem I instancji oraz błędną ocenę materiału dowodowego poprzez stwierdzenie, że schorzenie nie ma związku ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu skarżący zasadniczo powołał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wywiedzionych.
Na wstępie wskazać należy, iż granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumiane jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego. Wymaga też podkreślenia, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest skrępowany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, co wprost wynika z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95, OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.
Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a.), a decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 k.p.a.).
Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielenia informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia).
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Badając legalność decyzji będącej przedmiotem osądu w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść przepisów zawartych w art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), zgodnie z którymi ustala się następujące kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej:
1) kategoria A - zdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zajęć wojskowych w czasie trwania studiów wyższych, przeszkolenia wojskowego, okresowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, zasadniczej służby i szkolenia poborowych w obronie cywilnej, służby zastępczej, jak również służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
2) kategoria B - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju;
3) kategoria D - niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju;
4) kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Przy czym orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej, o czym mowa w ust. 2 art. 30a. Ponadto w razie stwierdzenia kilku chorób i ułomności przy określaniu zdolności do czynnej służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia spowodowane tymi chorobami i ułomnościami. Osobę badaną można w takim wypadku zaliczyć do niższej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla poszczególnych chorób i ułomności; w takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności psychofizycznej badanego.
W wykonaniu delegacji ustawowej określonej w ust. 4 art. 30a ustawy o powszechnym obowiązku obrony, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151 , poz.1595), w którym wskazano między innymi kategorie zdolności do służby orzekane w razie stwierdzenia poszczególnych chorób i ułomności według paragrafów i punktów. Idąc dalej przywołać należy brzmienie § 8 ust. 1 wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. , zgodnie z którym orzekając o zdolności do czynnej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby, o których mowa w art. 30a ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym, według wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia.
W myśl § 2 pkt 2 rozporządzenia ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o czynnej służbie wojskowej, należy przez to rozumieć zasadniczą służbę wojskową, nadterminową zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe i okresową służbę wojskową.
Wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, które dotyczą stanu zdrowia (§ 14 w związku z § 6 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji (§16 ust.1 rozporządzenia).
Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§18 ust. 4 rozporządzenia).
W świetle powyższego, kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich orzekających o zdolności do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia kandydata, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności kandydata do określonej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji stwierdziły, że zakażenie wirusem B zapalenia wątroby, przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego bez trwałych następstw oraz kamicę nerek, mieszczących się w zakresie pojęciowym § 44 pkt 13, § 77 pkt 5 i § 48 pkt 4 z załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, kwalifikują skarżącego w grupie I osób badanych do kategorii D zdolności do służby wojskowej (niezdolny do nadterminowej służby wojskowej w czasie pokoju).
Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia powołano się na zgromadzone dokumenty oraz wykonane na potrzeby orzecznicze badania lekarskie w gabinetach specjalistycznych Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej wskazujące, że stwierdzone schorzenia stanowią istotne upośledzenie funkcji ustroju, pozwalające uznać badanego za niezdolnego do nadterminowej służby wojskowej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
U skarżącego rozpoznano m.in. "przewlekłe zakażenie HBV", co mieści się w zakresie pojęciowym § 44 pkt 13 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Z objaśnień szczegółowych do tego przepisu wynika, że ocena orzecznicza schorzenia wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej.
Skarżący został poddany badaniom lekarskim po zakończeniu służby poza granicami państwa. W myśl § 12 rozporządzenia: "po powrocie żołnierza do kraju wojskowa komisja lekarska określa jego zdolność do czynnej służby wojskowej, dokonując pełnej oceny jego stanu zdrowia, przy uwzględnieniu warunków, w jakich pełnił służbę poza granicami państwa, a w szczególności specyfiki klimatyczno-geograficznej oraz sanitarno-epidemiologicznej rejonu, w którym pełnił tę służbę".
Treść karty badań lekarskich żołnierza powracającego do kraju po zakończeniu służby poza granicami państwa, z dnia 10 sierpnia 2007 r. wskazuje, że skarżący przeszedł badania wykonane przez lekarzy specjalistów: chorób wewnętrznych, chorób oczu, psychiatrii, neurologii, ortodoncji. Z treści tego dokumentu wynika, że w dniu 10 sierpnia 2007 r. nie badano skarżącego pod kątem oznaczenia antygenu HBs, nie wykonano także żadnych prób wątrobowych ani nie wykonano badań specjalistycznych stosowanych w przewlekłym zapaleniu wątroby typu B, czyli oznaczenia HBV-DNA i badanie biopatu wątroby. Nie stwierdzono zatem przewlekłego zakażenia wątroby typu B i uznano, skarżącego za zdolnego do nadterminowej służby wojskowej.
Zakażenie wątroby typu B zostało dopiero stwierdzone u skarżącego w dniu 20 września 2007 r. na podstawie badania wykonanego w Katedrze i Klinice Chorób Zakaźnych Uniwersytetu Medycznego w Ł.. To właśnie rozpoznanie miało, w ocenie Sądu, istotny wpływ na treść orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w sprawie zdolności skarżącego do nadterminowej służby wojskowej, albowiem wcześniej ustaloną kategorię zdolności Z "przerobiono" na kategorię D, a do słowa "zdolny" dopisano słowo "nie".
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, Komisje wydały ocenę orzeczniczą dotyczącą przewlekłego zakażenia HBV, bez oparcia w wymaganej dokumentacji dotychczasowego leczenia szpitalnego bądź w poradni specjalistycznej. Wojskowe Komisje Lekarskie nie dokonały pełnej oceny stanu zdrowia skarżącego po powrocie do kraju, przy uwzględnieniu warunków, w jakich pełnił służbę poza granicami państwa, a w szczególności specyfiki klimatyczno-geograficznej oraz sanitarno-epidemiologicznej rejonu, w którym pełnił tę służbę. Zatem badanie stanu zdrowia skarżącego nie było oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych wymaganych przez prawo, co oznacza, że dokonana kwalifikacja zdolności kandydata do określonej służby wojskowej jest wadliwa.
W sprawie będącej przedmiotem osądu Wojskowe Komisje Lekarskie obu instancji nie odniosły się także do treści Certyfikatu Zdrowia nr [...] z dnia [...] r., w którym jest m. in. informacja, że: "nie stwierdza się przeciwwskazań do przeprowadzenia szczepień ochronnych".
Sąd zwraca również uwagę, że rozpoznana u skarżącego kamica nerek, mieszcząca się w zakresie pojęciowym § 48 pkt 4 zał. Nr 2 do rozporządzenia (kamica układu moczowego z określonym wydalaniem złogów nieupośledzająca sprawności ustroju), kwalifikuje orzekanego w grupie I, do kategorii A zdolności do nadterminowej służby wojskowej. Błędnie zatem Komisje obu instancji orzekły wobec skarżącego kategorię D zdolności do służby z powodu kamicy nerek.
Skarżący w skardze do Sądu, a następnie pełnomocnik skarżącego do protokołu w dniu rozprawy, oświadczyli, że przedmiotem skargi jest także decyzja w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń z przebytą służbą wojskową. Sąd zwraca uwagę, że na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga do sądu administracyjnego w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 października 1999 r. wyrażonej w składzie siedmiu sędziów w sprawie III ZP 9/99 (OSNP 2000 r., nr 5, poz. 167) przyjął stanowisko, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. W uzasadnieniu uchwały SN stwierdził, że przepisy dotyczące chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze i rentowe, nie przewidują formy decyzji administracyjnej dla ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową.
Przyjęte przez Sąd Najwyższy stanowisko znalazło odbicie w orzecznictwie NSA, a także wojewódzkich sądów administracyjnych. NSA w postanowieniu w składzie siedmiu sędziów z dnia 6 listopada 2000 r., OSA 1/00, ONSA 2001/2/47 stwierdził, że: "Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.), w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje").
Uznając, że zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 250 powyższej ustawy oraz w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348, z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI