IV SA/Wr 166/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. J. na czynność Wójta Gminy Męcinka z dnia 4 marca 2025 r., która odmówiła wykreślenia obiektu z gminnej ewidencji zabytków (GEZ). Skarżący, właściciel budynku mieszkalno-gospodarczego w C., wnioskował o jego usunięcie z GEZ, podnosząc, że został on wpisany bez jego wiedzy i udziału w 2017 r., a podstawa prawna wpisu została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny. Wójt, opierając się na stanowisku Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, odmówił wykreślenia, uznając, że obiekt nadal posiada wartości zabytkowe. Sąd administracyjny, analizując pismo skarżącego z 19 lutego 2025 r., stwierdził, że Wójt wadliwie zakwalifikował je jako kolejne żądanie wykreślenia, zamiast wyjaśnić rzeczywistą treść żądania, która mogła dotyczyć ponownego rozpatrzenia sprawy wpisu. Sąd podkreślił, że choć wpis i wykreślenie z GEZ nie są decyzjami administracyjnymi, organ jest zobowiązany do stosowania zasad k.p.a., w tym art. 7, 8 § 1 i 9, dotyczących wyjaśniania intencji strony. Naruszenie tych zasad przez Wójta skutkowało stwierdzeniem bezskuteczności zaskarżonej czynności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWszelkie sprawy dotyczące wpisu i wykreślenia obiektów z gminnych ewidencji zabytków, a także obowiązki organów administracji w zakresie wyjaśniania intencji stron i stosowania zasad k.p.a. w czynnościach materialno-technicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie przesądza ostatecznie o zasadności samego wpisu do GEZ, lecz o wadliwości procedury jego rozpatrywania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czynność Wójta Gminy polegająca na odmowie wykreślenia obiektu z gminnej ewidencji zabytków, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje sam wpis jako dokonany bez podstawy prawnej i naruszający jego prawa własności, powinna być poprzedzona wyjaśnieniem rzeczywistej treści żądania strony, nawet jeśli nie jest to formalne postępowanie administracyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wójt był zobowiązany do wyjaśnienia rzeczywistej treści żądania skarżącego, stosując zasady postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8 § 1 i 9 k.p.a., nawet jeśli czynność wpisu/wykreślenia z GEZ nie jest decyzją administracyjną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Wójt wadliwie zakwalifikował pismo skarżącego jako kolejne żądanie wykreślenia, zamiast wyjaśnić, czy skarżący domaga się ponownego rozpatrzenia sprawy wpisu, czy wykreślenia. Brak takiego wyjaśnienia naruszył zasady postępowania administracyjnego, co skutkowało stwierdzeniem bezskuteczności czynności.
Czy wpis obiektu do gminnej ewidencji zabytków, dokonany w 2017 r. na podstawie przepisów, których niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny, może stanowić podstawę do odmowy wykreślenia tego obiektu z ewidencji?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio kwestii wadliwości samego wpisu, skupiając się na proceduralnych błędach Wójta przy rozpatrywaniu wniosku o wykreślenie. Jednakże, argumentacja skarżącego oparta na wyroku TK została przywołana jako istotna dla jego żądania.
Uzasadnienie
Skarżący powołał się na wyrok TK P 12/18, który stwierdził niezgodność z Konstytucją nieobowiązującego już art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków. Sąd odniósł się do tej argumentacji w kontekście wadliwości procedury rozpatrywania wniosku.
Przepisy (9)
Główne
u.o.z.o.z.
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ogólna podstawa prawna dotycząca ochrony zabytków, w tym ewidencji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania i udzielania niezbędnych wyjaśnień.
k.p.a. art. 63 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące podania i obowiązku organu do jego badania.
Pomocnicze
u.o.z.o.z. art. 22 § ust. 4 pkt 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Dotyczy wpisu do rejestru zabytków, ale w kontekście sprawy odniesiono się do niego w kontekście wpisu do GEZ.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa właściwość i zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad czynnościami z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi na czynność z zakresu administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wójt wadliwie zakwalifikował pismo skarżącego, nie wyjaśniając jego rzeczywistej treści i intencji, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
nie był uprawniony arbitralnie zakwalifikować tego wezwania jako kolejnego żądania o wyłączenie obiektu z GEZ, lecz wyjaśnić, co jest rzeczywistą treścią żądania skarżącego • nie oznacza to jednak, że organ może pozostać bezczynny. Powinien bowiem udzielić wnoszącemu podanie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w tym zakresie • O tym, jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ administracyjny
Skład orzekający
Anetta Makowska-Hrycyk
sprawozdawca
Gabriel Węgrzyn
przewodniczący
Katarzyna Radom
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wszelkie sprawy dotyczące wpisu i wykreślenia obiektów z gminnych ewidencji zabytków, a także obowiązki organów administracji w zakresie wyjaśniania intencji stron i stosowania zasad k.p.a. w czynnościach materialno-technicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie przesądza ostatecznie o zasadności samego wpisu do GEZ, lecz o wadliwości procedury jego rozpatrywania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury administracyjne i prawidłowe rozumienie intencji strony, nawet w sprawach, które nie są formalnymi postępowaniami administracyjnymi. Dotyczy kwestii ochrony zabytków i praw właścicieli.
“Wójt źle zrozumiał pismo mieszkańca. Sąd stwierdził bezskuteczność jego decyzji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.