IV SA/Wr 133/24

IV SA/Wr 133/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk /sprawozdawca/
Gabriel Węgrzyn
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 grudnia 2023 r. nr SKO 4103/1167/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G. P. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: organ odwoławczy, SKO, Kolegium, organ II instancji) z 27 grudnia 2023 r. nr SKO 4103/1167/2023 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Świdnica (dalej: organ I instancji, Wójt) z dnia 28 listopada 2023 r. nr ZŚRiFAiŚW.4702.41.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ciotką skarżącego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżący w dniu 20 października 2023 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenie pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad ciotką – B. O., dla której jest siostrzeńcem.
Decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia z powodu braku obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby sprawującej opiekę, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) -dalej: "u.ś.r.".
Skarżący w dniu 4 grudnia 2023 r. wniósł odwołanie od ww. decyzji. Wskazał w nim, że od 5 lutego 2021 r. sprawuje opiekę prawną nad ciotką (siostrą jego matki) i do tej pory opiekę tę, sprawowaną przy pomocy matki skarżącego, łączył z pracą zawodową. W ostatnim okresie stan zdrowia matki skarżącego się pogorszył, co nie pozwala na pomoc przy ciotce, która przeszła operację usunięcia nowotworu. Opieka wiąże się z częstymi wizytami kontrolnymi, a godziny pracy skarżącego często kolidują z dowożeniem i odbieraniem podopiecznej. Skarżący podkreślił, że w tej sytuacji nie jest w stanie pogodzić tych obowiązków. Do odwołania załączył wypowiedzenie umowy o pracę.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Ustaliło, że o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ubiega się siostrzeniec osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (siostry matki skarżącego) i będącej ubezwłasnowolnioną całkowicie, dla której skarżący został ustanowiony opiekunem prawnym. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium odwołało się regulacji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazując, że warunkiem ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest przynależność wnioskodawcy do kręgu osób obciążonych wobec osoby wymagającej opieki obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej: "k.r.o."), z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy uwzględniając wskazane okoliczności faktyczne i prawne stwierdził, że skarżącemu jako osobie spokrewnionej w linii bocznej z osobą, nad którą sprawuje opiekę, nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Argumentowało, że niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., jako przepisu bezwzględnie obowiązującego, wyklucza możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreśliło również, że przepisy k.r.o. zakreślające krąg osób zobowiązanych do alimentacji mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że organy orzekające o przyznaniu takiego świadczenia nie mają możliwości rozszerzenia kręgu podmiotów obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym na osoby spoza tego kręgu.
Organ odwoławczy stwierdził także, że nie ma przy tym znaczenia prawnego, że strona jest ustanowionym przez sąd opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionej ciotki, ani to jakiej opieki ona wymaga ze względu na stan zdrowia oraz w jakim zakresie opiekę tę sprawuje skarżący.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zaskarżył je w całości wnosząc jednocześnie o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 17 ust 1a u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy przepis ten stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu jako krewnemu sprawującemu opiekę nad swoją ciotką będącą osobą wymagającą opieki, w sytuacji rzeczywistej rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania przedmiotowej opieki;
b) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że niedopuszczalne jest odstępstwo od literalnego brzmienia i w konsekwencji odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dalszemu krewnemu (siostrzeńcowi) osoby niepełnosprawnej w sytuacji kiedy krewni uprawnieni w pierwszej kolejności odmówili udzielenia niepełnosprawnej realnej pomocy i opieki;
c) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że niedopuszczalne jest odstępstwo od literalnego brzmienia i w konsekwencji odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dalszemu krewnemu (siostrzeńcowi) osoby niepełnosprawnej w sytuacji kiedy krewni uprawnieni w pierwszej kolejności – tj. siostra B. O. – E. P. (matka skarżącego) z obiektywnych względów nie może realizować swych obowiązków opiekuna prawnego i faktycznego, a ponadto została zwolniona z pełnienia funkcji opiekuna dla B. O., a nikt z pozostałego rodzeństwa tej funkcji nie może pełnić;
d) art. 132 w zw. z art. 617 k.r.o. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że jako krewny w linii bocznej będąc siostrzeńcem skarżący nie znajduje się w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności, a w związku z tym nie należy do kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na oparciu rozstrzygnięcia jedynie na częściowym materiale dowodowym oraz nie wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, dotyczących skarżącego poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia okoliczności faktycznych odsyłając do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących obowiązku alimentacyjnego, mianowicie czy skarżący znajduje się w kręgu osób zobowiązanych w dalszej kolejności, w sytuacji gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami przez co obowiązek ten spada na skarżącego, a w konsekwencji brak ustalenia, że skarżący znajduje się w kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu skargi podał, że organy obu instancji błędnie wskazały, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również przepisy regulujące krąg osób zobowiązanych do alimentacji nie przewidują możliwości rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego i organ orzekający nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie spoza kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym wobec osoby, nad którą sprawuje opiekę. Argumentował, że orzecznictwo dopuszcza, w niektórych szczególnie uzasadnionych przypadkach odstępstwo od tej zasady, przyjmując, że jeżeli uprawnieni w pierwszej kolejności nie dają gwarancji realnej pomocy, to istnieje możliwość skorzystania z tego uprawnienia osób, które faktycznie opiekę sprawują. Zdaniem skarżącego konieczne było zatem poczynienie ustaleń faktycznych w tym zakresie.
Do skargi, strona załączyła oświadczenia rodzeństwa podopiecznej skarżącego o braku możliwości podjęcia nad nią opieki.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja lub postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przy czym zakresem kontroli sądu nie są objęte kwestie związane z pokrzywdzeniem strony czy negatywnymi dla niej skutkami oraz podobnie kwestie naruszeń zasad współżycia społecznego, jedyne bowiem kryterium kontroli, jak wskazano powyżej, stanowi legalność działania organu administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli sądowej - w oparciu o wymienione kryteria - jest decyzja Kolegium z dnia 27 grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 28 listopada 2023 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ciotką – osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Istotą sporu pomiędzy skarżącym a rozstrzygającymi sprawę organami, jest zagadnienie, czy przepisy u.ś.r. uprawniają do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej siostrzeńcowi osoby, nad którą sprawowana jest opieka, będącemu jednocześnie opiekunem prawnym takiej osoby.
Mając na uwadze tak zakreśloną linię sporu oraz niesporne ustalenia faktyczne sprawy - rację należało przyznać rozstrzygającym w sprawie organom.
Sąd zwraca uwagę, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390), tj. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.
Jednym z podstawowych wymogów skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne jest - stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r., niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W art. 17 ust. 1 pkt. 1 - 4 u.ś.r. prawodawca wymienił natomiast podmioty, którym przysługuje prawo do omawianego świadczenia. Są to:
1) matka albo ojciec,
2) opiekun faktyczny dziecka,
3) osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
4) inne osoby, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zaś w art. 17 ust. 1a u.ś.r., w którym prawodawca dopuścił również możliwość przyznania świadczenia osobom spoza kręgu najbliższych krewnych przewidując, że osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Analiza - obowiązujących na dzień wydania rozstrzygnięć organów obu instancji - przepisów prowadzi do wniosku, że zawierają one zamknięty katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, a ich cechą wspólną jest ciążący na nich obowiązek alimentacyjny względem podopiecznego.
Pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało uregulowane w k.r.o. i polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
Przepisy k.r.o. ustalają również kolejność zobowiązanych alimentacyjnie stanowiąc, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132). Z tą regulacją koresponduje przepis art. art. 17 ust. 1 i ust.1a u.ś.r.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na ciotkę - siostrę matki skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawną ciotką. Jest także jej opiekunem prawnym i jest jedyną osobą, która może się nią zająć. Z tego faktu wywodzi, że jest jedną z osób, która wg k.r.o. jest związana obowiązkiem alimentacyjnym w dalszej kolejności i tym samym jest także osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.
W sprawie jest bezsporne również, że skarżący jest spokrewniony z osobą, nad którą skarżący sprawuje opiekę w trzecim stopniu w linii bocznej. Ciotka nie jest zamężna, nie ma dzieci, a jej rodzice nie żyją. Nie jest też kwestionowane, że ciotka posiada rodzeństwo, z których żadne nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z niespornych więc ustaleń organu jasno wynika, że skarżący nie należy do kręgu osób objętych obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4) i art. 17 ust.1a u.ś.r., ponieważ jest krewnym trzeciego stopnia w linii bocznej, zatem nie spełnia kryteriów z art. 128 k.r.o. Obowiązek alimentacyjny obciąża bowiem krewnych w linii prostej i rodzeństwo. Dotyczy więc osób, z których jedna pochodzi od drugiej (wnuki, dzieci, czyli zstępni, oraz rodzice, dziadkowie, czyli wstępni) oraz rodzeństwa, a więc osoby, które mają choć jednego wspólnego przodka. Zgodnie bowiem z art. 617 k.r.o. krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej (§ 1). Stopień pokrewieństwa określa się według liczby urodzeń, wskutek których powstało pokrewieństwo (§ 2).
W kontekście tej regulacji nietrafna jest argumentacja skarżącego, że jest osobą zobowiązaną alimentacyjnie w dalszej kolejności, tj. na mocy art. 132 w zw. z art. 617 k.r.o. Powyższe wynika z faktu, że k.r.o. określa w jakiej kolejności krewnych obciąża obowiązek alimentacyjny stanowiąc, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o). Zaś krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (§2). Przepis art. 132 k.r.o., na który powołuje się skarżący, dotyczy przyczyn z jakich powstaje obowiązek alimentacyjny osób zobowiązanych w dalszej kolejności. Jednakże warto zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 128 k.r.o. w linii bocznej obowiązek alimentacyjny obejmuje jedynie rodzeństwo, a nie zstępnych rodzeństwa. Skarżący jako siostrzeniec osoby, nad którą sprawuje opiekę, jest krewnym trzeciego stopnia w linii bocznej i wobec tego nie może być objęty obowiązkiem alimentacyjnym.
Podsumowując obowiązek alimentacyjny dotyczy zamkniętego katalogu osób spokrewnionych, w którym nie mieści się siostrzeniec jako krewny w trzecim stopniu linii bocznej.
Sąd w składzie orzekającym nie ma bowiem uprawnień do rozszerzenia katalogu podmiotów zobowiązanych do alimentacji a przez to – do świadczeń objętych art. 17 u.ś.r. Z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Co należy podkreślić, cechą relewantną podmiotów potencjalnie uprawnionych do tego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia dla wywiązania się z szeroko rozumianego obowiązku alimentacyjnego. Celem tych regulacji jest bowiem to, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w związku z wykonaniem ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny.
Osobie, którą nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, w stanie prawnym przed 1 stycznia 2013 r., nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. (por. uchwała NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 3/15, dostępna w CBOSA).
W tym stanie rzeczy, fakt dalszego pokrewieństwa łączącego skarżącego i ciotkę, nad którą sprawuje opiekę, nie ma znaczenia przy ocenie spełnienia warunków do przyznania przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku art. 17 ust. 1a u.ś.r. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 14 listopada 2022 r. o sygn. akt I OPS 2/22 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA) NSA orzekł, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej: u.ś.r.) osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.). Skarżący nie będąc w ogóle w kręgu osób zobowiązanych alimentacyjnie względem ciotki, nie może być uwzględniony w kręgu osób wskazanych w art. 17 ust. 1a u.ś.r.
Prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie można ponadto wywieść z samego faktu bycia opiekunem prawnym osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie. Opiekun prawny ma wprawdzie liczne obowiązki wobec osoby ubezwłasnowolnionej, jednak obowiązek alimentacyjny w rozumieniu k.r.o. na nim nie ciąży.
W tym stanie rzeczy skarżący jako opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej ciotki - wobec ustaleń w sprawie i treści art. 17 u.ś.r. - nie jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej opieki sprawowanej nad osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie, skoro nie spełnia warunków z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pogląd ten – który podziela orzekający w sprawie Sąd - jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz został wyrażony w ww. uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13 (dostępna w CBOSA). Uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego związane są wszystkie sądy administracyjne na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a.
Oznacza to, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ jako siostrzeniec – czyli krewny w trzecim stopniu w linii bocznej - osoby, nad którą sprawuje opiekę nie jest żadną z osób wymienionych w art. 17 u.ś.r.
Z tych względó Sąd stwierdza, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego – w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17 ust. 1a u.ś.r.
Rozstrzygając sprawę Sąd, również z urzędu, nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz innych przepisów prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a