IV SA/WR 130/25

IV SA/Wr 130/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący/
Anetta Makowska-Hrycyk /sprawozdawca/
Katarzyna Radom
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1473
art. 69b ust. 1
Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych  innych ustaw (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, , Protokolant: Starszy referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 22 stycznia 2025 r. nr SKO 4101/499/2024 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku powodziowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. M. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 22 stycznia 2025 r. nr SKO 4101/499/2024 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Bystrzycy Kłodzkiej (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji) z dnia 10 grudnia 2024 r. nr PŚ.5015.118.ODM.2024 o odmowie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego w wysokości 200 000 zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu 1 października 2024 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy do wysokości 200 000 zł na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego położonego w B. przy "ul. [...]" z uwagi na szkodę spowodowaną powodzią. Oświadczył, że budynek jest jego własnością.
Decyzją z dnia 10 grudnia 2024 r. - wydaną na podstawie art. 25 i art. 28 Kodeksu cywilnego oraz art.art. 2, 3, 4, 7 pkt 11, 14, 39, 40 ust. 1, 2 i 3, 106 ust.1 oraz 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283; dalej: u.p.s.) – odmówił przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego w wysokości 200 000 zł. Jako powód wskazał brak przesłanek uzasadniających przyznanie wnioskowanej pomocy. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego (23 października 2024 r.) oraz oświadczenia skarżącego (27 listopada 2024 r.) ustalił, że skarżący jest właścicielem budynku mieszkalnego pod adresem B. "ul. [...]". W dniu wystąpienia powodzi nie zamieszkiwał i nie prowadził gospodarstwa domowego pod tym adresem, lecz pod adresem B. "ul. [...]" [...]/[...]. Ustalił też, że w budynku przy "ul.[...]" prowadzona była działalność gospodarcza, tj. hodowla kotów rasowych powołując się dodatkowo na w złożony w dniu 1 października 2024 r. wniosek skarżącego o zasiłek celowy na pomoc doraźną. Organ pierwszej instancji wyliczył ponadto dotychczasową pomoc otrzymaną przez skarżącego na podstawie decyzji: zasiłku celowego na pomoc doraźną w wysokości 8 000 zł, zasiłku powodziowego w wysokości 2 000 zł, zwiększonego zasiłku powodziowego w wysokości 1 000 zł oraz zasiłek na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego w wysokości 67 000 zł, która dotyczyła budynku przy "ul. [...] [...]/[...]. Powołując się na te ustalenia Burmistrz stwierdził, że wypłacenie wnioskowanego obecnie zasiłku nie jest zasadne. Odwołał się do pkt I pkt 6 zatwierdzonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady udzielania pomocy finansowej) oraz przepisów wskazanych w podstawie prawnej decyzji i stwierdził, że skarżący nie spełnił przesłanki prowadzenia gospodarstwa domowego w budynku mieszkalnym, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi.
W odwołaniu skarżący wyjaśnił, że dom objęty wnioskiem o pomoc został zniszczony wskutek powodzi w dniu 15 września 2024 r., a był wtedy remontowany, lecz nadawał się do zamieszkania. Na czas remontu skarżący z rodziną przebywał w mieszkaniu żony ("ul. [...]" [...]/[...]), które znajduje się w sąsiedztwie domu i które również ucierpiało podczas powodzi. Pod adresem [...] była zarejestrowana działalność gospodarcza (hodowla kotów brytyjskich) , jak również zameldowany był skarżący, jego żona i dwoje dzieci. Obie nieruchomości zostały zniszczone podczas powodzi, fala kulminacyjna sięgała [...] m. Nie stać rodziny skarżącego na wyremontowanie obu nieruchomości. Skarżący podał ponadto, że żona pracuje w sklepie za najniższe wynagrodzenie krajowe, skarżący natomiast jest na zwolnieniu chorobowym ze względu na cukrzyce typu III.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu wskazało ustalenia, że w domu skarżącego (B., "ul. [...]") zalany został parter, pomieszczenie, w którym przebywał kocur reproduktor, siłownia, komórka, 2 pokoje, łazienka (oświadczenie skarżącego). W domu tym skarżący ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, tj. hodowlę kotów brytyjskich. W dniu powodzi skarżący mieszkał wraz z rodziną pod adresem "ul. [...]" [...]/[...] w B. Oświadczenie skarżącego z 27 listopada 2024 r.). W dniu wystąpienia powodzi skarżący nie mieszkał i nie prowadził gospodarstwa domowego przy "ul.[...]", pod tym adresem prowadzona była działalność gospodarcza, hodowla kotów rasowych (wywiad środowiskowy z dnia 23 października 2024 r.). Organ odwoławczy powołując treść art. 39 ust. 1i 2, art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s. wyjaśnił, że zasiłek celowy dla osób, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej nie służy rekompensacie strat, ale ma umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych. Przedstawił pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" w rozumieniu ww. przepisów. Wskazał, że zasiłek, o którym mowa w art. 40 u.p.s., nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane klęską żywiołową. Nie stanowi też zadośćuczynienia ze strony państwa, które nie ma obowiązku zapewnienia pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej przez to zdarzenie. Takie funkcje spełniają organy ubezpieczeniowe pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy. Pomoc w postaci zasiłku ma służyć obywatelom w najcięższych sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. SKO powołało się również na treść Zasad udzielania pomocy finansowej wskazując, że kwoty zasiłków składających się na pomoc remontowo-budowlaną przyznawane są w przypadku oszacowania procentu zniszczeń/uszkodzeń na poziomie co najmniej 5% budynku lub lokalu. Ponadto są przyznawane, jeżeli w dniu wystąpienia powodzi uprawnione osoby (rodzina lub osoby samotnie gospodarujące) prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym. W konsekwencji SKO uznało, że skoro skarżący w okresie powodzi nie mieszkał w domu przy "ul.[...]" i nie prowadził tam gospodarstwa domowego, przewidziana w Zasadach udzielania pomocy finansowej mu nie przysługuje.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o zmianę decyzji SKO poprzez przyznanie skarżącemu zasiłku na odbudowę w wysokości 200 000 zł lub o uchylenie tej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia , polegający na dokonaniu niewłaściwej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżący nie prowadził gospodarstwa domowego w domu położonym w B. przy "ul [...] w dacie wystąpienia powodzi we wrześniu 2024 r., podczas gdy jest to niezgodne ze stanem rzeczywistym, bowiem w ww. czasie mieszkał w tym budynku i prowadził tam gospodarstwo domowe remontując jednocześnie tę nieruchomość. Zarzucił ponadto, ze nie zagwarantowano mu czynnego udziału w postepowaniu i nie miał możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Zakwestionował przyjętą w sprawie definicję prowadzenia gospodarstwa domowego, tj. w oderwaniu od ustawy o pomocy społecznej oraz Zasad udzielania pomocy finansowej. W uzasadnieniu skargi uargumentował jej wniosku i zarzuty.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.
W replice z dnia 30 kwietnia 2025 r. na odpowiedź na skargę pełnomocniczka skarżącego podtrzymała wnioski i zarzuty skargi oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków K. P. i Ł. K. na okoliczność wykazania, ze w dacie kiedy wystąpiła powód skarżący prowadził gospodarstwo domowe na terenie domu położonego przy "ul. [...]" w B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zagadnieniem spornym w spawie jest spełnienie przez skarżącego przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku do 200 000 zł na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego położonego w B. przy "ul. [...]" uszkodzonego wskutek powodzi we wrześniu 2024 r.
Jako materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283; dalej: u.p.s.; m.in. art. 39, 40 ust. 1, 2 i 3) oraz zatwierdzone w dniu 24 października 2024 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady udzielania pomocy finansowej), którymi organy były zobowiązane na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s.
W sprawie jest bezsporne, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej w formie pomocy na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego (do 200 000 zł) położonego w B. przy "ul. [...]". Niespornie też budynek ten został uszkodzony/zniszczony podczas powodzi we wrześniu 2024 r. Bezspornie ponadto ww. nieruchomość jest położona na terenie objętym stanem klęski żywiołowej w gminie miejskiej B. (powiat kłodzki), co wynika z § 2 pkt 1) lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz.U. z 2024 r., poz. 1859 ze zm.). W sprawie jest bezsporne, że skarżący jest właścicielem ww. nieruchomości, która została uszkodzona wskutek powodzi we wrześniu 2024 r.
Wedle organu odwoławczego warunki przyznania zasiłku należy oceniać na podstawie art. 39 i 40 u.p.s. oraz pkt I, ust. 6 pkt 1 Zasad udzielania pomocy finansowej. Skarżącemu nie przysługuje przedmiotowy zasiłek, ponieważ w okresie powodzi nie mieszkał w domu przy "ul. [...]" w B. i nie prowadził tam gospodarstwa domowego, pod tym adresem zarejestrowana była działalność gospodarcza (hodowla kotów rasowych). Mieszkał wraz z rodziną w lokalu mieszkalnym przy "ul.[...] [...]/[...] w B.
Zdaniem skarżącego, ustalenia w sprawie są nieprawidłowe, ponieważ skarżący prowadził remont w ww. nieruchomości i na czas remontu przebywał wraz z rodziną w sąsiedniej nieruchomości (lokalu mieszkalnym żony skarżącego) pod adresem [...] [...]/[...]. Obie nieruchomości zostały zalane i uszkodzone podczas powodzi.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że organy obu instancji całkowicie pominęły przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1717; dalej: ustawa zmieniająca). Ustawa zmieniająca w art. 19 wprowadziła zmiany do ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw dodając m.in. przepis art. 69b.
Przepis art. 69b ustawy zmieniającej ustala podstawę prawną i warunki wypłaty zasiłku celowego na remont, odbudowę, odtworzenie lokalu lub budynku - szczególnego w stosunku do zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny (ust. 1). Przy rozliczaniu zasiłku celowego, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się wydatki poniesione od dnia 16 września 2024 r. (ust. 2). Część zasiłku celowego, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się w kwocie 50 tys. zł przed wydaniem decyzji o ustaleniu prawa do tego zasiłku, na podstawie wniosku złożonego przez osobę poszkodowaną w terminie 4 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 3). W przypadku złożenia wniosku o zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1, na kwotę niższą niż określona w ust. 3, zasiłek celowy wypłaca się w trybie określonym w ust. 3, w kwocie określonej w tym wniosku (ust. 4). Przy ustaleniu prawa do zasiłku celowego, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się kwotę, o której mowa w ust. 3 albo 4 (ust. 5). W przypadku nieustalenia prawa do zasiłku celowego, o którym mowa w ust. 1, albo ustalenia kwoty tego zasiłku w wysokości niższej niż określona w ust. 3 albo 4, wypłacona część zasiłku podlega zwrotowi odpowiednio w kwocie wypłaconej albo w kwocie różnicy między kwotą wypłaconą a kwotą zasiłku ustaloną zgodnie z ust. 4 i 5 (ust. 6). Część zasiłku celowego, o którym mowa w ust. 1, podlegającą zwrotowi uznaje się za świadczenie nienależnie pobrane, o którym mowa w art. 6 pkt 16 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (ust. 7). Ustalenia prawa do zasiłku celowego, o którym mowa w ust. 1, oraz jego wypłaty, w tym z uwzględnieniem ust. 3 i 4, może dokonywać także wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub upoważniony przez niego, w formie pisemnej, pracownik urzędu gminy. W tym celu ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - centrum usług społecznych, udostępnia urzędowi gminy dokumentację (ust. 8). W szczególnie uzasadnionych przypadkach wojewoda może przejąć do rozpatrzenia, w tym wydania decyzji, sprawę przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w ust. 1 (ust. 9). W przypadku, o którym mowa w ust. 9, organ właściwy do wydania decyzji o przyznaniu zasiłku celowego, o którym mowa w ust. 1, niezwłocznie udostępnia wojewodzie dokumentację (ust. 10). Wojewoda po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 9, niezwłocznie wypłaca zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 (ust. 11). Wojewoda niezwłocznie informuje organ właściwy do wydania decyzji o przyznaniu zasiłku celowego, o którym mowa w ust. 1, o wydaniu decyzji i wypłacie tego zasiłku. Przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust. 12).
Przepis ten wszedł w życie w dniu 26 listopada 2024 r. Na podstawie art. 42 ustawy zmieniającej przepisy art. 69b ustawy zmienianej w art. 19 stosuje się również do wniosków o przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 19, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Złożone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokumenty i oświadczenia na potrzeby ustalenia dochodu i sytuacji majątkowej nie podlegają rozpoznaniu (ust. 1). W przypadku wniosków, o których mowa w ust. 1, termin, o którym mowa w art. 69b ust. 3 ustawy zmienianej w art. 19, wynosi 3 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 2).
Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 2 u.p.s., do którego odsyła art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.
Z przywołanych przepisów art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej w związku z art. 40 ust. 2 u.p.s. wynika, że nabycie prawa do zasiłku na remont odbudowę, odtworzenie lokalu lub budynku, wymaga spełnienia łącznie następujących warunków:
1) uprawnionymi do zasiłku jest rodzina, czyli osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 u.p.s.) oraz osoba, którą w kontekście tego przepisu jest osoba samotnie gospodarująca, czyli osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 9 u.p.s.),
2) które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., zatem wymaga wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy powodzią a poniesioną stratą,
3) zasiłek jest przyznawany niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej osoby albo rodziny, przy czym ze względu na treść art. 40 ust. 2 u.p.s. uzależniony jest od wystąpienia niezaspokojonej potrzeby bytowej rodziny lub osoby,
4) zasiłek jest przeznaczony na ściśle określone cele: remont, odbudowa budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego,
Jak potwierdzają akta administracyjne sprawy skarżący złożył wniosek o zasiłek na remont budynku (do wysokości 200 000 zł) w dniu 1 października 2024 r., natomiast organ pierwszej instancji wydał decyzję w tej sprawie w dniu 10 grudnia 2024 r., czyli po wejściu w życie art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej. Ze względu na przywołany art. 42 ustawy zmieniającej, przepis ten winien był zastosować w sprawie, czego nie uczynił.
Zagadnieniem spornym w sprawie jest ustalenie organów, że skarżący nie mieszkał i nie prowadził gospodarstwa domowego w budynku objętym wnioskiem o remont. Ustalenie takie organy oparły na dowodzie z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 23 października 2024 r. oraz oświadczeniu skarżącego z dnia 27 listopada 2024 r., że w dniu wystąpienia powodzi mieszkał pod adresem "ul.[...]" [...]/[...] w B.
W kwestionariuszu wywiadu środowiskowego pracownik socjalny odnotował, że skarżący w dniu wystąpienia powodzi, tj. 15 września 2024 r. nie mieszkał pod adresem B., "ul. [...]" i nie prowadził tam gospodarstwa domowego, natomiast prowadzona tam była działalność gospodarcza, co wynika z dokumentów złożonych na pomoc doraźną.
Jednakże w aktach sprawy znajduje się też wcześniejsze oświadczenie skarżącego z dnia 23 października 2024 r., że jest jedynym właścicielem budynku, w którym nie zamieszkiwał, ponieważ jest w trakcie remontu. Jednocześnie w odwołaniu od decyzji Burmistrza skarżący szczegółowo opisał powód złożonych oświadczeń o niezamieszkiwaniu pod ww. adresem wskazując, że było ono co prawda w procesie remontu w czasie wystąpienia powodzi, ale rodzina skarżącego była tam zameldowana i zamierzała tam powrócić po zakończeniu remontu.
Ponadto z decyzji Burmistrza wynika, że skarżący otrzymał już pomoc na remont lokalu mieszkalnego przy "ul. [...]" [...]/[...]. Z kolei z pisma przekazującego odwołanie skarżącego do SKO wynika, że pomoc tę otrzymała żona skarżącego. W aktach administracyjnych sprawy brak jest dokumentów, z których wynikałyby ustalenia dotyczące lokalu mieszkalnego przy "ul. [...]" [...]/[...].
W tym stanie rzeczy nie można przyjąć za organami, że skarżący w ogóle nie mieszkał pod adresem [...], zebrane w sprawie dowody wskazują, że nie mieszkał czasowo, na czas remontu.
Zasady udzielania pomocy finansowej, jak Sąd wskazał, wiążą organy administracyjne nie tylko na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s. i są przez nie stosowane przy udzielaniu tej pomocy w związku ze skutkami powodzi we wrześniu 2024 r. w celu dochowania zasady równego traktowania poszkodowanych, ale także z uwagi na obowiązek właściwego wydatkowania, dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami środków publicznych pochodzących z budżetu państwa oraz ze środków unijnych (por. Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2025/1525 z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Austrii, Polsce, Czechom, Słowacji i Mołdawii w związku z powodziami, które miały miejsce we wrześniu 2024 r. oraz Bośni i Hercegowinie w związku z powodziami, które miały miejsce w październiku 2024 r. – Dz.U. UE L 2025/1525 z 23 lipca 2025 r.). Zgodnie z pkt III ppkt 9 zdanie pierwsze Zasad udzielania pomocy finansowej jeżeli w zniszczonym lub uszkodzonym budynku/lokalu mieszkalnym gospodarstwo domowe nie było prowadzone w dniu powodzi, nie zachodzą przesłanki do przyznania pomocy, natomiast wg pkt I ppkt 9 zasiłek na odbudowę budynku mieszkalnego przysługuje również na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego będącego w procesie budowy, chyba że poszkodowany jest właścicielem innego budynku/lokalu mieszkalnego.
Mając na uwadze wszystkie przywołane regulacje, Sąd na podstawie przedstawionych akt administracyjnych sprawy nie jest w stanie skontrolować, czy zostały one prawidłowo zastosowane w sprawie. Brak bowiem dokumentów, z których wynikałoby, że skarżący i jego rodzina mieszkali w dniu powodzi w innym budynku "na stałe", a nie czasowo, tj. na czas remontu. Oświadczenia skarżącego o niezamieszkiwaniu pod adresem "ul. [...]" muszą być ocenione w kontekście podnoszonej konsekwentnie przez skarżącego okoliczności, że powodem takiego stanu rzeczy był wyłącznie remont, a zatem, że była to sytuacja czasowa. Okoliczność ta ma znaczenie dla oceny, czy w spornym budynku prowadzone było gospodarstwo domowe przez skarżącego lub skarżącego i jego rodzinę, czy też nie. Brak też dokumentacji, która wskazywałaby, że skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego przy "ul. [...]" [...]/[...], jak również generalnie – statusu własnościowego tego lokalu.
W tym stanie rzeczy ustalenie, że skarżący nie mieszkał w dniu wystąpienia powodzi we wrześniu 2024 r. w domu przy "ul. [...]" nie daje się jednoznacznie zweryfikować wobec braków w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy, który albo nie został zebrany w ogóle, albo istnieje, lecz nie został dołączony do akt tej sprawy. Ma to wpływ na wynik sprawy, ponieważ sąd administracyjny wobec treści art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).
Przekazane Sądowi akta administracyjne sprawy nie potwierdzają dochowania ww. zasad postępowania administracyjnego i w konsekwencji nie pozwalają na zweryfikowanie poprawności spornego ustalenia.
Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków ze względu na jego niedopuszczalność wynikającą z art. 106 § 1 p.p.s.a.
Ponownie prowadząc postępowanie organ powinien ustalić, czy skarżący w dniu wystąpienia powodzi prowadził gospodarstwo domowe w domu przy "ul.[...]" w B. i nie był właścicielem innego domu lub lokalu mieszkalnego. W tym celu organ powinien umożliwić złożenie skarżącemu wyjaśnień na powyższą okoliczność, zgromadzić lub włączyć zebrany już materiał dowodowy, a w razie potrzeby dopuścić dowody z pozostałych źródeł dowodowych, a następnie dokonać jego oceny dowodowej i dokonać ustaleń, które oceni, czy podlegają one subsumcji pod przepis art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej według wykładni przeprowadzonej w uzasadnieniu wyroku.
Brak materiału dowodowego w aktach sprawy odzwierciedlających ustalenia podane w decyzjach obu organów oraz wskazujący na wyjaśnienie wskazanych wyżej przez Sąd okoliczności skutkuje stwierdzeniem, że organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i w istocie uniemożliwia kontrolę legalności w tym zakresie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję.