IV SA/Wr 126/06

IV SA/Wr 126/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jolanta Sikorska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale IV w dniu 22 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. , powołując się na art. 2 pkt 1 i 5, art. 7, art. 9a, art. 10 ust. 5, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 z 2005r. z późn. zm.) w zw. z art. 3 pkt 17 i art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z 2003r. z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, orzekł o odmowie przyznania P. S. zaliczki alimentacyjnej.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. (art. 7 ust. 2). Przez osobę uprawnioną należy rozumieć osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli:
1) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona,
3) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ decyzyjny ustalił, że dochód rodziny P. S. , w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. w związku z czym oorzekł jak w wydanej decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji P. S. podniosła, że dochód, który został w tej decyzji wskazany został przekroczony w wyniku wypłaty jej matce E. S. w miesiącu [...] r. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wraz z wyrównaniem za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Do odwołania dołączyła przekaz pocztowy oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia [...] r.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania P. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że P. S. złożyła wniosek do Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w L. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej, który został niezwłocznie przekazany Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w L. . Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. odmówił przyznania odwołującej się zaliczki alimentacyjnej z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego.
Rozpatrując odwołanie P. S. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało, że jest ono bezzasadne.
Wskazało, że warunki nabywania prawa do zaliczki alimentacyjnej regulują przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86, poz. 732 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy zaliczka alimentacyjna, zwana dalej "zaliczką", przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Według zaś ust. 2 tego artykułu zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł.
Przepis art. 2 pkt 5 lit. a powołanej wyżej ustawy stanowi, iż osoba uprawniona, to osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie zaś z przepisem art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w sprawach w tej ustawie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z tą ustawą, a także przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kolegium zauważa dalej, że w ustawie o zaliczce alimentacyjnej ustawodawca nie wyjaśnił znaczenia pojęć, którymi posłużył się w tej ustawie np. pojęć: rodzina, dochód rodziny, osoba samotnie wychowująca dziecko, dochód, utrata dochodu, renta, emerytura. Pojęcia te zostały natomiast zdefiniowane w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o:
- rodzinie – oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego (art. 3 pkt 16),
- dochodzie rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2),
- osobie samotnie wychowującej dziecko – oznacza to pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka (art. 3 pkt 17).
Natomiast, jak dalej podaje organ odwoławczy, art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który również należy odpowiednio stosować dla potrzeb ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej, stanowi podstawę do pomniejszenia dochodu rodziny o utracony dochód, wykazany we wniosku o zaliczkę alimentacyjną. W oparciu o powyższy przepis w dochodzie rodziny nie uwzględnia się, na wniosek uprawnionego, tzw. dochodów utraconych, określonych w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Gdy zaś w ustawie jest mowa o utracie dochodu oznacza to utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego; utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych; utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło; utratą emerytury, renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej; niedotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych; wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej; wydzierżawieniem gospodarstwa rolnego na zasadach określonych w art. 5 ust. 8a.
Z treści art. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych z kolei wynika, że pod pojęciami: renta, emerytura należy rozumieć m.in. emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczeniu społecznym rolników, renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach.
Z powyższych przepisów zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że dla uzyskania prawa do zaliczki alimentacyjnej muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: osoba musi być uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna i osoba ta musi być wychowywana przez osobę posiadającą przymiot osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto musi zostać spełnione kryterium dochodowe określone w art. 7 ust. 2 ustawy.
Rozpatrując odwołanie Kolegium wskazało, że w decyzji pierwszoinstancyjnej organ nie kwestionuje spełnienia przez stronę innych przesłanek poza przekroczeniem kryterium dochodowego, wynoszącego 583 zł., określonego w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, co było przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Z akt sprawy wynika, że ustalając dochód rodziny organ pierwszej instancji wziął pod uwagę dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, uzyskane przez matkę P. S. – E. S. , w roku [...] , których wielkość organ ten ustalił na podstawie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r . oraz dochód niepodlegajacy opodatkowaniu wykazany przez E. S. w oświadczeniu z dnia [...] r. Według dokonanych wyliczeń dochód łączny rodziny uzyskany w roku [...] wyniósł [...] zł. Dochód miesięczny rodziny wyniósł [...] zł, zaś dochód na osobę w rodzinie [...] zł.
Nadto dodało, że z odwołania wynika, iż kryterium dochodowe zostało przekroczone z tej przyczyny, że w roku [...] matce strony zostało przyznane przez Sąd Okręgowy w L. prawo do renty za okres poprzedzający rok [...] . W decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r, znak [...] organ ten orzekł o przyznaniu E. S. od dnia [...] r. do dnia [...] r. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W decyzji tej ustalono, że wyrównanie z tytułu renty za wyżej wskazany okres Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał E. S. w [...] r. jednorazowo w kwocie [...] zł.
Jak dalej podkreślił organ odwoławczy spór w niniejszej sprawie dotyczy przyjęcia za podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych dochodu rodziny z roku [...] w sytuacji, gdy został do niego wliczony dochód E. S. uzyskany z tytułu renty przysługującej za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Jednakże, jak wskazała strona w odwołaniu, aktualny dochód na osobę w rodzinie jest niższy. Obecnie matka strony pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości netto [...] zł., przyznaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. znak [...] na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Ponadto w oświadczeniu z dnia [...] r. stwierdziła, że w [...] r. otrzymała kwotę po [...] zł. miesięcznie z tytułu alimentów.
Z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, zdaniem organu orzekającego wynika, że podstawą do dokonania ustaleń w przedmiocie spełnienia przez wnioskodawczynię kryterium dochodowego jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W odniesieniu do bieżącego okresu zasiłkowego jest to dochód uzyskany w roku [...] (art. 3 pkt 2 ustawy). Pomniejszenie dochodu uzyskanego w roku [...] r. o dochód uzyskany z tytułu wypłaconej w roku [...] renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy znalazłoby – w ocenie organu odwoławczego - oparcie w obowiązujących przepisach prawa jedynie w przypadku, gdyby dochód ten był dochodem utraconym, o którym mowa w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Analiza treści powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że zawiera on zamknięty katalog sytuacji, w których należy zaliczyć dochód uzyskany w roku [...] r. do dochodu utraconego. Ma on zastosowanie tylko do takich sytuacji, gdy osoba utraciła określone w tym przepisie źródło dochodu.
Reasumując organ II instancji ocenił, że dochód uzyskany przez matkę P. S. – E. S. w roku [...] z tytułu renty należnej za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. nie jest dochodem utraconym w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem nie utraciła ona źródła dochodu jakim jest renta. Dodał także, iż jak wynika z wyżej wskazanej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w roku [...] r. E. S. nabyła prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., a następnie prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Nadal zatem, od [...] r. posiada prawo do świadczenia rentowego. Jakkolwiek nastąpiło zmniejszenie miesięcznych dochodów uzyskiwanych w roku [...] w stosunku do miesięcznych dochodów uzyskanych w roku [...] r., jednakże w opinii Kolegium, aby można było mówić utracie dochodu musiałaby nastąpić utrata renty, tj. źródła dochodu, a nie zmniejszenie dochodów z tego źródła.
W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie znalazło podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
P. S. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniosła o stwierdzenie jej nieważności z tego powodu, że jest niehumanitarna i niezgodna z prawem zapewnionym przez Konstytucję.
Podała, że co prawda jest osobą pełnoletnią, ale uczy się w szkole dziennej w związku z czym nie może podjąć pracy zarobkowej i dlatego pozostaje na wyłącznym utrzymaniu matki, której dochodem jest renta inwalidzka.
Wskazała, iż od ojca otrzymuje na swe utrzymanie kwotę [...] zł. miesięcznie. Z kolei od [...] r. nie otrzymuje zasiłku rodzinnego, ani zaliczki alimentacyjnej, w związku z przekroczeniem przez jej matkę wymaganego dochodu z powodu wypłaty w [...] r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyrównania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Podkreśliła, że przed wypłatą wyrównania nikogo nie obchodziło to, iż nie posiadały z matką środków na utrzymanie, a po rozliczeniu wyrównania na liczbę poszczególnych miesięcy, kwota jaką otrzymywała matka wyniosła netto [...] zł., co wykazane jest w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Obecnie z uwagi na nawrót choroby nowotworowej od roku [...] r. matka jej otrzymuje netto [...] zł. renty miesięcznie. Tak więc, jak stwierdziła, dochód z roku [...] i [...] nie przekracza kwoty, która zapewniłaby jej uzyskanie prawa do zasiłku rodzinnego i zaliczki alimentacyjnej.
Nadto dodała, że z uwagi na stan zdrowia matki i konieczność zajmowania się nią nie może podjąć pracy zarobkowej oraz, że z chorobą matki wiążą się dodatkowe wydatki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Nadto odnosząc się do argumentu skargi, że kwota dochodu rodziny po przeliczeniu uzyskanego w roku [...] dochodu przez matkę wyrównania z tytułu renty na okresy miesięczne wynosi [...] zł. Kolegium podało, że skarżąca pozostaje w błędnym przekonaniu, co do sposobu obliczania dochodu rodziny.
Wskazało, że przepis art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustanawia generalną zasadę, zgodnie z którą dochodem rodziny jest dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z tego względu uzyskane w roku [...] wyrównanie, pomimo że w części dotyczy świadczenia rentowego należnego za [...] r., jest w całości dochodem za rok [...] .
Podnoszona w skardze okoliczność, że aktualna wysokość dochodu na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego nie może mieć wpływu na ustalenia dokonane w kwestii nie spełnienia przez skarżącą przesłanki dochodowej, ponieważ podstawą do obliczenia dochodu na osobę w rodzinie nie jest aktualnie uzyskiwany dochód, ale dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w tym przypadku dochód uzyskany w roku [...] .
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą kwestii choroby matki i związanymi z nią wydatkami oraz brakiem możliwości podjęcia pracy Kolegium wskazało, że okoliczności te nie mogą mieć wpływu na dokonane ustalenia w zakresie nie spełnienia przesłanki dochodowej, gdyż ustawodawca nie przewidział, aby dochód rodziny mógł zostać zmniejszony w sytuacji innej niż jego utrata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./).
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy zaliczka alimentacyjna, zwana dalej "zaliczką", przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. (ust. 2).
W myśl art. 2 pkt 5 lit. a ustawy osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli:
a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,
b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona,
c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
Z kolei art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są z tą ustawą sprzeczne, a także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Trafnie zauważa organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w ustawie o zaliczce alimentacyjnej ustawodawca nie wyjaśnił znaczenia pojęć, którymi posłużył się w tej ustawie, w tym m.in. pojęć: "rodzina", "dochód rodziny", "osoba samotnie wychowująca dziecko", "utrata dochodu" "renta", "emerytura". Pojęcia te zostały zdefiniowane w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych mającym zastosowanie do niniejszego postępowania w związku z art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi m.in., że ilekroć ustawie jest mowa o:
- dochodzie rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (pkt 2);
- emeryturach i rentach - oznacza to emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczeniu społecznym rolników, o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a także uposażenia w stanie spoczynku określone w przepisach prawa o ustroju sądów powszechnych, przepisach o prokuraturze oraz w przepisach o Sądzie Najwyższym, a także renty szkoleniowe i renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach, a także renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (pkt 5);
- rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego (pkt 16);
- osobie samotnie wychowującej dziecko - oznacza to pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka (pkt 17);
- utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych,
c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,
d) utratą emerytury, renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,
e) nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych,
f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej,
g) wydzierżawieniem gospodarstwa rolnego na zasadach określonych w art. 5 ust. 8a (pkt 23);
Z powołanych wyżej przepisów prawa wynika, jak trafnie zauważa organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dla uzyskania prawa do zaliczki alimentacyjnej muszą zostać łącznie spełnione następujące przesłanki:
- osoba musi być uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna;
- osoba ta musi być wychowana przez osobę posiadającą przymiot osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych;
- musi zostać spełnione kryterium dochodowe określone w art. 7 ust. 2 ustawy.
Niespornym jest, że dwie pierwsze przesłanki zostały w sprawie spełnione.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy przyjęcia przez organy decyzyjne za podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych dochodu rodziny z roku [...] w sytuacji, gdy został do niego wliczony dochód matki skarżącej – E. S. uzyskany z tytułu renty przysługującej za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że P. S. urodzona dnia [...] r. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką E. S. . Dochód rodziny skarżącej organy orzekające w sprawie ustaliły, w myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a więc wyliczyły przeciętny miesięczny dochód członków rodziny skarżącej uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. [...] r.
Za błędne należy uznać stanowisko skarżącej co do wysokości dochodu uzyskanego przez jej rodzinę w roku [...] .
Skoro, w myśl powołanego wyżej przepisu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem rodziny jest dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, trafnie organy decyzyjne przyjęły, że otrzymane w [...] r. wyrównanie mimo, że w części dotyczy świadczenia rentowego należnego za rok [...] , jest w całości dochodem za rok [...] .
Brak jest podstaw do pomniejszenia dochodu o całą, czy jakąkolwiek część kwoty wypłaconej tytułem wyrównania renty. Sytuacja, w której następuje pomniejszenie dochodu możliwa jest tylko w razie jego utraty, tj. w przypadkach przewidzianych w art. 3 pkt 23 powyższej ustawy. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły.
Przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny nie mogła też być brana pod uwagę okoliczność, że aktualna wysokość dochodu na osobę w rodzinie skarżącej nie przekracza przewidzianego ustawą o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej kryterium dochodowego, gdyż aktualnie uzyskiwany dochód nie jest dochodem osiąganym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który miałoby zostać ustalone prawo do zaliczki alimentacyjnej.
Podnoszona przez skarżącą kwestia choroby matki oraz związane z tą chorobą wydatki, a także brak możliwości podjęcia przez skarżącą pracy zarobkowej pozostają bez wpływu na dokonane ustalenia w przedmiocie nie spełnienia przesłanki kryterium dochodowego.
W świetle powyższego wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Co prawda podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. przepis art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, o którego niekonstytucyjności orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 maja 2005r. sygn. akt K 16/04 (Dz.U. z 2005r., Nr 233, poz. 1994), to jednak okoliczność powyższa pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Nowe brzmienie definicji osoby samotnie wychowującej dziecko ustawodawca zawarł w przepisie art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodanym przez art. a pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. (Dz.U. z 2005r., Nr 267, poz. 2260) zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2006r. Zważyć jednak należy, że w wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o utarcie mocy obowiązującej przepisu art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 31 grudnia 2005r.
W uzasadnieniu wyżej wskazanego wyroku Trybunał Konstytucyjny zajął stanowisko, że w sytuacji, gdy odroczona została utrata mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją: "(...) sądy i inne organy stosujące prawo mają obowiązek stosowania zaskarżonych przepisów przez cały okres ich pozostawania w mocy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 2005r., sygn. akt P 1/05)" (OTK-A 2005/5/51).
W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie może znaleźć zastosowania przepis art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.