IV SA/Wr 110/24

IV SA/Wr 110/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-01-22
Data wpływu
2024-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Nikiforów
Anetta Makowska-Hrycyk
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 93 ust. 4 oraz art. 86 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Protokolant: Michał Janusz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Rektora Karkonoskiej Akademii Nauk Stosowanych w Jeleniej Górze z dnia 19 grudnia 2023 r. nr KG 5510-160/2023 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Karkonoskiej Akademii Nauk Stosowanych w Jeleniej Górze na rzecz skarżącego M. J. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 17 października 2023 r. M. J. (dalej: strona, skarżący) – student [...] roku studiów stacjonarnych na Wydziale N. Karkonoskiej Akademii Nauk Stosowanych i Społecznych w J. kierunek: F.
wystąpił do Rektora tej uczelni o przyznanie stypendium dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen wskazując, że w roku akademickim 2022/2023 uzyskał on średnią ocen wynoszącą 4.58.
Decyzją z dnia 8 listopada 2023 r. Rektor Uczelni działając na podstawie art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. Z 2023 r. poz. 742 ze zm.; dalej także: ustawa) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2023 r. poz. 775 ze zm. dalej: k.p.a.) w zw. z § 19 i nast. Regulaminu Świadczeń dla Studentów Karkonoskiej Akademii Nauk Stosowanych w J. stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 68/2023 Rektora Karkonoskiej Akademii Nauk Stosowanych w J. z dnia 29 września 2023 r. , odmówił studentowi przyznania wnioskowanego świadczenia.
W treści tej decyzji organ wskazał, że po przeanalizowaniu wniosku oraz akt sprawy stwierdzono, że zgodnie ze Zintegrowanym Systemem Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on student był studentem następujących kierunków studiów:
1. rok akademicki 2017-2018 (semestr zimowy i letni) oraz 2018-2019 (semestr zimowy i letni), Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Wydział S., kierunek: S1.;
2. rok akademicki 2019-2020 (semestr zimowy i letni), Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: S2.;
3. rok akademicki 2020-2021 (semestr zimowy i letni), Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: S3.;
4. rok akademicki 2022-2023 (semestr zimowy i letni) oraz 2023-2024 (semestr zimowy), Karkonoska Akademia Nauk Stosowanych w J., Wydział N., kierunek: F.
Wskazując na powyższe Rektor stwierdził, że na dzień wydania rzeczonej decyzji student na studiach pierwszego stopnia był wpisany 11 razy na różne semestry studiów, w związku z czym nie spełnia warunków uprawniających do otrzymania stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocena albowiem przepis art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że łączny okres przez który przysługują świadczenia wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia – nie dłużej niż przez 9 semestrów, drugiego stopnia – nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Od tej decyzji student złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwany przez niego odwołaniem), w którym zarzucił, że status studenta stwierdzony za pomocą Zintegrowanego Systemu Informacyjnego o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on nie pokrywa się z rzeczywistym udziałem studenta na kierunkach:
- S1. (rok akademicki 2017-2018 semestr letni)
- S2. (rok akademicki 2019-2020 semestr letni)
- S3. (rok akademicki 2020-2021 semestr letni).
W nawiązaniu do tego zarzutu student podniósł, że w/w kierunki nie zostały przez niego zaliczone w semestrach zimowych, w związku z czym, nie klasyfikował się on na semestry letnie. Stwierdził, że rozliczenie roczne stosowane przez Uniwersytet Jagielloński jest w tym przypadku dla niego krzywdzące albowiem dubluje liczbę semestrów, które student faktycznie nie zrealizował. Według własnych obliczeń studenta wynikających z kart przebiegu studiów, liczba semestrów w których rzeczywiście uczestniczył on wynosi 8.
Końcowo zaznaczył, że jest bardzo dobrym studentem oraz że pozbawienie go wnioskowanego stypendium jest dla niego krzywdzące.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Rektor Uczelni decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ uznał, że okresy studiowania w systemie POL-on są określone prawidłowo, a to czy student aktywnie uczestniczył w zajęciach semestru letniego 2019/2020 oraz czy został wpisany na semestr nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zwrócił nadto uwagę, że w odwołaniu student nie wykazał spełnienia warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia, a zaświadczenie z dnia 4 grudnia 2023 r. wydane przez Uniwersytet Jagielloński wyraźnie wskazuje datę 18 listopada 2020 r. jako datę skreślenia strony z listy studentów tego Uniwersytetu.
W skardze skarżący podniósł, że nie zgadza się z decyzją Rektora. Zwrócił uwagę, że sprawa wymaga głębszej analizy i ponownego przeanalizowania wniesionej dokumentacji.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o odrzucenie skargi, a z ostrożności procesowej o oddalenie skargi. Podniósł, że w treści skargi skarżący nie podniósł żadnych zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji oraz nie uiścił wpisu od skargi, mimo że w treści decyzji został pouczony o takim obowiązku.
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę strony z uwagi na nieuzupełnienie w terminie wskazanego w wezwaniu braku formalnego skargi w postaci numeru PESEL oraz nadto z uwagi na nieuiszczenie, pomimo wezwania, wpisu sądowego od skargi.
Postanowieniem z dnia 27 września 2024 r. Sąd, na wniosek strony, przywrócił stronie termin do uzupełnienia braków skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 145
§ 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego jest:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd po przeanalizowaniu okoliczności spornych doszedł do wniosku, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145
§ 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. albowiem treść zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zostały wyjaśnione okoliczności na które powoływał się skarżący w toku postępowania administracyjnego.
Spór w sprawie dotyczy zasadności odmówienia stronie prawa do stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią z ocen z uwagi na przekroczenie łącznego okresu studiowania, o jakim traktuje art. 93 ust. 4 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu obowiązującym od 18 grudnia 2021 r.
Zakreślając ramy normatywne kontrolowanej sprawy przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, student może ubiegać się o:
1) stypendium socjalne;
2) stypendium dla osób niepełnosprawnych;
3) zapomogę;
4) stypendium rektora;
5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego;
6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 w/w ustawy, przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej.
Z kolei, przepis art. 91 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym.
Stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 93 ust. 4 ustawy stanowi, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Uzupełniająco należy w tym miejscu wskazać, że w myśl art. 93 ust. 6 ustawy, do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Jak wynika z decyzji Rektora z dnia 8 listopada 2023 r., skarżący nie spełnił warunku z art. 93 ust. 4 ustawy, albowiem z ustaleń poczynionych przez ten organ w sprawie wynikało, że na dzień wydania tej decyzji, student na studiach pierwszego stopnia był wpisany 11 razy na różne semestry studiów w związku z czym nie spełnił warunków uprawniających do otrzymania stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen.
Powołując się na dane ujęte w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on w decyzji tej przyjęto, że wnioskujący o przyznanie stypendium rektora był studentem następujących kierunków studiów:
1. rok akademicki 2017-2018 (semestr zimowy i letni) oraz 2018-2019 (semestr zimowy i letni), Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Wydział S., kierunek: S1.;
2. rok akademicki 2019-2020 (semestr zimowy i letni), Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: S2.;
3. rok akademicki 2020-2021 (semestr zimowy i letni), Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: S3.;
4. rok akademicki 2022-2023 (semestr zimowy i letni) oraz 2023-2024 (semestr zimowy), Karkonoska Akademia Nauk Stosowanych w J., Wydział N., kierunek: F.
Ustalenia poczynione w decyzji z dnia 8 listopada zostały w całości podzielone w zaskarżonej do Sądu decyzji Rektora z dnia 19 grudnia 2023 r. W treści tej decyzji odnotowano, że: "okresy studiowania podane w systemie POL-on są określone prawidłowo a to czy student aktywnie uczestniczył w zajęciach semestru letniego 2019/2020 oraz czy został wpisany na semestr nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy."
W poprzedzającym wydanie tej decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwanego przez stronę odwołaniem) student zarzucił, że według jego własnych obliczeń wynikających z kart przebiegu studiów, liczba semestrów "w których rzeczywiście uczestniczył on" wynosi 8 a zatem zgadza się z wymogiem z art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Podniósł, że status studenta stwierdzony za pomocą Zintegrowanego Systemu Informacyjnego o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on nie pokrywa się z rzeczywistym udziałem studenta na kierunkach:
1. rok akademicki 2017-2018 semestr letni, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Wydział S., kierunek: S1.;
2. rok akademicki 2019-2020 semestr letni, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: S2.;
3. rok akademicki 2020-2021 semestr letni, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: S3.
Wskazał, że w/w kierunki nie zostały przez niego zaliczone w semestrach zimowych i w związku z tym student nie został sklasyfikowany na semestry letnie. Stwierdził, że przyjęte rozliczenie roczne dubluje liczbę semestrów, których student faktycznie nie zrealizował.
Podniósł, że w treści decyzji organ nie zawarł wyczerpującego odniesienia się do zarzutów strony poprzestając na przytoczonym wyżej stwierdzeniu, że: "okresy studiowania podane w systemie POL-on są określone prawidłowo a to czy student aktywnie uczestniczył w zajęciach semestru letniego 2019/2020 oraz czy został wpisany na semestr nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy."
Niewątpliwie, do okresu o którym mowa w art. 93 ust. 4 ustawy wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach (stanowi o tym treść art. 93 ust. 6 ustawy). Jednak wobec zarzutów podniesionych przez studenta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rzeczą organu było zweryfikowanie twierdzeń strony odnośnie do liczby semestrów w których był on studentem Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie poprzez zwrócenie się o odpowiednie informacje do tej Uczelni, względnie zobowiązanie studenta o wystąpienie w tej sprawie do wspomnianej Uczelni. Sąd dostrzega, że w treści decyzji organ powołuje się na datę skreślenia strony z listy studentów wynikającą z zaświadczenia Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 4 grudnia 2023 r. niemniej, argumentacja organu w tym zakresie pozostaje poza kontrolą Sądu albowiem nadesłane do sądu akta administracyjne sprawy nie zawierały zaświadczenia na które powołuje się organ a skierowane do organu (na etapie przygotowywania akt sprawy do wyznaczenia terminu posiedzenia jawnego) wezwanie Sądu o uzupełnienie akt administracyjnych o wspomniane zaświadczenie nie doprowadziło do uzupełnienia akt administracyjnych w tym względzie (w piśmie z dnia 24 października 2024 r. k. 58 akt sądowych organ wskazał, że w/w zaświadczenie zostało nadesłane do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy, co nie znajduje potwierdzenia w zawartości nadesłanych do Sądu akt administracyjnych).
Z tych względów, Sąd orzekając na podstawie akt sprawy, doszedł do przekonania, że sam tylko system Pol-on na który powołuje się organ w zaskarżonej decyzji w kontekście ujawnionych w nim danych o okresie studiowania strony nie może stanowić – w realiach kontrolowanej sprawy – wystarczającego dowodu na to, że łączny okres studiowania przez skarżącego przekraczał liczbę semestrów wskazaną w treści art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Z akt sprawy nie wynika by organ w związku z zarzutami podniesionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwanym przez stronę odwołaniem) weryfikował zgodność ze stanem rzeczywistym danych z systemu POL-on a zaświadczenie z dnia 4 grudnia 2023 r., o którym jest mowa w zaskarżonej decyzji, nie znajduje się w aktach administracyjnych sprawy jakie organ nadesłał do Sądu.
Odnośnie do systemu POL-on wymaga odnotowania, że według informacji zamieszczonej na stronie Ministerstwa Edukacji i Nauki (www.polon.nauka.gov.pl/system-polon/), system POL-on (Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce) gromadzi dane o nauce i szkolnictwie wyższym, z których część udostępnia publicznie. Działanie systemu ma umocowanie w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z art. 342 ust. 1 tej ustawy Minister prowadzi Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on.
System POL-on jest systemem teleinformatycznym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 57) – art. 342 ust. 2 p.s.w.
Zgodnie z art. 342 ust. 3 p.s.w. system POL-on obejmuje następujące bazy danych:
1) wykaz nauczycieli akademickich, innych osób prowadzących zajęcia, osób prowadzących działalność naukową oraz osób biorących udział w jej prowadzeniu;
2) wykaz studentów;
3) wykaz osób ubiegających się o stopień doktora;
4) wykaz instytucji systemu szkolnictwa wyższego i nauki;
5) repozytorium pisemnych prac dyplomowych;
6) bazę dokumentów w postępowaniach awansowych;
7) bazę osób upoważnionych do podpisywania dokumentów;
8) bazę dokumentów planistyczno-sprawozdawczych.
Dane zawarte w systemie mogą zatem niewątpliwie stanowić podstawę do ustalenia przebiegu studiów każdego studenta, w szczególności rozpoczętych przez niego semestrów, zwłaszcza, gdy studia były odbywane na różnych uczelniach. W sprawie, o czym była już mowa, organ w treści zaskarżonej decyzji powołał się dane ujawnione w systemie POL-on oraz na zaświadczenie z dnia 4 grudnia 2023 r. (którego brak w nadesłanych do Sądu aktach administracyjnych wydane przez Uniwersytet Jagiellońskiego) przyjmując na tej podstawie, że okres studiowania strony przekracza 12 semestrów w rozumieniu art. 93 ust. 4 ustawy. Tymczasem, Sąd, pomimo wezwania organu do uzupełnienia akt administracyjnych, na dzień orzekania nie dysponował wspomnianym zaświadczeniem z Uniwersytetu Jagiellońskiego zaś wobec podnoszonych przez stronę we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzutów, poprzestanie jedynie na kontroli zaskarżonej decyzji przeprowadzonej w świetle informacji ujawnionych w systemie Pol-on uznać należy na tym etapie sprawy za niewystarczające. Dane ujawnione w systemie Pol-on jakkolwiek stanowią niewątpliwie zasadniczo główne źródło ustaleń przez organy uczelniane spełnienia przez studenta przesłanki okresu studiowania w znaczeniu nadanym treścią art. 93 ust. 4 ustawy, to jednak nie można wykluczyć prawdopodobieństwa w incydentalnych przypadkach ich niezgodności ze stanem rzeczywistym. O takiej niezgodności w sprawie Sąd oczywiście na tym etapie nie przesądza wskazuje jedynie, że kwestia przekroczenia przez stronę 12 semestrów studiowania o jakich mowa w art. 93 ust. 4 ustawy nie została w świetle akt sprawy jakimi dysponował Sąd na dzień orzekania wszechstronnie zweryfikowana pod kątem zarzutów stawianych przez skarżącego, który podnosił, że okres studiowania w jego przypadku nie przekroczył 12 semestrów. Niezależnie od powoływanego w zaskarżonej decyzji zaświadczenia z dnia 4 grudnia 2023 r. (którego brak w aktach sprawy) organ powinien zwrócić się do władz uczelni których dotyczą kwestionowane dane o udzielenie informacji w zakresie okoliczności podnoszonych przez stronę, względnie, zobowiązać studenta o wystąpienie w tej sprawie do władz właściwej uczelni. Niewątpliwie, do wszechstronnego wyjaśnienia spornych okoliczności przyczyniłoby się nadto również ustalenie, czy skarżący składał wnioski o sprostowanie spornych danych oraz w jaki sposób takie ewentualne wnioski zostały rozpoznane.
Dopiero uzupełniony w ten sposób materiał dowodowy pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy skarżący spełnia warunki do przyznania mu wnioskowanego stypendium czy też nie.
Uznając, że w sprawie doszło do naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a nadto również art. 7 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w punkcie I wyroku.
Na marginesie należy wskazując, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do odrzucenia skargi. Z treści skargi wynika jasno intencja strony, zdaniem której nie doszło do wyczerpującego przeanalizowania okoliczności sprawy. W sprawie uiszczony został również wpis od skargi w wymaganej wysokości.
O kosztach postępowania (punkt II wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Na zasądzoną kwotę kosztów składa się równowartość wpisu sądowego od skargi.