IV SA/WA 994/19

IV SA/Wa 994/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-09-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Borkowska
Katarzyna Golat /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 41/20 - Wyrok NSA z 2023-02-10
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant spec. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], Główny Geodeta Kraju, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 i Dz. U. z 2018 r., poz. 1629), określanej dalej jako K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Województwa [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], orzekającej o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków, zmiany w zakresie danych, określających przebieg granic działki ewidencyjnej nr[...], z działkami ewidencyjnymi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz pola powierzchni tych działek ewidencyjnych;
1) uchylił ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2018 r. w całości,
2) stwierdził nieważność ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Wnioskiem z dnia 31 lipca 2018 r. Województwo [...] zwróciło się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, (dalej WINGiK) o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r., zarzucając że decyzja ta została wydana z naruszeniem właściwości, z rażącym naruszeniem prawa oraz dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej.
Decyzją z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], WINGiK odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. Od powyższej decyzji WINGiK z dnia [...] października 2018 r. Województwo [...] złożyło odwołanie do Głównego Geodety Kraju.
Główny Geodeta Kraju w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji scharakteryzował instytucję stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się zaś do stanu sprawy wskazał, że ww. decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), dalej "ustawa", § 44 pkt 2, § 45 ust. 1, w związku z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, z późn. zm), powoływanego dalej jako "rozporządzenie".
Decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...] została wydana po przeprowadzeniu postępowania, wszczętego na wniosek K.S. i M.S. w sprawie błędnego wykazania przebiegu granicy, w operacie z odnowienia ewidencji w latach 1994 - 1998 oraz dokumentacji opracowanej, w związku z przyjęciem granic i podziałem działki nr [...], zaewidencjonowanej w dniu 19 września 2007 r., w zakresie przebiegu granic działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...].
Z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. wynika, że podstawą prawną jej wydania był art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy, zgodnie z którym informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji, jeżeli ich zmiany wynikają z wykrycia błędnych informacji.
Organ ten, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w ramach którego zlecił wykonanie pomiaru kontrolnego, z opracowaniem mapy do celów prawnych uznał, że w wyniku odnowienia operatu ewidencji, prowadzonego dla obrębu ewidencyjnego [...] w latach 1994-1998. Dane zawarte w tym operacie, nie uwzględniały materiałów źródłowych, przez co błędnie wykazano w ewidencji położenie punktów granicznych, określających przebieg granicy, pomiędzy działką nr [...], a działką ewidencyjną nr [...] (ul. [...]).
Opracowując projekt podziału nieruchomości nr [...], następnie zatwierdzony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. znak: [...], geodeta M. P. granice nieruchomości przyjął na podstawie danych, wykazanych w ewidencji gruntów i budynków.
Starosta [...], uznając że dokumentacja geodezyjna, sporządzona w związku z opracowaniem projektu podziału nieruchomości, nr [...], w wyniku którego wydzielono działki zawiera błąd, co do położenia punktów granicznych, pomiędzy działkami o nr: [...] i [...], zaskarżoną decyzją orzekł o wprowadzeniu zmiany w zakresie danych, określających przebieg granic działki nr [...] z działkami o nr: [...], [...], [...] i [...] oraz pola powierzchni tych działek.
Dokonując powyższej zmiany organ nie uwzględnił, że granice działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...] wykazane zostały w ewidencji na podstawie dokumentacji, sporządzonej w ramach postępowania, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. znak: [...], dotyczącą ustalenia lokalizacji drogi.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1474), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 września 2008 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 154, poz. 958), decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi zatwierdza się projekt podziału nieruchomości.
Wojewoda [...], zatwierdzając decyzją z dnia [...] października 2008 r. podział działki nr [...] na działki: [...] [...] i [...], w sposób przedstawiony na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do tej decyzji, ustalił przebieg ich granic, zgodnie z dokumentacją, przyjętą do zasobu za nr [...]-[...] prowadzonego przez Starostę [...]. Działki ewidencyjne nr [...], pow. 0,0042 ha, [...], pow. 0,0079 ha, na mocy tej decyzji, stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 2 specustawy drogowej, stały się własnością Województwa [...].
W ocenie organu nie zaistniała zatem przesłanka z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy, tj. nie nastąpiło wykrycie błędnych informacji, niezbędnych do aktualizacji operatu, w rozumieniu § 45 ust. 1 rozporządzenia.
Organ nie uznał, aby Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r., dokonał wyeliminowania danych błędnych, w rozumieniu § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, gdyż zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy w ewidencji dane są wykazywane błędnie, w stosunku do dokumentu źródłowego, tj. dokumentu na podstawie którego zostały wprowadzone do tej ewidencji.
W tym przypadku, w ewidencji gruntów i budynków dane, określające przebieg granic działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...] były wykazywane zgodnie z dokumentacją geodezyjną, sporządzoną w postępowaniu, zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., dotyczącą ustalenia lokalizacji drogi, zaś Starosta [...] zaskarżoną decyzją korygował w istocie błąd, który w jego ocenie powstał w trakcie odnowienia w latach 1994-1998 ewidencji, prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego [...], co było niedopuszczalne w trybie § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
W ocenie Głównego Geodety nie zaistniały również inne, przewidziane przepisami prawa przesłanki, dające podstawę do dokonania aktualizacji danych, zawartych w ewidencji gruntów i budynków, określających przebieg granic działek.
Mając na uwadze treść § 45 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym przy aktualizacji operatu przepisy § 36 stosuje się odpowiednio, aktualizacji danych, dotyczących przebiegu granic, wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji, określonej w § 36. Dokumentacja geodezyjna, w oparciu o którą decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. wprowadzono w ewidencji zmiany w zakresie granic, nie była sporządzona w jednym z trybów, określonych w § 36 rozporządzenia, zatem nie mogła stanowić podstawy do wprowadzenia tych zmian.
Organ podkreślił, że ewidencja jest zbiorem informacji, odzwierciedlającym aktualny stan, ustalony w odrębnym trybie i wynikający z dokumentów.
Starosta [...], wprowadzając decyzją z dnia [...] maja 2018 r., zmiany w zakresie granic działek ewidencyjnych, dokonał tego niezgodnie ze stanem prawnym, wynikającym z decyzji Wojewody [...], której skutkiem było przejście z mocy prawa na własność Województwa [...] nieruchomości, o nr [...] i [...]. Zatem skutki decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r., wydanej w trybie aktualizacji informacji, jako ingerujące w zasięg prawa własności, są nie do zaakceptowania, z punktu widzenia praworządnego państwa.
W skardze wywiedzionej dnia 27 marca 2019 r. przez K.S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2019 r., wniesiono o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] dokonał rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] [...]-[...]-[...], w oparciu o decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. o ustaleniu lokalizacji drogi wojewódzkiej nr [...] oraz o decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...]. Ponadto, na wskutek decyzji Starosty [...], zrealizowana inwestycja, znajduje się po części na działce o nr [...], będącej własnością K.S.w udziale 2/3 i M.S. w udziale 1/3.
Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] pominął, że rozbudowa drogi nr [...] nastąpiła po prawomocnym wyroku WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 481/11 z dnia 19 maja 2011 r., uchylającym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., w części dotyczącej działki ewidencyjnej [...].
Skarżący wywodził dalej, że w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa się również termin na wydanie nieruchomości (przekazanie posiadania). Konieczne jest zatem przeniesienie posiadania, a w momencie wydania decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., wydanie nieruchomości nie nastąpiło.
Zgodnie z ustawą przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione, bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty, pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania.
Skarżący nie podzielił zarzutu, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. dotyczy ustalenia lokalizacji drogi wojewódzkiej nr [...], określa przebieg linii rozgraniczających (między innymi dla działki [...]). Nie wprowadza zmian w przebiegu granic zewnętrznych, wynikających ze stanu prawnego dzielonych działek. Podział nieruchomości dokonywany jest w granicach działki podlegającej podziałowi. Zatem stan po podziale nie wpływa na zasięg prawa własności działki przylegającej.
Wspomniana decyzja Wojewody [...] została wydana po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], na podstawie przepisów specustawy drogowej, w sprawie o ustaleniu lokalizacji drogi wojewódzkiej nr [...].
Decyzją Starosty [...] przedłużono linie granic i powierzchni działek nr [...], nr [...], nr [...], nr[...] i nr [...], jednakże nie zmieniono w żaden sposób decyzji Wojewody [...], w stosunku do przebiegu linii rozgraniczających działkę ([...]). W konsekwencji, informacje zawarte w operacie ewidencyjnym były obarczone błędem, który powinien zostać wyeliminowany, co też Starosta [...] uczynił z uwagi na wykrycie błędnych informacji ponadto granice określające stan prawny zawsze i w każdym przypadku posiadają przewagę nad granicami ewidencyjnymi.
W uzasadnieniu decyzji Główny Geodeta Kraju stwierdził m.in., że Starosta [...], dokonując powyższej zmiany nie uwzględnił, że granice działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr[...] wykazane zostały w ewidencji gruntów i budynków, na podstawie dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej w ramach postępowania, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., dotyczącą ustalenia lokalizacji drogi. Tym samym Wojewoda [...], zatwierdzając decyzją z dnia [...] października 2008 r. podział działki nr [...] na działki: [...],[...] i [...], w sposób przedstawiony na mapie, ustalił przebieg ich granic, zgodnie z dokumentacją geodezyjną, przyjętą do zasobu. Działki nr [...], pow. 0,0042 ha, [...] pow. 0,0079 ha, na mocy tej decyzji stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 2 specustawy drogowej, stały się własnością Województwa, w granicach zatwierdzonych tą decyzją.
Twierdząc tak, Główny Geodeta Kraju pomija, że wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2011 r. uchylona została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., w części dotyczącej działki ewidencyjnej [...].
Dopiero w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] nastąpiła po prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2011 r.
Skarżący uznał, że zaistniała przesłanka, określona w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy, tj. nie nastąpiło wykrycie błędnych informacji, co dawałaby podstawę do dokonania aktualizacji operatu, w rozumieniu § 45 ust 1 rozporządzenia.
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. W sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. z 2004 r. Nr 268, poz. 2663) następuje w wyniku badania: księgi wieczystej nieruchomości podlegającej podziałowi oraz innych dokumentów.
W przypadku stwierdzenia niezgodności danych, określających stan prawny nieruchomości, z danymi wykazanymi w katastrze nieruchomości, ewidencji gruntów i budynków, granice nieruchomości, podlegającej podziałowi przyjmuje się na postawie danych, wykazanych w dokumentach, określających stan prawny. Dokumentem takim jest odpis z księgi wieczystej oznaczonej Kw Nr [...], wydany przez Sąd Rejonowy w [...] (1,5 roku po podziale) z dnia [...] maja 2009 r., a będący w aktach sprawy na stronie 21 tom 2. Dokumentacja techniczna, sporządzona w ramach podziału (działki [...]) jest opracowana wadliwie, dotyczy przede wszystkim nieprawidłowości przyjęcia granic do podziału, jak też wykazania ich w operacie. Świadczy o tym pismo Wojewódzkiej Inspekcji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] z dnia 9 marca 2017 r., znajdujące się w aktach sprawy. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. wyeliminowała istniejący błąd.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
I. Skarga okazała się zasadna.
II. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
III. Przedmiotem sporu jest istnienie podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], orzekającej o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków, zmiany w zakresie danych, określających przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...], z działkami ewidencyjnymi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz pola powierzchni tych działek ewidencyjnych.
IV. W związku z tym, odnosząc się wstępie do charakterystyki trybu stwierdzenia nieważności, zauważyć należy, że przepisy art. 16 K.p.a. statuują zasadę trwałości decyzji ostatecznej, jako podstawowej wartości demokratycznego państwa prawnego. Jak wynika ze zdania drugiego art. 16 § 1 K.p.a. uchylenie lub zmiana ostatecznych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zasada trwałości decyzji ostatecznej wskazuje na to, że podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, czy też przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.
Zagadnienie to obecne jest w orzecznictwie, czego ilustracją może być wyrok NSA z 4 stycznia 1999 r., zgodnie z którym wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji, a więc brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 K.p.a. przyznaje cechy trwałości, kreuje negatywną przesłankę do ich wzruszenia (sygn. akt IV SA 1342/98, publ. Lex nr 45699, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1476/13, CBOSA).
Nadto podkreślenia wymaga, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy decyzja jest wydana wbrew jednoznacznej treści obowiązujących w dacie jej wydania przepisów. W sytuacji, gdy przepisy są niejasne i mogą być różnie interpretowane, okoliczność, że organ wydał decyzję, opierając się na jednej z dopuszczalnych wykładni danego przepisu, nie może skutkować stwierdzeniem, że w sposób rażący naruszył prawo. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z dnia 15 marzec 2018 r., sygn. akt I OSK 2217/17, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, strona określana dalej jako CBOSA, i powołane tam: wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91, wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., II GSK 1206/11, Lex nr 1244513.). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa, stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z 29 czerwca 1987 r., II SA 2145/86). Po drugie, przepisem, który może być rażąco naruszony jest - co do zasady - przepis prawa materialnego. Wynika to z faktu, że naruszenia prawa, stanowiące podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 K.p.a.) przypisuje się charakter wad tkwiących w samej decyzji, a nie wad postępowania, w którym ta decyzja zapadła. Te ostatnie bowiem stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Mówiąc innymi słowy, z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy przepis będący podstawą prawną decyzji został zastosowany w ten sposób, że w jego wyniku powstał stosunek prawny, który nie mógł postać na gruncie tego przepisu. W rezultacie, skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
NSA w wyroku z dnia 18 lipca 1994 r. (sygn. V SA 535/04, ONSA 1995 Nr 22, poz. 91) wskazał, że: "wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny". Aby stwierdzić nieważność w takiej sytuacji, decyzja musi być wydana wbrew temu niewątpliwemu stanowi prawnemu, nie zaś zgodnie z nim.
V. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Główny Geodeta Kraju, stwierdzając nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], orzekającej o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków, zmiany w zakresie danych, określających przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...], z działkami ewidencyjnymi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz pola powierzchni tych działek ewidencyjnych, nie odniósł się w ogóle do istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii.
Po pierwsze znaczenia prawnego wyroku, wydanego przez WSA w Warszawie dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 481/11, w którym uchylił decyzję w części dotyczącej działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...], po drugie - odpisu z księgi wieczystej oznaczonej Kw Nr [...], wydany przez Sąd Rejonowy w [...] (1,5 roku po podziale) z dnia [...] maja 2009 r., po trzecioe twierdzeń skarżącego, że dokumentacja techniczna, sporządzona w ramach podziału (działki [...]) jest opracowana wadliwie, dotyczy przede wszystkim nieprawidłowości przyjęcia granic do podziału, jak też wykazania ich w operacie ewidencji gruntów i budynków. Świadczy o tym pismo Wojewódzkiej Inspekcji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] z dnia 9 marca 2017 r., znajdujące się w aktach sprawy.
V.I. Odnośnie do pierwszej kwestii Sąd wskazuje, że decyzją z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda ustalił lokalizację dla planowanej inwestycji oraz zatwierdził projekt podziału nieruchomości. Od decyzji tej wniesiono kilka odwołań, w tym skarżący. Skarżący podniósł w nim w szczególności, że realizacja inwestycji wpłynie na zwiększenie ograniczeń i uciążliwości, w szczególności z tego powodu, że planowane poszerzenie przedmiotowej drogi, celem wyznaczenia zatoki autobusowej spowoduje nie tylko zajęcie części nieruchomości skarżącego, lecz także doprowadzi do jej podzielenia na trzy nieznaczne powierzchniowo odrębne działki.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, że stosownie do zalecenia zawartego w wyroku NSA z dnia 21 lipca 2010r. (sygn. akt II OSK 750/10), Sąd orzekający uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...]. Jednocześnie sąd uznał, że nie jest władny uchylić decyzji w tej części, w której jego zdaniem mógłby zostać zlokalizowany omawiany przystanek autobusowy. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że: "Sąd administracyjny nie ma wiedzy, która ma charakter merytoryczny (techniczny) z zakresu projektowania dróg, aby decydować, w którym miejscu ma zostać zaprojektowany tenże przystanek. O tym muszą zdecydować organy administracji w powiązaniu z inwestorem".
Wyrok ten stał się prawomocny. W momencie wejścia w życie tego wyroku, upadła podstawa prawna do wywodzenia, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi wywierała skutki prawne (skutek ex nunc wyroku).
Skarżący zwracał uwagę na znaczenie prawne tego wyroku m.in. w piśmie z dnia 30 sierpnia 2018 r. (karta 57 i porz. akt administracyjnych sprawy, teczka 2/4).
V.II. Odnośnie do dwóch pozostałych kwestii, należy zauważyć, że organ nie wskazał na znaczenie prawne odpisu z księgi wieczystej oznaczonej Kw Nr [...], wydany przez Sąd Rejonowy w [...] z dnia [...] maja 2009 r., oraz innych dokumentów, załączonych do pisma skarżącego z dnia 20 czerwca 2016 r. (karta 212 akt administracyjnych sprawy, tom I).
Brak jest również ustosunkowania się do twierdzenia, że dokumentacja techniczna, sporządzona w ramach podziału (działki [...]) jest opracowana wadliwie, dotyczy przede wszystkim nieprawidłowości przyjęcia granic do podziału, jak też wykazania ich w operacie ewidencji gruntów i budynków, o czy, - w ocenie skarżącego – ma świadczyć pismo Wojewódzkiej Inspekcji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] z dnia [...] marca 2017 r., znajdujące się w aktach sprawy.
VI. W szczególności, powołując się na wskazane w pkt V okoliczności, skarżący wywodzi o prawidłowości decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r., wskazując wręcz, że wyeliminowała ona istniejący błąd. Prawo nie mogło być zatem zastosowane, bowiem nie można dokonać jego subsumpcji, skoro stan sprawy nie został ustalony w sposób pewny, bądź organ nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Bez odniesienia się do tych okoliczności nie można skutecznie wywodzić, że został ustalony stan sprawy, co za tym idzie nie można dokonać subsumpcji pod określony przepis prawa, a tym bardziej, w sposób dający się obiektywnie obronić stwierdzić, że doszło do rażącego naruszenia normy prawnej. Błąd w braku odniesienia się do wszystkich zaistniałych w sprawie okoliczności, z uwagi na ich prawne znaczenie, mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych powodów zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 2019 r., Głównego Geodety Kraju, jako oparta na przesłance z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nie może się ostać.
VI. Postępowanie prowadzone w trybie art. 156 § 1 K.p.a. nie jest ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, lecz przeprowadzeniem weryfikacji decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedna z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 K.p.a. Jednocześnie w postępowaniu nieważnościowym nie wyklucza się prowadzenia innych dowodów niż zgromadzone w postępowaniu zwykłym. Ustawodawca nie wprowadził zakazu prowadzenia nowych dowodów mających na celu ustalenie czy oceniane w tym postępowaniu orzeczenie rażąco narusza prawo. Z orzecznictwa sądów administracyjnych i piśmiennictwa wynika, że właściwy organ w postępowaniu nieważnościowym może prowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia czy podmiot wnoszący o stwierdzenie nieważności decyzji ma przymiot strony, a także w granicach sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1645/10; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2344/11, CBOSA, Adamiak, Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz Beck 2016, str. 781, nb.2 do art. 158 Kpa). Za utrwalone stanowisko należy uznać takie, zgodnie z którym organ w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest ocena, czy stan faktyczny przyjęty przy wydawaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego odpowiada prawdzie w świetle istniejącego materiału dowodowego. W doktrynie wskazuje się, że rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 158 § 1 K.p.a. następuje na podstawie wyników czynności dowodowych postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji (por. również najnowsze wyroki NSA dotyczące tego zagadnienia: z dnia 21 listopada 2017 r., I OSK 1410/16, 5 kwietnia 2017 r., I OSK 1738/15, 20 grudnia 2016 r., I OSK 425/15, 18 listopada 2016 r., I OSK 3/15, 22 września 2016 r., I OSK 3002/13, 6 września 2016 r., II OSK 2200/15, 7 lipca 2016 r., I OSK 2838/15, 12 kwietnia 2016 r., I OSK 2828/15, 12 maja 2016 r., I OSK 1705/14, 24 lutego 2016 r., I OSK 1722/15, 13 stycznia 2016 r., I OSK 995/14, CBOSA).
VII. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawna, tj. przeanalizuje wszelkie dostępne dokumenty, wpływające na zbadanie prawidłowości decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], orzekającej o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków, zmiany w zakresie danych, określających przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...], z działkami ewidencyjnymi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz pola powierzchni tych działek ewidencyjnych.
VIII. Organ naruszył art. 7, 77, 80, 107 K.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy, co przekłada się na stwierdzenie, że doszło do spełnienia pozytywnych przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.).
W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (200 zł), Sąd rozstrzygał na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).