IV SA/WA 947/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o sprzeciwie wobec planowanego przemieszczania odpadów, uznając ją za nieproporcjonalną ingerencję w prawa strony.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) wobec planowanego przemieszczenia 2000 ton paliwa alternatywnego z Polski do Czech. GIOŚ oparł sprzeciw na wcześniejszym ukaraniu spółki za nielegalne przemieszczanie odpadów. Sąd uchylił decyzję GIOŚ, uznając, że sprzeciw był nieproporcjonalny i stanowił nadmierną ingerencję w prawa strony, mimo wcześniejszego naruszenia przepisów.
Przedmiotem sprawy była decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) wyrażająca sprzeciw wobec planowanego przemieszczenia 2000 ton paliwa alternatywnego z Polski do Czech. GIOŚ oparł swoją decyzję na fakcie, że spółka została wcześniej ukarana za nielegalne przemieszczanie odpadów z Wielkiej Brytanii do Polski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że sprzeciw GIOŚ był nieproporcjonalny i stanowił nadmierną ingerencję w prawa spółki, w tym prawo do prowadzenia działalności gospodarczej i prawo własności. Sąd podkreślił, że choć spółka dopuściła się wcześniejszego naruszenia przepisów dotyczących importu odpadów, to zakazanie jej eksportu produkowanego paliwa alternatywnego było niewspółmierne do popełnionego czynu, zwłaszcza w kontekście zasady proporcjonalności i ochrony środowiska.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sprzeciw taki może być nieproporcjonalny i nadmiernie ingerować w prawa strony, jeśli nie uwzględnia się całokształtu okoliczności popełnionego deliktu oraz rodzaju planowanego przemieszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo stwierdzenie uprzedniego pociągnięcia do odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie odpadów nie oznacza automatycznie, że każdy sprzeciw jest zgodny z prawem. Organ musi wyważyć ochronę środowiska z zasadą proporcjonalności, uwzględniając rodzaj i ilość odpadów, a także ewentualne szkody. W tej sprawie zakaz eksportu paliwa alternatywnego był nadmierną ingerencją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
rozporządzenie nr 1013/2006 art. 12 § 1 lit. d
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów
Organ może zgłosić sprzeciw wobec planowanego przemieszczenia odpadów, jeżeli zgłaszający lub odbiorca został uprzednio pociągnięty do odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie lub inne naruszenie przepisów w zakresie ochrony środowiska. Stosowanie tego przepisu wymaga wyważenia ochrony środowiska z zasadą proporcjonalności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania słusznego interesu strony.
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada proporcjonalności.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Standardy uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.p. art. 10
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Zasada przyjaznej administracji.
p.p. art. 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności w ograniczaniu praw.
Dz.U. 2020 poz 256 art. 7a
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzeciw GIOŚ był nieproporcjonalny i stanowił nadmierną ingerencję w prawa strony. Organ nie rozważył całokształtu okoliczności popełnionego deliktu przy wydawaniu decyzji o sprzeciwie. Zakaz eksportu paliwa alternatywnego był niewspółmierny do wcześniejszego naruszenia przepisów dotyczących importu odpadów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące braku możliwości zastosowania art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006 z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa przedsiębiorców i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść skarżącej w kontekście stosowania prawa UE. Zarzuty dotyczące braku możliwości wyrażenia warunkowej zgody na przemieszczanie odpadów.
Godne uwagi sformułowania
Sprzeciw wobec planowanego przemieszczenia odpadów stanowi wymierzenie stronie sankcji administracyjnej. Istotą zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji administracyjnych jest zastosowanie środków adekwatnych do popełnionego deliktu administracyjnego. Zakazanie jej eksportu produkowanego paliwa alternatywnego stanowi, zdaniem Sądu, nadmierną ingerencję w prawa skarżącej.
Skład orzekający
Agnieszka Wójcik
przewodniczący
Aleksandra Westra
członek
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności w stosowaniu art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006 oraz stosunek prawa krajowego (Prawo przedsiębiorców) do prawa UE w sprawach ochrony środowiska."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ opiera sprzeciw na wcześniejszym naruszeniu przepisów przez stronę, a planowane przemieszczenie dotyczy innego rodzaju odpadów lub kierunku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądowa kontrola proporcjonalności może ograniczyć arbitralność organów administracji, nawet w tak wrażliwej dziedzinie jak przepływ odpadów.
“Sąd: Sprzeciw wobec eksportu odpadów był nieproporcjonalny, mimo wcześniejszych przewinień firmy.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 947/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Wójcik /przewodniczący/ Aleksandra Westra. Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane III OSK 7525/21 - Wyrok NSA z 2023-09-29 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 7a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) sędzia del. SO Aleksandra Westra Protokolant: st. ref. Karolina Jóźwik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2021 r., [...] w przedmiocie wyrażenia sprzeciwu wobec planowanego przemieszczania odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ" lub "organ") z [...] kwietnia 2021 r., [...] utrzymująca w mocy decyzję własną ww. organu z [...] grudnia 2019 r., [...] wyrażającą sprzeciw wobec planowego przemieszczenia odpadów z Polski do Czech zgłoszonego pod numerem [...] przez K. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca" lub "spółka"), dotyczącego 1000 ton paliwa alternatywnego oznaczonego kodem 19 12 10 zgodnie z Europejskim Katalogiem Odpadów (OJ L. 203, 28.07.2001, p. 18) oraz nie sklasyfikowanym pod żadnym kodem z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. L 190 z 12.7.2006; dalej: "rozporządzenie nr 1013/2006") II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. Wnioskiem z 4 lipca 2019 r. spółka dokonała zgłoszenia o numerze [...], dotyczącego planowanego przemieszczenia z Polski do Czech 2000 ton odpadów w postaci paliwa alternatywnego, o kodzie 19 12 10 zgodnie z Europejskim Katalogiem Odpadów (OJ L. 203, 28.07.2001, p. 18) oraz niesklasyfikowanych według załączników do rozporządzenia nr 1013/2006. II.2. GIOŚ decyzją z [...] grudnia 2019 r., [...] wyraził sprzeciw wobec planowanego przemieszczenia odpadów z Polski do Czech, zgłoszonego pod numerem [...], dotyczącego 2000 ton odpadów w postaci paliwa alternatywnego, oznaczonych kodem 19 12 10 zgodnie z Europejskim Katalogiem Odpadów oraz niesklasyfikowanych według załączników do rozporządzenia nr 1013/2006. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniach 25, 27 lipca oraz 3 sierpnia 2017 r. [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: "WIOŚ") przeprowadził kontrolę w zakładzie prowadzonym przez spółkę w związku z podejrzeniem nielegalnego przemieszczania odpadów z Wielkiej Brytanii do ww. zakładu. W ramach prowadzonych działań kontrolnych WIOŚ dokonał oględzin trzech zatrzymanych transportów odpadów oraz odpadów rozładowanych z czwartego transportu, znajdujących się na terenie użytkowanym przez spółkę, przy ul. [...] w [...]. WIOŚ stwierdził, że ww. odpady stanowią mieszaninę odpadów tworzyw sztucznych, folii aluminiowej i kartonów. Ponadto organ ten ustalił, że ww. odpady zostały zaklasyfikowane przez wysyłającego pod kodem B3010, wymienionym w załączniku III do rozporządzenia nr 1013/2006 i pod kodem 19 12 04 z Europejskiego Katalogu Odpadów oraz dostarczone do spółki na podstawie przepisów art. 18 rozporządzenia nr 1013/2006. W związku z faktem, że ww. odpady stanowiły mieszaninę tworzyw sztucznych, folii aluminiowej i kartonu, WIOŚ ocenił, że ich klasyfikacja pod kodem B3010 z załącznika III do rozporządzenia nr 1013/2006 była błędna. W ocenie WIOŚ ww. odpady stanowiły mieszaninę niesklasyfikowaną pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub VIA rozporządzenia nr 1013/2006. W związku z powyższym, ich wysyłka z Wielkiej Brytanii do Polski, na podstawie art. 3 ust. 1 b ppkt iii rozporządzenia nr 1013/2006, powinna podlegać procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Ponieważ wysyłający nie dokonał zgłoszenia, ani nie uzyskał wymaganej zgody, WIOŚ stwierdził, że przywóz odpadów z Wielkiej Brytanii do spółki wypełnił kryteria nielegalnego transgranicznego przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. g ppkt i rozporządzenia nr 1013/2006. Wobec powyższego WIOŚ decyzją z [...] maja 2019 r., [...], nałożył na spółkę jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie z Wielkiej Brytanii, karę pieniężną w wysokości 120.000 zł. Ww. decyzja WIOŚ została utrzymana w mocy decyzją GIOŚ z [...] sierpnia 2019 r., [...]. Opierając się na powyższych ustaleniach GIOŚ zgłosił sprzeciw wobec zgłoszenia o numerze PL 001136, na podstawie art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia 1013/2006, zgodnie z którym właściwy organ miejsca przeznaczenia może wnieść sprzeciw wobec planowanego przemieszczenia odpadów, jeżeli odbiorca został uprzednio pociągnięty do odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie odpadów lub inne naruszenie przepisów w zakresie ochrony środowiska. II.3. Pismem z 27 stycznia 2020 r. spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie spraw. GIOŚ decyzją z [...] kwietnia 2021 r., [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2019 r., [...]. III.1. Pismem z 19 maja 2021 r. skarżąca reprezentowana przez adwokata wniosła skargę na decyzję GIOŚ z [...] kwietnia 2021 r., [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2019 r., [...], zarzucając jej obrazę przepisów: 1. postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006, przez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na nieuwzględnieniu okoliczności, iż: 1a. organ całkowicie pominął fakt, iż zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006, organ może zgłosić sprzeciw, a zatem zgłoszenie to ma charakter uznaniowy, przy czym pozostały katalog okoliczności o których mowa w art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006 daje organowi I instancji zaostrzoną formę rygoru uznaniowego charakteru rozstrzygnięć wydawanych sprzeciwów przez organ, a okoliczności te charakteryzują się mocniejszym stopniem naruszenia prawa (pomimo wydania analogicznej sankcji w postaci sprzeciwu), 1b. GIOŚ całkowicie pominął fakt, że decyzja wydana w oparciu o art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006 w treści uzasadnienia wskazywała, że GIOŚ w ogóle nie skorzystał z uprawienia jakie ten zapis daje, podczas gdy fakt ten jest całkowicie sprzeczny z treścią decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. [...], gdzie zarówno w jej treści jak i uzasadnieniu za podstawę zastosowania sprzeciwu uznano właśnie ten przepis rozporządzenia nr 1013/2006, 1c. GIOŚ całkowicie pominął fakt, że wniesienie skargi kasacyjnej w związku z decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] może doprowadzić do sytuacji, w której nie będzie miała miejsca przesłanka wskazana w art. 12 ust. 1 lit. d. rozporządzenia nr 1013/2006, 1d. zaostrzona forma rygoru uznaniowego charakteru rozstrzygnięć wydawanych sprzeciwów przez organ określona jest w pozostałych przypadkach wskazanych w art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, w tym w szczególności dotyczy to sytuacji wielokrotnego nielegalnego przemieszczania odpadów, 1e. GIOŚ całkowicie pominął fakt, że w związku z wniesieniem przez skarżącą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji z [...] sierpnia 2019 r. [...], istnieje prawdopodobieństwo uchylenia tejże decyzji, wobec czego - nawet jeśli - to przesłanka o której mowa w art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006 nie znajdzie w niniejszej sprawie zastosowania, a kwestia ta w obliczu skorzystania przez organ z art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006 winna zasługiwać na uwzględnienie, 1f. GIOŚ całkowicie pominął fakt, że w kwestii wydanej decyzji z [...] sierpnia 2019 r. [...], względem spółki została nałożona administracyjna kara pieniężna, jednakże przedmiotowa decyzja administracyjna była wynikiem szeregu czynności za które skarżąca nie jest odpowiedzialna, albowiem sytuacja opisana w tejże decyzji dotyczyła niezgłoszenia pisemnego faktu dokonania wysyłki przedmiotowych odpadów do GIOŚ przez wysyłającego odpady, którym był podmiot [...]., 1g. GIOŚ całkowicie pominął zasady stosowania prawa Unii Europejskiej uznając, że wydanie decyzji na jego podstawie powoduje unikanie posługiwania się przepisami prawa krajowego, które nie jest jednolite w całej Unii Europejskiej, podczas gdy przepisy ustawy prawo przedsiębiorców nie stoją w sprzeczności z przepisami rozporządzenia nr 1013/2006, 1h. GIOŚ całkowicie pominął zasady wynikające z ustawy prawo przedsiębiorców, zgodnie z którymi organy administracji publicznej instancji winien kierować się domniemaniem uczciwości spółki i wszelkie wątpliwości poczytywać na korzyść przedsiębiorcy, 1i. GIOŚ nie zastosował się do przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162; dalej: "p.p."), będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy, 1j. GIOŚ całkowicie pominął przepisy rozporządzenia nr 1013/2006 w zakresie możliwości wyrażenia warunkowej zgody przewidzianej w art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, podczas gdy istniały ku temu przesłanki; 2. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 p.p. - polegającym na dowolnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pominięciu słusznego interesu skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie; 3. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 10 i 11 p.p. - poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji GIOŚ, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych w pkt 1; 4. naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, z uwagi na fakt, że GIOŚ utrzymując w mocy decyzję zawierającą sprzeciw o którym mowa w art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006, pominął całkowicie zasadę sprawiedliwości społecznej, proporcjonalności, a następnie utrzymując w mocy decyzję stosującą sankcję oczywiście nieadekwatną, nieracjonalną, a także niewspółmiernie dolegliwą i oderwaną od stopnia naganności, w tym również w porównaniu do innych okoliczności wskazanych w art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, wobec których GIOŚ stosuje zaostrzoną formę rygoru uznaniowego charakteru rozstrzygnięć wydawanych sprzeciwów przez organ - a co ma miejsce względem każdej pozostałej okoliczności wskazanej w przywołanym katalogu określonym w art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, a które charakteryzują się mocniejszym stopniem naruszenia prawa (pomimo wydania analogicznej sankcji w postaci sprzeciwu); 5. art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006 w zw. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.pa. w związku z art. 10 i art. 11 p.p. - poprzez wymierzenie skarżącej oczywiście nieadekwatnej, nieracjonalnej, a także niewspółmiernie dolegliwej i oderwanej od stopnia naganności sankcji w postaci utrzymania w mocy decyzji zawierającej sprzeciw, o którym mowa w art. 12 rozporządzenia nr 1013/2006, w oparciu o okoliczności wskazane w pkt 1 powyżej. W oparciu o powyższe, skarżąca wniosła o: 1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GIOŚ oraz utrzymanej nią w mocy decyzji własnej ww. organu z [...] grudnia 2019 r., [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ i wydanie decyzji zezwalającej na przemieszczenie odpadów z Polski do Czech zgłoszonego pod numerem [...] co do 1.000,00 Mg odpadu o kodzie 19 12 10, z uwagi na brak sprzeciwu co do tej ilości, a która była przedmiotem zgłoszenia skarżącej; 2. zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. III.2. W odpowiedzi na skargę, GIOŚ wniósł o jej oddalenie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne. IV.2. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zgłoszenia dotyczącego planowanego przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku właściwe organy miejsca przeznaczenia i wysyłki mogą, w terminie 30 dni od wysłania potwierdzenia przyjęcia przez właściwy organ miejsca przeznaczenia zgodnie z art. 8 oraz zgodnie z Traktatem, zgłosić sprzeciw wobec przemieszczenia oparty na jednej lub kilku spośród następujących podstaw: zgłaszający lub odbiorca został uprzednio pociągnięty do odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie lub inne naruszenie przepisów w zakresie ochrony środowiska. W powyższym przypadku właściwe organy wysyłki oraz miejsca przeznaczenia mogą, zgodnie z przepisami krajowymi, odrzucić wszelkie przemieszczenia, w które zaangażowana jest dana osoba. W realiach niniejszej sprawy GIOŚ powołał się na własną decyzję z [...] sierpnia 2019 r. ([...]) utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2019 r. ([...]) o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 120.000 zł jako odbiorcę odpadów w postaci mieszaniny odpadów opakowaniowych wysortowanych z odpadów pochodzenia komunalnego. IV.3. Bezzasadne są zarzuty skargi oparte na tym, że skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 13 lipca 2020 r., IV SA/Wa 2666/19. Wyrokiem tym oddalono skargę Spółki na wspominaną wyżej decyzję GIOŚ z [...] sierpnia 2019 r. Decyzji tej na zasadzie art. 16 § 1 k.p.a. przysługuje domniemanie legalności, które oznacza, że decyzja ta wiąże erga omnes, a w szczególności jej adresata i organy administracji publicznej dopóty, dopóki właściwy organ w przepisanym do tego trybie nie uchyli tej decyzji, nie zmieni jej albo nie stwierdzi jej nieważności (por. np. wyrok NSA z 21 maja 2014 r., I OSK 2484/12 oraz wyrok NSA z 15 lutego 2017 r., II OSK 1419/15, CBOSA). Sąd w niniejszej sprawie nie może również dokonywać, niejako pośrednio, kontroli legalności tej decyzji (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę w żadnej sposób nie powoduje, że wspominana decyzja GIOŚ nie wywołuje skutków prawnych. Reasumując, nie budzi wątpliwości Sądu, że w sprawie została spełniona przesłanka uprzedniego pociągnięcia zgłaszającego do odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie odpadów. IV.4. Samo stwierdzenie uprzedniego pociągnięcia zgłaszającego do odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie odpadów nie oznacza jeszcze, że każdy przypadek wniesienia przez GIOŚ sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przemieszczenia odpadów jest zgodny z prawem. Niewątpliwie, GIOŚ posiada tu znaczną swobodę co do oceny zasadności zgłoszenia sprzeciwu, zarówno co do samej decyzji, jaki i jej zakresu. W szczególności, GIOŚ może zgłosić sprzeciw co do wszelkich przemieszczeń, w które zaangażowana jest dana osoba. Ponadto, wbrew zarzutom skargi, nie mamy tu do czynienia z sytuacją "podwójnej uznaniowości". Zdanie "W powyższym przypadku właściwe organy wysyłki oraz miejsca przeznaczenia mogą, zgodnie z przepisami krajowymi, odrzucić wszelkie przemieszczenia, w które zaangażowana jest dana osoba" oznacza li tylko, że kompetencje organu ochrony środowiska w razie stwierdzenia uprzedniego popełnienia deliktu dotyczącego międzynarodowego przemieszczania odpadów mogą dotyczyć "wszelkich przemieszczeń" z udziałem sprawcy takiego deliktu, a nie tylko np. przemieszczeń tożsamych lub podobnych. Innymi słowy, wspominane zdanie stanowi podkreślenie surowości odpowiedzialności na podstawie art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006, a nie jej zawężenie poprzez konstrukcję "podwójnej uznaniowości". Zdaniem Sądu, GIOŚ wnosząc sprzeciw na podstawie art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006 działa w granicach uznania administracyjnego, co nie oznacza jednak działania w warunkach dowolności lub arbitralności. Zastosowanie wspomnianego przepisu wymaga w szczególności wyważenia dwóch podstawowych zasad prawa Unii Europejskiej. Otóż chodzi tu o zapewnienie wysokiego poziomu ochrony środowiska (art. 191 ust. 2 TFEU), z poszanowaniem jednak zasady proporcjonalności, stanowiącej ogólną zasadę prawa unijnego (por. np. wyrok NSA z 20 października 2016 r., I GSK 1074/14, CBOSA). Należy mieć w szczególności na uwadze, że wyrażenie sprzeciwu przez GIOŚ stanowi wymierzenie stronie sankcji administracyjnej. Istotą zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji administracyjnych jest zastosowanie środków adekwatnych do popełnionego deliktu administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy oznacza to m.in., że ocena legalności zgłoszenia sprzeciwu nie powinna być oderwana zupełnie od okoliczności, w jakich doszło do uprzedniego ukarania zgłaszającego w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów. Chodzi tu w szczególności o rodzaj uprzedniego deliktu (deliktów), ilość odpadów, ich rodzaj, a także ewentualne szkody dla środowiska spowodowane nielegalnym przemieszczeniem odpadów. Ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące zgłoszenie sprzeciwu winno być wynikiem rozważenia tych wszystkich okoliczności (art. 7 i art. 80 k.p.a.). W realiach niniejszej sprawy delikt popełniony przez skarżącą, za który GIOŚ nałożył na nią karę decyzją [...] sierpnia 2019 r., polegał na nielegalnym sprowadzeniu do Polski z Wielkiej Brytanii, zamiast odpadów z tworzyw sztucznych, ponad 73 ton odpadów stanowiących mieszaninę kilku strumieni odpadów, tj. tworzyw sztucznych, folii aluminiowej i kartonu, w tym składających się z rozkładających się resztek produktów spożywczych i duzych ilości insektów (zob. uzasadnienie wyroku w sprawie IV SA/Wa 2666/19). Skarżąca dopuściła się zatem co najmniej zaniedbań w wyborze dostawcy odpadów oraz zaniedbań co do kontroli rzeczywistego stanu wysyłanych do Polski odpadów. Tym samym nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie jest podmiotem wiarygodnym jako odbiorca przemieszczanych do Polski odpadów. W realiach niniejszej sprawy nie chodzi jednak o kolejne sprowadzenie przez skarżącą do Polski odpadów, ale o wysyłkę z Polski do Republiki Czeskiej 2000 ton odpadów, w tym paliwa alternatywnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby w odniesieniu do skarżącej stwierdzono popełnienie deliktu dotyczącego wysyłki przez nią odpadów za granicę. Mając na uwadze, że jedną z podstawowych dzielności skarżącej jest produkcja paliwa alternatywnego (zob. s. 2 protokołu kontroli WIOS-KATOW 215/2017), w świetle okoliczności popełnienia deliktu stwierdzonego decyzją GIOŚ z [...] sierpnia 2019 r., zakazanie jej eksportu produkowanego paliwa alternatywnego stanowi, zdaniem Sądu, nadmierną ingerencję w prawa skarżącej, w tym nadmierne ograniczenie jej swobody prowadzenia działalności gospodarczej oraz prawa własności (art. 22 i 64 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). GIOŚ naruszył zatem m.in. art. art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006 w zw. z art. 7 (zasada uwzględniania słusznego interesu strony) oraz art. 8 § 1 k.p.a. (zasada proporcjonalności). Konsekwentnie, nierozważenie przez GIOŚ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całokształtu okoliczności wpływających na zastosowanie sankcji z art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006, w tym przede wszystkim okoliczności związanych z popełnieniem uprzedniego deliktu, czyni zasadnym również zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) oraz art. 107 § 3 k.p.a. (standardy uzasadnienia decyzji administracyjnej). IV.5. Bezzasadne okazały się natomiast zarzuty skargi dotyczące rzekomego "całkowitego pominięcia przepisów Rozporządzenia w zakresie możliwości wyrażenia warunkowej zgody przewidzianej w art. 10 ust. 1". Otóż GIOŚ odniósł się do kwestii warunkowej zgody na s. 13-15 zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, oceny GIOŚ co do braku podstaw do zastosowania instytucji zgody warunkowej w realiach niniejszej sprawy nie naruszają kryteriów determinujących prawidłowe stosowania instytucji uznania administracyjnego. W świetle zresztą przejęcia przez Sąd, że brak było wystarczających powodów do wyrażenia sprzeciwu co do wywozu przedmiotowych odpadów z Polski do Republiki Czeskiej, zagadnienia dotyczące zgody warunkowej tracą na znaczeniu dla rozstrzygnięcia. IV.6. Za bezzasadne Sąd uznał również zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów Prawa przedsiębiorców oraz art. 7a k.p.a. Po pierwsze, powołanie się przez skarżącą na wspominane przepisy prawa krajowego nie może doprowadzić do niezastosowania przez GIOŚ przepisów prawa unijnego, w tym art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1013/2006. Po drugie, przywołany przepis rozporządzenia nr 1013/2006 oparty jest na założeniu, że uprzednie popełnienie deliktu związanego z przemieszczaniem odpadów stanowi wystarczającą przesłankę do wykluczenia sprawcy takiego deliktu z rynku międzynarodowego przemieszczania odpadów. Po trzecie, powołane przepisy Prawa przedsiębiorców oraz art. 7a k.p.a. nie pozwalają na sformułowanie tezy, że w prawie polskim obowiązuje zasada "rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącej". W odniesieniu do wątpliwości co do treści norm prawnych należy w skazać, że w art. 7a § 1 k.p.a. nie chodzi o sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, a o przypadki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu (tzw. pat interpretacyjny) – por. np. wyrok NSA z 3 lutego 2021 r., III OSK 3286/21, OSP 2021/7-8/64; wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., I OSK 1140/20, CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2019 r., IV SA/Wa 2794/18. Tego rodzaju sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Podobnie, jeżeli chodzi o wątpliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego, to nie chodzi tu o przepadek, gdy występują jakiekolwiek wątpliwości co do ustaleń faktycznych. W przepisach dotyczących rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego (zawartych w Prawie przedsiębiorców oraz art. 81a k.p.a.) chodzi o przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organu wersji stanu faktycznego niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 28 sierpnia 2018 r., IV SA/Wa 937/18 oraz wyrok WSA w Krakowie z 5 marca 2020 r., II SA/Kr 1504/19 – CBOSA). W podobnym kierunku wypowiedział się NSA w wyroku z 4 czerwca 2020 r., II FSK 472/20 (CBOSA) wskazując, że nie można odwoływać się do konieczności rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego jednocześnie zarzucając, jak uczyniła to skarżąca w niniejszej sprawie, że organy nie zrealizowały obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Raz jeszcze wypada zresztą podkreślić, że GIOŚ zebrał wystarczający materiał dowodowy i poczynił stanowcze ustalenia co do istotnych elementów stanu faktycznego. Końcowo należy wskazać, że powołane w skardze przepisy Prawa przedsiębiorców w sprawach dotyczących ochrony środowiska, w tym zwłaszcza w sprawach dotyczących sankcji na naruszenie przepisów z zakresu ochrony środowiska, muszą być wykładane i stosowane z uwzględnieniem podstawowych zasada ochrony środowiska obowiązujących w Unii Europejskiej. Zasady te to m.in. dążenie do wysokiego poziomu ochrony środowiska, zasada prewencji oraz zasada ostrożności (art. 191 ust. 2 TFUE). IV.7. Rozpoznając sprawę ponownie, GIOŚ będzie miał na uwadze wskazane wyżej oceny prawne. Z ocen tych wynika, że jeżeli nie zostaną ujawnione nowe istotne okoliczności faktyczne, np. w postaci kolejnego ukarania Spółki za delikt związany z gospodarowaniem odpadami, to brak jest, w świetle zasady proporcjonalności, podstaw do wyrażenie sprzeciwu wobec planowanego przemieszczenia z Polski do Republiki Czeskiej 2000 ton odpadów w postaci paliwa alternatywnego, o kodzie 19 12 10 zgodnie z Europejskim Katalogiem Odpadów (OJ L. 203, 28.07.2001, p. 18) oraz niesklasyfikowanych według załączników do rozporządzenia nr 1013/2006. IV.8. O Kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie adwokata (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł). IV.9. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI