IV SA/Wa 938/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez zezwolenia, uznając, że uzasadnienie wysokości kary było wadliwe.
Skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na wykorzystaniu pofermentu z biogazowni do nawożenia własnych upraw, nie posiadając wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Organy administracji nałożyły na niego karę pieniężną w wysokości 50 000 zł. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że chociaż sam fakt przetwarzania odpadów bez zezwolenia był bezsporny, to uzasadnienie wysokości nałożonej kary było wadliwe, ponieważ organ nie rozważył wszystkich ustawowych przesłanek do jej ustalenia.
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł za przetwarzanie odpadów o kodach 19 06 05 i 19 06 06 (poferment z biogazowni) bez wymaganego zezwolenia. Skarżący argumentował, że poferment nie jest odpadem i kwestionował naruszenia przepisów KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując legalność decyzji, uznał, że poferment z biogazowni jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach i jego wykorzystanie do nawożenia stanowi proces odzysku wymagający zezwolenia. Sąd podzielił stanowisko organów co do istoty naruszenia. Jednakże, Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wysokości kary było wadliwe. Organ nie wykazał, w jaki sposób uwzględnił wszystkie przesłanki określone w art. 199 ustawy o odpadach (rodzaj naruszenia, jego wpływ na środowisko, okres trwania, rozmiary działalności, skutki i wielkość zagrożenia), co uniemożliwiło kontrolę prawidłowości wymierzenia kary w kwocie 50 000 zł. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, poferment z biogazowni stanowi odpad.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że poferment z biogazowni, mimo potencjalnego wykorzystania rolniczego, jest odpadem o kodach 19 06 05 i 19 06 06, a jego wykorzystanie do nawożenia stanowi proces odzysku wymagający zezwolenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.o. art. 41 § 1
Ustawa o odpadach
Prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.
u.o. art. 194 § 4
Ustawa o odpadach
Administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Kara wynosi nie mniej niż 10 000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł. Sankcja jest obligatoryjna.
u.o. art. 41
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 194 § 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
PPSA art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o. art. 3 § 14
Ustawa o odpadach
Definicja odzysku odpadów.
u.o. art. 3 § 21
Ustawa o odpadach
Definicja przetwarzania odpadów.
u.o. art. 199
Ustawa o odpadach
Dyrektywy ustalania wysokości administracyjnej kary pieniężnej.
u.n.n.
Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie wysokości nałożonej kary pieniężnej było wadliwe, ponieważ organ nie rozważył wszystkich przesłanek określonych w art. 199 ustawy o odpadach.
Odrzucone argumenty
Poferment nie jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach. Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. Naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że strona doprowadza do stanu oczekiwanego przez organ. Naruszenie art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia zobowiązującego do dokonania czynności sanacyjnych. Naruszenie art. 189f § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
nie budzi wątpliwości fakt, że pozyskiwany z biogazowni poferment jest odpadem administracyjna kara pieniężna jest środkiem przymusu służącym zapewnieniu realizacji decyzji administracyjnych, może mieć także charakter prewencji, represji, zabezpieczenia lub odszkodowania sankcja w przypadku gospodarowania odpadami bez posiadania odpowiedniego zezwolenia jest obligatoryjna uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do wysokości kary administracyjnej nie zostało sporządzone w sposób umożliwiający poznanie motywów jej określenia
Skład orzekający
Alina Balicka
przewodniczący
Joanna Borkowska
sprawozdawca
Agnieszka Wąsikowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wysokości kar administracyjnych w sprawach o naruszenie przepisów o odpadach, obowiązek wykazania przez organ wszystkich przesłanek przy wymiarze kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przetwarzania pofermentu z biogazowni, ale zasady dotyczące wymiaru kar mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – prawidłowego gospodarowania odpadami, a konkretnie pofermentem z biogazowni. Pokazuje, że nawet jeśli naruszenie jest oczywiste, to sposób ustalenia kary musi być prawidłowo uzasadniony.
“Kara za odpady bez zezwolenia uchylona. Sąd wskazał na błędy w uzasadnieniu wymiaru kary.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
IV SA/Wa 938/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-09-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Wąsikowska Alina Balicka /przewodniczący/ Joanna Borkowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane III OSK 7638/21 - Wyrok NSA z 2023-05-30 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 797 art. 41, art. 194 ust. 4 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Heman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego A. S. kwotę 1 500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej organ), po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej skarżący), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Gospodarstwo [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...]., znak: [...], wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł (słownie pięćdziesiąt tysięcy złotych 00/100) za przetwarzanie odpadów o kodzie 19 06 05 ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych oraz odpadów o kodzie 19 06 06 przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych w procesie RIO - obróbka na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska, bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stan sprawy był następujący : [...] WIOŚ w okresie od [...] września 2019 r. do [...] listopada 2019 r. przeprowadził planową kontrolę problemową prowadzonej przez A. S. działalności gospodarczej pod nazwą [...] , [...], zwanej dalej "gospodarstwem", w zakresie sprawdzenia przestrzegania przepisów i decyzji administracyjnych dotyczących wymagań ochrony środowiska przez prowadzących instalacje wymagające uzyskania pozwolenia zintegrowanego, przestrzegania przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu w zakresie warunków stosowania i przechowywania nawozów oraz środków wspomagających uprawę roślin, a także przepisów dotyczących ochrony wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych, ochrony powietrza i gospodarki odpadami. Ustalono, że skarżący wykorzystywał do celów nawozowych otrzymywany w biogazowni poferment w postaci odpadów o kodzie 19 06 05 ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych, stąd też stwierdzono, że gospodarstwo prowadzi odzysk odpadów o kodzie 19 06 05 w procesie RIO obróbka na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska. Skarżący nie posiadał zezwolenia na przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach. W dniach [...] września 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. została przeprowadzona kontrola interwencyjna w biogazowni [...], [...], prowadzonej przez skarżącego, udokumentowana protokołem kontroli nr [...], podpisanym przez skarżącego bez zastrzeżeń. W toku kontroli ustalono, że w biogazowni w roku 2018 wytworzono 51858,00 Mg odpadów o kodzie 19 06 05 oraz 15,00 Mg odpadów o kodzie 19 06 06; w pierwszym półroczu 2019 r. - 20598,00 Mg odpadów o kodzie 19 06 05, przy czym ustalono, że w ewidencji wytwarzanych i przekazywanych odpadów nie wykazano całej masy wytworzonych na terenie biogazowni odpadów. Podczas powyższej kontroli stwierdzono także, że cały poferment wytworzony w biogazowni, tj. frakcja płynna i stała, był w całości przekazywany do gospodarstwa rolnego w [...], prowadzonego przez skarżącego. W skład pofermentu wchodziły odpady o kodach: 19 06 05 - ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych oraz 19 06 06 - przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych. Decyzją z dnia [...] maja 2020 r., znak: [...], [...] WIOŚ wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach. Skarżący pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który zaskarżoną decyzją z dnia [...]. znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że nie budzi wątpliwości fakt, że pozyskiwany z biogazowni poferment jest odpadem - skarżący prowadzący działalność [...], nie posiadał pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzanie do obrotu nawozów lub organicznych środków poprawiających właściwości gleby, tzw. polepszaczy, natomiast poferment zgodnie z pkt. 2 ust. 3 ppkt a) decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], udzielającej pozwolenia zintegrowanego prowadzącemu działalność [...] dla instalacji do odzysku lub unieszkodliwiania z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej o zdolności przetwarzania nie mniejszej niż 100 ton na dobę, zaklasyfikowany został do odpadów o kodzie 19 06 05 ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych (frakcja ciekła) oraz odpad o kodzie 19 06 06 przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych (frakcja stała). Punkt 9 powyższej decyzji - Miejsce i sposób magazynowania odpadów oraz sposób gospodarowania odpadami, jasno określa (w wierszu nr 13 i 14 tabeli) sposoby magazynowania i gospodarowania odpadami o kodach 19 06 05 i 19 06 06, tj.: "odpady (o kodach 19 06 05 oraz 19 06 06) będą ewidencjonowane i przekazywane podmiotom, które posiadają stosowne zezwolenia do wykorzystania rolniczo w procesie odzysku RIO, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie procesu odzysku RIO. Alternatywnie odpad (19 06 06) będzie przekazywany do zewnętrznej kompostowni w celu odzysku w procesie R3 ". Organ stwierdził także, iż działalność prowadzona przez skarżącego w Gospodarstwie Rolnym, polegająca na wykorzystaniu pofermentu z biogazowni, tj. odpadów o kodach 19 06 05 i 19 06 06, do nawożenia własnych upraw rolniczych wpisuje się w definicję przetwarzania odpadów, w myśl art. 3 ust. 21 ustawy o odpadach, gdzie przez przetwarzanie odpadów rozumie się "procesy" odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie", przy czym odzysk, zgodnie z art. 3 ust. 14 powyższej ustawy to "jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce". Proces nawożenia natomiast wyczerpuje definicję odzysku RIO zawartej w załączniku nr 1 ustawy o odpadach "obróbka na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska ". Podkreślenia wymaga fakt, że poferment z biogazowni nie jest nawozem i/lub środkiem wspomagającym uprawę roślin w myśl ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu, stanowił odpady o kodach 19 06 05 i 19 06 06 i w związku z tym podlegał przepisom ustawy o odpadach. Stąd też gospodarstwo stosując nawożenie pól pofermentem prowadziło proces odzysku RIO określony w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach jako obróbka na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska. Warunki odzysku w procesie RIO i rodzaje odpadów dopuszczonych do takiego odzysku określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie procesu odzysku RIO (Dz. U. z 2015 r. poz. 132). W ocenie organu, nie było wątpliwości, że skarżący wykorzystując odpady w postaci pofermentu z biogazowni do nawożenia gruntów rolnych gospodarstwa prowadził przetwarzanie tychże odpadów, a dokładniej proces odzysku odpadów wymieniony w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach. W myśl zaś art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach "prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia". Stąd też skarżący zobligowany był do uzyskania odpowiedniego zezwolenia na przetwarzanie odpadów przed rozpoczęciem takiej działalności. Zgodnie z art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach "administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 i nie przewiduje się odstępstw od wymierzenia tej kary, a sankcja w przypadku gospodarowania odpadami bez posiadania odpowiedniego zezwolenia jest obligatoryjna. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 50 000 zł, została ustalona w dolnej granicy przewidzianej przepisem art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach. Zgodnie z orzecznictwem administracyjna kara pieniężna jest środkiem przymusu służącym zapewnieniu realizacji decyzji administracyjnych, może mieć także charakter prewencji, represji, zabezpieczenia lub odszkodowania. W opinii Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wysokość administracyjnej kary pieniężnej wymierzona decyzją organu I instancji jest adekwatna do popełnionego uchybienia. Z powyższą decyzją nie zgodził się A. S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...], zarzucając jej: - naruszenie art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie oceny, czy poferment w ogóle spełnia przesłanki uznania go za odpad, - naruszenie art. 41 ustawy o odpadach poprzez błędne uznanie, iż skarżący był zobowiązany uzyskać stosowną decyzję administracyjną pomimo, iż poferment nie jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach, - naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym poprzez niewyjaśnienie, dlaczego organ odróżnia Pana A. S. prowadzącego działalność gospodarczą i prowadzącego gospodarstwo rolne, a ponadto niewyjaśnienie, czy poferment jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach, - naruszenie art. 189f"§ 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż waga naruszenia nie miała charakteru znikomego i poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że strona doprowadza do stanu oczekiwanego przez organ, - naruszenie art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia zobowiązującego skarżącego do dokonania czynności sanacyjnych, pomimo iż organ wiedział o toczącym się postępowaniu rejestracyjnym, - naruszenie art. 189f § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. W związku z powyższymi naruszeniami skarżący wniósł o: 1. chylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, a także poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. 2. Zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając powyższe zarzuty, skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie organy w sposób całkowicie nieuprawniony i dowolny przyjęły a priori, że poferment musi być odpadem. Wprawdzie organy obu instancji powołały się na decyzję Marszałka Województwa [...]- pozwolenie zintegrowane, niemniej jednak samo odwołanie się do tej decyzji nie zwalniało organów z obowiązku ustalenia, czy ów poferment spełnia normatywne kryteria pojęcia odpad. Zdaniem skarżącego doszło również do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym zaskarżoną decyzją orzekł Główny Inspektor Ochrony Środowiska, było wymierzenie A. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł (słownie pięćdziesiąt tysięcy złotych 00/100) za przetwarzanie odpadów o kodzie 19 06 05 ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych oraz odpadów o kodzie 19 06 06 przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych w procesie RIO - obróbka na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska, bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 z późn. zm.). Nie budzi wątpliwości, że skarżący prowadzący działalność [...], nie posiadał pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzanie do obrotu nawozów lub organicznych środków poprawiających właściwości gleby, tzw. polepszaczy. Zgodnie z pkt. 2 ust. 3 ppkt a) decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], udzielającej skarżącemu pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do odzysku lub unieszkodliwiania z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej o zdolności przetwarzania nie mniejszej niż 100 ton na dobę, zaklasyfikowany został do odpadów o kodzie 19 06 05 ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych (frakcja ciekła) oraz odpad o kodzie 19 06 06 przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych (frakcja stała). Punkt 9 powyższej decyzji - Miejsce i sposób magazynowania odpadów oraz sposób gospodarowania odpadami, jasno określa (w wierszu nr 13 i 14 tabeli) sposoby magazynowania i gospodarowania odpadami o kodach 19 06 05 i 19 06 06, tj.: "odpady (o kodach 19 06 05 oraz 19 06 06) będą ewidencjonowane i przekazywane podmiotom, które posiadają stosowne zezwolenia do wykorzystania rolniczo w procesie odzysku RIO, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie procesu odzysku RIO. Alternatywnie odpad (19 06 06) będzie przekazywany do zewnętrznej kompostowni w celu odzysku w procesie R3 ". W ocenie Sądu działalność prowadzona przez skarżącego polegająca na wykorzystaniu pofermentu z biogazowni, tj. odpadów o kodach 19 06 05 i 19 06 06, do nawożenia własnych upraw rolniczych wpisuje się w definicję przetwarzania odpadów, w myśl art. 3 ust. 21 wyżej powołanej ustawy o odpadach, gdzie przez przetwarzanie odpadów rozumie się "procesy" odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie", przy czym odzysk, zgodnie z art. 3 ust. 14 powyższej ustawy to "jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce". Proces nawożenia natomiast wyczerpuje definicję odzysku RIO zawartej w załączniku nr 1 ustawy o odpadach "obróbka na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska". W tej sytuacji Sąd podzielił pogląd organu, że poferment z biogazowni nie jest nawozem i/lub środkiem wspomagającym uprawę roślin w myśl ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 796), stanowił odpady o kodach 19 06 05 i 19 06 06 i w związku z tym podlegał przepisom ustawy o odpadach. Stąd też gospodarstwo stosując nawożenie pól pofermentem prowadziło proces odzysku RIO określony w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach jako obróbka na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska. Warunki odzysku w procesie RIO i rodzaje odpadów dopuszczonych do takiego odzysku określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie procesu odzysku RIO (Dz. U. z 2015 r. poz. 132). Powyższe jasno wskazuje, że skarżący wykorzystując odpady w postaci pofermentu z biogazowni do nawożenia gruntów rolnych gospodarstwa prowadził przetwarzanie tychże odpadów, a dokładniej proces odzysku odpadów wymieniony w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach. W myśl zaś art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach "prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia". Stąd też organ słusznie zauważył, że skarżący zobligowany był do uzyskania odpowiedniego zezwolenia na przetwarzanie odpadów przed rozpoczęciem takiej działalności. Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii rozpoczęcia przez skarżącego procedury rejestracji pofermentu jako środka wspomagającego właściwości gleby, należy zgodzić się z organem, iż fakt rozpoczęcia takiej procedury nie usprawiedliwia wykorzystania pofermentu do nawożenia gleby przed uzyskaniem takiej rejestracji. Zgodnie z art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach "administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41. Kara wynosi nie mniej niż 10 000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł". Należało również zgodzić się z organem, że art. 194 ust. 4 omawianej ustawy nie przewiduje odstępstw od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, a sankcja w przypadku gospodarowania odpadami bez posiadania odpowiedniego zezwolenia jest obligatoryjna. Zdaniem Sądu treść powołanego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że dla wymierzenia kary wystarczającą przesłanką jest stwierdzenie, że podmiot dopuścił się naruszenia w zakresie chociażby jednej ze wskazanych w tym przepisie form działalności obejmującej odpady. Oznacza to, iż naruszenia stwierdzone podczas kontroli i udokumentowane w protokole nr [...] obligowały organ do wymierzenia kary, natomiast podmiot, dopuszczając się naruszenia w postaci przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia, powinien był liczyć się z konsekwencjami takiego czynu, w tym również z możliwością nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, która jest obligatoryjna w przypadku stwierdzenia takowego naruszenia. Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do uznania za słuszne zarzutów skargi odnoszących się do kwestii uznania pofermentu za odpad oraz do kwestii rozpoczęcia przez skarżącego procedury rejestracji pofermentu jako środka wspomagającego właściwości gleby. Jednak w ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do wysokości kary administracyjnej nie zostało sporządzone w sposób umożliwiający poznanie motywów jej określenia. Dyrektywa ustalania wysokości administracyjnej kary pieniężnej zawarta jest w art. 199. Ustawy o odpadach. Zgodnie z nią, przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia. Jeżeli organ wymierzy administracyjną karę pieniężną w kwocie nie mniejszej i nie większej niż to przewidują stosowne przepisy, a jednocześnie uzasadni wysokość tej kary przez odniesienie do określonych okoliczności sprawy, to brak jest podstaw do kwestionowania tego rodzaju oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W kontrolowanej sprawie, w treści uzasadnienia Sąd nie znalazł potwierdzenia, że organ rozważył wszystkie przesłanki wskazane w wyżej powołanym przepisie. W tym stanie rzeczy, nie można objąć kontrolą prawidłowości wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 50.000 złotych, czyli pięciokrotnie wyższej od najniższej możliwej kary przewidzianej w art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach. Zdaniem Sądu, organ nie wskazał w sposób w pełni przekonujący czy kara w wysokości 50. 000 zł pozostaje w racjonalnej proporcji do skali działalności skarżącego. Nie rozważył również wpływu stwierdzonego naruszenia na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, jego skutków i wielkość zagrożenia. Brak możliwości przeprowadzenia kontroli rozważań organu dyskwalifikuje pozbawioną ich decyzję. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpatrując sprawę organ winien zastosować się do wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę