IV SA/WA 937/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi wniesionej przez M. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wymierzeniu spółce administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1 727 670 zł. Kara została nałożona za wprowadzanie w 2015 roku do wód rzeki [...] ścieków z oczyszczalni w [...] z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Podstawowym problemem w sprawie było to, czy spółka prawidłowo zapewniła wykonanie badań jakości ścieków. Zgodnie z art. 147a ust. 1 Prawa ochrony środowiska (Poś), pomiary wielkości emisji lub inne warunki korzystania ze środowiska, w tym pobieranie próbek, powinny być wykonywane przez akredytowane laboratorium lub certyfikowane jednostki badawcze. GIOŚ ustalił, że choć badania były wykonywane z wymaganą częstotliwością, to próbki nie zostały pobrane przez laboratorium spełniające wymogi art. 147a ust. 1 Poś. W związku z tym, na podstawie art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 2 Poś, przyjęto, że warunki korzystania ze środowiska zostały przekroczone. Sąd administracyjny, analizując przepisy i orzecznictwo, w tym uchwałę NSA z 17 grudnia 2014 r. (II OPS 1/14), potwierdził, że niespełnienie warunku prowadzenia pomiarów przez uprawnione laboratorium, w tym pobierania próbek, jest równoznaczne z niewykonaniem wymaganych pomiarów i stanowi wystarczającą podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, niezależny od winy, a celem jest ochrona środowiska i realizacja zasady "zanieczyszczający płaci". Oddalono skargę spółki, uznając, że organy prawidłowo zastosowały prawo materialne i procesowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności za naruszenie przepisów dotyczących pobierania próbek ścieków i interpretacja art. 305a Poś.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z pobieraniem próbek przez akredytowane laboratoria.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak zapewnienia przez podmiot korzystający ze środowiska pobierania próbek ścieków przez akredytowane laboratorium, zgodnie z art. 147a ust. 1 Prawa ochrony środowiska, stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 305a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Poś?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak zapewnienia pobierania próbek przez akredytowane laboratorium jest równoznaczny z niewykonaniem wymaganych pomiarów i stanowi wystarczającą przesłankę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA II OPS 1/14, zgodnie z którą art. 305a ust. 2 Poś nakazuje odpowiednie stosowanie art. 305a ust. 1 Poś w przypadku niespełnienia warunków prowadzenia pomiarów określonych w art. 147a Poś. Oznacza to, że nawet jeśli próbki zostały pobrane, ale nie przez uprawniony podmiot, przyjmuje się przekroczenie warunków korzystania ze środowiska, co uzasadnia nałożenie kary.
Czy odpowiedzialność za naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie pobierania próbek ma charakter obiektywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność za naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska w zakresie prowadzenia pomiarów, w tym pobierania próbek, ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy podmiotu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że administracyjne kary pieniężne mają przede wszystkim funkcję prewencyjną i służą przymuszeniu do respektowania nakazów prawnych. W przypadku naruszenia przepisów dotyczących pomiarów, ustawodawca przyjął domniemanie przekroczenia warunków korzystania ze środowiska, co uzasadnia nałożenie kary bez konieczności wykazywania winy czy rzeczywistej szkody.
Czy można odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w przypadku znikomej wagi naruszenia lub gdy kara spełnia cele?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, ponieważ waga naruszenia nie była znikoma, a celem kary jest ochrona środowiska i zapewnienie przestrzegania przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie obowiązku zapewnienia pobierania próbek przez akredytowane laboratorium nie jest naruszeniem o znikomej wadze, gdyż ma kluczowe znaczenie dla wiarygodności pomiarów i ochrony środowiska. Odstąpienie od kary nie spełniłoby jej celów prewencyjnych i motywacyjnych.
Przepisy (32)
Główne
Poś art. 298 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 299 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 305a § 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 147a § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pomocnicze
Kpa art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo wodne art. 545 § 3a pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności
Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi § § 9 ust. 4
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i § 3 w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c i § 3 w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Poś art. 181 § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 305 § 1, 2 i 3 pkt 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 7
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 276 § 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 317 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 340 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżącą obowiązku zapewnienia pobierania próbek ścieków przez akredytowane laboratorium, zgodnie z art. 147a ust. 1 Poś, stanowi podstawę do wymierzenia kary na podstawie art. 305a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Poś. • Odpowiedzialność za naruszenie przepisów Poś w zakresie pomiarów ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy. • Kara pieniężna ma funkcję prewencyjną i służy ochronie środowiska, a odstąpienie od jej nałożenia w tym przypadku nie spełniłoby jej celów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego (praworządności, prawdy obiektywnej, zaufania obywateli). • Zarzuty naruszenia przepisów materialnoprawnych (art. 298, 305, 305a Poś). • Zarzut naruszenia art. 147a w zw. z art. 12 ust. 2 Poś poprzez uznanie za nieprawidłową stosowanej metodyki pobierania próbek. • Zarzut naruszenia art. 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. • Zarzut naruszenia art. 189f § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary. • Zarzut sprzeczności art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś z Konstytucją RP.
Godne uwagi sformułowania
brak zapewnienia wykonania pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez laboratorium spełniające wymogi, o których stanowi art. 147a ust. 1 Poś. • odpowiedzialność na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, niezależnej od winy podmiotu zobowiązanego do zapłaty kary administracyjnej. • podstawowym celem nie jest ukaranie sprawcy (...) ale realizowanie głównie funkcji prewencyjnej. • niespełnienie warunków prowadzenia pomiarów jest równoznaczne z nieprowadzeniem pomiarów i przekroczeniem warunków pozwolenia.
Skład orzekający
Alina Balicka
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Borkowska
członek
Agnieszka Wąsikowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności za naruszenie przepisów dotyczących pobierania próbek ścieków i interpretacja art. 305a Poś."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z pobieraniem próbek przez akredytowane laboratoria.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy wysokiej kary finansowej nałożonej na spółkę za błąd proceduralny w kontekście ochrony środowiska, co może być interesujące dla firm działających w tej branży oraz dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska.
“Ponad 1,7 miliona złotych kary za błąd w pobieraniu próbek ścieków – sąd potwierdza odpowiedzialność.”
Dane finansowe
WPS: 1 727 670 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.