IV SA/WA 931/21

IV SA/Wa 931/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anita Wielopolska
Anna Sękowska /przewodniczący/
Joanna Borkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2190/22 - Wyrok NSA z 2025-10-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 283
art. 74 ust 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 49 par 1 i par 2 , art. 25 par 1, par 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej również jako: "GDOŚ", "organ odwoławczy") z dnia 12 kwietnia 2021 r., nr: DOOŚ-WDŚZOO.420.50.2020.KN.1 o odmowie przywrócenia terminu M. K. (dalej jako: skarżąca, strona) do wniesienia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. (RDOŚ w R.) z [...] lipca 2020 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "wyłączenie z produkcji leśnej gruntów leśnych zlokalizowanych na działkach oznaczonych nr ewid. gruntu: [...], [...], [...], [...], obręb [...], w m. M., gm. Miasto M." i stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. RDOŚ w R., działając na wniosek J. S. na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, ze zm.), dalej ustawa OOS, określił środowiskowe uwarunkowania realizacji ww. przedsięwzięcia.
W dniu 2 grudnia 2020 r. M. K. złożyła do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej jako GDOŚ) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wraz z wnioskiem strona złożyła również odwołanie od przedmiotowej decyzji. Jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca wskazała brak wiedzy o prowadzonym postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Dopiero podczas wizyty w Urzędzie Miasta M. w dniu 30 listopada 2020 r. dowiedziała się o wydanej w dniu [...] lipca 2020 r. decyzji. Skarżąca wskazała, że jest właścicielką działki bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją. Strona podniosła, że w obwieszczeniach Urzędu Miasta M. nie było informacji o prowadzonym postępowaniu, a zwykły obywatel nie ma obowiązku codziennie studiować obwieszczeń na stronach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że decyzja RDOŚ w R. z dnia [...] lipca 2020 r. została doręczona stronom poprzez obwieszczenie, na podstawie art. 49 § 1 Kpa w związku z art. 74 ust. 3 ustawy OOS. Obwieszczenie RDOŚ w R. z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], informujące strony o wydaniu powyższej decyzji, zostało upublicznione:
— w dniu 27 lipca 2020 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w R.;
— w dniu 27 lipca 2020 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w M..
W myśl art. 49 § 1 Kpa, decyzja RDOŚ w R. z dnia [...] lipca 2020 r., została doręczona stronom postępowania w dniu 10 sierpnia 2020 r. Czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji, zgodnie z art. 57 § 1 Kpa, upłynął w dniu 24 sierpnia 2020 r.
GDOŚ stwierdził, że zgodnie z treścią art. 58 Kpa, uwzględnienie złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu może wystąpić przy kumulatywnym spełnieniu trzech przesłanek:
— złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dokonania czynności, której uchybiono (art. 58 § 2);
— dochowania siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2), z tym, że w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z Zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COV1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 t. poz. 1842, ze zm.), dalej jako ustawa o C0VID-19, w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu (art. 58 § 1).
Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu, organ odwoławczy stwierdził, że przyczyna uchybienia terminu w przypadku skarżącej ustała w dniu 30 listopada 2020 r., a biorąc pod uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu złożyła 2 grudnia 2020 r.,
to należało uznać, że dochowany został termin z art. 59 § 2 Kpa w związku z art. 15zzzzzn2 .
GDOŚ wskazał, że skarżąca jako okoliczności uniemożliwiające wniesienie odwołania w ustawowym terminie wskazała brak wiedzy o prowadzonym przez RDOŚ w R. postępowaniu dotyczącym wydania omawianej decyzji, co odebrało jej możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, składania wniosków oraz
złożenia odwołania od decyzji. Skarżąca podkreśliła, że: "nie były mi znane
zamierzenia inwestora dotyczące wycinki ok. 60 a lasu i prowadzenia na tym terenie działalności deweloperskiej w postaci budowy 14 budynków jednorodzinnych (dwulokalowych) w zabudowie bliźniaczej". Strona podniosła również, że: "w obwieszczeniach Urzędu Miasta M. (a na terenie M. znajduje się las, którego
ta decyzja dotyczy) nie było informacji o prowadzonym przez Państwa Urząd postępowaniu, a zwykły obywatel nie ma obowiązku codziennie studiować
obwieszczeń na stronach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w
R.".
W ocenie GDOŚ, powyższe okoliczności nie stanowią przesłanki wskazującej
na brak winy skarżącej w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od omawianej decyzji. Jak wynika z akt sprawy, w tym z pism Urzędu Miejskiego w M.
i zawiadomień RDOŚ w R., obwieszczenia o poszczególnych czynnościach podejmowanych przez organ I instancji były upubliczniane w sposób praktykowany przez te urzędy. Pismem z dnia 8 kwietnia 2020 r. RDOŚ w R. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Nie budzi również wątpliwości, że decyzja RDOŚ w R. z dnia [...] lipca 2020 r., została doręczona stronom postępowania, w tym również M. K., zgodnie z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa.
Z akt sprawy wynika również, że zawiadomienia o czynnościach podjętych w przedmiotowej sprawie przez RDOŚ w R. były upubliczniane nie tylko w BIP i na tablicy ogłoszeń organu I instancji, ale również na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miejskiego w M.. Ponadto, pismem z dnia 8 kwietnia 2020 r. RDOŚ w R. zwrócił się do inwestora o wywieszenie obwieszczenia dotyczącego wszczęcia przedmiotowego postępowania, w pobliżu miejsca planowanej realizacji przedsięwzięcia. Pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. J. S. zadeklarował, że zawiadomienie organu I instancji z dnia 8 kwietnia 2020 r., było wywieszone w widocznym miejscu w pobliżu miejsca realizacji przedsięwzięcia, w okresie od 11 kwietnia 2020 do 17 czerwca 2020 r.
W opinii GDOŚ, uchybienie terminu nastąpiło zatem z winy M. K.,
ponieważ skarżąca miała obiektywną możliwość zapoznania się z obwieszczeniami upublicznianymi przez RDOŚ w R., a także przez Urząd Miejski w M.. GDOŚ nie zgodził się z tezą M. K., że w przedmiotowej sprawie strony postępowania powinny zostać bezpośrednio zawiadomione o jego wszczęciu. Tego typu działanie nie jest bowiem obligatoryjne w świetle cytowanych wyżej przepisów art. 49 § 1 Kpa w związku z art. 74 ust. 3 ustawy OOS. Organ odwoławczy podkreślił, że
— co znajduje potwierdzenie zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych - nieznajomość prawa nie stanowi braku winy strony w niedochowaniu terminu (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016, str. 332
oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt: I OZ 865/10).
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że skoro decyzja RDOŚ w R. z [...] lipca 2020 r. została doręczona stronom postępowania w dniu 10 sierpnia 2020 r., a termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji upłynął w dniu 24 sierpnia 2020 r , to odwołanie M. K., które zostało złożone w dniu 2 grudnia 2020 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Biorąc pod uwagę, że organ odwoławczy nie znalazł podstaw do jego przywrócenia, na podstawie art. 134 Kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji RDOŚ w R.
z dnia [...] lipca 2020 r.
M. K. wniosła skargę na powyższe postanowienie. Skarżąca podniosła,
że nie miała wiedzy o decyzji RDOŚ w R. z dnia [...] lipca 2020 r. ani o prowadzonym w sprawie jej wydania postępowaniu, przez co nie mogła brać czynnego udziału w postępowaniu, a w konsekwencji wnieść odwołania w ustawowym terminie. Skarżąca wskazała, że było to wynikiem niewłaściwego informowania stron postępowania przez RDOŚ w R. o czynnościach organu podejmowanych w toku postępowania, a także podważyła prawidłowość upubliczniania przez organ I instancji poszczególnych zawiadomień.
Skarżąca wskazała także, że brak jest jakichkolwiek dowodów, co do upublicznienia obwieszczeń RDOŚ w miejscu planowanej inwestycji (z wykazu wynika, że obwieszczeń było 4), a zatem brak jest dowodów na skuteczne zawiadomienie skarżącej jako strony postępowania. Skarżąca wskazała, że brak jest informacji o zamieszczeniu ogłoszeń o toczącym się postępowaniu na stronach internetowych BIP Urzędu Miejskiego w M.. Ponadto zwróciła uwagę, że od marca 2020 r. w związku ze stanem pandemii COVID 19, Urząd Miasta w M. przez większość czasu był dostępny dla interesantów tylko po uprzednim telefonicznym umówieniu się.
Skarżąca zakwestionowała także zamieszczenie przez inwestora w miejscu planowanej realizacji inwestycji zawiadomienia RDOŚ w R. z dnia 8 kwietnia 2020 r. o wszczęciu postępowania. Wniosła o wskazanie przepisów prawnych, na podstawie których zlecono inwestorowi tak odpowiedzialne zadanie jak skuteczne informowanie stron o wszczęciu postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Podniósł ponadto,
że w przedmiotowym postępowaniu ocenie podlegają okoliczności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tj. osoba zainteresowana przywróceniem terminu powinna uwiarygodnić fakt, że przeszkoda do wniesienia odwołania istniała przez cały czas, tj. powstała w czasie biegu terminu do wniesienia odwołania i trwała po jego upływie aż do momentu wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Natomiast ewentualne nieprawidłowości dotyczące przebiegu postępowania w sprawie wydania decyzji RDOŚ w R. z dnia [...] lipca 2020 r. w zakresie informowania stron postępowania o podejmowanych w jego toku przez organ czynności, w tym kwestia zamieszczenia przez inwestora w miejscu planowanej realizacji inwestycji zawiadomienia RDOŚ w R. z dnia 8 kwietnia 2020 r. o wszczęciu postępowania wykraczają poza zakres postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a tym samym nie mogą być oceniane w jego toku.
W piśmie procesowym z 22 lipca 2021 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę organu, podtrzymując wszystkie zarzuty podniesione w skardze.
Uczestnik postępowania – inwestor S. T., w piśmie z 24 sierpnia 2021 r. zatyt.: "Odpowiedź na skargę" wyraził swoje stanowisko w sprawie, wskazując na skuteczność i prawidłowość zawiadamiania stron o toczącym się postępowaniu i wydanych w jego toku orzeczeniach i wniósł o oddalenie skargi.
Skarżąca odpowiadając na powyższe pismo, w piśmie procesowym z 10 października 2021 r. podtrzymała swoje wszystkie stwierdzenia, zarzuty i wnioski zawarte w poprzednich pismach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wstępnie należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Należy wskazać, że nadal obowiązuje stan epidemii ogłoszony w związku z epidemią COVID-19, co świadczy o tym, że przeprowadzanie rozpraw może wywołać zagrożenie dla osób w nich uczestniczących. Nadto ze względów technicznych nie jest możliwe we wszystkich sprawach przeprowadzanie rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie umożliwiające rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym jest kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył prawa, a przy jego podjęciu nie uchybił zasadom i przepisom postępowania administracyjnego, przy czym zaznaczyć trzeba, że kontrolą sądu administracyjnego
w niniejszej sprawie objęte jest wyłącznie badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego złożenie odwołania zobowiązuje organ odwoławczy do zbadania w pierwszej kolejności, czy
zostało ono wniesione przez uprawnioną do tego stronę z zachowaniem ustawowego terminu, a w razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 kpa. W niniejszej natomiast sprawie wraz z odwołaniem skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co obligowało organ do rozpatrzenia w pierwszej kolejności
tegoż wniosku. W przypadku wydania postanowienia przywracającego termin,
doszłoby do rozpatrzenia odwołania. Jednak Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnął negatywnie w kwestii przywrócenia
terminu i w konsekwencji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwoania.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest sposób doręczenia stronom decyzji środowiskowej z [...] lipca 2020 r. oraz rozstrzygnięcie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy OOS, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 10, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle zaś art. 49 § 1 i § 2 kpa, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych
czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie
pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2).
A zatem w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej sposób zawiadamiania stron o czynnościach procesowych kompleksowo regulują przytoczone powyżej przepisy art. 74 ust. 3 ustawy OOS i art. 49 kpa. Wskazać należy, że postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej, ze względu na swój potencjalnie szeroki zasięg, jeżeli chodzi o strony postępowania, jest postępowaniem szczególnym, w którym ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z instytucji uregulowanej
w art. 49 kpa. Wskazana tu norma może znaleźć bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepis szczególny na to pozwala, nie może być natomiast samoistną podstawą przyjęcia tej formy zawiadamiania stron postępowania o czynnościach procesowych.
Co do kwestii obliczania terminu uznania za doręczoną decyzji ogłaszanej w drodze obwieszczenia podkreślić należy, że przepis art. 49 kpa w sposób
jednoznaczny stwierdza, że w przypadku obwieszczenia, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Decyzja ta jest natomiast publicznie ogłoszona w dniu, w którym obwieszczenie zostało udostępnione w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim potencjalnych stron postępowania. Niezależnie od faktycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczanej w tej sprawie decyzji, przyjmuje się w oparciu o treść art. 49 kpa fikcję prawną, że
doręczenie nastąpiło z upływem 14 dni od publicznego ogłoszenia.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że tryb przewidziany w art. 49 kpa został zachowany. O wydanej decyzji z [...] lipca 2020 r. strony postępowania były zawiadomione poprzez zamieszczenie decyzji:
- w dniu 27 lipca 2020 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w R.;
- w dniu 27 lipca 2020 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w M.
Przy czym, z adnotacji Urzędu Miejskiego w M. dokonanych na obwieszczeniach wynika, że obwieszenie z [...] lipca 2020 r. znak [...] - zawiadomienie stron o wydaniu decyzji środowiskowej zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w M. od 27 lipca 2020 r. do 11 sierpnia 2020 r., a obwieszczenie z [...] lipca 2020 r. nr
[...] – podanie do publicznej widomości, że w dniu 24 lipca 2020 r. została wydana decyzja środowiskowa – wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w M. od dnia 27 lipca 2020 r. do dnia 27 sierpnia 2020 r.
Zgodnie z art. 49 Kpa doręczenie decyzji z [...] lipca 2020 r. stronom nastąpiło w dniu 10 sierpnia 2020 r.
Wskazać należy, że na podstawie art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca wnosząc odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 1 grudnia 2020 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) dokonała tej czynności z uchybieniem powyższego terminu.
Stosownie do art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu - z tym, że w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy o C0VID-19 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni
od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem tej
prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Powyższe przepisy ustanawiają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwszą z nich – o charakterze merytorycznym – jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu, drugą – wniesienie prośby (wniosku) o przywrócenie terminu, trzecią – dochowanie terminu do wniesienia wniosku, zaś czwartą – dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
Przepisy regulujące przywracanie terminu nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu innych przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 3 grudnia 1999 r., I SA/Ka 790/98, LEX nr 59481).
Bezsprzecznie skarżąca spełniła trzy przesłanki niezbędne do przywrócenia terminu, tj. wniosła prośbę (wniosek) o przywrócenie terminu, dochowała terminu do wniesienia wniosku i dopełniła wraz z nim czynności, dla której był ustanowiony termin. Sporną kwestią było natomiast uprawdopodobnienie przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu.
O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy wykazane zostanie, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu odpowiedniego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez nią należytej (odpowiedniej) staranności w prowadzeniu własnych spraw – udaremniły dokonanie czynności w terminie. Niewątpliwie tego rodzaju okolicznością może być choroba. Jednakże powoływanie
się na chorobę może być skuteczne w wykazaniu braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej w sytuacji, kiedy choroba ta uniemożliwiała
dokonanie czynności w jakikolwiek możliwy sposób, czy to osobiście, czy to poprzez osoby trzecie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia
31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 557/17, LEX nr 2455976).
Z kolei uprawdopodobnienie znaczy tyle, że wnoszący o przywrócenie terminu
do dokonania czynności procesowej ma jedynie stworzyć w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania
należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi przy tym istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności procesowej (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrok z dnia 7 listopada 2018 roku, sygn. akt II SA/Po 749/18, LEX nr 2585704). Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że
zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że uprawdopodobnienie przyczyny niedochowania terminu nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu,
chyba że jest ona powszechnie znana.
Zatem oceniając brak winy, należy przyjąć obiektywny miernik staranności,
jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy
strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej
w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 58 kpa, (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2021).
Jako przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżąca
wskazała, że nie miała wiedzy o wydanej decyzji, z powodu niewłaściwego sposobu informowania stron o toczącym się postępowaniu, w tym braku stosownych informacji
o toczącym się postępowaniu i wydaniu decyzji I instancji w BIP Urzędu Miejskiego w M.. Strona podniosła także, że z uwagi na pandemię COVID-19 miała utrudniony kontakt z urzędem, co uniemożliwiło podejmowanie działań. Skarżąca zakwestionowała także fakt wywieszenia przez inwestora obwieszczenia dotyczącego
wszczęcia postępowania w pobliżu miejsca planowanej inwestycji.
Odnosząc się do zarzutu braku udostępnienia zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej w Urzędzie Miasta M., należy wskazać, że zgodnie z treścią cyt. wyżej art. 49 § 1 kpa - jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron
o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Zatem
z powyższego nie wynika, że organ ma w każdym przypadku obowiązek
zawiadomienia o podjętych czynnościach w Biuletynie Informacji Publicznej. Wskazać należy, że jeśli na danym terenie funkcjonuje kilka zwyczajowo przyjętych sposobów publicznego ogłoszenia, to do zachowania wymogów z art. 74 ust. 3 pkt 1 OOS w związku z art. 49 § 1 k.p.a. wystarczy zastosowanie jednego z nich. W rozpatrywanej sprawie, jak już wyżej wskazano, zawiadomienie o wydanej decyzji zostało zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w R. oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w M.. W ocenie Sądu doręczenie decyzji RDOŚ w R. z [...] lipca 2020 r. nastąpiło z zachowaniem wymaganej prawem procedury.
Co do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących nieprawidłowości zawiadamiania o wszczęciu postępowania i innych czynnościach podejmowanych w postępowaniu – przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2020 r. – to Sąd zgadza się z twierdzeniami zawartymi w odpowiedzi na skargę, że kwestie te wykraczają poza zakres kontroli w niniejszym postępowaniu., tj. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Osoba zainteresowana przywróceniem terminu powinna uwiarygodnić fakt , że przeszkoda do wniesienia odwołania istniała w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania i trwała po jego upływie aż do momentu wystąpienia
z wnioskiem o przywrócenie terminu. Niemniej, w ocenie sądu, z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organy dokonywały zawiadomień o toczącym się postępowaniu w sposób odpowiadający prawu. I tak:
- obwieszenie z [...] kwietnia 2020 r. w sprawie zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania oraz wystąpienia do Dyrektora Zarządu Zlewni w J. w sprawie wydania opinii dot. przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko było opublikowane za pośrednictwem BIP i tablicy ogłoszeń RDOŚ w R. oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w M. (od 14 kwietnia 2020 r.
do 22 lipca 2020 r.);
- obwieszczenie z [...] maja 2020 r. w sprawie zawiadomienia stron o wstąpieniu do Dyrektora Zarządu Zlewni w S. w sprawie opinii dot. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i biegu terminów, które nie rozpoczęły biegu lub uległy zawieszeniu na podstawie ustawy o COVID-19 było udostępnione za pośrednictwem BIP RDOŚ w R. oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w M. od 29 maja 2020 do 15 czerwca 2020 r.
- obwieszczenie z [...] czerwca 2020 r. w sprawie zawiadomienia stron o wydaniu przez Dyrektora Zarządu Zlewni w J. opinii z dnia [...] maja 2020 r. o braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia oraz o zebraniu materiału dowodowego, niezbędnego do wydania decyzji środowiskowej zostało udostępnione za pośrednictwem BIP RDOŚ w R. oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w M. od 25 czerwca 2020 r.
do 8 lipca 2020 r.
Zdaniem Sądu podnoszone przez skarżącą wątpliwości co zamieszczenia
przez inwestora w miejscu planowanej inwestycji zawiadomienia o wszczęciu postępowania, pozostają poza zakresem kontroli, bowiem nie mają one wpływu na ocenę postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Co do zarzutów dotyczących utrudnionych, czy wręcz niemożliwych kontaktów
z Urzędem Miasta w M. ze względu na pandemię COVID-19, wskazać należy, że na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w M. (www.mielec.pl) zamieszczone
jest zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta M. z 25 maja 2020 r. w sprawie ograniczeń w wykonywaniu zadań przez Urząd Miejski w M., z którego wynika, że przywrócono bezpośrednią obsługę interesantów Urzędu Miejskiego w M. z dniem 26 maja 2020 r. (oczywiście z zachowaniem określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii).
Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy sąd doszedł do wniosku, że skarżąca nie wykazała, że znalazła się w sytuacji nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiła jej powzięcie informacji o wydanej decyzji, a następnie jej terminowe zaskarżenie.
W ocenie Sądu, w tym stanie sprawy, organ nie dopuścił się naruszenia obowiązujących zasad i przepisów postępowania i dlatego Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi