IV SA/Wa 893/21

IV SA/Wa 893/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Kaja Angerman /sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska
Wojciech Rowiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 892/22 - Wyrok NSA z 2025-06-17
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 81a par. 1, art. 189f par. 1 i par.2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2013 poz 888
art. 37 ust.1, art. 17 ust.1, art.40, art. 8 pkt 1a i b, art. 23 ust 3
Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi - tekst jedn.
Sentencja
Warszawa, 5 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant: ref. Katarzyna Matecka-Caban po rozpoznaniu na rozprawie 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2015 oddala skargę.
Uzasadnienie
IV SA/Wa 893/21
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją nr [...] z [...] lutego 2021 r. po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], ustalającą dla Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o. wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2015 w kwocie równej 175 776,00 zł.
Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.
Na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o opakowaniach spółka jest zobowiązana do złożenia rocznego sprawozdania o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za rok 2015 z naliczoną łączną opłatą produktowy. Pismem z dnia 25 marca 2016 r., Marszałek Województwa [...] przekazał Marszałkowi Województwa [...] sprawozdanie OŚ-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej za rok 2015, które spółka złożyła niezgodnie z właściwością miejscową. Ponieważ w/w sprawozdanie zostało złożone na nieaktualnymi druku, spółka przekazała Marszałkowi Województwa [...] roczne sprawozdania o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za rok 2015 zawierające informacje o wprowadzeniu na teren kraju wraz z produktami w 2015 r. 42 796 kg, natomiast w 2014 r. 46 336 kg opakowań z tworzyw sztucznych oraz o przekazaniu 30 100 kg odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych do odzysku i recyklingu i osiągnięciu wymaganych poziomów odzysku i recyklingu.
W terminie od dnia 12 stycznia 2018 r. do dnia 14 lutego 2018 r. Marszałek Województwa [...] przeprowadził kontrolę spółki w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w przedmiocie opłaty produktowej za lata 2015-2016.
Podczas kontroli ustalono, że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę jest produkcja wyrobów dla budownictwa z tworzyw sztucznych. Spółka zajmuje się produkcją okien - stolarki PCV i aluminium, a do końca marca 2017 r. zajmowała się również produkcją styropianu.
Działalność polegającą na wprowadzaniu na rynek krajowy produktów w opakowaniach spółka rozpoczęła w dniu 1 stycznia 2008 r.
W trakcie przeprowadzanej przez organ I instancji kontroli spółka poinformowała, że zapewniła odzysk, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań, jak opakowania, w których wprowadziła produkty. W/w obowiązek spółka wykonywała samodzielnie. Przetworzenie odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych w kontrolowanym okresie było zlecone podmiotowi [...]. Sp. z o. o. z siedzibą w W., która przekazała je do odzysku, w tym recyklingu. Ponadto ustalono, że spółka samodzielnie wykonywała obowiązek prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych poprzez szkolenia pracowników (broszury), kalendarze ekologiczne dla przedsiębiorców, notesy ekologiczne dla przedsiębiorców oraz klientów, co zostało potwierdzone przedstawionymi dokumentami.
Ponadto ustalono, iż spółka wprowadziła na rynek w 2014 r. - 46 336 kg, natomiast w 2015 r. - 42 796 kg, a w 2016 r. - 38 800 kg opakowań z tworzyw sztucznych wraz z produktami. Strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających recykling (DPR), na podstawie których mogła ustalić masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi lub innemu niż recykling procesowi odzysku oraz zastosowany proces odzysku i recyklingu. Strona oświadczyła, iż odpady przekazywała uprawnionemu podmiotowi W. Sp. z o. o., a dokumentem potwierdzającym przekazanie odpadów jest karta przekazania odpadów.
Ponadto ustalono, że w kontrolowanym okresie spółka nie wytwarzała opakowań, nie dokonywała importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia opakowań oraz nie dokonywała eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów w opakowaniach. Ustalono także, iż w czasookresie objętym kontrolą spółka nie współpracowała z organizacją odzysku opakowań w zakresie odzysku i recyklingu odpadów oraz prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych.
W toku prowadzonych czynności kontrolnych pismem z dnia 17 kwietnia 2018 r. spółka przekazała oświadczenie W. Sp. z o. o. informujące, że przyjęte od strony odpady w 2015 r. zostały przekazane do [...] A. Sp. z o. o. z siedzibą w S.. Przekazano również oświadczenie A. Sp. z o. o. dotyczące przekazania przez W. Sp. z o. o. w 2015 r. odpadów o kodzie 15 01 02 - opakowania tworzyw sztucznych w ilości 134,890 Mg, które zostały przetworzone w procesie R3. W. Sp. z o. o. wnioskowała o wystawienie dokumentów DPR na masę równą 11,390 Mg, jednakże przedmiotowe dokumenty nie zostały wystawione na rzecz Strony. Masy odpadów zostały rozliczone na rzecz innych podmiotów, a Strona nie mogła zaliczyć wykazanych mas odpadów na poczet wykonania obowiązku odzysku i recyklingu.
Powyższe ustalenia, a także stwierdzone naruszenia i nieprawidłowości zostały odnotowane w protokole kontroli znak: [...], podpisanym przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu 21 lutego 2018 r.
Następnie pismem z dnia 22 marca 2018 r,, znak: [...] Marszałek Województwa [...] skierował do Strony zalecenia pokontrolne, w których nakazał:
- zgodnie z art 45 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy o opakowaniach przedłożyć Marszałkowi Województwa [...] prawidłowo sporządzone rocznego sprawozdania o produktach w opakowaniach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi za rok 2015 oraz rok 2016,
- na podstawie art. 34 oraz art. 36 ustawy o opakowaniach ustalić wysokość opłaty produktowej za 2015 r. oraz 2016 r., a należność wnieść wraz z odsetkami od zaległości podatkowych, naliczanymi zgodnie z art. 53 §1 oraz §4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.) na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...],
- przestrzeganie zapisów wynikających z ustawy o opakowaniach.
Z uwagi na niewykonanie przez Stronę w/w zaleceń pokontrolnych pismem z dnia 15 listopada 2018 r., znak: [...] Marszałek Województwa [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania Stronie decyzji ustalających wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za lata 2015 - 2016 w trybie art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach.
Marszałek Województwa [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...] określił dla Strony wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2015 w kwocie równej 175 776,00 zł oraz zobowiązał Stronę do wypłaty w/w kwoty wraz z odsetkami zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 53 § 1, § 3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Przy czym Marszałek Województwa [...] poinformował Stronę, że kwotę należnych odsetek należy obliczyć samodzielnie.
Spółka złożyła odwołanie od decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska. Konieczność ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2015 została stwierdzona i udokumentowana w protokole kontroli z dnia 14 lutego 2018 r., znak:[...], podpisanym przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu 21 lutego 2018 r. Organ przytoczył treść przepisów ustawy
Organ wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o opakowaniach "rozliczenie wykonania obowiązku zapewnienia odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadzono produkty następuje na koniec roku kalendarzowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek wniesienia opłaty produktowej przez wprowadzających produkty w opakowaniach, którzy nie wykonali w/w obowiązku wynika wprost z art. 34 ust. 2 ustawy o opakowaniach. W/w opłata obliczana jest oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, w tym recyklingu dla wszystkich opakowań razem, oraz odzysku.
Stosownie do art. 34 ust. 3 ustawy o opakowaniach "podstawę obliczenia opłaty produktowej stanowi masa w kilogramach opakowań danego rodzaju, których produkty zostały uprowadzone do obrotu". Natomiast "sposób obliczania opłaty produktowej określa załącznik nr 2 do ustawy (art. 34 ust. 4 ustawy o opakowaniach).
Zgodnie z art. 36 ustawy o opakowaniach "opłata produktowa jest obliczana na koniec roku kalendarzowego oraz wnoszona na odrębny rachunek bankowy właściwego urzędu marszałkowskiego do dnia 15 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego opłata dotyczy". Opłata produktowa należy więc do danin publicznych powstających z mocy prawa oraz obliczanych i wpłacanych bez wezwania przez podmiot obowiązany. Skoro powstała ona z mocy prawa w dniu 31 grudnia 2015 r., to podstawą jej obliczenia powinno być prawo obowiązujące w tymi dniu, czyli rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań.
W myśl art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach "w przypadku gdy wprowadzający produkty w opakowaniach oraz organizacja odzysku opakowań, pomimo ciążącego obowiązku, nie wnieśli opłaty produktowej albo wnieśli opłatę niższą od należnej, marszałek województwa ustala, w drodze decyzji, wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej. Zgodnie z art. 40 ustawy o opakowaniach w sprawach dotyczących opłat produktowych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa.
Według art. 51 §1 ustawy Ordynacja podatkowa "zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności'. Biorąc pod uwagę, iż opłata produktowa powinna być wpłacona bez wezwania w terminie do dnia 15 marca 2016 r., a Strona tego nie uczyniła zobowiązanie to stało się zaległością z tytułu opłaty produktowej.
Organ uznał za niezasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 36 §1 oraz §2 kpa z uwagi na fakt bezczynności trwającej ponad sześć miesięcy przed wydaniem decyzji administracyjnej.
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji określającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2015 z dnia 15 listopada 2018 r., zostało odebrane przez Stronę w dniu 23 listopada 2018 r., natomiast decyzję określającą wysokość zaległości podatkowej z tytułu opłaty produktowej Marszałek Województwa [...] wydał w dniu [...] grudnia 2018 r., czyli w terminie 30 dni od daty odebrania przez Stronę zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego przez organ I instancji. Poinformował, że wszystkie ustalenia z kontroli Marszałka Województwa [...] zostały odnotowane w protokole kontroli znak: [...], podpisanym przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu 21 lutego 2018 r. Strona podpisując powyższe dokument, potwierdziła tym samym treści w nich zawarte. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej organ I instancji szczegółowo wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2015 w kwocie równej 175776,00 zł.
Zdaniem organu odwoławczego z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowym postępowaniu wynika, że Strona nie zapewniła odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań, jak opakowania, w których wprowadziła produkty. Przetworzenie odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych w kontrolowanym okresie było zlecone podmiotowi W. Sp. z o. o., która przekazała je do odzysku, w tym recyklingu. Firma W. Sp. z o. o. poinformowała, że przyjęte od Strony odpady w 2015 r. zostały przekazane do recyklera podmiotu - A. Sp. z o. o. W. Sp. z o. o. wnioskowała o wystawienie dokumentów DPR na masę równą 11,390 Mg, jednakże przedmiotowe dokumenty nie zostały wystawione na rzecz Strony.
Biorąc pod uwagę przepisy ustawy należy wskazać, iż co do zasady, wprowadzający’ produkty w opakowaniach jest obowiązany zapewniać odzysk, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadził produkty. Obowiązek ten podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach, którym w tym przypadku jest niewątpliwie Strona, może wykonywać w dwojaki sposób: samodzielnie bądź za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań, której zlecił jego wykonanie na podstawie zawartej umowy. Przy czym organizacje odzysku opakowań nie muszą fizycznie wchodzić w posiadanie odpadów opakowaniowych, aby wywiązać się z obowiązku zapewnienia odpowiedniego poziomu odzysku i recyklingu, ponieważ wystarczy, że zawnioskują do podmiotu prowadzącego recykling lub inny niż recykling proces odzysku o wystawienie dokumentów DPR i dokumentów DPO, a następnie wejdą w posiadanie dokumentów DPR oraz dokumentów DPO, które potwierdzają zapewnienie ich odzysku i recyklingu.
Na mocy art. 23. ust. 3 ustawy o opakowaniach masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi lub innemu niż recykling procesowi odzysku oraz zastosowany proces odzysku i recyklingu ustala się w oparciu odpowiednio o dokument DPR albo dokument DPO. Z kolei art. 23 ust. 4 ustawy o opakowaniach wskazuje, iż dokumenty, o których mowa w ust. 3, są wystawiane przez przedsiębiorcę prowadzącego recykling lub inny’ niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych na wniosek wprowadzającego produkty w opakowaniach lub organizacji odzysku opakowań.
Przy czym brzmienie art. 23 ustawy o opakowaniach określa w sposób szczegółowy na jakich zasadach może być wystawiony dokument DPR lub dokument DPO. Uzyskiwanie zatem przez wprowadzającego produkty w opakowaniach od recyklera dokumentów DPO i DPR jest mechanizmem, wskazanym w ustawie, realizacji zasady zanieczyszczający płaci. Sposób ten pozwala, aby recykler, wystawiając taki dokument pobrał wynagrodzenie za wystawienie takiego dokumentu, lub rozliczenie to nastąpiło w ramach wartości przekazywanego odpadu, i w ten sposób koszty recyklingu zostały przerzucone z recyklera na wprowadzającego produkty w opakowaniach będącego zanieczyszczającym. Samo przekazanie odpadów recyklerowi bezpośrednio czy za pośrednictwem innych posiadaczy odpadów w żaden sposób nie realizuje zasady zanieczyszczający płaci, gdyż nie zapewnia, że recykler przerzuci koszty recyklingu na wprowadzającego produkty w opakowaniach, w tym przypadku Stronę. W przypadku odpadów przekazywanych przez Stronę koszty gospodarowania odpadami, przekazanymi przez Stronę, mógł finansować inny wprowadzający produkty w opakowaniach, gdyż na masy odpadów przekazanych przez Stronę mogły być wystawione przez recyklera dokumenty DPO i DPR na wniosek innego wprowadzającego produkty w opakowaniach lub organizację odzysku, za które to dokumenty podmioty mogły zapłacić, finansując w ten sposób recykling tych odpadów opakowaniowych. W żaden sposób fakt przekazywania odpadów do odzysku przez Stronę nie może mieć żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, skoro Strona nie posiada dokumentów DPR i DPO, wskazujących na finansowanie przez nią recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych za rok 2015. Brak dokumentów DPO i DPR, wskazuje jednoznacznie, iż Strona nie finansowała recyklingu, a więc z tego tytułu powinna ponieść opłatę produktową. Opłata produktowa jest sposobem realizacji zasady zanieczyszczający płaci (zob. wyrok TSUE z dnia 15 marca 2018 r. w sprawie SC Cali Esprou SRL przeciwko Administratia Fondului pentru Mediu, sygn. akt C-104/17). Brak zatem dokumentów DPO, DPR nie jest tylko i wyłącznie brakiem formalnymi wynikającym z przepisów ustawy o opakowaniach , ale przede wszystkim dowodem, iż Strona nie finansowała odzysku odpadów opakowaniowych. Organ w żaden sposób nie kwestionuje, że określone odpady zostały przekazane przez Stronę do recyklingu i poddane odzyskowi. W niniejszej sprawie zgodnie z przepisami ustawy o opakowaniach oraz dyrektywą 94/62/WE istotne jest kto za ten recykling zapłacił. Jak wynika z akt postępowania Strona za niego nie zapłaciła, bo nie posiada dokumentów DPO i dokumentów DPR.
Strona zgodnie z art. 34 ust. 2 oraz art. 36 ust. 1 i ust. 2 ustawy o opakowaniach będąc wprowadzającym produkty w opakowaniach, który nie zapewnił odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe, w których wprowadził produkty do obrotu, była obowiązana do obliczenia na koniec roku kalendarzowego, tj. na koniec dnia 31 grudnia 2015 r., i wniesienia opłaty produktowej za rok 2015 na odrębny rachunek bankowy właściwego urzędu marszałkowskiego w terminie do dnia 15 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego opłata dotyczy, czyli do dnia 15 marca 2016 r. Jak wynika z materiału dowodowego Strona pomimo ciążącego obowiązku, nie wniosła opłaty produktowej za rok 2015 w terminie do dnia 15 marca 2016 r. Powyższe zatem było podstawą do określenia przez Marszałka Województwa [...] wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej w trybie art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach.
Marszałek Województwa [...] ustalił dla Strony wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 r. na kwotę równą 175 776,00 zł, którą obliczył w oparciu o:
a) załącznik nr 1 do przepisów ustawy o opakowaniach, w którym określono docelowe poziomy odzysku i recyklingu odpadów’ opakowaniowych;
b) załącznik nr 2 do przepisów ustawy o opakowaniach, w którym określono sposób obliczania opłaty produktowej;
c) rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań,
d) dokumenty i oświadczenia przedstawione w trakcie kontroli udokumentowanej protokołem z kontroli znak: [...], podpisanym przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu 21 lutego 2018 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że Marszałek Województwa [...] określił w sposób prawidłowy dla Strony wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 r. w kwocie równej 175 775,00 zł.
Strona nie wnosząc należnej opłaty produktowej na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa w terminie do dnia 15 marca 2016 r., uchybiła powyższym przepisom, stwarzając tym samym zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach podstawę do ustalenia przez Marszałka Województw [...], w drodze decyzji administracyjnej, wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej.
Obowiązujące przepisy prawa jednoznacznie wskazują, iż opłacie podlega każdy, kto nie wykonał wymaganego poziomu odzysku proporcjonalnie w zależności od wysokości nie wykonanego poziomu odzysku. Obowiązek więc zapewnienia zbierania i przetwarzania odpadów opakowaniowych mógł być zapewniony przez Stronę na dwa sposoby: albo poprzez osiągnięcie wymaganego poziomu odzysku, czego Strona nie dokonała w terminie, albo właśnie poprzez wpłacenie wymaganej opłaty produktowej, czego Strona także nie dokonała i opłata ta przekształciła się w zaległość, która zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o opakowaniach musiała być ustalona przez Marszałka Województwa [...].
Zatem organ I instancji w powyższym zakresie nie działał na zasadzie uznania, lecz w przypadku stwierdzenia uchybienia przepisów ustawy o opakowaniach w zakresie braku wniesienia opłaty produktowej albo wniesienia opłaty produktowej w wysokości niższej od należnej, zobligowany był do ustalenia w drodze decyzji administracyjnej wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej, która jest obligatoryjna bez względu na przyczyny czy okoliczności, którymi kierowała się Strona. Ustawodawca nie przewidział żadnych ustępstw od ustalenia zaległości opłaty produktowej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie może odstąpić od ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej, która jest obligatoryjna bez względu na motywy, w związku z którymi ona nastąpiła, także w sytuacji, gdy uchybienie nie miało charakteru umyślnego.
Spółka wniosła skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
a. naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi poprzez jego błędne zastosowanie wynikające z błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na uznaniu, że Skarżąca nie zapewniła odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadziła produkty, z uwzględnieniem art. 18, ponieważ nie posiada dokumentów DPO i PDR, w sytuacji gdy Skarżąca obowiązek ten zrealizowała i potwierdziła to dokumentami w postaci kart przekazania odpadów o kodzie 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych oraz oświadczeniami podmiotów gospodarujących odpadami oraz oświadczeniami firmy W. sp. z.o.o. i firmy A. sp. z o.o.,
b. naruszenie art. 23 ust. 3 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi poprzez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi lub innemu niż recykling procesowi odzysku oraz zastosowany proces odzysku i recyklingu ustala się wyłącznie w oparciu o dokument DPR albo DPO, a zatem że nie można tych faktów wykazywać innymi dokumentami, co miało miejsce w niniejszej sprawie, a także uznanie, że dokumenty DPO/DPR są dowodem na finansowanie przez Stronę odzysku odpadów opakowaniowych, podczas gdy są dokumentem potwierdzającym odpowiednio recykling lub odzysk odpadów opakowaniowych ich masę oraz proces, któremu zostały poddane,
c. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi poprzez jego błędne zastosowanie, i uznanie, że Skarżąca była zobowiązana do uiszczenia opłaty produktowej, w sytuacji gdy Skarżąca poddała odzyskowi w tym recyklingowi odpady opakowaniowe o kodzie 15 01 02 o masie 30,01 Mg a zatem wywiązała się z obowiązku odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych w 2015 r. i nie była zobowiązana do wniesienia opłaty produktowej;
2. Naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a. naruszenie art. 7 KPA poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności brak podjęcia czynności zmierzających do ustalenia, czy w realiach niniejszej sprawy Skarżąca zapewniła odzysk odpadów opakowaniowych,
b. naruszenie art. 8 § 1 KPA poprzez zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, podczas gdy zawarty w tym przepisie środek prawny nie spełnia wymogu przydatności,
c. naruszenie art. 10 § 1 KPA poprzez pozbawienie Skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji gdy Skarżąca zapowiedziała zamiar skorzystania z tego uprawnienia. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ doprowadziło do nierozpoznania złożonych przez Skarżącą wniosków dowodowych zawartych w piśmie procesowym do organu II instancji z dnia 3 lutego 2021 r. o przeprowadzenie dowodów - kart przekazania odpadów o kodzie 15 01 02 (opakowania z tworzyw sztucznych) firmie W. Sp. z o.o. w roku 2015, znajdujących się w aktach kontroli Marszałka Województwa [...], oświadczenia W. Sp. z o.o. z dnia 8.02.2018 r., oświadczenia A. Sp. z o.o. z dnia 8.02.2018 r. znajdujące się w aktach kontroli Marszałka Województwa [...] str. 213-215, a także wyjaśnień Skarżącego znajdujących się w aktach kontroli Marszałka Województwa [...] str. 219-225. Przeprowadzenie tych dowodów ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy Skarżąca zapewniła odzysk, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadziła produkty,
d. naruszenie art. 77 § 1 KPA poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie pominięcia dowodów w postaci: kart przekazania odpadów o kodzie 15 01 02 (opakowania z tworzyw sztucznych) firmie W. Sp. z o.o. w roku 2015, oświadczenia W. Sp. z o.o. z dnia 8.02.2018 r., oświadczenia A. Sp. z o.o. z dnia 8.02.2018 r. oraz wyjaśnień Strony znajdujących się w aktach kontroli Marszałka Województwa [...] str. 51-53, 146-186 i 219-225,
e. naruszenie art. 80 KPA poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność, że Skarżąca zapewniła odzysk, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadził produkty,
f. naruszenie art. 81 a § 1 KPA poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu domniemania, że skoro nie zostały wystawione na rzecz Skarżącej dokumenty DPR. to masy odpadów zostały rozliczone w poczet obowiązku odzysku i recyklingu na rzecz innych podmiotów, a Skarżąca nie mogła zaliczyć wykazanych w nich mas w poczet wykonania obowiązku odzysku i recyklingu,
g. naruszenie art. 107 § 3 KPA poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji żadnych motywów, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom Skarżącej oraz dokumentom zgromadzonym w trakcie postępowania, w zakresie zapewnienia odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadziła produkty,
h. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 KPA poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy organ drugiej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 KPA winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości, względnie na podstawie art. 138 § 2 uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, obrazę art. 189f § 1 i 2 KPA poprzez jego niezastosowanie polegające na braku rozważenia, czy w niniejszej sprawie nie powinna znaleźć zastosowanie instytucja prawna odstąpienia.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci:
- kopii umowy z 28.02.2012 r. pomiędzy W. Sp. z o.o. a P [...] Sp. z o.o. na wykazanie faktu obowiązywania umowy pomiędzy W. Sp. z o.o. a P [...] Sp. z o.o., której przedmiotem jest odbiór i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych makulatury, tworzyw sztucznych i szkła oraz na wykazanie faktu ustalenia wynagrodzenia za tego rodzaju działania na poziomie 0,00 zł,
- kopii faktury VAT nr [...] z 18.05.2015 r. na wykazanie faktu odpłatnego przekazania w 2015 roku odpadów opakowaniowych w postaci folii przez W. Sp. z o.o. do Z. [...] M.P.
- kopii faktury VAT nr 87/FVAT/2015 z 21.05.2015 r. na wykazanie faktu odpłatnego przekazania w 2015 roku odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych przez W. Sp. z o.o. do F.H.U. A. B. L.
W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że w niniejszej sprawie organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na tym, iż Skarżąca nie posiada wystawionych na jej rzecz dokumentów DPO/DPR, na podstawie których organ powinien zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, ustalić masę odpadów opakowaniowych podanych odpowiednio procesowi odzysku lub recyklingu. Organ nie wziął przy tym pod uwagę podnoszonych przez Skarżącą okoliczności i dowodów na ich potwierdzenie wskazujących na faktyczne przekazanie odpadów opakowaniowych o kodzie 15 01 02 w ilości 30,01 Mg w 2015 r. i 41,13 Mg w 2016 r. do uprawnionego podmiotu firmy W. sp. z o.o. zajmującego się ich przetwarzaniem oraz poddania ich procesowi odzysku R3 przez podmioty, do których odpady zostały przekazane przez W. Sp. z o. o. Dowody przedstawione w przedmiotowym postępowaniu wykazały, że Skarżąca faktycznie przekazała odpady opakowaniowe określonego rodzaju do uprawnionego podmiotu oraz, że zostały poddane procesowi recyklingu R3. Wykazała zatem dokładnie te same dane, które potwierdzają dokumenty DPO/DPR, z tym że zrobiła to innymi dokumentami.
Nawet organ II instancji na stronie 14 skarżonej decyzji stwierdził, iż "Organ w żaden sposób nie kwestionuje zatem, że określone odpady zostały przekazane przez Stronę do recyklingu i poddane odzyskowi.", podczas gdy na stronie 13 stwierdza, że "Z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowym postępowaniu wynika, że Strona nie zapewniła odzysku w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań, jak opakowania, w których wprowadziła produkty.".
Powyższe potwierdza pobieżną analizę stanu faktycznego sprawy i bazowanie na treści uzasadnienia organu I instancji bez zapoznania się z dowodami w postaci dokumentów takim i jak protokół kontroli, czy oświadczenia firmy W. sp. z.o.o. i firmy A. sp. z o.o. Gdyby organ II instancji zapoznał się z treścią w/w dokumentów dostrzegłby, że organ I instancji zastosował domniemanie na podstawie, którego uznał, że skoro A. sp.z o.o. nie wystawił dokumentów DPO/DPR na rzecz Skarżącej to musiał wystawić je na rzecz innych podmiotów.
Nieprawdą jest, jak wskazuje w uzasadnieniu decyzji organ, że z oświadczenia firmy A. sp. z o.o. wynika, że dokumenty, o które wnioskowała firma W. sp. z o.o. nie zostały wystawione na rzecz Skarżącej oraz że masy odpadów zostały rozliczone na rzecz innych podmiotów, a zatem Skarżąca nie mogła zaliczyć wykazanych mas na poczet wykonania obowiązku odzysku i recyklingu. Taki wniosek jest całkowicie nieuprawniony w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego. W związku z powyższym organ nie miał podstaw faktycznych do ustalenia, że Skarżąca nie zapewniła odzysku w tym recyklingu odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań, jak opakowania, w których wprowadziła produkty. Na podstawie przywołanych dowodów organ mógł ustalić jedynie, że A. sp. z o.o., do której trafiły odpady opakowaniowe pochodzące od Skarżącej, nie wystawiła na potwierdzenie poddania ich procesowi recyklingu R3 dokumentów DPR, co nie jest równoznaczne z tym, że odpady te nie zostały temu procesowi poddane. Wręcz przeciwnie, firma A. sp. z o.o. potwierdziła, że poddała recyklingowi w procesie R3 w 2016 r. 112,778 ton odpadów opakowaniowych a w 2015 r. 134,890 ton o kodzie 150102 przekazanych przez jej przez firmę W. Sp. z o.o.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, że dokumenty te nie zostały wystawione na rzecz Skarżącej, a na rzecz jakiegoś innego podmiotu, jak wywodzi organ lI instancji. Wniosek, że Skarżąca nie poddała wytworzonych przez siebie odpadów opakowaniowych odzyskowi w tym recyklingowi jest zatem nieuprawniony. Dokumenty DPO/DPR jak i EDPO/EDPR zgodnie z definicją z art. 8 pkt 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi stanowią jedynie dokumenty potwierdzające poddanie określonej masy odpadów opakowaniowych wskazanych w nich procesom, nie wyklucza to zdaniem Skarżącej, wykazywania tego za pomocą innych środków dowodowych. Mając to na uwadze, Skarżąca w toku postępowania kontrolnego jak i postępowania przed organem lI instancji przedkładała dowody z dokumentów w postaci kart przekazani odpadów KRO i oświadczeń podmiotu, który odebrał odpady opakowaniowe od Skarżącej celem poddania ich odzyskowi w tym recyklingowi oraz oświadczenia podmiotu, który odpady te faktycznie tym procesom poddał.
Nie można także zgodzić się z twierdzeniem Organu II instancji, że "brak dokumentów DPO i DPR, wskazuje jednoznacznie, iż Strona nie finansowała recyklingu, a więc powinna z tego tytułu ponieść opłatę produktową. (...) Organ nie kwestionuje zatem, że określone odpady zostały przekazane przez Stronę do recyklingu i poddane odzyskowi, ale uznaje, że w niniejszej sprawie istotnym jest, kto za ten recykling zapłacił." W uzasadnieniu decyzji organ wywodzi, że skoro Strona nie posiada dokumentów DPO i dokumentów DPR to znaczy, że nie zapłaciła za recykling odpadów opakowaniowych. Takie twierdzenie jest pozbawione podstaw faktycznych jak i prawnych. Przyjmując zaprezentowane przez organ II instancji stanowisko za słuszne można byłoby dojść do wniosku, że gdyby Strona posiadała dokumenty DPO i DPR to oznaczałoby to, że zapłaciła za odzysk w tym recykling tych odpadów, co nie musi być zgodne z prawdą. Organ II instancji nie zauważa, że obrót odpadami regulują normalne zasady rynku i możliwe są sytuacje, gdy występuje zbyt mało jakiegoś odpadu opakowaniowego np. puszek z aluminium lub opakowań z drewna, w stosunku do zapotrzebowania na dany surowiec i wówczas, posiadacz takiego odpadu nie płaci za jego odebranie i zagospodarowanie, ale to jemu płaci podmiot odbierający odpad. Poza tym należy podkreślić, że w rozważanym stanie faktycznym Skarżąca, jako wprowadzający produkty w opakowaniach, realizuje swoje obowiązki samodzielnie poddając odzyskowi w tym recyklingowi odpady opakowaniowe wytworzone przez siebie, dzięki czemu nie musi płacić za realizację obowiązku tak jak przedsiębiorcy, którzy zlecają to organizacji odzysku opakowań, która musi odpady opakowaniowe zebrać z rynku i przekazać do podmiotów, które zajmują się ich odzyskiem w tym recyklingiem. Zasada zanieczyszczający płaci, do której odwołuje się organ II instancji polega na ponoszeniu kosztu finansowego za zanieczyszczenie środowiska spowodowane działaniem danego podmiotu. Ustawowe obowiązki podmiotów wprowadzających produkty w opakowaniach realizują zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta, a nie zasadę zanieczyszczający płaci, z której ta pierwsza się co prawda wywodzi, ale nie jest z nią tożsama. Rozszerzona odpowiedzialność producenta zdefiniowana w art. 3 pkt 21 Dyrektywy w sprawie odpadów to zestaw środków podjętych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia, aby producenci produktów ponosili odpowiedzialność finansową lub finansową i organizacyjną na etapie cyklu życia produktu, gdy staje się on odpadem. W rozważanym stanie faktycznym Skarżąca taką odpowiedzialność poniosła, ponieważ przekazała odpady do recyklingu, i w żaden sposób nie niweczy tego fakt nieposiadania przez nią dokumentów DPR/DPO.
Na potwierdzenie powyższego Skarżąca przedkłada kopię umowy pomiędzy W. Sp. z o.o. a P. [...] Sp. z o.o., której przedmiotem jest odbiór od Skarżącej i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych w postaci: makulatury, tworzyw sztucznych i szkła oraz w której strony ustaliły wynagrodzenie na 0,00 zł. Zgodnie z punktem 3. przedłożonej umowy, odbiorca odpadów zobowiązuje się do odbioru i zagospodarowania odbieranych od Skarżącej odpadów. Jednocześnie umowa ta potwierdza fakt ustalenia wynagrodzenia na poziomie 0,00 zł.
Nadto na potwierdzenie faktu odpłatnego przekazania w 2015 roku odpadów opakowaniowych w postaci folii przez W. Sp. z o.o. do dalszego zagospodarowania, Skarżąca przedkłada faktury VAT wystawione przez W. Sp. z o.o. na rzecz Z.[...] M. P., oraz F.H.U. A. B. L. Z dokumentów tych wynika, że odpady tworzyw sztucznych zostały w 2015 roku zbyte w celu dalszego zagospodarowania, za co W. Sp. z o.o. odebrał wynagrodzenie.
W konsekwencji powyższych uchybień doszło do błędnego zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, i uznania przez organ, że skoro Skarżąca nie sfinansowała odzysku w tym recyklingu odpadów opakowaniowych to jest zobowiązana do wniesienia opłaty produktowej za 2015 rok.
W odniesieniu do naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 KPA poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak podjęcia czynności zmierzających do ustalenia, czy w realiach niniejszej sprawy zapewniony został odzysk, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których Skarżąca wprowadziła produkty. Organ oparł zaskarżoną decyzję na domniemaniu faktycznym, polegającym na przyjęciu, że skoro nie zostały wystawione na rzecz Skarżącej dokumenty DPR, to masy odpadów zostały rozliczone w poczet obowiązku odzysku i recyklingu na rzecz innych podmiotów, a Skarżąca nie mogła zaliczyć wykazanych w nich mas w poczet wykonania obowiązku odzysku i recyklingu. Domniemanie takie zostało ponadto wyprowadzone w sposób sprzeczny z regułami wynikającymi art. 81 a § 1 KPA, zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.
Organ przyjął w tym zakresie wyłącznie bierną postawę i w sposób rzeczowy nie odniósł się do wszystkich aspektów sprawy, w tym w szczególności do argumentów podnoszonych przez Skarżącą. Ponadto ww. dokumenty i wyjaśnienia nie zostały włączone w skład akt administracyjnych, stanowiących podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Na skutek naruszenia ww. art. 7 i 77 § 1 KPA doszło również do naruszenia art. 80 KPA. ponieważ jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym i nie w pełni rozpatrzonym.
Ponadto naruszony został art. 10 § 1 KPA poprzez pozbawienie Skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji gdy Skarżąca zapowiedziała zamiar skorzystania z tego uprawnienia. Takie działanie organu jest tym bardziej niezrozumiałe, że w piśmie z 27 stycznia 2021 r. przychylono się do wniosku Skarżącej i przedłużono do dnia 3 lutego 2021 r. termin na zapoznanie się z aktami sprawy, wniesienie uwag i zastrzeżeń oraz wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów. Następnie organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję w dniu 3 lutego 2021 r., nie czekając na doręczenie stanowiska skarżącej wyrażonego w trybie art. 10 § 1 KPA, nadanego w tym dniu zgodnie z regułami określonymi w art. 57 § 5 pkt 2 KPA w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ doprowadziło do nierozpoznania złożonych przez Skarżącą wniosków dowodowych zawartych w piśmie procesowym do organu II instancji z dnia 3 lutego 2021 r. o przeprowadzenie dowodów - kart przekazania odpadów o kodzie 15 01 02 (opakowania z tworzyw sztucznych) firmie W. Sp. z o.o. w roku 2015, znajdujących się w aktach kontroli Marszałka Województwa [...], oświadczenia W. Sp. z o.o. z dnia 8.02.2018 r., oświadczenia A. Sp. z o.o. z dnia 8.02.2018 r. znajdujące się w aktach kontroli Marszałka Województwa [...] str. 213-215, a także wyjaśnień Skarżącej znajdujących się w aktach kontroli Marszałka Województwa [...] str. 219-225. Przeprowadzenie tych dowodów ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy Skarżąca zapewniła odzysk, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadziła produkty.
Zaskarżona decyzja w przedmiocie określenia dla Strony wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 rok w kwocie: 175 776,00 zł nie spełnia wymogów testu proporcjonalności, co świadczy o naruszeniu przez organ I instancji art. 8 KPA. Regulacją materialnoprawną, na podstawie której wydana została zaskarżona decyzja jest ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1114, z późn. O zm). Jak wynika z uzasadnienia projektu tej ustawy, głównym celem projektowanej regulacji jest uszczelnienie systemu zagospodarowania odpadów opakowaniowych. Na poziomie prawa UE ramy systemu gospodarki odpadami opakowaniowymi określa z kolei dyrektywa opakowaniowa, której głównym celem jest zharmonizowanie krajowych środków dotyczących gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, tak aby zapobiegały negatywnemu wpływowi opakowań i odpadów opakowaniowych na środowisko lub zmniejszały go bez ujemnych konsekwencji dla funkcjonowania rynku wewnętrznego i konkurencji w UE. Osiąganie tych celów powinno następować przez zwiększenie wielokrotnego użytku opakowań oraz recyklingu i innych form odzysku odpadów opakowaniowych, prowadzących do zmniejszenia ilości ostatecznie unieszkodliwianych odpadów.
Kierując się koniecznością realizacji tak określonych celów, ustawodawca określił obowiązek ponoszenia opłaty produktowej w stosunku do przedsiębiorców, w tym organizacji odzysku opakowań, którzy nie wywiążą się z obowiązku określonego w art. 29 ust. 1 projektowanej ustawy. Przepis ten (zgodnie z numeracją funkcjonującą w projekcie ustawy) stanowił, że wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany zapewniać odzysk, w tym recykling, odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z wprowadzonych przez niego do obrotu produktów w opakowaniach, z tym że w przypadku środków niebezpiecznych będących środkami ochrony roślin w opakowaniach, jest on obowiązany zapewniać odzysk, w tym recykling, odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju, zgodnie z klasyfikacją określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, jak odpady opakowaniowe powstałe z wprowadzonych przez niego do obrotu produktów w opakowaniach.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że założone przez ustawodawcę cele, które realizować mają przepisy prawa znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie, dotyczą uszczelnienia systemu zagospodarowania odpadów opakowaniowych i zapobiegania negatywnemu wpływowi opakowań i odpadów opakowaniowych na środowisko, poprzez zwiększenie wielokrotnego użytku opakowań oraz recyklingu i innych form odzysku odpadów opakowaniowych, prowadzących do zmniejszenia ilości ostatecznie unieszkodliwianych odpadów. Jednocześnie celem bezpośrednim obowiązującego obowiązku ponoszenia opłaty produktowej jest zabezpieczenie obowiązków dotyczących zapewnienia odzysku, w tym recyklingu, odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z wprowadzonych przez niego do obrotu produktów w opakowaniach.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że nałożony przez Marszałka Województwa [...] obowiązek w postaci określenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej nie będzie służył realizacji założonych przez prawodawcę celów dotyczących ograniczania negatywnego wpływu opakowań i odpadów opakowaniowych na środowisko oraz zmniejszenia ilości ostatecznie unieszkodliwianych odpadów. Skarżąca konsekwentnie na etapie postępowania kontrolnego, jak również postępowania administracyjnego w I instancji przedstawiała dowody świadczące o wywiązaniu się z określonego w art. 17 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi obowiązku zapewnienia odzysku odpadów opakowaniowych. W tym stanie rzeczy, zastosowany przez Marszałka Województwa [...] środek sankcjonujący w najmniejszym stopniu nie wpłynie już na osiągnięcie celów prawa, co w konsekwencji przesądza, że stosowany w takiej sytuacji art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nie spełnia wymogu przydatności, naruszając tym samym zasadę proporcjonalności.
Występujące w tej sprawie naruszenie przepisów ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi ma charakter wyłącznie formalny, związany z brakiem uzyskania dokumentów DPR. Doprowadzenie do zgodności z prawem w tym zakresie leży to poza sferą możliwości działania Skarżącej, która dołożyła wszelkich starań by przedstawić wszelkie dokumenty, w tym dokumenty poświadczające dokonanie recyklingu w masie i procesie dla odpadów opakowaniowych, które sama zebrała.
Skarżąca podniosła również, że postępowanie w sprawie określenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2015 wszczęte zostało z uwagi na niewykonanie przez Skarżącą zaleceń pokontrolnych, zawartych w skierowanym do Skarżącej piśmie z 22 marca 2018 r. Przedmiotowe zalecenia pokontrolne zostały wydane w związku z przeprowadzoną w spółce w okresie od 12 stycznia 2018 r. do 14 lutego 2018 r. kontrolą doraźną w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w przedmiocie opłaty produktowej za 2015 r. i 2016 r. W treści protokołu z przeprowadzonej kontroli nie zostały sformułowane nieprawidłowości czy naruszenia w kontrolowanym obszarze dotyczącym przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w przedmiocie opłaty produktowej za 2015 r. i 2016 r.
Wskazać zatem należy, że podstawowe dowody, na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja stanowiły: protokół z kontroli zn. [...], oraz zalecenie pokontrolne z dnia 22 marca 2018 r. o tym samym znaku. Kontrola Marszałka Województwa [...] została przeprowadzona w trybie art. 379 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219, z póżn. zm), zgodnie z którym marszałek województwa, starosta oraz wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawują kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w zakresie objętym właściwością tych organów. Jak wynika z dokumentów kontroli, działania podejmowane przez upoważnionych pracowników urzędu marszałkowskiego oparte też były na regulacjach wewnętrznych, określonych w dokumencie pod nazwą: Zasady kontroli podmiotów w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska, stanowiącym załącznik do Zarządzenia Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia 15 kwietnia 2016 r. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z § 15 ust. 2 ww. zasad kontroli, protokół kontroli zawiera opis stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli działalności kontrolowanego, ze wskazaniem na podstawy dokonanych ustaleń zawarte w dowodach kontroli oraz stwierdzone nieprawidłowości, z uwzględnieniem przyczyn ich powstania, zakresu i skutków. Zgodnie natomiast z § 16 ust. 1 zasad kontroli, po zakończeniu kontroli, kontrolujący sporządza projekt zaleceń pokontrolnych, jeżeli stwierdzono nieprawidłowości w działalności kontrolowanego.
Podkreślić jednak należy, że w protokole z przeprowadzonej w spółce nie zostały stwierdzone nieprawidłowości w działaniu kontrolowanego podmiotu. Z tych przyczyn zasadniczy dowód, na którym oparta została zaskarżona decyzja, nie dawał w ocenie Skarżącej podstaw do wydania zalecenia pokontrolnego z dnia 22 marca 2018 r., a konsekwencji brak było także podstaw do wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ - jak podaje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało z uwagi na niewykonanie przez Skarżącego zaleceń pokontrolnych.
Wskazać nadto trzeba, że przepisy prawa materialnego normujące zagadnienia dotyczące kontroli przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska przez organy administracji publicznej działające w systemie samorządu terytorialnego - mowa tu o art. 379 i 380 ustawy - Prawo ochrony środowiska, nie przewidują możliwości wydania przez te organy zalecenia pokontrolnego. W ten sposób organ kontrolny w sposób rażący naruszył określoną w art. 6 KPA (wraz z początkową częścią art. 7) zasadę legalizmu.
Nawet gdyby przyjąć, że protokół z przeprowadzonej kontroli zawierał w swojej treści nieprawidłowości w działaniu Skarżącej, nie przesądza to istnieniu podstawy materialnoprawnej do wydania zalecenia pokontrolnego, ponieważ Zarządzenia Marszałka Województwa [...] Nr [...]\ z dnia 15 kwietnia 2016 r. nie można uznać za źródło prawa powszechnie obowiązującego - jest to bowiem akt kierownictwa wewnętrznego obowiązujący wyłącznie wewnątrz administracji publicznej.
Jednocześnie jednak wskazać też należy, że zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162, z późn. zm.), dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy lub z naruszeniem innych przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym dotyczącym przedsiębiorcy. Tym samym uznać należy, że zalecenie pokontrolne Marszałka Województwa [...] z dnia 22 marca 2018 r. nie może stanowić dowodu w postępowaniu w sprawie określenia dla Skarżącej wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 rok. Dowodem na wydanie zaskarżonej decyzji nie może też być protokół z przeprowadzonej u Skarżącej w okresie od 12 stycznia 2018 r. do 14 lutego 2018 r. kontroli doraźnej, ponieważ w jego treści nie zostały stwierdzone nieprawidłowości.
W tym aspekcie doszło zatem do rażącego naruszenia art 138 § 1 pkt 1 KPA poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy organ drugiej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 KPA winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości, względnie na podstawie art. 138 § 2 uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Ponadto wskazać należy, że prowadząc postępowanie organy dokonały obrazy art. 189f § 1 i 2 KPA, poprzez jego niezastosowanie polegające na zupełnym braku rozważenia, czy w niniejszej sprawie nie powinna znaleźć zastosowanie instytucja prawna odstąpienia. W ocenie Skarżącej przepisy te powinny zostać zastosowane w odniesieniu do decyzji określających wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej, która powinna być traktowana jak administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 189b KPA.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2021 r. znak: [...] nie narusza przepisów prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawą materialnoprawną decyzji był art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. z 2020 r., poz.1114 t.j.), zwanej dalej ustawą. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy wprowadzający produkty w opakowaniach oraz organizacja odzysku opakowań, pomimo ciążącego obowiązku, nie wnieśli opłaty produktowej albo wnieśli opłatę niższą od należnej, marszałek województwa ustala, w drodze decyzji, wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej.
Należy przypomnieć, że według art. 17 ust. 1 ustawy wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany zapewniać odzysk, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadził produkty do obrotu, z uwzględnieniem art. 18.
Wprowadzający produkty w opakowaniach wykonuje obowiązek, o którym mowa w ust. 1, samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań, której zlecił jego wykonanie (ust.2).
Z kolei według art. 17 ust. 7 ustawy zarówno wprowadzający produkty w opakowaniach oraz organizacja odzysku opakowań mogą zlecić wykonanie poszczególnych czynności w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi posiadaczowi odpadów.
Rozliczenie wykonania obowiązku określonego w art. 17 ust. 1 następuje na koniec roku kalendarzowego o czym stanowi art. 34 ust. 1 ustawy. Jeżeli wprowadzający produkty w opakowaniach oraz organizacja odzysku opakowań, nie wykonali tego obowiązku, są obowiązani wnieść opłatę produktową obliczoną oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu oraz poziomu recyklingu dla wszystkich opakowań razem.
Stosownie do treści art. 40 ustawy w sprawach dotyczących opłat produktowych oraz dodatkowych opłat produktowych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa.
Opłata produktowa jest daniną publiczną, która powstaje z mocy prawa i jest obliczana i wpłacana samodzielnie przez zobowiązany do jej uiszczenia podmiot (art. 36 ustawy). Jeżeli podmiot zobowiązany nie uiści opłaty produktowej w prawidłowej wysokości, w terminie do 15 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego opłata dotyczy, powstaje zaległość z tytułu opłaty produktowej, której wysokość ustala w drodze decyzji marszałek województwa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to czy skarżąca wypełniła wynikający z art. 17 ust. 1 ustawy obowiązek i czy miała obowiązek obliczyć i uiścić bez wezwania opłatę produktową za 2015 r., a także czy zachodziła przesłanka do ustalenia wysokości opłaty produktowej w drodze decyzji marszałka województwa.
W ocenie sądu organ ma rację twierdząc, że skarżąca spółka nie wykazała, że wykonała wynikający z art. 17 ust. 1 ustawy obowiązek, a ponieważ nie wykonała obowiązku z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy, dlatego konieczne stało się ustalenie wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 r. w drodze decyzji administracyjnej.
Organ odwoławczy wbrew zarzutom skargi zgromadził wystarczający materiał dowodowy do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i dokonał jego swobodnej, a nie dowolnej oceny. Skarżąca zarzuca organowi, że pominął istotne dla sprawy dowody świadczące, że w 2015 r. zapewniła odzysk, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań, jak opakowania, w których wprowadziła produkty. Organ przywoływanych przez skarżącą dowodów nie pominął, tylko słusznie ocenił, że nie mogą stanowić one dowodu na zrealizowanie przez skarżącą wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy obowiązku dotyczącego 2015 r. Stan faktyczny sprawy ustalony został przez organ w oparciu o protokół kontroli, podpisany przez stronę i niekwestionowany w zakresie zawartych w nim ustaleń faktycznych dotyczących w szczególności masy opakowań z tworzyw sztucznych wprowadzonych na rynek w 2015 r. wraz z produktami, okoliczności przekazywania odpadów o kodzie 15 01 02 uprawnionemu podmiotowi na podstawie kart przekazania odpadów, oświadczeń skarżącej, a także złożonego przez skarżącą sprawozdania o produktach w opakowaniach, opakowaniach, o gospodarowaniu odpadami opakowaniowymi oraz opłacie produktowej za 2015 r. oraz złożonych w trakcie przeprowadzonej kontroli oświadczeń podmiotu, któremu skarżąca przekazywała odpady i recyklera, do którego odpady te zostały przekazane.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na dokonanie niebudzącego wątpliwości ustalenia, że skarżąca nie posiada dokumentów DPR i DPO będących dowodem wskazującym na dokonanie odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych za 2015 r. Okoliczności tej skarżąca nie kwestionuje. Uważa jednak, że może, a organ zobowiązany był wziąć to pod uwagę, wykazać zapewnienie odzysku, w tym recyklingu dla właściwej masy odpadów w 2015 r. innymi dowodami, które organ niesłusznie pominął. Zdaniem skarżącej przedstawione organowi w trakcie kontroli karty odpadów, a także oświadczenia podmiotów, do których trafiły do zagospodarowania odpady od skarżącej, potwierdzające, że zostały poddane przetworzeniu w procesie R3, stanowią wystarczający materiał dowodowy do uznania, że skarżąca zrealizowała wynikający z ustawy obowiązek. W konsekwencji tego nie miała obowiązku obliczać i uiszczać opłaty produktowej za 2015 r. Nie istniały też przesłanki do określenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 r. w drodze decyzji administracyjnej.
Skarżąca nie ma racji, że brak dokumentów DPR i DPO nie ma znaczenia, a okoliczności które miały wykazywać tj. masę odpadów poddanych odzyskowi w tym recyklingowi, potwierdzają inne dowody. Brak dokumentów DPR i DPO nie jest tylko nieznacznym uchybieniem formalnym.
Stosownie do treści art. 8 pkt 1) a i b ustawy dokumentem DPR jest dokument potwierdzający recykling odpadów opakowaniowych, w tym określający masę tych odpadów i sposób ich recyklingu, a dokumentem DPO jest dokument potwierdzający inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych, w tym określający masę tych odpadów i sposób ich odzysku. W konsekwencji przyjęcia takiej legalnej definicji dokumentów, w art. 23 ust. 3 ustawy wprowadzono mechanizm według którego masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi lub innemu niż recykling procesowi odzysku oraz zastosowany proces odzysku i recyklingu ustala się w oparciu odpowiednio o dokument DPR albo dokument DPO.
Oba rodzaje dokumentów mają szczególne znaczenie dla realizacji obowiązków wynikających z ustawy, dotyczących odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. Stanowią wyłączny dowód potwierdzający odzysk, w tym recykling określonej masy odpadów opakowaniowych oraz zastosowany proces odzysku i recyklingu.
Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 707/20 "Przedmiotowy dokument ma zatem charakter sui generis indywidulanego uprawnienia (tj. potwierdzenia poddania recyklingowi określonej masy odpadów w danym roku rozliczeniowym), które jest kluczowe z punktu widzenia oceny wywiązania się przez beneficjenta tego dokumentu z obowiązku recyklingu określonego w art. 17 ust. 1 i 2 u.g.o. Potwierdzeniem tego szczególnego statusu dokumentu DPR jest właśnie powołany wyżej art. 53 ust. 4a u.g.o., który wprowadza instytucją unieważnienia tego dokumentu. Ustawodawca nadał zatem temu dokumentowi charakter zbliżony do aktu administracyjnego. Nawet bowiem dokumenty urzędowe jako takie nie podlegają zbliżonej procedurze "unieważnienia", a tylko ocenie przez pryzmat art. 76 w zw. z art. 80 k.p.a.".
Dokumenty DPR i DPO mają charakter imienny, gdyż wystawiane są przez recyklera (przedsiębiorca prowadzący recykling lub inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych) na rzecz wprowadzającego produkty w opakowaniach lub organizacji odzysku opakowań na ich wniosek, złożony w trybie określonym w art. 23 ustawy. Co istotne, przedsiębiorca prowadzący recykling lub inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych wystawia dokument, o którym mowa w ust. 3, w trzech egzemplarzach, z czego jeden egzemplarz jest przeznaczony dla wystawiającego dokument przedsiębiorcy, drugi egzemplarz - odpowiednio dla wprowadzającego produkty w opakowaniach, organizacji odzysku opakowań, organizacji samorządu gospodarczego, o której mowa w art. 25 ust. 1, albo wnioskodawcy określonego w ust. 5, natomiast trzeci egzemplarz - dla marszałka województwa (art. 23 ust. 9 ustawy). Ważne jest również to, że w przypadku gdy wprowadzający produkty w opakowaniach lub inny uprawniony podmiot zlecą posiadaczowi odpadów przekazanie odpadów opakowaniowych do recyklingu lub innego niż recykling procesu odzysku, wniosek o wystawienie DPR lub DPO, składa w ich imieniu posiadacz odpadów.
Jeżeli więc jak twierdzi skarżąca spółka zleciła ona w 2015 r. posiadaczowi odpadów tj. spółce W. sp. z o.o z siedzibą w Warszawie przekazanie odpadów opakowaniowych do odzysku, w tym recyklingu, w ilości zapewniającej wymagany poziom odzysku i recyklingu, to powinna zadbać, by posiadacz odpadów wystąpił w jej imieniu o wystawienie dokumentów DPR/DPO. Gdyby zaś dokumenty zostały wystawione na rzecz skarżącej, to powinna otrzymać jeden egzemplarz dokumentu, zaś pozostałe dwa egzemplarze powinny być w posiadaniu recyklera i organu (marszałka województwa).
Skoro skarżąca nie posiada ww. dokumentów, nie zostały one też przekazane marszałkowi województwa, oznacza to, że podmiot, który odebrał odpady opakowaniowe od skarżącej nie występował w jej imieniu o wystawienie dokumentów potwierdzających odzysk/recykling. Uprawnione jest domniemanie organu, że dokumenty DPO/DPR, obejmujące masę odpadów opakowaniowych przekazaną przez skarżącą, mogły zostać wystawione przez recyklera na rzecz innych podmiotów wprowadzających produkty w opakowaniach lub organizację odzysku, które w rzeczywistości finansowały recykling tych odpadów. Nieposiadanie przez skarżącą dokumentów DPO i DPR potwierdza, że skarżąca nie zapewniła odzysku i recyklingu odpadów w 2015 r., ponieważ nie finansowała tego procesu (czy jak woli to ująć skarżąca, nie poniosła ona odpowiedzialności organizacyjnej i finansowej w związku z wprowadzeniem produktów w opakowaniach). Organ wyjaśnił, że wystawianie dokumentów DPO/DPR wiąże się z finansowaniem kosztów recyklingu przez wprowadzającego produkty w opakowaniach co może następować przez pobieranie wynagrodzenia za wystawienie dokumentu lub w ramach rozliczenia wartości przekazywanych odpadów. Nie musi być więc tak, że podmiot który przekazał odpady do recyklingu musi płacić za wystawienie dokumentu. Warto zauważyć, że odbiorca odpadów od skarżącej w 2015 r., który przekazał je następnie do recyklera, jak wynika z oświadczenia tego ostatniego podmiotu, przekazał do recyklingu znacznie więcej odpadów, aniżeli wynosiła masa co do której wnioskował o wystawienie dokumentów DPR. Możliwe, że rozliczenie finansowania recyklingu między tymi stronami nastąpiło w taki właśnie sposób, jednak nie dotyczyło to skarżącej spółki. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miały znaczenia faktury dotyczące rozliczeń spółki z którą współpracuje skarżąca i innych podmiotów. Skarżąca nie dopilnowała kwestii realizacji obowiązku zapewnienia wymaganego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych z wprowadzonych do obrotu opakowań, ponieważ swoje zainteresowanie w 2015 r. ograniczyła do przekazywania odpadów uprawnionemu podmiotowi zgodnie z zawartą w 2012 r. umową. W związku z wejściem w życie ustawy nie dokonała zmiany wiążącej strony umowy i nie wprowadziła do niej zlecenia przekazywania odpadów opakowaniowych do recyklingu i występowania w swoim imieniu o wystawienie dokumentów DPO/DPR.
Oznacza to, że skarżąca jako wprowadzający produkty w opakowaniach, który nie wykonał obowiązku określonego w art. 17 ust. 1, miała obowiązek wnieść opłatę produktową za 2015 r. w terminie do 15 marca 2016 r. Obowiązek zapewnienia odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych realizowany jest albo przez osiągnięcie w sposób faktyczny wymaganego poziomu odzysku odpowiednio udokumentowanego (DPR i DPO) albo przez wpłacenie opłaty produktowej.
Opłatę produktową strona miała obowiązek obliczyć i wpłacić samodzielnie. Ponieważ obowiązek wniesienia opłaty produktowej przekształcił się w zaległość z tytułu opłaty produktowej, właściwy organ miał obowiązek ustalić w drodze decyzji jej wysokość. Wbrew zarzutom skargi ustalona w decyzji wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 r. nie spełnia przesłanek administracyjnej kary pieniężnej. Nie znajdował więc do niej zastosowania art. 189f k.p.a., a więc nie było możliwe odstąpienie od wymierzenia tej opłaty. Ustalenie wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej jest konsekwencją niewykonania ustawowego obowiązku wniesienia opłaty jako alternatywy dla niezrealizowania obowiązku zapewnienia recyklingu odpadów opakowaniowych.
Postępowanie w sprawie zostało wszczęte przez organ I instancji na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy w sprawie wydania decyzji określającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej, nie zaś w związku z niewykonaniem zalecenia pokontrolnego. Wyniki przeprowadzonej przez organ kontroli w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w przedmiocie opłaty produktowej za 2015 r. i 2016 r. wykazały, że skarżąca nie posiada dokumentów DPO i DPR, które mogły stanowić podstawę do określenia masy odpadów poddanych odzyskowi, w tym recyklingowi i złożenia sprawozdania dotyczącego także należnej opłaty produktowej.
W ocenie sądu zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Co do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. w związku z pozbawieniem strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ w piśmie z 27 stycznia 2021 r. zaakceptował prośbę o wyznaczenie nowego terminu do zajęcia w sprawie stanowiska i wyznaczył ten termin do dnia 3 lutego 2021 r., a następnie w ostatnim dniu terminu wydał decyzję. Uniemożliwiło to organowi zapoznanie się ze stanowiskiem strony przed wydaniem decyzji. Jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ stanowisko strony zostało tylko uszczegółowione, a wnioski dowodowe dotyczyły dowodów znajdujących się w aktach sprawy lub niekwestionowanych przez organ.
Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.