IV SA/Wa 877/12

IV SA/Wa 877/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Linkowski /sprawozdawca/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Tomasz Wykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II OSK 1596/13 - Wyrok NSA z 2015-01-30
II OZ 179/13 - Postanowienie NSA z 2013-03-14
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
art 147a,ar 299,art 305, art 305a
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2012 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył Gminie K. administracyjną karę pieniężną w wysokości 337.305,00 zł za naruszenie w okresie od 15 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2007r. warunków odprowadzania ścieków z oczyszczalni K. do rowu melioracyjnego, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty W. z dnia [...] stycznia 2007r. znak [...].
Od powyższej decyzji odwołała się Gmina K., wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu wojewódzkiego i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Wskazano, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszył przepisy prawa materialnego. W odwołaniu podniesiono, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska jak również przepisy Ordynacji podatkowej mające zastosowanie przy naliczaniu administracyjnej kary pieniężnej.
W odwołaniu wskazano, że w niniejszej sprawie kara nie powstała ponieważ decyzja ustalająca wysokość kary została doręczona po upływie trzech lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek zapłaty kary.
Dodatkowo wskazano, że próbki do badania ścieków były pobierane prawidłowo oraz, że niezasadnie przyjęto, że laboratorium przeprowadzające badania nie miało stosownych certyfikatów, oraz, że niezależnie od tego czy laboratorium miało stosowne certyfikaty badania przeprowadzono prawidłowo.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2012r, znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji organ centralny wskazał, że w rozpatrywanej sprawie warunki odprowadzania ścieków zostały uregulowane w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją z dnia [...] stycznia 2007r.
Organ podał, że zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, który miał zastosowanie w sprawie, obowiązek zapłaty powstał dopiero po dniu 14 stycznia 2008r. ponieważ dopiero po tym dniu można było dokonać oceny i stwierdzić czy w rocznym okresie biegu pozwolenia doszło do naruszenia jego warunków. Organ wskazał, że skoro obowiązek płatniczy powstał dopiero w 2008 roku to bieg terminu przedawnienia może być liczony dopiero po końcu tego roku. W tej sytuacji doręczenie decyzji organu I instancji w dniu 30 grudnia 2011 r. nastąpiło w ustawowym terminie.
Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska wykazały, że w okresie za który została wymierzona kara, nie wykonano wymaganej ilości pomiarów niektórych wskaźników (surfaktanty niejonowe) a dodatkowo pomiary prowadzone po dniu 29 lipca 2007r. zostały przeprowadzone przez laboratorium niespełniające wymagań o których mowa w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami) - dalej ustawy Poś.
W tej sytuacji organ centralny uznał, że wymierzenie kary było zasadne.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2012r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga Gminy K.
Zaskarżonej decyzji zarzucono, że wydana została z naruszeniem prawa polegającym na nieprzeprowadzeniu w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Strona skarżąca wskazała także na naruszenie art. 281 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska związku z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.
Wskazano, że w niniejszej sprawie kara nie powstała ponieważ decyzja ustalająca wysokość kary została doręczona po upływie trzech lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek zapłaty kary.
Podniesiono, że organ nie wykazał, iż doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji I wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz, 1270 ze zm.), nie jest związany zarzutami i granicami skargi.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie trzeba podkreślić, że orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami) jak też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r, w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 260 poz. 2177).
Sąd nie podziela też argumentów skargi odnośnie nieprawidłowego zastosowania w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, który miał zastosowanie w sprawie, obowiązek zapłaty powstał dopiero po dniu 14 stycznia 2008r. ponieważ dopiero po tym dniu można było dokonać oceny i stwierdzić czy w rocznym okresie biegu pozwolenia wodnoprawnego doszło do naruszenia jego warunków. Organ administracji zasadnie wskazał, że skoro obowiązek płatniczy powstał dopiero w 2008 roku to bieg terminu przedawnienia może być liczony dopiero po końcu tego roku. W tym stanie doręczenie decyzji organu I instancji w dniu 30 grudnia 2011 r. nastąpiło w ustawowym terminie.
Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska wykazały, że w okresie za który została wymierzona kara, nie wykonano wymaganej ilości pomiarów niektórych wskaźników (surfaktanty niejonowe) a dodatkowo pomiary prowadzone po dniu 29 lipca 2007r. zostały przeprowadzone przez laboratorium niespełniające wymagań o których mowa w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami).
W okresie, za który została wymierzona kara, Gminę K. obowiązywały warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty W. z dnia [...] stycznia 2007r.
W pozwoleniu tym nałożono na Gminę obowiązek prowadzenia kontroli jakości wprowadzanych do rowu melioracyjnego ścieków z oczyszczalni (na wylocie do rowu melioracyjnego) raz na miesiąc - 12 próbek w ciągu roku.
Podczas kontroli przeprowadzonej w okresie od 26 lipca 2011 r. do 24 sierpnia 2011 r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stwierdzono, że w badanym okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego kontrolowany podmiot nie wykonał wymaganej liczby badań ścieków jak też zawężono ich zakres.
Część pomiarów została wykonana przez laboratorium, które nie posiadało odpowiedniego certyfikatu systemu zarządzania jakością.
Zgodnie z art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, prowadzący instalację obowiązany był od dnia 29 lipca 2007r.do wykonywania pomiarów wielkości emisji przez laboratorium posiadające certyfikat wdrożonego systemu jakości lub certyfikat akredytacji w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o systemie oceny zgodności w zakresie badań.
Z akt sprawy wynika, co nie zostało skutecznie zakwestionowane przez stronę, że przeprowadzające badania laboratorium nie posiadało certyfikatów, o których mówi art. 147a ustawy prawo ochrony środowiska.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 299 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami), wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Stosownie do treści z art. 305 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a.
Zgodnie natomiast z art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Zgodnie z art. 305a ust 2 Prawa ochrony środowiska w przypadku nie spełnienia warunków prowadzenia pomiarów o których mowa w art. 147 a, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie prowadzący instalację nie spełnił warunków prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a Prawa ochrony środowiska. Stąd zasadne było wymierzenie stosownej kary pieniężnej.
W realiach niniejszej sprawy nie ma przy tym znaczenia, że ukarany podmiot nie zanieczyścił środowiska naturalnego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że nie dołożył należytych starań w celu zapewnienia wykonywania badań jakości ścieków przez laboratorium posiadające odpowiednie certyfikaty i akredytacje. Nie przeprowadzono także odpowiedniej ilości badań.
Za tego typu zaniedbania prawodawca europejski jak też krajowy przewidział stosowne sankcje. Przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie są zdaniem Sądu jednoznaczne i nie dawały organom administracji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, której wysokość ustalona została prawidłowo w oparciu o obowiązujące prawo.
Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami, które wywołałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.