IV SA/WA 876/07

IV SA/Wa 876/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik
Aneta Opyrchał /sprawozdawca/
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2007r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w S. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego 1.uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lutego 2007r. 2.zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] marca 2007r., po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w S., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2007r. wydane z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości przez Dyrektora Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego, którym odmówiono udzielenia informacji o 32 pracownikach samorządowych zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych w wymienionym Zakładzie.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż realizując ciążący na pracodawcy samorządowym obowiązek wynikający z ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 169, poz. 1201) Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w S. skierował do Krajowego Rejestru Karnego zapytania o udzielenie informacji w przedmiocie karalności pracowników samorządowych będących jego urzędnikami. W ocenie Ministra Sprawiedliwości Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w S. dokonując powyższego zapytania występował jako pracodawca mający prawo do uzyskania informacji o osobach na podstawie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 24 maja 2000r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz.U. nr 50, poz. 580, ze zm.) po uiszczeniu stosowej opłaty. Nie podzielił zdania wnioskodawcy, jakoby w sprawie miał zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy, gdyż sprawy związane z zatrudnianiem pracowników oraz ustalaniem uprawnień do zajmowania określonego stanowiska nie mieszczą się w kategorii wykonywanych zadań publicznych przez organy samorządu terytorialnego.
Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2007r. oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] lutego 2007r. Skarżący wskazał, iż jest zakładem budżetowym jednostki samorządu terytorialnego - Gminy Miasta S., realizującym zadania publiczne polegające na gospodarowaniu
komunalnym zasobem mieszkaniowym. Przedmiotowe zadania są realizowane przy pomocy zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych pracowników samorządowych, co bezpodstawnym czyni twierdzenie organu, że jako pracodawca Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w S. nie wykonuje zadań o charakterze publicznym. Twierdzenie to wprowadza niczym nie uzasadniony dualizm w ocenie charakteru strony skarżącej, a nadto pomija fakt, że funkcja pracodawcy jest tylko środkiem niezbędnym do realizacji zadań publicznych. Podstawę zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania opłaty za uzyskanie informacji publicznej o niekaralności pracowników samorządowych stanowi w jej ocenie również art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne. Ponadto pobieranie opłaty na podstawie art. 24 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o KRK, stanowiącej dochód budżetu państwa, pozostaje w sprzeczności z intencjami projektodawców ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych, którzy w uzasadnieniu projektu jednoznacznie stwierdzili, iż ustawa nie spowoduje skutków w sferze ekonomicznej państwa.
Minister Sprawiedliwości - w odpowiedzi na skargę - podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Kierując się powyższą regułą Sąd zdecydował o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego jednakże z przyczyn nie podnoszonych w skardze.
Na wstępie wskazać należy, iż obowiązek wystąpienia z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o pracowniku samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym, nałożony na "pracodawców samorządowych" wynika z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 169, poz. 1201). Zgodnie z dyspozycją powołanej normy "pracodawca samorządowy" zatrudniający osobę będącą w dniu wejścia w życie ustawy pracownikiem samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym jest zobowiązany do wystąpienia w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy -z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o tej osobie.
Z kolei z treści art. 24 ustawy z dnia 24 maja 2000r. o Krajowym Rejestrze Karnym - zwanej dalej: ustawą o KRK (Dz. U. nr 50, poz. 580, ze zm.) wynika, że za wydanie z Rejestru informacji o osobie jest pobierania opłata, która stanowi dochód budżetu państwa. Od uiszczenia opłaty zwolnione są podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 9 i 11 ustawy o KRK, w tym m.in. organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz inne organy wykonujące zadania publiczne, w przypadkach kiedy jest to uzasadnione potrzebą wykonywania nałożonych na nie zadań, określonych w ustawie. Nadto ustawa o Krajowym Rejestrze Karnym w art. 19 ust. 3 określa skutki niespełnienia przez zapytanie lub wniosek wymogów określonych w ust. 1 i 2 tego przepisu. Do wymogów tych nie należy uiszczenie opłaty. Oznacza to, że do skutków nieuiszczenia opłaty należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, do czego upoważnia art. 9 ustawy o KRK. W sytuacji więc, gdy strona postępowania nie dokonała wpłaty należności tytułem opłat, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, działając na podstawie art. 261 § 1 K.p.a., wyznaczy jej termin - nie krótszy niż siedem, a dłuższy niż czternaście dni - do wniesienia tych należności. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone - stosownie do art. 261 § 2 K.p.a. - podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.
Analizując treść art. 24 ustawy o KRK Sąd doszedł do przekonania, że opłata za udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego powinna być uiszczona z góry. Zatem w sytuacji, gdy strona postępowania administracyjnego nie uiściła należnej opłaty, zaś organ uznał że stronie nie przysługiwało zwolnienie ustawowe od uiszczenia opłaty, obowiązkiem organu było wyznaczenie stronie terminu do
uiszczenia opłaty, a po bezskutecznym jego upływie zastosowanie skutku wynikającego z art. 261 § 2 K.p.a. Z akt sprawy nie wynika by organ wystosował do strony skarżącej pismo, w którym wyznaczyłby termin do wniesienia opłaty. Zaś w przypadku jej nieuiszczenia w wyznaczonym terminie zastosował skutek w postaci zwrotu zapytań a nie, jak to uczynił postanowienia o odmowie udzielenia informacji. Zgodnie z art. 23 ustawy o KRK informacja o osobie, sporządzona na podstawie danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze, stanowi zaświadczenie w rozumieniu przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń". Stosownie więc do regulacji działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 219 odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Odmówić wystawienia zaświadczenia można w trzech przypadkach, tj. przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie; w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie; gdy nie można spełnić żądania odnośnie treści zaświadczenia, czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2005r., str. 813).
W tej sytuacji Sąd uznał, iż organ przedstawionym działaniem dopuścił się naruszenia art. 261 § 1 § 2 kpa i zdecydował o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2007r., a także poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] lutego 2007r.
Niezależnie od uchybień jakie legły u podstaw uchylenia postanowień wydanych w sprawie, Sąd podziela pogląd Ministra Sprawiedliwości, iż uzyskanie przez Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej informacji z Krajowego Rejestru Karnego nie jest zwolnione od opłat. Za wydanie z Rejestru informacji o osobie jest pobierania opłata. Zwolnienie od opłaty nie przysługuje pracodawcom w zakresie niezbędnym dla zatrudnienia pracownika, co do którego z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności, korzystania z pełni praw publicznych, a także ustalenia uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej (art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o KRK). Nie można zgodzić się ze skarżącym, iż w jego przypadku ma zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o KRK. Przepis ten dotyczy sytuacji, w której
o udzielenie informacji ubiegają się organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz inne organy wykonujące zadania publiczne, w przypadkach kiedy jest to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na nie zadań, określonych w ustawie. Jak już wyżej wskazano obowiązek uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego nałożony został na pracodawcę samorządowego i takim niewątpliwie - zgodnie z art. 4 w zw. z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001, nr 142, poz. 1593, ze zm.) jest skarżący - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w S. - jako gminna jednostka organizacyjna utworzona w formie zakładu budżetowego. Natomiast ubiegającego się o informację z KRK Dyrektora Zakładu w żadnej mierze nie można zaliczyć do którejś z trzech kategorii podmiotów wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o KRK. Ponadto, nawet gdyby istniała taka możliwość, to i tak byłby zobowiązany do uiszczenia opłaty jako pracodawca.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd zauważył także inne uchybienie natury procesowej, które co prawda nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem nie pozbawiło strony możliwości skorzystania ze środka odwoławczego, jednakże należało na nie zwrócić uwagę celem wyeliminowania w przyszłości. Zgodnie z treścią art. 2 ustawy o KRK rejestr prowadzi wchodzące w skład Ministerstwa Sprawiedliwości "Biuro Informacji Krajowego Rejestru Sądowego". Biurem Informacji kieruje Dyrektor, który powoływany i odwoływany jest przez Ministra Sprawiedliwości (art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o KRK). Zatem Dyrektor nie jest samodzielnym organem administracji, ale częścią Ministerstwa Sprawiedliwości, a to oznacza, że nie wydaje rozstrzygnięć w imieniu własnym lecz w imieniu Ministra Sprawiedliwości. Konsekwencją tego winno być pouczenie strony postępowania o przysługującym jej środku odwoławczym w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 K.p.a.), a nie o możliwości zażalenia.
W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono w pkt 2 na zasadzie art. 200 ww ustawy.