IV SA/Wa 875/07

IV SA/Wa 875/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik
Aneta Opyrchał /sprawozdawca/
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w O. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego 1.uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2007r. 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2007r. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu zażalenia Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w O., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2007r. wydane z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości przez Dyrektora Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego, którym odmówiono udzielenia informacji o 7 pracownikach samorządowych zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych w tym Zakładzie.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że realizując ciążący obowiązek wynikający z ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 169, poz. 1201) Kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w O. skierował zapytania o udzielenie z Krajowego Rejestru Karnego informacji dotyczącej niekaralności pracowników samorządowych będących jego urzędnikami. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, dokonując powyższego zapytania Kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w O. występował jako pracodawca mający prawo do uzyskania informacji o osobach na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym po uiszczeniu stosownej opłaty. Nie ma zastosowanie \J w przedmiotowej sprawie art. 6 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy, ani też art. 163 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, ponieważ sprawy związane z zatrudnianiem pracowników, ustaleniem uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska nie mieszczą się w kategorii wykonywanych zadań publicznych przez organy samorządu terytorialnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w O., żądając uchylenia postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2007r., a także poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] stycznia 2007r. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym.
W uzasadnienie skargi podniesiono, że art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o Krajowym
Rejestrze Karnym dał organom samorządu terytorialnego prawo uzyskania informacji o osobach, których dane osobowe zgromadzone zostały w Rejestrze, jeżeli jest to uzasadnione potrzebą nałożonych na nie zadań publicznych, określonych w ustawie. Przedmiotowy przepis ma również zastosowanie w przypadku sprawdzania czy osoby zatrudnione na stanowiskach urzędniczych w jednostce samorządu terytorialnego nie figurują w Rejestrze Karnym, tym bardziej, gdy chodzi o uzyskanie informacji o osobach zatrudnionych jeszcze przed wejściem w życie znowelizowanej ustawy o pracownikach samorządowych. Zdaniem strony skarżącej jednostki samorządu terytorialnego i ich organy powołane są do wykonywania zadań publicznych (art. 163 Konstytucji) i w związku z tym na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym zawsze są zwolnione od uiszczania opłaty.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Kierując się powyższą regułą Sąd zdecydował o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, jak też postanowienia je poprzedzającego, jednakże z innych względów niż podniesionych w skardze.
Na wstępie wskazać należy, iż obowiązek wystąpienia z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o pracowniku samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym, nałożony na "pracodawców samorządowych" wynika z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych (Dz.U.
nr 169, poz. 1201). Zgodnie z dyspozycją powołanej normy "pracodawca samorządowy" zatrudniający osobę będącą w dniu wejścia w życie ustawy pracownikiem samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym jest zobowiązany do wystąpienia w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy - z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o tej osobie.
Z treści art. 24 ustawy z dnia 24 maja 2000r. o Krajowym Rejestrze Karnym -zwanej dalej: ustawą o KRK (Dz. U. nr 50, poz. 580, ze zm.) wynika, że za wydanie z Rejestru informacji o osobie jest pobierania opłata, która stanowi dochód budżetu państwa. Od uiszczenia opłaty zwolnione są podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 9 i 11 ustawy o KRK, w tym m.in. organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz inne organy wykonujące zadania publiczne, gdy jest to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na nie zadań, określonych w ustawie. Z kolei z art. 9 ustawy o KRK wynika, że do postępowania prowadzonego na podstawie tej ustawy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
W myśl art. 261 § 1 kpa w przypadku, gdy strona postępowania nie dokonała wpłaty należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin - nie krótszy niż siedem, a dłuższy niż czternaście dni - do wniesienia tych należności. Analizując treść art. 24 ustawy o KRK Sąd doszedł do przekonania, że opłata za udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego powinna być uiszczona z góry. Zatem ma tu zastosowanie powołany wyżej przepis art. 261 § 1 kpa, zaś skutki nieuiszczenia opłaty pomimo wystosowanego do strony wezwania należy wywieść z treści art. 261 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od dokonania opłaty zostanie zaniechana. Zwrot podania następuje poprzez wydanie postanowienia w tym przedmiocie. Na postanowienie o zwrocie podania służy zażalenie.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo strony skarżącej z dnia 29 grudnia 2006r. z treści którego wynika, iż skarżący zwracał się już raz z przedmiotowymi zapytaniami, ale zapytania te zwrócono, z "prośbą o uiszczenie opłaty". Wniósł więc ponownie o udzielenie informacji o osobach, bez uiszczenia opłaty. Wówczas organ
- zgodnie z powyższymi wywodami - powinien postąpić stosownie do dyspozycji art. 261 § 1 kpa. Zaś nieuiszczenie opłaty w wyznaczonym terminie powinno skutkować wydaniem przez Ministra Sprawiedliwości postanowienia o zwrocie zapytań a nie, jak to uczynił organ, postanowienia o odmowie udzielenia informacji. Zgodnie z art. 23 ustawy o KRK informacja o osobie, sporządzona na podstawie danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze, stanowi zaświadczenie w rozumieniu przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń". Stosownie więc do regulacji działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 219 odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Odmówić wystawienia zaświadczenia można w trzech przypadkach, tj. przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie; w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie; gdy nie można spełnić żądania odnośnie treści zaświadczenia, czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2005r., str. 813).
W tej sytuacji Sąd uznał, iż organ przedstawionym działaniem dopuścił się naruszenia art. 261 § 1 § 2 kpa i zdecydował o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2007r., a także poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] stycznia 2007r.
Jednocześnie za bezzasadny Sąd uznał zarzut skargi, podzielając tym samym pogląd Ministra Sprawiedliwości, iż uzyskanie przez Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w O. informacji z Krajowego Rejestru Karnego nie jest zwolnione z opłat. Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że w jej przypadku ma zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o KRK. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy o udzielenie informacji ubiegają się organy administracji rządowej, organy samorządu lub inne organy wykonujące zadania publiczne, w przypadku uzasadnionym potrzebą wykonania nałożonych na nie zadań określonych w ustawie. Jak już wyżej wskazano obowiązek uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego nałożony został na pracodawcę samorządowego i takim niewątpliwie -zgodnie z art. 4 w zw. z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001, nr 142, poz. 1593, ze zm.) jest skarżący, jako gminna jednostka organizacyjna. Natomiast ubiegającego się o informację z KRK
Kierownika Zakładu w żadnej mierze nie można zaliczyć do którejś z trzech kategorii podmiotów wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o KRK. Zapytania Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Wodociągowej w O., jako zatrudniającego i zwalniającego pracowników oraz wykonującego w stosunku do nich uprawnienia pracownicze, o udzielenie informacji o osobach niezbędne były właśnie w celu ustalenia uprawnień pracowników Zakładu do dalszego zajmowania określonych stanowisk urzędniczych. Zatem skarżący działający jako pracodawca zobowiązany był do uiszczenia opłaty za wydanie informacji o osobach, stosownie do treści art. 24 ust. 1 ustawy o KRK.
Dodatkowo Sąd wskazuje na uchybienie organu o charakterze procesowym, które co prawda nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, jednakże należy na nie zwrócić uwagę celem wyeliminowania w przyszłości. Zgodnie z treścią art. 2 ustawy o KRK rejestr prowadzi wchodzące w skład Ministerstwa Sprawiedliwości "Biuro Informacji Krajowego Rejestru Sądowego". Biurem Informacji kieruje Dyrektor, który powoływany i odwoływany jest przez Ministra Sprawiedliwości (art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o KRK). Zatem Dyrektor nie jest samodzielnym organem administracji ale częścią Ministerstwa Sprawiedliwości, a to oznacza, że nie ma uprawnienia do wydawania rozstrzygnięć w imieniu własnym lecz wyłącznie w imieniu Ministra Sprawiedliwości. Konsekwencją tego winno być pouczenie strony postępowania o przysługującym jej środku odwoławczym w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 kpa) a nie o możliwości zażalenia. Uchybienie to, jak wyżej wskazano, nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem nie pozbawiło strony możliwości skorzystania ze środka odwoławczego.
W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postanowiono w pkt 2 na zasadzie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.