IV SA/Wa 873/07

IV SA/Wa 873/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący/
Marta Laskowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Straży Miejskiej (...) na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udzielenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego -oddala skargę-
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 marca 2007 r. Minister Sprawiedliwości po rozpoznaniu zażalenia złożonego przez Komendanta Straży Miejskiej (...) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego z dnia (...) stycznia 2007 r. odmawiające wydania informacji z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącej 1737 pracowników Straży Miejskiej (...)
W uzasadnieniu postanowienia z dnia (...) marca 2007 r. Minister Sprawiedliwości przedstawił następujący stan sprawy.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2000 roku Nr 50, poz. 580 ze zm.) prawo do uzyskania informacji o osobach, których dane osobowe zgromadzone zostały w Rejestrze, przysługuje organom samorządu terytorialnego, jeżeli jest to uzasadnione potrzebą nałożonych na nie zadań publicznych, określonych w ustawie. Organy samorządu terytorialnego mogą również, na zasadzie art. 6 ust. 1 pkt 10 powołanej wyżej ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, uzyskać informację w zakresie niezbędnym do zatrudnienia pracownika, co do którego z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności, korzystania z pełni praw publicznych, a także ustalenia uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu postanowienia Minister Sprawiedliwości wskazał, że do Komendanta Straży Miejskiej (...) jako pracodawcy ma bezpośrednio zastosowanie przepis art. 6 ust. 1 pkt 10 powyższej ustawy, zgodnie z którym pracodawcy - także samorządowi - występujący z zapytaniem o pracownika zatrudnionego na stanowisku urzędniczym do Krajowego Rejestru Karnego na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 169, poz. 1201) ponoszą opłatę za udzielenie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego, stosownie do art. 24 ust. 1 cyt. ustawy.
Odnosząc się do zarzutów wskazanych przez Komendanta Straży Miejskiej (...) w zażaleniu, że nie wyznaczono skarżącemu terminu do wniesienia opłaty i przedwcześnie organ wydał postanowienie o odmowie udzielenia informacji z
Krajowego Rejestru Karnego, Minister Sprawiedliwości wskazał, że w piśmie z dnia (...) grudnia 2006 r. Komendant Straży Miejskiej (...) został wezwany w terminie 14 dni do usunięcia braków na zapytaniach, na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 listopada 2003 r. w sprawie udzielania informacji o osobach oraz podmiotach zbiorowych na podstawie danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym (Dz.U. Nr 198, poz.1930 ze zm.).
Zdaniem Ministra Sprawiedliwości ustawodawca zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych zobowiązał - w terminie trzech miesięcy od dnia wejście w życie wskazanej ustawy - pracodawcę samorządowego zatrudniającego osobę będącą w dniu wejścia w życie ustawy pracownikiem samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym do wystąpienia z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o tej osobie.
Zgodnie z wykładnią językową w/w przepisu organ samorządu terytorialnego występuje jako pracodawca samorządowy, zatrudniający osobę będącą w dniu wejścia w życie ustawy pracownikiem samorządowym. Ustawa o Krajowym Rejestrze Karnym w art. 6 ust. 1 pkt 10 nie różnicuje pracodawców i pod względem pobierania opłat za wydanie zaświadczenia traktuje ich jednakowo, a opłata stanowi dochód budżetu państwa. Nie ma zastosowania w niniejszej sprawie art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym ponieważ sprawy związane z zatrudnianiem pracowników, ustalaniem uprawnienia do zajmowanego określonego stanowiska nie mieszczą się w kategorii wykonywanych zadań publicznych przez organy samorządu terytorialnego.
Skargę na powyższe postanowienie Ministra Sprawiedliwości złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik Straży Miejskiej (...). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 24 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 9 i 10 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 listopada 2003 r. w sprawie udzielania informacji o osobach oraz podmiotach zbiorowych na podstawie danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym oraz art. 261 kpa w zw. z art. 9 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Wskazując na tak sformułowany zarzut pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w sprawie zasadności pobierania przez Krajowy Rejestr Karny opłat w związku z obowiązkiem nałożonym na organ samorządu terytorialnego na podstawie art. 2 ustawy o zmianie ustawy o pracownikach
samorządowych pojawiły się rozbieżności interpretacyjne dotyczące zaliczenia bądź nie zaliczenia pracodawców samorządowych do kategorii podmiotów zwolnionych z opłat za wydanie informacji o osobach. Dla poparcia swego stanowiska pełnomocnik skarżącego przytoczył fragment sprawozdania Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych, z którego - zdaniem pełnomocnika skarżącego - w oczywisty sposób wynika, że zamiarem ustawodawcy było zweryfikowanie pod kątem uprzedniej karalności pracowników już zatrudnionych w samorządzie, bez ponoszenia przez samorząd kosztów związanych z nałożonym na pracodawców samorządowych obowiązkiem weryfikacji zatrudnionych urzędników.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art. 134 § 2 ww. ustawy).
Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości z dnia (...) marca 2007 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia (...) stycznia 2006 r. odmawiające
skarżącej Straży Miejskiej (...) wydania informacji z Krajowego Rejestru Karnego o 1737 jej pracownikach z uwagi na nieuiszczenie wymaganej przepisami prawa opłaty nie narusza prawa. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, iż Komendant Straży Miejskiej (...) kierując powyższe zapytania występuje jako organ samorządu terytorialnego i wobec tego na podstawie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 6 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym ( Dz. U. Nr 50 poz. 580 ze zm.) zwolniony jest z obowiązku uiszczenia opłaty za udzielenie informacji o osobie.
Stosownie do treści art. 24 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym za wydanie z Rejestru informacji o osobie pobiera się opłatę stanowiącą dochód budżetu państwa. Od uiszczenia opłaty zwolnione są podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 i 11 w tym m.in. organy samorządu terytorialnego wykonujące zadania publiczne, gdy jest to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na niego zadań, określonych w ustawie. Z ustawowego zwolnienia nie korzystają natomiast pracodawcy, którzy uprawnieni są do uzyskiwania informacji z Rejestru w zakresie niezbędnym dla zatrudnienia pracownika, co do którego z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności, korzystania z pełni praw publicznych, a także ustalenia uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej.
Na wstępie podkreślić należy, iż obowiązek wystąpienia z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o pracowniku samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym nałożony został nie na organy samorządowe lecz na "pracodawców samorządowych". Na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych (Dz.U.06.169.1201) zobowiązano "pracodawcę samorządowego" zatrudniającego osobę będącą w dniu wejścia w życie ustawy pracownikiem samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym do wystąpienia w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy - z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o tej osobie. W ust. 2 powołanego przepisu natomiast postanowiono, iż w przypadku gdy z informacji, o której mowa w ust. 1, wynika, że pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym nie spełnia warunku określonego w art. 3 ust. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, pracodawca niezwłocznie rozwiązuje z takim pracownikiem stosunek pracy za wypowiedzeniem lub odwołuje go ze stanowiska (art. 2 ust. 2 ).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz.U. Nr 123, poz.779 ze zm.) straż jest jednostką organizacyjną gminy, zaś art. 7 ust. 1 wskazuje, że strażą kieruje komendant powoływany i odwoływany przez prezydenta miasta. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 3 w gminach, w których organem wykonawczym jest prezydent miasta (jak w niniejszej sprawie), straż nosi nazwę straż miejska.
W celu zdefiniowania pojęcia "pracodawca samorządowy" odwołać należy się do ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U.01.142.1593 ze zm.). I tak z treści art. 4 w zw. z art. 1 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych wynika, iż "pracodawcą samorządowym" dla pracowników zatrudnionych w urzędzie gminy jest urząd gminy. Jednocześnie zgodnie z art. 4 pkt 4 czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za jednostki, o których mowa w art. 1, zwane dalej "pracodawcami samorządowymi", dokonują - wójt (burmistrz, prezydent miasta). A zatem Komendant Straży Miejskiej (...) występując z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o pracownikach samorządowych zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych wykonywał w imieniu "pracodawcy samorządowego" obowiązki nałożone na "pracodawcę samorządowego" ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych. Uzyskanie zaś informacji z Krajowego Rejestru Karnego przez "pracodawcę samorządowego" niezbędne było w celu ustalenia uprawnienia zatrudnionych pracowników samorządowych do dalszego zajmowania określonych stanowisk urzędniczych. Dlatego też w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, iż z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego zwrócił się organ samorządu terytorialnego wykonujący zadania publiczne oraz że było to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na niego zadań, określonych w ustawie. Nie sposób zdaniem Sądu przyjąć, iż ustawodawca używa zamiennie sformułowań "pracodawca samorządowy" i "organ samorządu terytorialnego".
W świetle powyższego za prawidłowe uznać należy, więc stanowisko Ministra Sprawiedliwości zgodnie z którym "pracodawca samorządowy" występując z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego zobowiązany był stosownie do treści art. 24 ust. 1 do uiszczenia opłaty za wydanie informacji o osobie. Zdaniem Sądu rację ma Minister Sprawiedliwości, iż ustawodawca w art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym nie różnicuje pracodawców i pod względem pobierania opłat traktuje ich jednakowo.
Sąd chciałby zwrócić uwagę na popełnione przez organ w trakcie prowadzonego postępowania uchybienia, którego jednak zdaniem Sądu nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, jednakże ich wskazanie jest niezbędne, by zostały one w przyszłości wyeliminowane.
Postanowienie z dnia (...) stycznia 2007 roku wydane zostało przez Dyrektora Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego. Zgodnie z treścią art. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 roku o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. Nr 50, poz. 580 ze zm.) rejestr prowadzi wchodzące w skład Ministerstwa Sprawiedliwości "Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego". Biurem informacyjnym kieruje dyrektor, którego powołuje i odwołuje Minister Sprawiedliwości. Dyrektor jest organem biura informacyjnego (art. 3 ust.1 i 2 wymienionej wyżej ustawy). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że Dyrektor Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego nie jest samodzielnym organem administracji, tylko częścią Ministerstwa Sprawiedliwości. Dyrektor Biura Informacyjnego nie wydaje więc rozstrzygnięć w imieniu własnym, tylko w imieniu Ministra Sprawiedliwości. To, że rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego wydaje Dyrektor Biura Informacyjnego wynika jedynie z wewnętrznego podziału pracy w Ministerstwie Sprawiedliwości. Konsekwencją tego, że Dyrektor Biura Informacyjnego wydaje rozstrzygnięcia w imieniu Ministra Sprawiedliwości winno być pouczenie strony postępowania o przysługującym jej środku odwoławczym w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie o możliwości wniesienia zażalenia.
Zgodnie z treścią art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Przepis ten na mocy art. 144 kpa ma odpowiednie zastosowanie do wydawanych przez organy administracji postanowień.
Uchybienie polegające na pouczeniu o możliwości wniesienia przez stronę postępowania zażalenia zamiast wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie miało jednak zdaniem Sądu wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż nie pozbawiło strony możliwości skorzystania ze środka odwoławczego.
Za uchybienie uznać również należy wydanie postanowienia o odmowie udzielenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Zgodnie z treścią art. 9 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym do postępowania na podstawie tej ustawy stosuje się
przepisy kpa. Z kolei zgodnie z treścią art. 23 tejże ustawy Informacja o osobie, sporządzona na podstawie danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze stanowi zaświadczenie w rozumieniu przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ustawa o Krajowym Rejestrze Karnym w art. 19 ust. 3 określa skutki niespełnienia przez zapytanie lub wniosek wymogów określonych w ust. 1 i 2 tego przepisu. Do wymogów tych nie należy uiszczenie opłaty. Do skutków nieuiszczenia opłaty należy więc stosować przepisy kpa.
Zgodnie z treścią art. 261 § 1 kpa jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni. Z art. 24 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym wynika, że za wydanie z Rejestru informacji o osobie pobiera się opłatę stanowiącą dochód budżetu państwa. Treść tego przepisu zdaniem Sądu wskazuje, że opłata za udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego powinna być uiszczona z góry. Skutki nieuiszczenia opłaty pomimo wystosowanego do strony wezwania określone zostały w art. 261 § 1 i § 2 kpa. Zgodnie treścią tychże przepisów jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana. Zwrot podania następuje poprzez wydanie postanowienia w tym przedmiocie. Na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie.
Nieuiszczenie przez stronę postępowania opłaty winno więc skutkować wydaniem przez Ministra Sprawiedliwości postanowienia o zwrocie podania, a nie postanowienia o odmowie udzielenia informacji. Uchybienie to zdaniem Sądu również nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skutkiem zwrotu podania jest bowiem także nieuzyskanie przez stronę postępowania informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.