IV SA/WA 856/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania w 2013 roku.
Gmina wniosła skargę na decyzję GIOŚ utrzymującą w mocy karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2013 roku wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania. Gmina zarzucała błędy w obliczeniach, niewłaściwe zastosowanie przepisów oraz omyłki w decyzji. Sąd uznał, że kara została nałożona prawidłowo na podstawie przepisów obowiązujących w 2013 roku, a zarzuty dotyczące błędów obliczeniowych i interpretacji przepisów nie były zasadne. Sąd podkreślił obligatoryjny charakter kary i zasadę "zanieczyszczający płaci".
Gmina zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu na gminę kary pieniężnej w wysokości 44 708 zł. Kara została wymierzona za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania za 2013 rok. Gmina podniosła szereg zarzutów, w tym błędy matematyczne w wyliczeniach kary, niewłaściwe zastosowanie przepisów prawnych, błędy proceduralne oraz omyłki pisarskie w decyzji organu odwoławczego. Sąd administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy obowiązujące w 2013 roku, a zasada "lex retro non agit" została zachowana. Sąd podkreślił, że nałożenie kary pieniężnej w takich przypadkach ma charakter obligatoryjny i wynika z zasady "zanieczyszczający płaci". Wskazał również, że drobne rozbieżności w obliczeniach kary nie stanowiły podstawy do uchylenia decyzji, zwłaszcza gdy pierwotna decyzja była korzystniejsza dla gminy. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Kara powinna być wymierzana na podstawie przepisów obowiązujących w roku, którego dotyczy naruszenie (2013 r.), aby uniknąć naruszenia zasady "lex retro non agit".
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena zachowania podmiotu powinna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą, ponieważ stan prawny i faktyczny został ukształtowany przed wejściem w życie nowych przepisów. Zastosowanie nowych przepisów prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.c.p.g. art. 9z § ust. 2 pkt 2 i ust 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania.
u.c.p.g. art. 9x § ust. 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Sposób obliczania kary pieniężnej jako iloczyn stawki opłaty za niesegregowane odpady komunalne i brakującej masy odpadów.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2012 r. w sprawie poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania poziomu ograniczania masy tych odpadów
Określało poziomy ograniczenia masy odpadów biodegradowalnych do składowania w latach 2012-2020.
u.c.p.g. art. 3c § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek gminy dotyczący ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 9zb § ust. 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
K.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada sankcji względniejszej (zastosowana przez organ odwoławczy).
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności (naruszona wg skarżącej, odrzucona przez sąd).
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej (naruszona wg skarżącej, odrzucona przez sąd).
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów (naruszona wg skarżącej, odrzucona przez sąd).
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji (naruszone wg skarżącej, odrzucone przez sąd).
p.o.ś. art. 290 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Podstawa do określenia stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku.
p.o.ś. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Zasada "zanieczyszczający płaci".
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia składowania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji
Zastąpiło rozporządzenie z 2012 r., ale nie miało zastosowania do stanu faktycznego z 2013 r.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych § § 6
Określa wymagania dla odpadów poddawanych procesom stabilizacji biologicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara pieniężna za nieosiągnięcie poziomu ograniczenia masy odpadów biodegradowalnych kierowanych do składowania jest obligatoryjna. Zasada "lex retro non agit" wymaga stosowania przepisów obowiązujących w roku, którego dotyczy naruszenie. Obowiązek gminy w zakresie ograniczenia masy odpadów biodegradowalnych nie jest znoszony przez pozwolenie zintegrowane wydane dla instalacji przetwarzającej odpady. Zasada "zanieczyszczający płaci" uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Błędy matematyczne w obliczeniach kary pieniężnej. Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawnych. Omyłki pisarskie w decyzji organu odwoławczego. Odpady o kodzie 19 12 12 o frakcji >80 mm nie wymagały biologicznego przetwarzania przed składowaniem. Organ nie rozpoznał sprawy w zakresie prawidłowości zastosowania przepisów i analizy dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
ocena zachowania podmiotu w zakresie osiągnięcia poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w 2013 r. winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą przyjęcie stanowiska o adekwatności przepisów nowego rozporządzenia, które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2018 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit ustawodawca nie zlikwidował, a nawet nie zmienił w żaden sposób zachowania podlegającego administracyjnej karze pieniężnej kara za obiektywne przekroczenie nakładana jest obligatoryjnie podstawową cechą sankcji administracyjnych jest oparcie ich nie na zasadzie winy, lecz na zasadzie bezprawności zasada "zanieczyszczający płaci"
Skład orzekający
Katarzyna Golat
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Łuczaj
sędzia
Agnieszka Wąsikowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady \"lex retro non agit\" w kontekście kar za nieosiągnięcie poziomów ograniczenia odpadów biodegradowalnych oraz obligatoryjny charakter tych kar."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z 2013 roku, choć zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu gospodarki odpadami i kar administracyjnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ochrony środowiska i samorządowców.
“Gmina zapłaci karę za odpady sprzed lat: Sąd potwierdza zasady prawa wstecz.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 856/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-10-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Wąsikowska Jarosław Łuczaj Katarzyna Golat /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III OSK 403/22 - Wyrok NSA z 2023-06-28 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 888 art. 9z, art. 3b, art. 3c, art. 9 ust.3 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka po rozpoznaniu w dniu 11 października 2021 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną przez Gminę [...] (określaną dalej jako Strona, Skarżąca) decyzją z [...] kwietnia 2021 r. znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2017 r., wydaną na podstawie przepisów art. 9z ust. 2 pkt 2 i ust 3, art. 9zb ust. 2, art. 9x ust. 3 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r. poz. 888), dalej "ustawa", wymierzającą Gminie [...], administracyjną karę pieniężną w wysokości 44 708 zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania za 2013 rok, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 25 maja 2012 r. w sprawie poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (Dz. U. poz. 676, dalej: rozporządzenie Ministra Środowiska), w związku z art. 3c ust. 1 pkt 1 ustawy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2021 r. wskazał, że ocena zachowania podmiotu w zakresie osiągnięcia poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w 2013 r. winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą w sytuacji, gdy zachowanie Skarżącego, polegające na nieosiągnięciu wymaganego poziomu nadal podlega karze zgodnie z ustawą. Organ argumentował, że skoro z akt sprawy wynika, że stwierdzone przez organ naruszenie przepisów ustawy dotyczyło 2013 r., to przyjęcie stanowiska o adekwatności przepisów nowego rozporządzenia, które weszły w życie od 1 stycznia 2018 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit. Z dniem 31 grudnia 2017 r. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2012 r. w sprawie poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania poziomu ograniczania masy tych odpadów (Dz. U. z 2012 r., poz. 676), określające poziomy ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r. a poszczególnych latach od 2012 r. do dnia 16 lipca 2020 r. zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia składowania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2412). Organ argumentował, że skoro w rozpoznawanej sprawie stan prawny i faktyczny dotyczący nieosiągnięcia przez Skarżącą wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w 2013 r. został ukształtowany w całości przed wejściem w życie rozporządzenia z 17 grudnia 2017 r., to zastosowanie w sprawie mają przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 25 maja 2012 r. Wprowadzonymi nowelizacjami ustawodawca nie zmodyfikował zachowania podlegającego administracyjnej karze pieniężnej, gdyż było nim i jest nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Podstawa wymierzenia przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej w wyniku nowelizacji została przeniesiona z art. 9z ust. 2 pkt 2 do art. 9z ust. 2 pkt 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2020 r. i następnie z art. 9z ust. 2 pkt 3 do art. 9z ust. 2a pkt 2, obowiązującego od 31 grudnia 2020 r. Zmianie nie uległ również faktyczny sposób obliczania kary pieniężnej, określony w art. 9z ust. 3. W wyniku nowelizacji brzmienie art. 9x ust. 3 przeniesiono wprost do art. 9z ust. 3. Organ II instancji stwierdził, że organ I instancji słusznie ustalił, że strona nie osiągnęła wymaganego poziomu 50% ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Analizując dane zawarte w rocznym sprawozdaniu Burmistrza z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2013 r., sporządzonym przez Gminę Miejską [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska ponownie dokonał przeliczenia osiągniętego poziomu ograniczenia masy odpadów ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania poziomu ograniczania masy tych odpadów za 2013 r. Z przeprowadzonych wyliczeń wynika, że Gmina [...] osiągnęła w 2013 r. poziom ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania równy 114.13 %, natomiast zgodnie z ww. rozporządzeniem maksymalny osiągnięty poziom powinien wynieść 50 %. Organ II instancji dokonał ponownego przeliczenia należnej kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania zgodnie z art. 9x ust. 3 ustawy, jako iloczyn stawki opłaty za zmieszane odpady komunalne i brakującej masy odpadów komunalnych wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Zgodnie z obwieszczeniem w sprawie wysokości stawek jednostkowa stawka opłaty za niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne wynosiła 115.41 zł/Mg. Brakującą masę odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania wymaganą do osiągnięcia poziomo równego 50% obliczono jako różnicę masy odpadów ulegających biodegradacji zebranych ze strumienia odpadów komunalnych z obszaru Gminy [...] w 2013 r. przekazanych do składowania oraz masy odpadów ulegających biodegradacji dozwolonej do składowania w 2013 r. Organ odwoławczy w wyniku dokonania ponownych obliczeń stwierdził, że niewłaściwie ustalono masę odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania brakującą do osiągnięcia wymaganego poziomu ich ograniczenia, co przekłada się na niewłaściwe określenie wymiaru kar. Organ odwoławczy dokonał ponownych obliczeń, z których wynika, iż kara pieniężna za nieosiągnięcie poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania w 2013 r. powinna wynosić 44 729,00 zł, jednak po uwzględnieniu przepisów Ordynacji podatkowej, zastosowaniu zasady lex mitior retro agit oraz zasady sankcji względniejszej z art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: K.p.a.) organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniu Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy "gminy nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości". Samo posiadanie pozwolenia zintegrowanego nie gwarantuje osiągnięcia wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Obowiązek ten ciąży na gminie i to do obowiązków gminy należy zorganizowanie takiego systemu gospodarki odpadami komunalnymi na swoim terenie, aby w oparciu o dostępne w regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych technologie wywiązać się z obowiązku wynikającego z art. 3c ustawy. W myśl art. 9n ustawy obowiązującej w 2013 r. podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, zobowiązane były do sporządzania kwartalnych sprawozdań z realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi. Natomiast w myśl art. 9p ustawy wójt, burmistrz lub prezydenta miasta zobowiązany był do weryfikacji poprawności danych w nim zawartych. Obowiązek sprawozdawczości obowiązywał już w 2012 r. Tym samym strona posiadała informacje o ilości odpadów komunalnych odbieranych z jej terenu oraz o sposobach ich zagospodarowania przez prowadzącego regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych. Mimo obowiązku wynikającego z art. 3 ust. 2 pkt 10 w związku z art. 3c ustawy nie wywiązała się nich. Tym samym argumenty wskazujące, że [...] Sp. z o.o. jako podmiot prowadzący regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych i posiadający stosowne zezwolenia w tym zakresie nie powinien kierować odpadów do składowania nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Natomiast w kwestii odpadów o kodzie 19 12 12 przyjętej do obliczenia osiągniętego poziomu ograniczenia masy odpadów ulegających biodegradacji przekazanych do składowania, organ wyjaśnił, że masę tych odpadów zebraną ze strumienia odpadów komunalnych z obszaru danej gminy i przekazaną do składowania w roku rozliczeniowym oblicza się na podstawie masy zmieszanych odpadów komunalnych przekazanych do składowania w roku rozliczeniowym, z uwzględnieniem współczynnika udziału odpadów ulegających biodegradacji w masie tych odpadów odpowiednio dla miast i wsi, masy selektywnie zebranych odpadów ulegających biodegradacji ze strumienia odpadów komunalnych z obszaru danej gminy w roku rozliczeniowym przekazanych do składowania, z uwzględnieniem udziału odpadów ulegających biodegradacji w masie tych odpadów oraz masy odpadów powstałych po mechaniczno-biologicznym przetworzeniu zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie 19 12 12 nie spełniających wymagań rozporządzenia Ministra Środowiska wydanego na podstawie art. 14 ust. 10 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, ze zm.), przekazanych do składowania z uwzględnieniem współczynnika udziału odpadów ulegających biodegradacji w wysokości 0,52. Odpadami o kodzie 19 12 12 uwzględnianymi w obliczeniach są odpady powstałe po procesie mechaniczno-biologicznego przetworzenia zmieszanych odpadów komunalnych, przekazane do składowania i zawierające frakcję ulegającą biodegradacji o wielkości powyżej 80 mm niepoddaną procesom stabilizacji biologicznej, frakcję ulegającą biodegradacji o wielkości co najmniej 0-80 mm poddaną procesom stabilizacji biologicznej, które nie spełniają wymagań określonych § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska wydanego na podstawie art. 14 ust. 10 ustawy o odpadach. Nie są wliczane do obliczeń masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania odpady wytworzone w procesie biologicznego przetwarzania odpadów o kodzie 19 12 12 spełniające wymagania § 6 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia, które zgodnie z § 5 ust. 1 klasyfikowane są jako odpady o kodzie 19 05 99 (stabilizat). Odpady poddane procesowi biologicznego przetwarzania, które nie spełniają wymagań § 6 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia, nie są uznawane za stabilizat i klasyfikuje się je jako odpady o kodzie 19 12 12. Z uwagi na powyższe, argument dotyczący uwzględnienia odpadów o kodzie 19 12 12 frakcji poniżej 80 mm jako omyłki pisarskiej, co oznacza, że nie powinny być uwzględnione w dziale II i IV rocznego sprawozdania Wójta Gminy [...] uznano za bezprawny, ponieważ faktycznie składowane były odpady o kodzie 19 12 12 o frakcji powyżej 80 mm zawierającą frakcję ulegającą biodegradacji. Organ dodał, że uchwała Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami Województwa [...], zmieniona uchwałą Sejmiku Województwa [...] z [...] listopada 2012 r. Nr [...], były aktami prawa powszechnie obowiązującymi i strona winna ich bezwzględnie przestrzegać. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Gmina [...], zaskarżając decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2021 r. w całości. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 9z ust. 3, w związku z art. 9 z ust. 2a pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego zastosowanie i błędne nałożenie kary pieniężnej; 2. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nałożenie na Gminę [...] kary pieniężnej i braku rozpoznania sprawy w zakresie: a) prawidłowości zastosowania przepisów, na które powoływały się organy I instancji i II instancji m.in.: obwieszczenia Ministra Środowiska z 10 września 2012 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska w 2013 r., Rozporządzenia Ministra Środowiska z 15 maja 2012 r. w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi w zakresie, przyjęcia sprawozdania Wójta Gminy [...] z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2013 rok jako prawidłowo sporządzone; rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (Dz.U. z 2012, poz. 1052) w zakresie łącznego traktowania odpadów z mechaniczno-biologicznego przemarzania zmieszanych odpadów komunalnych; b) analizy treści pozwolenia zintegrowanego, wg którego składowanie odpadów o kodzie 191212 i uziarnieniu >80mm nie wymagało przetwarzania biologicznego, a co za tym idzie nie wymagało spełniania wymagań rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno- biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (Dz.U. 2012 poz. 1052); c) w decyzji z [...] kwietnia 2021 wielokrotnie wskazano, jakoby rozpatrywane odwołanie oraz wydana decyzja dotyczyły innej gminy; 3. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 K.p.a., w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji oraz uzasadnienia prawnego decyzji z dnia [...] kwietnia 2021 r. Decyzja [...] skierowana jest do Gminy wiejskiej [...], w której władzę sprawuje Wójt. Powoływanie się w uzasadnieniu na analizę dokumentów gminy miejskiej [...] powoduje, że nie odnosi się ono do faktycznie rozpatrywanej sprawy. Na podstawie przywołanych argumentów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podniosła, że przedstawione na stronach 6-9 decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2021 r. wyliczenia zawierają błędy matematyczne, które prowadzą do błędnego ustalenia wysokości ponownie przeliczanej kary. Kolejno wynik działania wnosi 604,33, a nie jak wskazano w decyzji 604,30. Dalej wynik działania dla wskaźnika OUBr wynosi 302,16, a nie jak wskazano w decyzji 302,15. Podstawiając zatem prawidłowe wartości do kolejnych wzorów wartość MOUBR wynosi 387.56. a nie jak wskazano 387, 57. Stąd wysokość kary wyliczona na stronie 9 powinna wynosić 44 728, 30 zł, a nie jak wskazano w decyzji 44 729,45 zł. Według Gminy [...] rozpatrywana sprawa jest wynikiem błędnie wypełnionego sprawozdania Wójta Gminy [...] z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi złożonego do Marszałka Województwa [...] i WIOŚ za 2013 r.pismem [...] z [...] marca 2014. Biorąc pod uwagę obowiązujące wówczas rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2001 r., Nr 112 poz. 1206) słuszne jest wnioskowanie, e odpady z grupy 19 nie mogły zostać odebrane z obszaru gminy, bowiem przywołany katalog odpadów w §1 jednoznacznie wskazuje, że grupa 19 dotyczy odpadów z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych. Biorąc pod uwagę przywołany przypis 3) ze wzoru sprawozdania, także nie znajduje on odniesienia do rzeczywistej sytuacji związanej z odpadami z gminy [...], bowiem na mocy uchwały Sejmiku Województwa [...] w spawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami Województwa [...], [...] Sp. z o.o. była regionalną instalacją do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK), czyli nie prowadziła sortowania odpadów w sortowniach, o których mowa w przywołanym przypisie nr 3). Zatem wskazana w sprawozdaniu masa nie powinna się tam znaleźć. W związku z powyższym organy weryfikując powinny wezwać gminę do sporządzenia korekty . Dalej Skarżąca argumentowała, że zarówno [...]WIOŚ, jak i GIOŚ oparli swoje argumenty o masę 1325.62 Mg odpadów o kodzie 191212, powstałych w mechanicznej części przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych 200301. Natomiast organy [...]WIOŚ oraz GIOŚ w sposób nieuprawniony stwierdzają i wymierzają karę gminie, która w ocenie organów miała sprawować nadzór nad działającym zgodnie z wydaną decyzją (pozwolenie zintegrowane) podmiotem, z którego usług zmuszona została korzystać od lipca 2013 r. poprzez ustalenie przez sejmik wojewódzki takiego podziału na regiony gospodarki odpadami, w których [...] było jedyną instalacją o statusie RIPOK, do której gmina [...] należąca do regionu [...] mogła przekazać zmieszane odpady komunalne. Zatem odpady o kodzie 191212 > 80mm nie musiały być w 2013 roku poddawane stabilizacji biologicznej przed unieszkodliwianiem w procesie D5. Gmina wskazała, że zaskarżona decyzja nie powołuje podstawy prawnej i nie zawiera uzasadnienia prawnego. Uzasadnienie faktyczne nie przemawia jakoby było sporządzone indywidualnie dla sprawy. Region [...] województwa [...] posiadał jedną instalację o statusie RIPOK, czyli wszystkie należące do niego gminy poddawały przetwarzaniu odpady w tej samej technologii. Skroro instalacja nie przetwarza osobno odpadów względem gmin, a jedynie względem kodów odpadów do niej dostarczanych, to przedstawiane uzyski masowe do dalszego zagospodarowania są proporcjonalne do całkowitej masy dostarczonej z terenu gminy. Organ administracji publicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: I. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 190) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019, poz. 2325 – zwanej dalej "P.p.s.a."). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. II. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r., wymierzającą na podstawie art. 9z ust. 2 pkt 2 i ust 3, art. 9zb ust. 2, art. 9x ust. 3 powołanej uprzednio ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1289), zwanej dalej "u.c.p.g." administracyjną karę pieniężną w wysokości 44 708.00 zł, za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 3c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, tj. ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania do wysokości 50 % w 2013 r., o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2012 r. w sprawie poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania masy tych odpadów (Dz. U. z 2012 r., poz. 676). III. Odnosząc się w pierwszej kolejności do podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobligowany był do rozpatrzenia odwołania Strony w trybie przepisów dotychczasowych, bowiem ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017, poz. 935) wprowadziła zmiany w dotychczas obowiązującym K.p.a. Na mocy art. 16 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym "do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1. w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a - 96n ustawy zmienianej. Z dniem 31 grudnia 2017 r. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2012 r. w sprawie poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania poziomu ograniczania masy tych odpadów (Dz. U. z 2012 r., poz. 676), określające poziomy ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r. a poszczególnych latach od 2012 r. do dnia 16 lipca 2020 r. zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia składowania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2412). Aktualnie obowiązujące rozporządzenie wskazuje wyłącznie poziomy ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, które gmina jest obowiązana osiągnąć w latach 2017-2020. Zgodnie natomiast z § 4 tego rozporządzenia "traci moc rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2012 r. w sprawie poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania poziomu ograniczania masy tych odpadów (Dz. U. poz. 676)". Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych, przy braku przepisów przejściowych może polegać na przyjęciu jednej z dwóch zasad. Po pierwsze - zasady bezpośredniego działania nowego prawa, po drugie - zasady dalszego obowiązywania starego prawa - zasada tempus regit actum. Za przyjęciem każdej z wymienionych zasad przemawiają określone argumenty. W rozpoznawanej sprawie ocena zachowania podmiotu w zakresie osiągnięcia poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w 2013 r. winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą w sytuacji, gdy zachowanie skarżącego polegające na nieosiągnięciu wymaganego poziomu nadal podlega karze zgodnie z u.c.p.g. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1354/11 stwierdził, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami - trwają. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji, jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe, czego nie uczynił odnośnie regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. Z akt sprawy wynika, że taka sytuacja nie nastąpiła w rozpatrywanej sprawie, gdyż stwierdzone przez organ naruszenie przepisów ustawy dotyczyło 2013 r. Przyjęcie więc stanowiska, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy nowego rozporządzenia, które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2018 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit, tj. podstawowej zasady państwa prawa, którą można wyprowadzić z art. 2 Konstytucji RP. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie stan prawny i faktyczny dotyczący nieosiągnięcia przez Gminę wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w 2013 r. został ukształtowany w całości przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2017 r. zastosowanie w sprawie mają przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2012 r. Wyjaśnienia wymaga, że ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1579), wprowadziła zmiany w dotychczas obowiązującej ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zmieniając brzmienie art. 9z, tj. przepisu materialnego, na podstawie którego wymierzane były dotychczas administracyjne kary pieniężne w przypadku stwierdzenia naruszeń dotyczących nieosiągnięcia przez gminę wymaganego poziomu, o którym mowa w art. 3b i 3c ustawy, poprzez zmianę jego brzmienia z "gmina, która nie wykonuje obowiązku, o który m mowa u art. 3b lub art. 3c - podlega karze pieniężnej obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) recyklingu, przy gotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami: 2) ograniczenia odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania" na "gmina, która nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 3b lub art. 3c - podlega karze pieniężnej obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych, z wyłączeniem innych niż —- niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne; 2) recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku inny mi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne; 3) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania". Następnie ustawą z dnia 17 grudnia 2020 r., o zmienne ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2361) w ust. 2 wprowadzenie do wyliczenia i pkt 1 otrzymały brzmienie: "Gmina, która nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 3aa - podlega karze pieniężnej obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) "przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych:", w pkt 2 średnik zastąpiono kropką i uchylono pkt 3 b) po ust. 2 dodano ust. 2a w brzmieniu: 2a. Gmina, która nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 3b lub art. 3c - podlega karze pieniężnej obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Przedmiotowymi nowelizacjami ustawodawca nie zlikwidował, a nawet nie zmienił w żaden sposób zachowania podlegającego administracyjnej karze pieniężnej objętego niniejszym postępowaniem, gdyż było nim i jest nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Modyfikacja ograniczała się jedynie do usytuowania zachowania podlegającego administracyjnej karze pieniężnej. Reasumując, podstawa wymierzenia przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej w wyniku przedmiotowych nowelizacji została przeniesiona w ustawie z art. 9z ust. 2 pkt 2 do art. 9z ust. 2 pkt 3 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2020 r. i następnie z art. 9z ust. 2 pkt 3 do art. 9z ust. 2a pkt 2, obowiązującym od dnia 31 grudnia 2020 r. Zmianie nie uległ również faktyczny sposób obliczania przedmiotowej kary pieniężnej, określony w art. 9z ust. 3 który przed nowelizacją przepisów brzmiał następująco: "karę pieniężną, o której /nowa w ust. 2. oblicza się w sposób określony w art. 9x ust. 3" Zgodnie natomiast z art. 9x ust 3: "karę pieniężną, o której mowa u ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania". W wyniku nowelizacji brzmienie art. 9x ust. 3 przeniesiono wprost do art. 9z ust. 3: "karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania". Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ administracyjny pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania decyzji. Organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Stosowanie wykładni in dubio pro cive ma w tym przypadku znaczenie podwójne, z jednej strony wynika z nakazu stosowania - przy orzekaniu po wejściu w życie przepisów nowej ustawy, w razie braku odmiennych postanowień nowej ustawy (ustawy zmieniającej) - nowych przepisów, pod warunkiem zapewnienia procedury umożliwiającej zainteresowanym ochronę ich praw, a z drugiej strony, z uwagi na charakter opłat za brak sieci, z nakazu stosowania - w razie braku odmiennych postanowień - przepisów obowiązujących w dacie orzekania, jeśli są one korzystniejsze dla podmiotów zobowiązanych do ich uiszczania IV. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym sprawy, Gmina nie osiągnęła wymaganych prawem poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania wobec wymaganych 50% ograniczenia masy. Powyższe stanowiło dla WIOŚ podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary, o której mowa w przytoczonym wyżej art. 9z ust. 2 pkt 2 ustawy. Niewykazanie przez Gminę, że wywiązała się z obowiązków ograniczenia ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania stanowi podstawę do obligatoryjnego nałożenia kary administracyjnej za niezrealizowanie zadań związanych z gospodarką odpadami komunalnymi w trybie art. 9z ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2987/17, dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Stanowisko o obligatoryjności nałożenia kary ugruntowane jest w orzecznictwie (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia: 8 lutego 2021 r., IV SA/Wa 1683/20, 27 stycznia 2021 r., IV SA/Wa 1939/20, 26 stycznia 2021 r., IV SA/Wa 1939/20, 9 października 2021 r., IV SA/Wa 1226/20, CBOSA). Pogląd, iż organ orzekający nie ma możliwości uznaniowego rozstrzygnięcia tego zagadnienia, a decyzja w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9z ust. 2 ustawy ma charakter związany wspiera literalna wykładnia przepisów, bowiem ustawodawca stanowi wyraźnie, że "gmina podlega karze pieniężnej". Karę pieniężną oblicza się w sposób określony w art. 9x ust. 3 ustawy. Przesądza to o nietrafności zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ przepisów art. 7 i art. 8 K.p.a. Skoro żaden przepis nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary, czy też miarkowania jej wysokości, to wszelkie inne okoliczności, w tym odnoszące się do sytuacji majątkowej gminy nie mogą być przez organ brane pod uwagę przy ustalaniu jej wysokości (art. 9zc ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z wyroków podkreślił, że kary są wymierzane bez względu na przyczynę przekroczenia dopuszczalnych norm (zob. wyrok NSA w Warszawie z 6 stycznia 1987 r., sygn. IV SA 667/86, LEX nr 9911). Nadto podkreślenia wymaga, że podstawową cechą sankcji administracyjnych jest oparcie ich nie na zasadzie winy, lecz na zasadzie bezprawności, a więc na samym obiektywnym fakcie naruszenia prawa. Ponadto wysokość kar administracyjnych jest ściśle określona w przepisach prawa, które nie pozostawiają organom administracji wymierzającym te kary uznania co do ich wysokości w konkretnym przypadku. Organ nie miał więc prawnych możliwości miarkowania wysokości kar w zależności od okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r., II OSK 842/16, CBOSA). NSA w wyroku z dnia 29 maja 2018 r., II OSK 2987/17 wskazał, że organ wymierzający karę z reguły nie może kształtować jej wysokości według własnej oceny stopnia szkodliwości danego działania. Wymierzona Gminie w niniejszej sprawie administracyjna kara pieniężna odgrywa przede wszystkim rolę prewencyjną. Przesłanką wymierzenia kary administracyjnej jest bezprawne zachowanie danego podmiotu (przekroczenie dopuszczalnych określonych norm), natomiast zachowanie to nie musi prowadzić do degradacji środowiska lub wyrządzenia w nim szkody, nie jest też wymagane stwierdzenie winy (zob. wyrok NSA w Warszawie z 6 stycznia 1987 r., sygn. IV SA 667/86, LEX nr 9911, wyrok NSA z 29 maja 2018 r. II OSK 2978/18, CBOSA). Przedstawione w skardze argumenty mogą stanowić jedynie postulaty legislacyjne dotyczące ewentualnej modyfikacji przepisów prawa będących podstawa jej nałożenia, jednakże na gruncie niniejszego postępowania nie są one skuteczne w zakresie odnalezienia podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Organy bowiem zastosowały w sposób prawidłowy do przepisy prawa i wymierzyły karę pieniężną zgodnie z ich treścią. Ponadto wysokość kar administracyjnych jest ściśle określona w przepisach prawa, które nie pozostawiają organom administracji wymierzającym te kary uznania co do ich wysokości w konkretnym przypadku. Organ nie miał więc prawnych możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, ani też możliwości miarkowania wysokości tej kary w zależności od okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 842/16, dostępny na wskazanej wyżej stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych). Powyższa wykładnia koresponduje z wynikami wykładni celowościowej. Sąd wskazuje również, że wymierzenie Gminie kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązku, o którym mowa w art. 3c powołanej ustawy, a mianowicie za nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania jest konsekwencją obowiązywania w prawie ochrony środowiska zasady "zanieczyszczający płaci", uregulowanej w art. 7 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 1219). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia. W piśmiennictwie wskazano, że "zasada zanieczyszczający płaci oparta jest na koncepcji odpowiedzialności sprawczej" (zob. A. Lipiński, Z problematyki zasady "zanieczyszczający płaci", [w:] H. Lisicka (red.), Prawo ochrony środowiska i prawo karne, Wrocław 2008, s. 145). Jest to odpowiedzialność za sam skutek. Obowiązek poniesienia kosztów usunięcia zanieczyszczeń ma mieć charakter powszechny i powinien obciążać każdego, kto korzysta ze środowiska, bez względu na to, czy jest to korzystanie zgodne z prawem, czy nie (zob. A. Lipiński, tamże). Kary pieniężne w postępowaniu z odpadami komunalnymi spełniają przede wszystkim funkcję bodźcową. Mają one zachęcać gminę do podejmowania takich środków zaradczych, które zredukują zanieczyszczenie spowodowane nieosiągnięciem wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania przy wykorzystaniu najtańszych metod działania. Funkcja ta ma skłaniać również gminę do ponoszenia kosztów, które przypadają na gminę w ramach wspólnie podejmowanych działań na rzecz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Jednym z podstawowych celów nowego systemu gospodarki odpadami komunalnymi zgodnych z treścią zasady "zanieczyszczający płaci" jest osiągnięcie odpowiednich poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych na składowiska. Wymierzona w tej sprawie kara pieniężna za niewykonywanie obowiązku, o którym mowa w art. 3c ustawy, a mianowicie za nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, jest sankcją za niewykonanie przez gminę obowiązku prawnego. Efekty wykładni językowej i celowościowej są zatem tożsame. Ustalenie wysokości tej kary jest wynikiem działania arytmetycznego (por. np. wyrok NSA 29 maja 2018 r., II OSK 2987/17, CBOSA). W kwestii niewłaściwie naliczonej wysokości kary pieniężnej wskazać należy, że rozbieżności wynikają z odmiennego sposobu zaokrąglania liczb po przecinku. Różnica w wysokości kary pieniężnej naliczona przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, a Skarżącą wynosi 1,15 (słownie: jeden złoty 15/100). W związku z przesłankami przywołanymi w pkt III niniejszego uzasadnienia organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 44 708.00 zł wymierzoną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Prawidłowo zatem GIOŚ ustalił, że w niniejszej sprawie organ I instancji błędnie ustalił wysokość należnej kary, jednak z uwagi na to, że wysokość ta jest korzystniejsza dla Gminy, prawidłowo została ona utrzymana w mocy. V. W rocznym sprawozdaniu z realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi, własnoręcznym podpisem potwierdzono wiarygodność danych w nim zawartych. Oznacza to, że organy kontrolne przyjmują treść sprawozdań jako wiarygodne, bowiem sprawozdanie takie stanowi dokument urzędowy. W świetle treści art. 76 § 1 K.p.a., sprawozdanie to korzysta ze szczególnej mocy dowodowej tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta ono z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, a jego obalenie wymaga przeciwdowodu. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić, jednakże z możliwości tej nie skorzystała. Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nietrafne. Wyliczenie wysokości kary pieniężnej, dokonane przez organ, jest wynikiem działania arytmetycznego, które organ w sposób przejrzysty przedstawił w uzasadnieniu inkryminowanej decyzji. Skoro organ uwzględnił w tym działaniu arytmetycznym dane przewidziane w przepisach prawa, właściwie interpretowanych – wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącą została prawidłowo obliczona, a zarzuty naruszenia prawa materialnego Sąd uznał za nietrafne. W konsekwencji nie można podzielić zarzutu nieustalenia właściwego stanu faktycznego sprawy i naruszenia powołanych w skardze przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podobnie WSA we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 440/16, CBOSA zwrócił uwagę, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada obowiązki sprawozdawcze na wszystkie podmioty biorące udział w systemie gospodarki odpadami komunalnymi. VI. Odnośnie do przedstawionego przez Skarżącą stanowiska, że odpady o kodzie 19 12 12 o frakcji >80 mm powstałe w mechanicznej części instalacji mechaniczno-biologicznego przemarzania przed składowaniem nie musiały spełniać wymagań określonych w § 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1052), na podstawie którego [...] Sp. z. o.o. uzyskała decyzję pozwolenie zintegrowane. W treści tego pozwolenia określone zostały warunki przetwarzania odpadów i obligatoryjnie wskazano, że odpady o kodzie 19 12 12 o frakcji do 80 mm wymagają biologicznego przetwarzania. Dla odpadów: o kodzie 19 12 12 i frakcji >80 mm dopuszczono przemarzanie biologiczne, jednakże nie było ono obowiązkowe. Ponadto w pozwoleniu dotyczącym eksploatacji składowiska, na którym składowane było odpady po mechanicznym przetworzeniu zmieszanych odpadów komunalnych nie określało parametrów dla odpadów o kodzie 19 12 12 i frakcji >80 mm. Nie jest trafna argumentacja Skarżącej, że skoro organ wydający pozwolenie nie określił wymagań, to nie posiadała ona uprawnień do ingerowania w działania podmiotu prowadzącego działalność w oparciu o pozwolenie zintegrowane, a zatem nie podlega karze. Po pierwsze bowiem wymogi ustawowe oraz wynikające z rozporządzenia nałożone na Gminę nie są znoszone przez pozwolenie zintegrowane wydane dla innego podmiotu, po drugie – jak wyżej wspomniano – kara za obiektywne przekroczenie nakładana jest obligatoryjnie. VII. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyłożył Skarżącej stan prawny, o który oparł wydanie zaskarżonej decyzji (strona 5 i 6 tej decyzji). Nadmienić należy, że ustawodawca nie zlikwidował obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych, ani kary za jego niezrealizowanie, co także zostało wskazane, z dochowaniem art. 107 K.p.a., w związku z czym zarzuty Skarżącej są niezasadne. VIII. W kwestii przywołania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji: Gminy Miejskiej [...] i sprawozdania Burmistrza Gminy [...], wyjaśnić należy, że są to oczywiste omyłki pisarskie. W sentencji zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo określił podmiot, na który została nałożona administracyjna kara pieniężna, wskazując jego nazwę i adres siedziby. Zasadne jest twierdzeniem, że zapisy te w sposób nie budzący wątpliwości, określają jakiej gminy dotyczy rozpatrywana sprawa, a oczywiste omyłki pisarskie w żaden sposób nie wpływają na rozstrzygnięcie. IX. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 513/19, że zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej nie może być interpretowana w oparciu o subiektywne odczucia uczestników postępowania. Organy administracji publicznej, zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 K.p.a., winny bowiem działać na podstawie przepisów prawa i w oparciu o zgromadzone dowody, nie zaś w oparciu o przekonanie stron postępowania o istnieniu nieprawidłowości. X. W świetle wszystkich powyższych rozważań, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI