IV SA/WA 845/05

IV SA/Wa 845/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-09-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Opyrchał /sprawozdawca/
Jakub Linkowski
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Sygn. powiązane
I OSK 120/06 - Wyrok NSA z 2006-11-23
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Asesor WSA Jakub Linkowski Sędziowie Asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.) Protokolant Artur Dral po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przejęcia nieruchomości ziemskiej na podstawie dekretu o reformie rolnej - skargę oddala -
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania H. S., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002r. odmawiającą stwierdzenia, że część nieruchomości zapisanej w Księdze hipotecznej pod nazwą "D." położonej w obrębie C. i aktualnie oznaczonej na mapie ewidencyjnej jako działki numer [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha, na której znajdował się zespół pałacowo-parkowy, nie podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r., nr 3, poz. 13 ze zm.) i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż stosownie do przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, na cele reformy rolnej przechodziły nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych. Nieruchomości spełniające warunki określone w cytowanym wyżej przepisie przechodziły na własność Państwa w całości i bez odszkodowania, z mocy samego prawa z dniem 13 września 1944r., to jest z dniem wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Dekret nie tylko nie przewidywał wydania decyzji administracyjnych o przejęciu nieruchomości ziemskich, ale i nie zawierał regulacji przesądzających o trybie rozstrzygania sporów dotyczących nacjonalizacji tych dóbr. W wąskim zakresie jedynie w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej został określony tryb postępowania w przypadku rozstrzygania sporów obejmujących nieruchomości o jakich mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. W myśl § 5 i § 6 cytowanego wyżej rozporządzenia, jedynie spory dotyczące nieruchomości stanowiących użytki rolne poddane zostały postępowaniu administracyjnemu. Paragraf § 5 rozporządzenia odnosił tryb postępowania administracyjnego tylko do nieruchomości wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, a więc do użytków rolnych. W powołaniu na te przepisy strona mogła i może nadal ubiegać się w postępowaniu administracyjnym o uznanie, że określona nieruchomość ziemska z uwagi na areał gruntów nie przekraczający wielkości określonych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu jest wyłączona spod jego działania.
Organ wskazał, iż analiza przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944r. wskazuje, że zasadniczym celem reformy rolnej było stworzenie nowych i powiększenie istniejących gospodarstw rolnych. Nie był to jednak jedyny cel reformy rolnej, o czym świadczą punkty d i e art. 1 ust. 2. W przepisach tych wyraźnie mówi się o zarezerwowaniu odpowiednich terenów dla szkół a także pod rozbudowę miast, kolonii mieszkaniowych, ogródków działkowych oraz terenów na potrzeby wojskowe, komunikacji publicznej i melioracji. Ponadto przejęciu podlegały nie tylko nieruchomości o charakterze rolniczym, na co wskazuje art. 15 dekretu o reformie rolnej, w myśl którego część przejętych gruntów mogła być wyłączona
z podziału na gospodarstwa rolne, między innymi w celu rozbudowy miast i innych ważnych zadań użyteczności publicznej. Stosownie do przepisów art. 6 dekretu z dnia 6 września 1944r. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych obejmował niezwłocznie zarząd państwowy nad nieruchomościami ziemskimi, wymienionymi w art. 2 wraz z budynkami i całym inwentarzem żywym i martwym oraz znajdującymi się na tych nieruchomościach przedsiębiorstwami przemysłu rolnego. W artykule szóstym mowa jest o zabudowaniach ogólnie, a więc także o zabudowaniach mieszkalnych, do których zalicza się również dwory, zamki i pałace. Żaden natomiast przepis nie wskazuje, aby obiekty takie jak zamki, zespoły dworsko-parkowe czy też pałacowo-parkowe podlegały wyłączeniu spod działania przepisów art. 2 ust. 1 lit. e, jeżeli wchodziły w skład majątku ziemskiego o powierzchni ogólnej powyżej 100 ha lub powyżej 50 ha użytków rolnych.
Reasumując organ stwierdził, że Wojewoda [...] nie mógł orzekać czy zespół pałacowo-parkowy w C. wchodzący w skład majątku ziemskiego o powierzchni ogólnej [...] ha podlegał (czy też nie podlegał) pod działanie przepisów dekretu. Przepisy omawianego rozporządzenia nie dawały podstawy do takiego orzekania. Zatem wniosek H. S., w którym żąda stwierdzenia, że zespół pałacowo-parkowy położony na nieruchomości o pow. [...] ha nie podpadał pod działanie dekretu, jest żądaniem rozstrzygnięcia sporu o prawa rzeczowe do wskazanej we wniosku nieruchomości a zatem sporem cywilnym. Zgodnie z art. 2 § 2 i 3 K.p.a do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne. Paragraf 5 rozporządzenia wykonawczego w sprawie wykonania dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej odsyła na drogę postępowania administracyjnego jedynie takie spory, których przedmiotem była wielkość przejętego na rzecz Skarbu Państwa majątku. Brak jest natomiast podstaw do stosowania tego przepisu do rozstrzygania czy dana nieruchomość z uwagi na swój charakter nie jest nieruchomością ziemską i nie stanowi jej części składowej. Dochodzenie roszczeń z tytułu prawa własności do tych nieruchomości, które nie miały charakteru nieruchomości ziemskich, a które w powołaniu na uregulowania dekretu zostały faktycznie przejęte przez państwo, możliwe jest na właściwej dla nich drodze procesu cywilnego przed sądem powszechnym. Organ w tej materii powołał się stanowisko zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 6 marca 1998r., sygn. akt III CKN 393/97, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyrokach: z dnia 10 listopada 2004r., sygn. akt IV SA/Wa 250/04, 10 grudnia 2004r. sygn. akt IV SA/Wa 17/04, 15 grudnia 2004r., sygn. akt IV SA/Wa 353/04, wydanych w analogicznych sprawach.
H. S. w skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2005r. wniosła o uchylenie wymienionej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Decyzji zarzuciła naruszenie mające wpływ na wynik sprawy:
1) prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania powołanego dekretu PKWN poprzez błędne uznanie, iż przepis ten nie stanowi podstawy do orzekania czy dana nieruchomość z uwagi na swój charakter nie jest nieruchomością ziemską, tym samym odmowę orzeczenia, iż objęta wnioskiem nieruchomość "D." nie podpada pod działanie tego przepisu;
2) przepisów postępowania, to jest art. 7, 8, 77 § 1 K.p.a. poprzez bezpodstawne pominięcie zebranego w sprawie materiału dowodowego, który w sposób oczywisty dowodzi, iż mienie objęte wnioskiem nie ma
charakteru ziemskiego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która
przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Zdaniem skarżącej wykładnia przepisów dekretu PKWN i rozporządzenia wykonawczego dokonana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest błędna. W pierwszej kolejności podniosła, iż dekret PKWN nie regulował co do zasady trybu rozstrzygania sporów dotyczących przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa, z wyłączeniem jednak szczególnego trybu określonego w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa w sprawie wykonania dekretu PKWN, który przewidywał możliwość orzekania w trybie administracyjnym w sprawach, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. l pkt e dekretu. W powołaniu na ten przepis możliwe jest orzekanie o "nie podpadaniu" nieruchomości pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 pkt e dekretu także w chwili obecnej. Przedmiotem orzeczenia w powyższym trybie jest ustalenie czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 pkt e dekretu PKWN, a zatem ustalenie, czy w odniesieniu do objętej wnioskiem nieruchomości spełnione zostały przesłanki jej nacjonalizacji określone w tym przepisie. Przesłankami tymi są "ziemskość nieruchomości" oraz przekroczenie określonych areałów powierzchniowych. Oznacza to, że w pierwszej kolejności organ winien zatem ustalić czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską, gdyż tylko takich expresis verbis dotyczy cały przepis art. 2 ust. 1 dekretu PKWN, następnie stwierdzić, czy nieruchomość ta wypełnia areały powierzchniowe, o których mowa w pkt e tego przepisu. Zdaniem skarżącej przepis § 5 tego rozporządzenia nie oddaje pod orzekanie wojewódzkich urzędów ziemskich wyłącznie kwestii formalnej, czy dana nieruchomość przekracza areały określone w art. 2 ust. 1 pkt e dekretu PKWN, jak przyjął organ administracji, lecz przedmiotem orzekania czyni kwestię bardziej ogólną i merytoryczną, to jest czy dana nieruchomość podpada pod działanie tego przepisu, co wymusza dodatkowo przeprowadzenie postępowania i dokonanie przez organ administracji oceny czy nieruchomość ta ma charakter ziemski.
Nadto, skarżąca podniosła, iż poza oczywistymi argumentami wynikającymi z przytoczonej powyżej wykładni językowej cytowanych przepisów, wprowadzenie możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego, które jak wskazano powyżej w procesie nacjonalizacji miało charakter wyjątku, wyłącznie dla potrzeb ustalenia obszaru nieruchomości byłoby bezcelowe, gdyż obszar, ten ustalano już w samych spisach objętych przez Skarb Państwa nieruchomości wraz z inwentarzem sporządzanych na podstawi art. 7 dekretu PKWN. Jeżeli zatem zdecydowano się uczynić wyjątek polegający na możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego z wszelkimi przewidzianymi w nim wymogami formalnymi i możliwością wnoszenia odwołań, to z pewnością wyjątek ten dotyczyć miał kwestii jaką jest właśnie to czy dana nieruchomość jest "ziemska". Żaden z przepisów dekretu PKWN i wydanego na jego podstawie rozporządzenia nie wskazywał, że dworki, pałace, zamki itp. nie stanowiły nieruchomości ziemskich, ani też w ogóle nie zawierały definicji nieruchomości ziemskiej. Tym bardziej uzasadniony jest pogląd, iż właśnie dla ustalenia czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską, gdyż tylko taka mogła podpadać pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, przewidziany został tryb postępowania administracyjnego wynikający z § 5 rozporządzenia.
Powołując się na dotychczasowe orzecznictwo, w którym podkreśla się, że na cele rolne dekret PKWN były przeznaczane wyłącznie nieruchomości lub ich części, które mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, to przy orzekaniu o podpadanie konkretnego mienia pod działanie dekretu niezbędne jest: "dokonanie oceny możliwości wyłączenia spod jego działania tych części nieruchomości, które nie są funkcjonalnie związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego" (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22.08.2000r., IV SA 2582/98; z dnia 28 grudnia 1994r., II SA 250/94, II SA 251/94, ONSA 1996/1 poz. 22; wyrok SN z 6 marca 1998r., III CKN 393/97, OSP 1998, nr 10, poz. 171). W powyższej zgodnej linii decyzyjnej organów administracyjnych i sądów różnych instancji dotyczącej orzekania na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o podpadaniu nieruchomości pod przepisy dekretu dopuszczalne jest uznawania dworów, zespołów pałacowych, zamkowych i parkowych za niezwiązane funkcjonalnie z produkcją rolną i nie podlegające przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie § 5 rozporządzenia wykonawczego do dekretu PKWN.
Skarżąca odnosząc się do kwestii charakteru prawnego żądania o stwierdzenie, że nieruchomość nie podpadała pod działanie dekretu PKWN podniosła, iż niewątpliwie w sporze dotyczącym tego roszczenia chodzi o to, czy strona miała prawo własności do nieruchomości i czy je na skutek przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej utraciła, czy też nie. Spór ten jest zatem rzeczywiście zasadniczo sporem o prawa rzeczowe do wskazanej we wniosku nieruchomości, a zatem sporem o prawo prywatne, podlegającym co do zasady w myśl art. 2 Kpc rozstrzygnięciu przez sądy powszechne. Niemniej jednak w odniesieniu do rozstrzygania o podpadaniu nieruchomości pod działania przepisów dekretu PKWN na mocy przepisu szczególnego, którym jest § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 1 marca 1945r. spór taki został jednak przekazany władzom ziemskim do rozpoznania w trybie administracyjnym (art. 2 § 3 Kpc). Nie jest zatem prawdą, iż w sprawach o rozstrzyganie praw rzeczowych do nieruchomości ziemskich przejętych na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN droga administracyjna nie jest dopuszczalna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty i stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna, albowiem decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2005r. nie narusza prawa.
Nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województwa poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni przeznaczone zostały na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Na własność Skarbu Państwa przechodziły bezzwłocznie i przewłaszczenie ich następowało z mocy prawa, z chwilą wejścia w życie tego dekretu, to jest z dniem 13 września 1944r. Zarówno w samym dekrecie jak i w przepisach wykonawczych nie ma uregulowań, które uzależniałyby przejście na własność Skarbu Państwa wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu nieruchomości ziemskich, od wydania aktów stosowania prawa o charakterze konstytutywnym. Brak jest również uregulowań, które odraczałaby skutek przejścia na własność Skarbu Państwa tych nieruchomości ziemskich w czasie. Dekret z datą jego wejścia w życie, w zakresie nieruchomości ziemskich wymienionych w jego art. 2 ust. 1lit. e wywoływał skutki rzeczowe w zakresie przejścia na własność Państwa tych nieruchomości ex lege. Zaistnienie skutków rzeczowych tego uregulowania w postaci przejścia majątków ziemskich na własność państwa nie było uzależnione ani od wystawienia zaświadczenia wojewódzkiego urzędu ziemskiego stwierdzającego, że nieruchomość jest przeznaczona na cele reformy rolnej, ani od dokonania na jego podstawie wpisu w księdze wieczystej na zasadach określonych w art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz.U. nr 39, poz. 233 ze zm.).
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. - będące przepisem wykonawczym do dekretu PKWN - w § 6 przewidywało dopuszczalność złożenia przez osobę zainteresowaną wniosku o uznanie, że nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Wniosek ów w myśl § 5 tegoż rozporządzenia był rozpoznawany w postępowaniu administracyjnym i rozstrzygnięcie o tym czy nieruchomość podpada pod działanie dekretu zapadało w formie decyzji administracyjnej, od której przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia. Samo złożenie wniosku przewidzianego w § 6 omawianego rozporządzenia nie zawieszało skutku w postaci przejścia na własność Skarbu Państwa nieruchomości, jak też nie stanowiło przeszkody ani w wystawieniu zaświadczenia stwierdzającego, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej, ani dokonania na jego podstawie odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej. Dopiero wydanie ostatecznej decyzji stwierdzającej, że nieruchomość ziemska nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu powodowało skutki rzeczowe, wobec Skarbu Państwa i stanowiło podstawę do wykreślenia Skarbu Państwa z księgi wieczystej, o ile został wpisany.
Zgodnie z § 5 omawianego rozporządzenia na wniosek strony organ administracji mógł orzec o tym czy "dana nieruchomość" podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, który statuował przejście na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich, przyjmując jako kryterium tego przejścia wielkość jej areału, w tym wielkość użytków rolnych. Wprawdzie w § 5 rozporządzenia jest mowa o orzekaniu "w sprawach czy dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e" dekretu, co mogłoby sugerować, że przepis ten dopuszcza również rozstrzyganie o tym czy określona część majątku ziemskiego nie podpada pod działanie dekretu, z uwagi na swój charakter, czy społeczno gospodarcze przeznaczenie, to jednak zestawienie treści tego uregulowania z § 6 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że decyzja przewidziana w § 5 może dotyczyć wyłącznie podpadania pod działanie dekretu nieruchomości ziemskiej w odniesieniu do powierzchni gruntów, jaki ona obejmuje.
Pierwszy z wymienionych przepisów nakłada na stronę, składającą wniosek wszczynający postępowanie, obowiązek przedłożenia dowodów stwierdzających dokładny obszar nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, z czego jednoznacznie wynika, że przedmiotem postępowania może być wyłącznie orzeczenie o tym czy nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 pkt e dekretu PKWN z uwagi na wielkość powierzchni gruntów składających się na ten majątek ziemski. Omawiany § 6 posługuje się również określeniem "dana nieruchomość, jakie zawiera § 5 rozporządzenia, jednak zestawienie treści obu tych uregulowań i odniesienie ich do treści art. 2 ust 1 lit. e dekretu prowadzi do wniosku, że sformułowanie "dana nieruchomość" oznacza nieruchomość ziemską objętą wnioskiem o stwierdzenie, że nie podpada ona pod działanie dekretu z uwagi na jej areał gruntów.
Kierując się taką wykładnią omawianych przepisów skład orzekający w rozpoznawanej sprawie przyjął odmiennie niż czyniło to w przeważającej mierze dotychczasowe orzecznictwo, że przewidziana w § 5 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1marca 1945r. decyzja może wyłącznie rozstrzygać o tym czy nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust.1 lit. e dekretu z uwagi na wielkość jej areału, w tym użytków rolnych, a nie jak twierdzi skarżąca również ze względu na charakter nieruchomości ("jej ziemskość").
Złożony w rozpoznanej sprawie wniosek o ustalenie, że część nieruchomości zapisanej w Księdze hipotecznej pod nazwą "D.", o pow. [...] ha, na której znajdował się zespół pałacowo - parkowy, nie wchodziła w skład majątku ziemskiego podlegającego działaniu dekretu o reformie rolnej i nie mogła być przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów tego dekretu jest żądaniem rozstrzygnięcia sporu o prawa rzeczowe do wskazanej we wniosku nieruchomości, a zatem sporu cywilnego, co potwierdza sama skarżąca. Zgodnie z art. 2 § 1 i 3 K.p.c. do rozpoznawania spraw cywilnych powołane sądy powszechne o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych lub Sądu Najwyższego, a także jeżeli przepisy szczególne nie przekazują ich do właściwości innych organów.
Drogę postępowania administracyjnego dla rozstrzygania o prawach rzeczowych (własności) przewidziano - o czym była mowa wyżej w § 5 rozporządzenia - do nieruchomość ziemskich w zakresie objęcia ich działaniem art. 2 ust 1 lit. e dekretu z uwagi na wielkość powierzchni majątku ziemskiego. Zatem, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do stosowania tego przepisu do rozstrzygania o innych sporach dotyczących praw rzeczowych, w tym do ustalania, że dana nieruchomość z uwagi na swój charakter nie jest nieruchomością ziemską i nie stanowi jej części składowej. Nie oznacza to, że w ogóle jest wyłączone dochodzenie roszczeń z tytułu prawa własności do tych części nieruchomości, które nie miały charakteru nieruchomości ziemskich, a które w powołaniu na uregulowania dekretu zostały faktycznie przejęte przez państwo, bowiem ani dekret, ani wydane na jego postawie przepisy wykonawcze, nie wykluczyły dochodzenia tych roszczeń o charakterze cywilnych na właściwej dla nich drodze to jest w postępowania przed sądem powszechnym, na przykład w powództwie o uzgodnienie treści wpisu w księdze wieczystej lub windykacyjnym.
Sąd nie podziela twierdzenia skarżącej - w którym wskazuje - iż gdyby zgodzić się ze stanowiskiem organu, znajdującym odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji - na bezcelowość prowadzenia postępowań administracyjnych, których przedmiotem mogły być wyłącznie kwestie ustalenia obszaru nieruchomości ziemskich, z uwagi na fakt, że obszar ten ustalano już w samych spisach objętych przez Skarb Państwa nieruchomości wraz z inwentarzem, sporządzanych na podstawie art. 7 dekretu PKWN (skreślonego przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 8.07.1946r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonywania dekretu o reformie rolnej z dniem 2 sierpnia 1946r. (Dz.U. nr 34, poz. 215) - właśnie mając na względzie treść omawianych paragrafów rozporządzenia wykonawczego i art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, których uregulowania wskazują, iż obszar nieruchomości ziemskich nie był kwestią tak oczywistą, a zarazem zupełnie bezsporną.
Mając na względzie powyższe Sąd nie ocenił zasadności zarzutów zawartych w skardze, a odnoszących się do kwestii podlegania pod działanie dekretu części nieruchomości zwanej "D.", objętej wnioskiem skarżącej. Kwestia ta, wobec przyjęcia, że żądanie skarżącej nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie.
W tym stanie rzeczy, uznając iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.