IV SA/Wa 842/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-06-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
ochrona gruntów rolnychwyłączenie z produkcji rolnejpróchnica glebowakoszty wyłączeniainteres stronyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneSKOWSA

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki J. S.A. na postanowienie SKO utrzymujące w mocy opinię Burmistrza o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, uznając, że nałożony warunek zdjęcia i przewiezienia próchnicy nie narusza prawa.

Spółka J. S.A. wnioskowała o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, a Burmistrz wydał opinię pozytywną pod warunkiem zdjęcia warstwy próchniczej. Spółka odwołała się, twierdząc, że koszt zdjęcia i przewiezienia gleby jest zbyt wysoki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że warunek ten jest zgodny z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a ewentualne koszty nie mogą być kwestionowane na tym etapie postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J. S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia (...) stycznia 2008 r. Pozytywnie opiniowano wniosek spółki o wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, pod warunkiem zdjęcia i przewiezienia warstwy próchniczej gleby. Spółka zarzuciła, że nałożony warunek generuje wysokie koszty (ok. 1.000.000 zł) i narusza jej słuszny interes, kwestionując obowiązek bezpłatnego przekazania gleby gminie. Organ odwoławczy wskazał na art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który dopuszcza nałożenie takiego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że opinia wójta nie jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie główne, a obowiązek zdjęcia i wykorzystania próchnicy jest zgodny z przepisami. Sąd zaznaczył również, że ewentualne kwestionowanie kosztów związanych z wywiezieniem ziemi powinno nastąpić w postępowaniu ostatecznej decyzji o wyłączeniu gruntów, a nie na etapie opiniowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nałożenie takiego obowiązku jest zgodne z art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a ewentualne kwestionowanie kosztów powinno nastąpić w postępowaniu ostatecznej decyzji o wyłączeniu gruntów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dopuszcza nałożenie obowiązku zdjęcia i wykorzystania próchniczej warstwy gleby. Podkreślono, że opinia wójta nie jest wiążąca, a ewentualne wysokie koszty nie mogą być podstawą do uchylenia postanowienia na tym etapie, gdyż ostateczna decyzja o wyłączeniu gruntów będzie podejmowana później.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.o.g.r.l. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Dopuszcza nałożenie obowiązku zdjęcia oraz wykorzystania na cele poprawy wartości użytkowej gruntów próchniczej warstwy gleby z gruntów rolnych klas I-IV oraz z torfowisk w decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje współdziałanie organów, w tym wydawanie opinii przez inne organy.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd w przypadku oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zdjęcia i przewiezienia próchnicy jest zgodny z art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Opinia wójta nie jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie główne. Ewentualne wysokie koszty związane z wywiezieniem ziemi nie mogą być podstawą do uchylenia postanowienia na etapie opiniowania, lecz powinny być podnoszone w postępowaniu ostatecznej decyzji o wyłączeniu gruntów.

Odrzucone argumenty

Nałożony warunek zdjęcia i przewiezienia próchnicy generuje dotkliwie wysokie obciążenia finansowe dla spółki (ok. 1.000.000 zł). Obowiązek wywiezienia ziemi i oddania jej za darmo na rzecz gminy narusza słuszny interes strony. Skarżąca wskazała, że gleba mogłaby zostać przeznaczona na poprawę wartości użytkowej własnych gruntów spółki.

Godne uwagi sformułowania

opinie jest najluźniejszą formą współdziałania organu co oznacza, że organ prowadzący postępowanie główne nie jest nią związany. Podmiot występujący o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej nie może nadto zakładać, że proces ów nie będzie wiązał się z koniecznością poniesienia określonych, nawet stosunkowo wysokich, kosztów.

Skład orzekający

Jakub Linkowski

przewodniczący

Małgorzata Miron

sprawozdawca

Marta Laskowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zdjęcia i wykorzystania próchniczej warstwy gleby przy wyłączaniu gruntów z produkcji rolnej oraz kwestia wiążącego charakteru opinii organu w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączania gruntów rolnych i nałożenia obowiązku zdjęcia próchnicy. Interpretacja art. 106 kpa w kontekście opinii organu może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony gruntów rolnych i potencjalnych kosztów związanych z ich wyłączeniem, co może być interesujące dla branży nieruchomości i rolnictwa.

Wyłączenie gruntów rolnych: Czy wysokie koszty zdjęcia próchnicy mogą zablokować inwestycję?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 842/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Linkowski /przewodniczący/
Małgorzata Miron /sprawozdawca/
Marta Laskowska
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1995 nr 16 poz 78
art. 14 ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. S.A. z siedzibą w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej - oddala skargę -
Uzasadnienie
Sygnatura akt IVSA/Wa 842/08
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia (...) marca 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia (...) stycznia 2008r. pozytywnie opiniujące wniosek rzeczonej Spółki o wyłączenie gruntów stanowiących część działek o nr ew. (...) i (...) z obr. P. z produkcji rolniczej pod warunkiem, że warstwa próchniczej gleby zostanie zdjęta i przewieziona w wyznaczone miejsca na terenie gminy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2008r. Burmistrz Miasta i Gminy O. pozytywnie zaopiniował wniosek J. S.A. o wyłączenie gruntów stanowiących część działek o nr ew. (...) i (...) z obr. P. z produkcji rolniczej pod warunkiem, że warstwa próchniczej gleby zostanie zdjęta i przewieziona w wyznaczone miejsca na terenie gminy.
J. S.A złożyła zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że z przeprowadzonych przez Spółkę obliczeń dotyczących realizacji w/w warunku wynika, że koszty wyniosą ok. 1000000 zł. W związku z powyższym warunek zawarty w postanowieniu nakłada na spółkę dotkliwie wysokie obciążenia finansowe.
Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego zażalenia organ administracji wskazał na treść art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004r. nr 121 poz. 1266 z późn. zm.), zgodnie z którym w razie wyłączenia gruntów z produkcji w decyzji o wyłączeniu, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 można - po zasięgnięciu opinii wójta, nałożyć obowiązek zdjęcia oraz wykorzystania na cele poprawy wartości użytkowej gruntów próchniczej warstwy gleby z gruntów rolnych klas I, II, IIla, III, III, IVa i IV oraz z torfowisk. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że organ I instancji uznając, że wyłączenie gruntów stanowiących część działek nr (...) i (...) z produkcji rolniczej jest możliwe, pod warunkiem że warstwa próchniczej gleby zostanie zdjęta i
przewieziona w wyznaczone miejsce na terenie gminy wykroczył poza granice uprawnień nadanych mu przez obowiązujące przepisy oraz uznania administracyjnego.
Podmiot występujący o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej nie może nadto zakładać, że proces ów nie będzie wiązał się z koniecznością poniesienia określonych, nawet stosunkowo wysokich, kosztów. Jeżeli w jego przekonaniu koszty związane z takim wyłączeniem są zbyt duże może zeń zrezygnować. Jedynie na marginesie podkreślić należy, że opinia organu I instancji nie ma charakteru wiążącego dla organu właściwego w sprawie przedmiotowego wyłączenia. To do owego organu będzie należało ostateczne rozstrzygnięcie czy takie wyłączenie możliwe będzie jedynie pod warunkiem odpowiedniego zabezpieczenia warstwy próchniczej gleby czy też nie będzie ono konieczne.
J. S.A w Z. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2008r. wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 7 kpa poprzez nieuzwzględnienie interesu strony postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO, iż podmiot występujący o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej nie może zakładać, że proces nie będzie się wiązał z koniecznością poniesienia określonych, nawet stosunkowo wysokich kosztów. Wprawdzie ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazuje, że w decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej można nałożyć obowiązek zdjęcia i wykorzystania na cele poprawy wartości użytkowej gruntów próchniczej warstwy gleby, jednakże ustawodawca nie wskazał, których konkretnie gruntów wartość użytkowa ma być poprawiona. Nałożenie na Spółkę obowiązku przewiezienia zdjętej gleby w wyznaczone miejsce na terenie gminy narusza słuszny interes strony.
Ponieważ ustawa nie przenosi ex lege własności uzyskanych mas ziemnych na Gminę lub jakichkolwiek innych podmiot to skarżący, jako właściciel mas ziemnych, może w pierwszej kolejności przeznaczyć zdjętą glebę na poprawę wartości użytkowej własnych gruntów znajdujących się w posiadaniu spółki. Po zakończeniu budowy teren będzie wymagał zagospodarowania, w tym również stworzenia terenów zielonych.
A zatem obowiązek wywiezienia ziemi i oddania jej za darmo na rzecz gminy a następnie konieczność zakupu mas ziemi na potrzeby osiedla mieszkaniowego naraża spółkę na dotkliwe obciążenia finansowe.
Jednocześnie skarżąca Spółka wskazała, że nie neguje obowiązku zdjęcia części gleby próchniczej jednakże zgodnie ze słusznym interesem strony gleba ta może zostać w pierwszej kolejności przeznaczona na poprawę wartości użytkowej gruntów Spółki a dopiero w drugiej kolejności w razie braku interesu faktycznego strony gleba ta mogłaby zostać przewieziona we wskazane przez Burmistrza miejsce składowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymano argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej także: P.p.s.a.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym skutkować jego uchyleniem.
Rozstrzygnięcie będące przedmiotem skargi zostało wydane na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004r. nr 121 poz. 1266 z późn. zm.), zgodnie z którym w razie wyłączenia gruntów z produkcji w decyzji o wyłączeniu, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 można – po zasięgnięciu opinii wójta - nałożyć obowiązek zdjęcia oraz wykorzystania na cele poprawy wartości użytkowej gruntów próchniczej warstwy gleby z gruntów rolnych klas I, II, IIla, III, III, IVa i IV oraz z torfowisk. Przepis ten nakłada na organ wydający decyzję o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej obowiązek współdziałania z innymi organami, w tym wypadku wójta gminy. Obowiązek taki uregulowany został w art. 106 kpa.
A zatem, czego nie kwestionuje skarżący w skardze - wójt miał prawo a wręcz obowiązek przed wydaniem decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej zaopiniować wniosek inwestora w omawianym zakresie. Opinia organu została wydana na podstawie art. 106 kpa. Przepis odnosi się do wszystkich sytuacji, w których wydanie decyzji głównej musi być poprzedzone stanowiskiem innego organu. Stanowisko to może być wyrażone w bardzo równych formach przy czym jedynie przykładowo ustawodawca wskazuje na wyrażenie opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 26 listopada 1999r. w sprawie IVSA 1512/98 (LEX nr 48178), w którym Sąd ten wskazuje, że opinia jest najluźniejszą formą współdziałania organu co oznacza, że organ prowadzący postępowanie główne nie jest nią związany.
Z taką sytuacją mamy również do czynienia w niniejszej sprawie. Wójt - czego nie kwestionuje skarżący, miał ustawowy obowiązek współdziałania ze Starostą w wydaniu decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Co więcej - jak zauważył też skarżący w uzasadnieniu skargi - w opinii tej mógł on zawrzeć warunek dotyczący zdjęcia i wykorzystania na cele poprawy wartości użytkowej gruntów próchniczej warstwy gleby.
Z uzasadnienia skargi wynika, że jedyną okolicznością kwestionowaną przez Spółkę jest obowiązek wywiezienia zdjętej ziemi i oddania jej za darmo na rzecz Gminy. Tymczasem - zakładając nawet słuszność tego zarzutu nie może on być - w ocenie Sądu - podnoszony w niniejszym postępowaniu. Obowiązek, który kwestionuje skarżąca może być wszak nałożony ostatecznie dopiero w decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. A zatem w tym właśnie postępowaniu należy podnosić zarzut naruszenia art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony.
I wreszcie nawet gdyby przyjąć, że zaskarżona opinia ma charakter wiążący dla organu prowadzącego postępowanie głównie to i tak zarzut zawarty w skardze nie mógłby odnieść pożądanego przez skarżącego skutku.
Należy wszak zwrócić uwagę, że Burmistrz Miasta i Gminy O. a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie wskazało w opinii, że zdjęta warstwa próchnicza ziemi ma być wywieziona w inne miejsce niż nieruchomość stanowiąca własność skarżącego. Zaskarżone postanowienie wskazuje jedynie, że warstwa ta ma być zdjęta i przewieziona w wyznaczone miejsce (nie wskazuje - jakie).
Reasumując - zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, Sąd badając legalność postanowienia nie stwierdził również naruszenia prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji a zatem skarga podlegała oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI