IV SA/WA 806/07

IV SA/Wa 806/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik. /sprawozdawca/
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6166  Łowiectwo
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego i daniela 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy poprzedzającej ją decyzji Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2006r. nr (...) w zakresie nie udzielenia zgody na chów i hodowlę daniela (Dama dama) do celów eksportu (...); 2. uchyla zaskarżoną decyzję w pozostałej części ; 3. uchyla decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2006r. nr (...) części w jakiej uchyla ona decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2006r ; 4. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., pismem z dnia (...) grudnia 2005 r., zwróciła się do Ministra Środowiska z wnioskiem o wyrażenie, na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. — Prawo łowieckie, zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego i daniela do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń oraz eksportu zwierzyny żywej.
W dniu (...) lutego 2006r. Minister Środowiska wydał decyzję znak (...) odmawiającą wyrażenia zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego i daniela do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń i eksportu zwierzyny żywej, uzasadniając to tym, że wnioskodawca nie przedstawił przekonujących argumentów, które przemawiałyby za odstąpieniem od generalnego zakazu chowu i hodowli zamkniętej zwierząt łownych, wynikającego z art. 16 ust. 1 Prawa łowieckiego.
A. Sp. z o.o., pismem z dnia (...) marca 2006 r. znak (...), zwróciła się do Ministra Środowiska z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Środowiska, decyzją z dnia (...) maja 2006 r. znak (...), uchylił ww. decyzję z dnia (...) lutego 2006 r. w części dotyczącej odmowy udzielenia zgody na chów i hodowlę daniela (Dama dama) do celów eksportu zwierzyny żywej, w pozostałej zaś części decyzję utrzymał w mocy. Uchylenie decyzji w części związane było z tym, że wnioskodawca posiadał wcześniej wydaną decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) sierpnia 2000 r. znak (...) wyrażającą mu zgodę na chów i hodowlę zamkniętą daniela do celów eksportu zwierzyny żywej.
A. Sp. z o.o. złożyła za pośrednictwem Ministra Środowiska skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na jego decyzję, a Sąd w wyroku z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt IV S.A./Wa 1497/06 uchylił zaskarżoną decyzję w części, jakiej utrzymano nią w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2006 r., zobowiązując Ministra Środowiska do
ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o cały materiał dowodowy oraz uwzględnienia kwestii podniesionych przez skarżącego.
Decyzją z dnia (...) lutego 2007r. Nr (...) Minister Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz w związku
z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. — Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066, ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. z dnia (...) marca 2006 r. znak (...) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2006 r. znak (...) odmawiającą wyrażenia zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego (Ceryus elaphus) do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń i eksportu zwierzyny żywej, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał, że brak jest argumentów przemawiających za wydaniem zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego Zdaniem organu ich prowadzenie nie ma powiązania z prawidłową gospodarką łowiecką. Zgodnie z rocznikiem statystycznym GUS, liczba danieli i jeleni wzrasta sukcesywnie w skali całego kraju. Może to powodować zwiększoną presję na naturalne środowisko bytowania tych zwierząt. Podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argument, że realizowanie zasiedleń miałoby dotyczyć niewielkiej liczby zwierząt miałoby na celu tzw. odświeżanie krwi, trudno uznać za przekonujący. Istotne w przedmiotowej sprawie jest także to, że sformułowanie "odświeżanie krwi" nie mieści się w zakresie znaczeniowym sformułowania " zasiedlenia". Organ orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł również uzasadnienia dla wyrażenia zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego i daniela do celów dydaktyki i badań naukowych. W ocenie organu argument o nawiązaniu przez wnioskodawcę współpracy z Akademią (...) w S. (umowa współpracy dołączona do wniosku), jest nieprzekonywujący. Tak samo należy się odnieść do przedstawionego "Ramowego programu badań naukowych realizowanych w Ośrodku (...) w S. ". Program ten zawierał propozycje badań naukowych dotyczących m.in. asymetrii i składu chemicznego poroża, budowy histologicznej poroża, zawartości rtęci w tkankach zwierzyny grubej. Użyto w nim jednak zbyt ogólnych sformułowań, nie przedstawiono także
dokładnego sposobu i metodyki prowadzonych badań. Rozszerzenie programu o dokument pt. "Program badań naukowych Katedry Anatomii Zwierząt (...)w S. " o badania populacji (...) z zakresu morfologii, ekotoksykologii, parazytologii i gospodarki łowieckiej" jest niewystarczające. Proponowane przez wnioskodawcę badania np. asymetrii poroża lub budowy histopatologicznej poroża nie mają istotnego znaczenia dla prowadzenia gospodarki łowieckiej. Motywowanie konieczności prowadzenia tych badań (podawanie dodatkowych substancji odżywczych) możliwością wypracowania sposobów postępowania w celu poprawy jakości trofeów u zwierząt wolno żyjących jest naganne z punktu widzenia zasad etyki łowieckiej. Organ wskazał także, iż wątpliwości mogą budzić badania zawartości rtęci w tkankach zwierzyny grubej oraz badania skażenia tkanek zwierzyny grubej ołowiem postrzałowym. W obu przypadkach przedmiotem badania miałyby być m.in. organy wewnętrzne, w których kumulują się metale ciężkie. Pozyskiwanie zwierzyny do hodowli przez prowadzenie odstrzałów, jest jednak sprzeczne z celami chowu i hodowli zamkniętej zwierząt łownych, wymienionymi w Prawie łowieckim. Zauważyć także należy, że przedstawione programy badań naukowych, mimo że zostały opracowane przez pracowników Akademii (...) w S., dotyczyły wyłącznie badań naukowych, niespełniając kryteriów programu dydaktycznego, który winien zawierać np. opis sposobu wykorzystywania hodowli w działalności edukacyjnej, rodzaje 1/ prowadzonych zajęć dydaktycznych itp. Podobnie organ ocenił przedstawiony przez wnioskodawcę, przesłany w celu uzupełnienia wniosku przy piśmie z dnia (...) stycznia 2007 r., dokument pt. "Tematyka wykładów i ćwiczeń terenowych" opracowany przez Wydział (...) S., list intencyjny skierowany do jednostek organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Polskiego Związku Łowieckiego oraz uczelni i szkół leśnych, dotyczący możliwości prowadzenia szkoleń i wykorzystania planowanej hodowli jelenia szlachetnego i daniela w celach dydaktycznych, pisma Akademii (...)w B.., Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. oraz Szkoły (...)w W., które wykazywały zainteresowanie podjęciem współpracy z A. Sp. z o.o. w zakresie dydaktyki i badań naukowych. Z kolei z dołączonej do wniosku
"Ekspertyzy dotyczącej stanu zdrowotnego zwierzyny (dzik, daniel) z hodowli zagrodowej (...)z dnia (...) lutego 2006 r. wynika, że wnioskodawca prowadził hodowlę jelenia szlachetnego i daniela do celów badań naukowych bez wymaganej zgody Ministra Środowiska (spółka posiadała zgodę Ministra Środowiska na chów i hodowlę zamkniętą daniela jedynie do celów eksportu zwierzyny żywej). Organ orzekający w niniejszej sprawie nie może także pominąć tego, że zarówno badania naukowe jak i cele dydaktyczne można bez przeszkód realizować na zwierzętach wolno żyjących w Ośrodkach hodowli zwierzyny Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz Polskiego Związku Łowieckiego. W województwie (...) występują one w znacznej liczbie. Nie ma potrzeby realizowania ww. celów wśród zwierząt żyjących na ograniczonej, ogrodzonej powierzchni zagrody, tym bardziej, że wyniki mogą się znacznie różnić od wyników uzyskanych w czasie badań w środowisku naturalnym.
Negatywnie organ ocenił argumenty uzasadniające wniosek o wydanie zgody na chów i hodowlę jelenia szlachetnego do celów eksportu zwierzyny żywej. Wnioskodawca przedstawił korespondencję z potencjalnym odbiorcą żywych zwierząt — (...). List ten stanowi jednak jedynie lakonicznie sformułowane zapytanie ofertowe i trudno go traktować jako promesę umowy na odbiór zwierzyny żywej. Podobnie odniósł się do przedstawionej deklaracji (...) z (...) dotyczącej odbioru zwierzyny żywej.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2007r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka A. z siedzibą w K., zarzucając zaskarżonej decyzji:
- naruszenie prawa procesowego, a mianowicie przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77
§ 1 k.p.a. polegające na nie odniesieniu się przez organ do nowych elementów
materiału dowodowego, tj. dokumentów dołączonych przez wnioskodawcę do pisma
z dnia (...) stycznia 2007r.,
- naruszenie prawa procesowego, a mianowicie przepisu art. 107 § 1 k.p.a.
polegające na szczątkowym uzasadnieniu decyzji i nie odniesieniu się do argumentów i dowodów przedstawionych przez skarżącą,
- naruszenie prawa procesowego, a mianowicie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż mimo nie stwierdzenia (w razie pozytywnego rozpatrzenia wniosku) naruszenia interesu społecznego, występuje brak podstaw dla uwzględnienia słusznego interesu podmiotu prywatnego,
* naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 16 ust. 2
ustawy z dnia 13 października 1995 r. prawo łowieckie poprzez błędne przyjęcie,
że okoliczność prowadzenia chowu i hodowli zwierzyny łownej przez inne
ośrodki wyłącza możliwość wydania zgody na taką hodowlę innym podmiotom,
* naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 16 ust. 2
ustawy z dnia 13 października 1995 r. prawo łowieckie poprzez błędne przyjęcie,
że możliwość wydania zgody na chów i hodowlę zwierzyny łownej dla celów eksportu możliwe jest jedynie przez przedstawienie promesy odbiorcy tej zwierzyny,
- błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie przedstawiła wiarygodnego programu dydaktycznego hodowli zamkniętej zwierzyny łownej,
* błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że przedstawione przez skarżącą spółkę programy badań naukowych są niewystarczające dla prowadzenia w oparciu o nie badań na hodowlanej zwierzynie łownej,
* błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że Spółka nie przedstawiła wystarczających dokumentów, aby uwiarygodnić fakt, że będzie eksportować zwierzynę łowną.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała między innymi, iż nie jest dla niej jasne, co oznacza sformułowanie, użyte przez organ, że prowadzenie chowu i hodowli dla celów zasiedleń nie ma powiązania z prawidłową gospodarką łowiecką. Organ nie wyjaśnia jakie powiązania ma na myśli oraz w czym przejawia się sprzeczność zasiedlania z prawidłową gospodarką łowiecką. Organ również nie podaje szczegółów w zakresie miejsca i daty publikacji rocznika statystycznego GUS, na który się powołuje a także okresu którego te dane dotyczą. Minister nie przedstawił wreszcie samych danych, a także nie wskazał konkretnie wzrostu, o którym jest mowa i czy dotyczy on również rejonu planowanych przez Spółkę zasiedleń. Nie wyjaśnił też organ dlaczego fakt wzrostu w skali kraju populacji jelenia i daniela wyklucza dalsze zasiedlania, skoro z informacji posiadanych przez wnioskodawcę, z doskonałej hodowli węgierskiej dokonywane są zasiedlenia przez Lasy Państwowe w Nadleśnictwach: C., Z., B., S.. Skarżący wskazał, iż przedstawił szczegółową ekspertyzę dotyczącą zdrowotności zwierząt będących w zagrodach hodowlanych
prowadzonych przez Spółkę oraz że program dydaktyczny został opracowany przez zespół pracowników naukowych Akademii (...) w S. i pozytywnie zaopiniowany przez Państwową Radę Ochrony Przyrody. Również pismem z (...) stycznia 2007r. wnioskodawca przedstawiał szczegółowy program: "Tematyka wykładów i ćwiczeń terenowych" Akademii (...) w S.. Zdaniem skarżącego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika więc wyraźnie, iż konkretny, wiarygodny podmiot prowadzący badania naukowe oraz zajęcia dydaktyczne, ma skonkretyzowane plany w zakresie badań i dydaktyki, a plany te są pozytywnie zaopiniowane przez Państwową Radę Ochrony Przyrody. Podmiot ten przedstawiał konkretny program, zakres i przedmiot zajęć ze studentami. Akademia (...) w S. ma tym samym niezwykłą sposobność skorzystania z bazy do prowadzenia zajęć terenowych ze studentami. Ponadto Szkoła (...) w W.. przedstawiła temat konkretnych badań naukowych, jakie ma zamiar przeprowadzić w zagrodach wnioskodawcy. Tymczasem organ praktycznie nie przedstawił żadnej argumentacji, poza wielokrotnym powtarzaniem sformułowania, że coś jest "niewystarczające". Jedynym konkretnym argumentem padającym w odniesieniu do chowu i hodowli dla celów naukowych jest zdaniem organu, okoliczność, że propozycje badań naukowych zawierają sformułowania zbyt ogólne, bez podania sposobu i metodyki prowadzonych badań. Z zarzutem tym zdaniem skarżącego nie można się jednak zgodzić. Przedmiot badań oraz ich cel został bardzo szczegółowo określony. Brak natomiast wskazania metodyki jest dosyć oczywisty. Pracownicy naukowi zakreślający przedmiot badań stosują do ich przeprowadzania metodykę zgodną z zasadami nauki, której przedmiotem są te badania. Nie jest rolą pracowników naukowych wyjaśnianie metodyki badań naukowych właściwych dla przedmiotu ich dyscypliny. Mając natomiast na uwadze, że badania te ma zamiar prowadzić np. Kierownik (...) w W., należy przyjąć domniemanie, że metodyka prac będzie właściwa i zgodna z zasadami sztuki obowiązującymi dla danej dyscypliny naukowej. Jeśli jednak organ miał jakiekolwiek wątpliwości i chciałby podważyć to domniemanie faktyczne, wówczas w związku ze spoczywającym na nim obowiązkiem wyjaśnienia wszelkich wątpliwości z urzędu, mógł przeprowadzić niezbędne czynności dowodowe celem wyjaśnienia tych wątpliwości. Analogiczne rozważania mają zastosowanie do programów dydaktycznych i naukowych
przedstawionych przez Akademię (...) w S. .
Nie może też stanowić żadnego argumentu w sprawie, jak chciałby organ, iż proponowane przez wnioskodawcę badania mogą być bez przeszkód prowadzone w istniejących ośrodkach hodowli zwierzyny. Gdyby bowiem argument taki mógł być zasadny, wówczas bądź to z przepisu art. 16 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie powinien w ogóle zniknąć ustęp drugi, bądź ustęp ten powinien brzmieć zupełnie inaczej, wskazując np., że tylko ustawowo wyznaczone ośrodki mogą prowadzić zamkniętą hodowlę zwierzyny łownej. Ustawodawca przecież miał pełną świadomość, że już jakieś ośrodki taką hodowlę i badania prowadzą, a mimo to dał możliwość, bez wprowadzenia ograniczenia podmiotowego, prowadzenia hodowli zamkniętej przez kolejne ośrodki, poprzez ustanowienie art. 16 ust.2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. prawo łowieckie. De legę lata pozbawiony jest więc podstaw prawnych wyżej wskazany argument Ministra.
Strona skarżąca wskazała także, iż w zakresie chowu i hodowli dla celów eksportu organ wprowadza pojecie "promesy" i oczekuje, że korespondencja z potencjalnymi odbiorcami będzie zawierała właśnie ową promesę. Należy w związku z tym zauważyć, iż przepis art. 16 ust 2 prawa łowieckiego nie wprowadza pojęcia promesy i nie uzależnia od jej uzyskania zgody na chów i hodowlę dla celów eksportu. Należy również wskazać, iż pojęcie promesy w języku prawnym występuje w bardzo ograniczonym zakresie - głównie w szczegółowych uregulowaniach prawa bankowego, czy też administracyjnoprawnej kwestii udzielania koncesji. W języku prawniczymi natomiast pojęcie promesy nie jest jednoznaczne i zazwyczaj stanowi potoczne określenie specyficznie sformułowanych oświadczeń woli z zakresu prawa cywilnego. Wnioskodawca więc wskazuje, iż w z zakresie kontaktów handlowych, mamy do czynienia ze stosunkami cywilnoprawnymi. Jeśli więc organ posługuje się takim pojęciem jak promesa, nie zdefiniowanym ustawowo, powinien przedstawić jego rozumienie i definicję. Zdaniem wnioskodawcy rozpatrując tę kwestię na gruncie prawa cywilnego należy posługiwać się pojęciami oferty i ewentualnie zapytania ofertowego. Mając natomiast na uwadze zasadę związania oferenta treścią oferty po jej dojściu do oblata, należy wskazać, iż na tym etapie nie jest możliwym złożenie przez którąkolwiek ze stron oferty, gdyż przed wydaniem zgody przez Ministra na chów i hodowlę, oferowanie zwierzyny dla celów eksportu byłoby niezgodne z prawem i niewykonalne, narażając oferenta na kontraktową odpowiedzialność odszkodowawczą. Stąd korespondencja przedstawiona przez wnioskodawcę jest na tym etapie wystarczająca i jedyna jaką mógł przedstawić uzasadniając chów i hodowlę dla celów eksportu.
Jednocześnie skarżąca spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji, iż została ona wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nieodniesienie się przez organ do dokumentów przedłożonych przez nią przy piśmie z dnia (...) stycznia 2007r. Organ odniósł się do powyższego materiału dowodowego jedynie następującym stwierdzeniem: "Podobnie należy ocenić przedstawiony przez wnioskodawcę, przesłany w uzupełnieniu wniosku przy piśmie z dnia (...) stycznia 2007r. dokument",
z powyższego jednoznacznie wynika, że organ nie zbadał nowych elementów materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując, stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, jednocześnie odniósł się szczegółowo do zarzutów podniesionych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm zwanej w dalszej części P.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy P.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z postanowień zawartych w art. 135 ustawy P.p.s.a wynika także uprawnienie Sądu do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując w oparciu o przedstawione powyżej kryteria kontroli zaskarżonej decyzji, jak również innych aktów wydanych w sprawie Sąd uznał, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy doszło do naruszenia, w tym również w sposób rażący przepisów postępowania administracyjnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2007r., który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. — Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066, ze zm.-zwanej w dalszej części ustawą), orzekł o utrzymaniu w mocy wydanej przez niego decyzji z dnia (...) lutego 2006 r. znak (...) odmawiającej wyrażenia zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego (Ceryus elaphus) i daniela (Dama dama) do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń i eksportu zwierzyny żywej.
Z treści rozstrzygnięcia jakie zapadło w niniejszej sprawie wynika zatem, iż Minister rozpoznając ponownie niniejszą sprawę orzekł co do całości wniosku jaki został wniesiony przez stronę skarżącą tj. wyrażenia zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego (Ceryus elaphus) i daniela (Dama dama) do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń i eksportu zwierzyny żywej.
Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie zgodnie z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt IV S.A./Wa 1497/06 Minister zobowiązany był do ponownego rozpoznania sprawy w zakresie wyrażenia zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego (Ceryus elaphus) do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń i eksportu jako zwierzyny żywej, oraz na chów i hodowlę zamkniętą daniela (Dama dama) ale jedynie do celów badań naukowych, dydaktyki i zasiedleń gdyż jedynie w tym zakresie Sąd uchylił decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2006r., utrzymując tym samym w mocy rozstrzygnięcie organu w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji z dnia (...) lutego 2006 r. w części odmawiającej skarżącemu udzielenia zgody na chów i hodowlę daniela (Dama dama) do celów eksportu zwierzyny żywej. Uchylenie niniejszej decyzji w części związane było bowiem z tym, że wnioskodawca posiadał już wcześniej wydaną decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) sierpnia 2000 r. znak (...) wyrażającą mu zgodę na chów i hodowlę zamkniętą daniela do celów eksportu zwierzyny żywej.
W świetle powyższego Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Ministra Środowiska, w części w jakiej rozstrzyga ponownie w przedmiocie zgody na chów i hodowlę zamkniętą daniela do celów eksportu zwierzyny żywej, obarczona jest kwalifikowaną wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a z uwagi na okoliczność, iż kwestia ta jak wskazano powyżej została już wcześniej rozstrzygnięta, ostateczną decyzją.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd, działając w granicach sprawy, zakreślonych między innymi zgodnie z art. 171 P.p.s.a przez prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt IV S.A./Wa 1497/06, uznał również, iż zgodnie z art. 135 P.p.s.a zobowiązany jest także do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2006r. nr (...) w części w jakiej
uchyla ona decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2006r. Dokonując analizy akt sprawy w powyższym zakresie Sąd doszedł do przekonania, iż w/w decyzja w tym zakresie nie stanowiła przedmiotu rozstrzygnięcia WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24 października 2006. Tymczasem zgodnie z przywołanym na wstępie art. 135 P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany jest do podjęcia przewidzianych w komentowanej ustawie środków, a więc wydania stosownego orzeczenia, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Oznacza to,iż uwzględniając skargę na ostateczną decyzję, Sąd jest uprawniony wydać orzeczenie przewidziane w art. 145 § 1 P.p.s.a nie tylko w stosunku do zaskarżonej decyzji, lecz również powinien objąć zakresem orzekania decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, jeżeli jest ona obarczona wadami przewidzianymi w tym przepisie (por. również wyrok NSA z 4 grudnia 1996 r, III SA 967/96, ONSA 1997, nr 4 poz. 170). Co więcej, rozpatrując skargę na decyzję wydaną w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji (art. 154, 155 i 161 k.p.a.), w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i we wznowionym postępowaniu, zakresem orzekania powinien objąć decyzje wydane w zwykłym toku instancji. Wszystkie bowiem te postępowania toczą się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie (por. również uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 27 czerwca 2000 r, FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7).
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że decyzja Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2006r. w części w jakiej uchyla ona na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2006r.tj. w zakresie niewyrażenia zgody na chów i hodowlę zamkniętą daniela (Dama dama) do celów eksportu zwierzyny żywej, wydana została z naruszeniem w/w przepisu. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 138 § 1 pkt 2 kp.a, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.
Przepis ten statuuje zatem możliwość wydania przez organ odwoławczy następujących rozstrzygnięć tj:
1. decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części i orzekającej w tym zakresie co do istoty sprawy . Osnowa takiej decyzji, składa się z dwóch
części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla oznaczoną decyzję organu
pierwszej instancji i określa zakres tego uchylenia (w całości lub w części), zaś
w drugiej organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do jej istoty.
2. decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej
instancji. Sentencja takiej decyzji, powinna się składać z dwóch części: w
pierwszej organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję, w drugiej - umarza
postępowanie przed organem pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 28
stycznia 1982 r., I SA 1273/82, GP 1982, nr 12, s. 2, w którym stwierdzono,
że: "Organ wyższego stopnia, działający jako organ odwoławczy, nie może
umorzyć postępowania przed organem I instancji bez wcześniejszego
orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji tego organu, podlega bowiem
rygorom z art. 138 k.p.a." Wskazać także należy, iż z wykładni systemowej
przepisu art. 138 § 1 pkt 2 zdaje się wynikać, że dopuszczalne jest uchylenie
zaskarżonej decyzji w części i umorzenie w tym zakresie postępowania przed
organem pierwszej instancji.
Tymczasem w sentencji decyzji z dnia (...) maja 2006r. Minister Środowiska powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, orzekł, o uchyleniu poprzedzającej ją decyzji z dnia (...) lutego 2006r.w części, jednak nie rozstrzygnął w pozostałym zakresie tj. co do istoty sprawy, czy też o umorzeniu postępowania w tym zakresie. Takie orzeczenie organu stanowi w ocenie Sądu istotne naruszenie art. 138 § 1 pkt 2. k.p.a. skutkujące koniecznością uchylenia w/w decyzji w tym zakresie.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2007r. pod kątem zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., ma usprawiedliwione podstawy .
Zaskarżona w sprawie decyzja wydana została w oparciu o art. 16 ustawy z dnia 13 października 1995r. Prawo łowieckie. Przepis ten w ustępie 1 stanowi, iż zabrania się chowu i hodowli zwierząt łownych, z wyjątkiem bażanta oraz zwierząt uznanych za zwierzęta gospodarskie na podstawie odrębnych przepisów. Zgodę na chów i hodowlę zamkniętą zwierząt łownych niebędących zwierzętami gospodarskimi do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń lub eksportu zwierzyny żywej, stosownie do treści ustępu 2 niniejszego przepisu może jednak wyrazić minister właściwy do spraw środowiska tj. Minister Środowiska.
Z brzmienia niniejszego przepisu wynika zatem bezspornie, iż decyzja jaka została wydana w niniejszej sprawie ma charakter uznaniowy, na co zwrócił już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia z dnia 24 października 2006r. Podnieść należy, iż możliwość uznaniowego orzekania przez organ nie oznacza jednak wcale zezwolenia na dowolne, arbitralne rozstrzyganie przez organ administracji publicznej i zwolnienie go z przestrzegania reguł procedury administracyjnej oraz wymogu wnikliwego i logicznego uzasadnienia zajętego w sprawie stanowiska (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 1990. sygn. Akt I PR 170/90 "Wokanda" 1991 Nr 7, wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982r. sygn. akt II SA 883/82 PiP Nr 6 str. 141). Okoliczność, iż przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia uznaniu-ocenie organu administracyjnego, nie zwalnia bowiem tegoż organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego orzeczenia. Nie może ono bowiem opierać się na ogólnym stwierdzeniu, lecz musi zawierać konkretne ustalenia faktyczne, których pełna analiza z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej posiadanej przez organ winna stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Wydając decyzję uznaniową organ zobligowany jest bowiem do szczegółowego podania przesłanek jakimi się kierował działając w granicach uznania administracyjnego. Rolą organu orzekającego w korzystaniu z uznania administracyjnego jest wykazanie, że uznanie to nie jest skutkiem dowolności stosowania władztwa administracyjnego, lecz uzasadnione jest ochroną obiektywnie pojmowanego interesu społecznego w rozumieniu art. 7 k.p.a, której to ochrony nie może naruszać nawet wzgląd na słuszny interes strony w okolicznościach indywidualnej sprawy. Zakres swobody organu administracji, wynikający z przepisów prawa materialnego, jest zatem ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w art. 7 i innych przepisach k.p.a. Zasada postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 k.p.a. oznacza, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.
Na uwagę zasługuje pogląd J. L., że na gruncie art. 7 k.p.a. trzeba przyjąć domniemanie załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony (glosa do
wyroku NSA z dnia 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, OSPiKA 1982, z. 1-2, poz. 22). Granicą tego domniemania, zakładającego uwzględnienie słusznego interesu strony, jest kolizja tego interesu z interesem społecznym (wyr. NSA z dnia 18 stycznia 1995 r., SA/Wr 1386/94, POP 1996, nr 6, poz. 181).
Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż orzekający w sprawie organ nie uzasadnił w sposób wymagany art. 7 i 8 k.p.a , podstaw skorzystania z uznania administracyjnego określonego w art. 16 ust. 2 ustawy Prawo Łowieckie.
Odmawiając stronie skarżącej zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego i daniela dla celów badań naukowych, dydaktyki i zasiedleń, organ w ocenie Sądu nie przedstawił w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, poparty wiarygodnymi stwierdzeniami, danymi, przepisami prawa, dlaczego negatywnie rozpoznał wniosek skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ jedynie w sposób ogólnikowy wskazał, iż w jego ocenie brak jest argumentów przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem sprawy. Odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez stronę skarżącą, w oparciu o które starała się ona uwiarygodnić zasadność swojego wniosku organ uznał, iż są one dla niego "nieprzekonujące" , "nie mające istotnego znaczenia dla prawidłowej gospodarki łowieckiej", "zbyt ogólne". Organ nie wyjaśnił jednak co skarżący powinien rozumieć pod pojęciem "prawidłowej gospodarki łowieckiej", i pomimo uzupełnienia przez skarżącego pismem z dnia (...) stycznia 2007r. wniosku o kolejne dokumenty w tym np. tematykę wykładów i ćwiczeń terenowych, pismo Prodziekana Akademii (...) w B. wyrażająca zainteresowanie realizacją praktyk w celach dydaktycznych w zagrodach ze zwierzętami, skierowane do wnioskodawcy, pismo z Polskiego Związku Łowieckiego Zarząd Okręgowy w K. wyrażające zainteresowanie podjęciem współpracy w celach dydaktycznych, uznał iż wniosek skarżącego jest nieprzekonywujący.
Podnieść przy tym należy, iż w aktach sprawy znajduje się także pismo Państwowej Rady Ochrony Przyrody z dnia (...) stycznia 2006r. z którego wynika, iż Rada po zapoznaniu się z wnioskiem skarżącego zaopiniowała go pozytywnie wskazując, iż w jej ocenie jest on zgodny z przepisami ustawy Prawo Łowieckie. Organ nie odniósł się jednak w żaden sposób do tego dokumentu.
Podobnie organ ocenił kwestię wyrażenia zgody na chów i hodowlę zamkniętą jelenia szlachetnego dla celów eksportu zwierzyny żywej, wskazując, iż
listy intencyjne przedłożone przez skarżącego są niewystarczające, bowiem winien on dołączyć promesę umowy na odbiór zwierzyny żywej. Nie wskazał on jednak, dlaczego przedłożone przez skarżącego dokumenty w jego ocenie są niewystarczające, oraz nie wyjaśnił jakiego typu dokument, posiadający jakie cechy spełniać będzie jego oczekiwania. Wskazać bowiem należy, iż jak słusznie wywodzi strona skarżąca w skardze, użyte przez organ pojęcie promesy w języku prawnym
występuje w bardzo ograniczonym zakresie - głównie w szczegółowych uregulowaniach prawa bankowego, czy też administracyjnoprawnej kwestii udzielania koncesji. W języku prawniczym natomiast pojęcie promesy nie jest jednoznaczne i zazwyczaj stanowi potoczne określenie specyficznie sformułowanych oświadczeń woli z zakresu prawa cywilnego. W zakresie kontaktów handlowych, mamy zaś do czynienia ze stosunkami cywilnoprawnymi. Jeśli więc organ posługuje się takim pojęciem jak promesa, nie zdefiniowanym ustawowo, powinien przedstawić jego rozumienie i definicję.
Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja narusza w stopniu istotnym, uzasadniającym konieczność jej uchylenia art. 7 i 8 k.p.a. Orzekający w niniejszej sprawie organ zdaniem Sądu, podejmując negatywną dla strony skarżącej decyzję nie uzasadnił bowiem w sposób obiektywny, poparty racjonalnymi, znajdującymi poparcie w przepisach prawa, posiadanej przez niego wiedzy, dlaczego nie załatwił sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem strony. Szczegółowe uzasadnienie swojego stanowiska organ zawarł dopiero w odpowiedzi na skargę, niemniej jednak okoliczność ta nie może mieć wpływu na przeprowadzoną przez Sąd kontrolę, ocenę zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. Podnieść bowiem należy, iż zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a motywy rozstrzygnięcia winne znajdować się w uzasadnieniu decyzji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c , art. 145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego zapadło w oparciu o art. 200 w/w ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien dokonać oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i rozważyć wszystkie okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą, w kontekście art. 7 i 8 k.p.a, przy jednoczesnym ustaleniu, w czym przejawia się interes społeczny w rozpoznawanej sprawie, aby w
konsekwencji na tej podstawie dokonać oceny dopuszczalności zastosowania art. 16 ust. 2 ustawy Prawo łowieckie.