IV SA/Wa 805/21

IV SA/Wa 805/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Katarzyna Golat /przewodniczący/
Monika Barszcz /sprawozdawca/
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 309/22 - Wyrok NSA z 2024-01-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. art 145 par. 1 pkt 1, art 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 283
art. 80 ust 1 , , art 62
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7,77§ 1 , art 80, art 28 , art 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie Sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] z siedzibą we [...] oraz M. i T. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2021 r., Nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. (znak [...]); 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą we [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. i T. I. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a."), po rozpoznaniu w dniu [...] marca 2021 r. odwołania Stowarzyszenia W. (dalej: "Stowarzyszenie", "strona", "skarżący") od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak [...] , którą po rozpoznaniu wniosku Pana P.W. - Gospodarstwo Rolne [...] P. W. określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości W. , gm. M. , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. (data wpływu do organu I instancji - [...] czerwca 2016 r.) Pan P. W. , Gospodarstwo Rolne [...] P. W. , ul. [...] , reprezentowany przez Pana L. F., zwrócił się do Wójta Gminy M. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP na działkach nr ewid. [...] i [...] , położonych w miejscowości W. , gm. M. , woj. [...]. Do wniosku dołączono dowód uiszczenia opłaty, wypis z rejestru gruntów, kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie oddziaływać, jak również raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. organ I instancji wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez dołączenie pełnomocnictwa do reprezentowania wnioskodawcy przez osobę podpisaną pod wnioskiem, jak również dokonania korekty przedłożonego do akt raportu o oddziaływaniu na środowisko.
W dniu [...] czerwca 2016 r. do akt sprawy wpłynęło pismo wnioskodawcy, przy którym przedłożył żądane dokumenty.
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
Obwieszczeniem z dnia [...] lipca 2016 r. organ I instancji poinformował społeczeństwo o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, jak również składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od podania obwieszczenia do publicznej wiadomości.
Pismami z dnia [...] lipca 2016 r. organ I instancji zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. Wdział Sprawy Terenowych I w S. o uzgodnienie realizacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o wydanie opinii co do realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
W dniu [...] lipca 2016 r. wpłynął sprzeciw Pana T. S. wobec realizacji niniejszego przedsięwzięcia.
W dniu [...] lipca 2016 r. wpłynął sprzeciw Pani W. K. wobec realizacji niniejszego przedsięwzięcia.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. wpłynęła Opinia Sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., którą ww. organ pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie objęte wnioskiem w niniejszej sprawie, określając warunki jego realizacji.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. wpłynęło pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r., którym wezwał do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wójt Gminy M. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia raportu zgodnie z żądaniem RDOŚ.
Pismem z dnia [...] września 2016 r. inwestor zwrócił się do organu I instancji o przedłużenie terminu do złożenia uzupełnienia raportu do dnia [...] października 2016 r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia szczegółowych i czasochłonnych badań geotechnicznych.
W piśmie z dnia [...] września 2016 r. organ I instancji zawiadomił wnioskodawcę o uwzględnieniu wniosku w przedmiocie przedłużenia terminu. Jednocześnie pismem z tej samej daty zawiadomił o powyższym RDOŚ w W..
Organ I instancji obwieszczeniem z dnia [...] września 2016 r. poinformował o czynnościach podejmowanych w sprawie.
W dniu [...] września 2016 r. wpłynęło pismo RDOŚ w W. , w którym ww. organ zawiadomił o nowym terminie do załatwienia niniejszej sprawy - [...] listopad 2016 r.
W dniu [...] września 2016 r. wpłynął pisemny sprzeciw mieszkańców wsi W. przeciwko realizacji planowanego przedsięwzięcia. W treści pisma mieszkańcy wskazali, iż inwestycja położona jest w obszarze zabudowanym, zaś w odległości kilkudziesięciu metrów znajdują się domy. Ponadto kolejne działki zostały sprzedane pod budownictwo jednorodzinne. Protest uzasadniony jest obawą trwałego pogorszenia jakości życia mieszkańców, jak również pogorszenia środowiska naturalnego. Do sprzeciwu dołączono listę ze [...] podpisami mieszkańców.
O powyższym sprzeciwie organ I instancji zawiadomił w drodze obwieszczenia z dnia [...] września 2016 r.
W dniu [...] października 2016 r. wpłynęło uzupełnienie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.
Organ I instancji, przy piśmie z dnia [...] października 2016 r., przekazał ww. uzupełnienie RDOŚ w W. .
Obwieszczeniem z dnia [...] października 2016 r. organ I instancji zawiadomił o złożeniu do akt uzupełnienia raportu.
W dniu [...] listopada 2016 r. wpłynęło pismo RDOŚ w W. z dnia [...] listopada 2016 r., przy którym przekazano postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] listopada 2016 r., którym uzgodniono realizację przedsięwzięcia objętego wnioskiem i określono warunki jego realizacji.
Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania o czynnościach podejmowanych w sprawie, jak również poinformował o powyższym w formie obwieszczenia.
W dniu [...] grudnia 2016 r. wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] W. o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.
Obwieszczeniem z dnia [...] stycznia 2017 r. organ I instancji zawiadomił społeczeństwo o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie oraz możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. organ I instancji zawiadomił strony o zakończeniu postępowania.
Decyzją administracyjną z dnia [...] lutego 2017 r., znak [...] , Wójt Gminy M. , po rozpatrzeniu wniosku Pana P.W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP na działkach nr ewid. [...] i [...] , położonych w miejscowości W. , gm. M. , woj, [...].
Odwołanie od ww. decyzji złożył Pan P. W. .
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na wady w postępowaniu organu I instancji oraz błędnie wydaną decyzję, która sprowadzała się do opisu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nadto Kolegium wskazało na braki w przedłożonym do akt sprawy materiale dowodowym oraz na konieczność uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. organ I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia raportu, przedłożenia do akt umów dotyczących odbioru gnojowicy, wyjaśnień w zakresie emisji amoniaku i siarkowodoru oraz złożenia zapewnienia dotyczącego zaopatrzenia w wodę.
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. inwestor zwrócił się o przedłużenie terminu do uzupełnienia akt sprawy. W dniu [...] czerwca 2017 r. inwestor przedłożył wyjaśnienia.
Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. organ l instancji ponownie wezwał do uzupełnienia akt o umowę z biogazownią, do której ma być przekazywana gnojowica, zapewnienie co do dostawy wody oraz czytelne, graficzne przedstawienie wyników obliczeń stężeń średnich amoniaku i siarkowodoru.
W dniu [...] lipca 2017 r. inwestor przedłożył wyjaśnienia w powyższym zakresie.
W dniu [...] lipca 2017 r. wpłynęło pismo Związku Międzygminnego Wodociągów i Kanalizacji Wiejskich z informacją, iż nie ma możliwości zapewnienia zasilenia w wodę w ilości [...]m3/dobę z sieci wodociągowej w M. .
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. organ I instancji ponownie zwrócił się do inwestora o przedstawienie wyjaśnień w sprawie - w zakresie alternatywnego sposobu zagospodarowania gnojowicy oraz alternatywnego sposobu zasilenia w wodę.
W dniu [...] lipca 2017 r. wpłynęło pismo, w którym inwestor podał, iż przedłożył umowę z biogazownią. Co do alternatywnego sposobu zasilania w wodę podał, iż w przypadku, gdy niemożliwym będzie zaopatrzenie w ujęcie gminne, to zbuduje studnię głębinową, jako własne ujęcie wody.
Pismami z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ I instancji wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o zaopiniowanie i uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. RDOŚ w W. wezwał Wójta Gminy M. do przedłożenia pełnej dokumentacji w sprawie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r organ I instancji wezwał inwestora do przedłożenia jednolitej wersji raportu.
W dniu [...] września 2017 r. wpłynęło pismo inwestora ze stanowiskiem w sprawie.
Pismem z dnia [...] września 2017 r. organ I instancji ponownie wezwał inwestora do przedłożenia jednolitej wersji raportu.
W dniu [...] września 2017 r. wpłynęło pismo PPIS w [...] z wnioskiem o uzupełnienie raportu o analizę planowanych wariantów przedsięwzięcia oraz nowych rozwiązań w zakresie zaopatrzenia w wodę.
Pismem z dnia [...] września 2017 r. organ instancji wezwał inwestora do przedłożenia uzupełnienia zgodnie z pismem PPIS.
W dniu [...] września 2017 r. inwestor przedłożył do akt sprawy ujednoliconą wersję raportu.
Ww. dokument organ I instancji przy pismach z dnia [...] października 2017 r. przekazał RDOŚ oraz PPIS.
W dniu [...] października 2017 r. wpłynęło pismo PPIS z ponownym wnioskiem o uzupełnienie przekazanych dokumentów.
Przy piśmie z dnia [...] października 2017 r. organ I instancji przekazał PPIS żądaną dokumentację.
W dniu [...] listopada 2017 r. wpłynęło pismo PPIS w [...] z dnia [...] października 2017 r., w treści którego wskazano, iż wydana uprzednio opinia z dnia [...] sierpnia 2016 r. jest nieaktualna, nowa zaś zostanie wydana po przedstawieniu prawidłowych dokumentów.
W dniu [...] listopada 2017 r. wpłynęło wezwanie RDOŚ w W. z dnia [...] listopada 2017 r. o uzupełnienie raportu.
Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. organ I instancji wezwał inwestora do wyjaśnień zgodnie z pismem RDOŚ.
W dniu [...] listopada 2017 r. wpłynęło uzupełnienie raportu.
Przy pismach z dnia [...] listopada 2017 r. organ I instancji ww. uzupełnienie przekazał PPIS oraz RDOŚ.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ I instancji wezwał inwestora do udzielenia wyjaśnień w zakresie sprecyzowania wniosku w zakresie konieczności ewentualnego uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
W dniu [...] grudnia 2017 r. wpłynęło pismo inwestora, w treści którego podał, iż podtrzymuje podaną w raporcie ilość stanowisk dla świń powyżej [...] kg, zaś ilość stanowisk dla macior nie została podana, ponieważ inwestor nie planuje hodowli macior.
W dniu [...] stycznia 2018 r. wpłynęło pismo RDOŚ w W. , przy który przesłano postanowienie z dnia [...] grudnia 2017 r., którym RDOŚ pozytywnie uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.
W dniu [...] stycznia 2018 r. wpłynęło pismo PPIS w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., którym PPIS wezwał do uzupełnienia raportu.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. organ I instancji wezwał inwestora do udzielenia wyjaśnień zgodnie z treścią ww. pisma.
Odpowiedzi na powyższe inwestor udzielił w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r.
Ww. pismo organ I instancji przekazał PPIS w [...] przy piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r.
W dniu [...] lutego 2018 r. wpłynęło kolejne pismo PPIS w [...] o uzupełnienie raportu.
Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. organ I instancji zwrócił się do inwestora o uzupełnienie raportu.
Udzieleń w zakresie ww. wezwania inwestor udzielił w piśmie z dnia [...] marca 2018 r.
Przy piśmie z dnia [...] marca 2018 r. organ I instancji przedstawił powyższe wyjaśnienia PPIS.
W dniu [...] marca 2018 r. wpłynęło wezwanie inwestora, skierowane do Wójta Gminy M. , o zaniechanie naruszeń.
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. organ I instancji ponownie zwrócił się do PPIS.
W dniu [...] marca 2018 r. wpłynęła Opinia Sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2018 r., którą pozytywnie zaopiniowano planowane przedsięwzięcie oraz określono warunki jego realizacji.
Obwieszczeniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ I instancji zawiadomił społeczeństwo o toczącym się postępowaniu oraz dokumentacji zgromadzonej w aktach i możliwości zapoznania się z jej treścią.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ I instancji poinformował również strony postępowania o zakończeniu postępowania w sprawie i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ I instancji zawiadomił o przeprowadzeniu w sprawie rozprawy administracyjnej.
W dniu [...] maja 2018 r. do akt sprawy wpłynęła informacja inwestora, iż nie będzie mógł stawić się na planowanej rozprawie.
Do akt sprawy dołączono informację dotyczącą prowadzonego postępowania z dnia [...] maja 2018 r.
Do akt sprawy dołączono protokół z rozprawy z dnia [...] maja 2018 r. wraz z załączonym wnioskiem Stowarzyszenia [...] W. o uzupełnienie raportu o wyznaczenie nowego terminu rozprawy.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. organ I instancji wystąpił do inwestora o zajęcie stanowiska w sprawie.
W dniu [...] czerwca 2018 r. wpłynęło pismo inwestora, w treści którego wskazał, iż jest skłonny do rozmów z mieszkańcami co do lokalizacji inwestycji.
Przy piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. organ I instancji przekazał Stowarzyszeniu odpowiedź inwestora.
W dniu [...] lipca 2018 r. wpłynęło pismo Stowarzyszenia, w treści którego wskazano alternatywną lokalizację inwestycji na działce nr [...] .
Pismem dnia [...] lipca 2018 r. organ I instancji wystąpił do inwestora o ustosunkowanie się do ww. propozycji.
W dniu [...] lipca 2018 r. wpłynęło pismo inwestora, w którym wskazał, iż chce obejrzeć zaproponowaną nieruchomość.
W dniu [...] września 2018 r. wpłynęło pismo Stowarzyszenia z opisanym przebiegiem pertraktacji z inwestorem co do zmiany lokalizacji inwestycji. W treści pisma wskazano, iż inwestor miał zaproponować zawieszenie postępowania w sprawie na okres 3 miesięcy.
Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. organ I instancji wystąpił do inwestora o wskazanie, czy wnioskuje o zawieszenie postępowania.
Do akt sprawy dołączono notatkę służbową z rozmowy przeprowadzonej z inwestorem. Z treści notatki wynika iż inwestor ma złożyć wniosek o zawieszenie postępowania.
W dniu [...] stycznia 2019 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Pana P. W. z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie.
Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. organ I instancji poinformował o treści ww. wniosku strony postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.
W dniu [...] stycznia 2020 r. do akt wpłynęło pismo inwestora z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie w sprawie.
W dniu [...] lutego 2020 r. wpłynęło pismo Stowarzyszenia z nową propozycją lokalizacji inwestycji.
Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. organ I instancji wystąpił do inwestora o zajęcie stanowiska w sprawie.
W dniu [...] lutego 2020 r. wpłynęło pismo inwestora, w treści którego podał, iż wnosi o wydanie decyzji.
Pismem z dnia [...] marca 2020 r. organ I instancji zawiadomił o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. O powyższym zawiadomił również w formie obwieszczenia.
W dniu [...] kwietnia 2020 r. wpłynęło pismo Stowarzyszenia [...] W. , przy którym przedłożono opinię dotyczącą oceny wpływu na środowisko i zdrowie ludzi planowanego przedsięwzięcia, sporządzoną [...] marca 2020 r. przez dr n. biol. A. B..
Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. organ I instancji wystąpił do inwestora o zajęcie stanowiska wobec przedłożonej opinii.
O złożeniu do akt sprawy ww. opinii organ I instancji zawiadomił również w drodze obwieszczenia z dnia [...] kwietnia 2020 r.
W dniu [...] maja 2020 r. wpłynęło pismo inwestora, w treści którego podał, iż przedłożona do akt sprawy opinia nie ma nic wspólnego z planowanym przedsięwzięciem, ponieważ nie jest zgoda z jego charakterystyką.
Pismem z dnia [...] maja 2020 r. organ I instancji wystąpił do RDOŚ w W. o wyjaśnienie co do to treści uzgodnienia.
Ponownie o powyższe organ I instancji wystąpił również pismem z dnia [...] czerwca 2020 r.
W dniu [...] lipca 2020 r. wpłynęło postanowienie RDOŚ w W. z dnia [...] lipca 2020 r., którym sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu z dnia [...]grudnia 2017 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. organ l instancji zawiadomił o wydaniu ww. postanowienia.
Decyzją administracyjną z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak [...] , Wójt Gminy M. , po rozpoznaniu wniosku Pana P.W. - Gospodarstwo Rolne [...] P. W. , określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości W. , gm. M. . O powyższym zawiadomił w drodze obwieszczenia z dnia [...] sierpnia 2020 r.
Odwołanie od ww. decyzji złożyło Stowarzyszenie [...] W. . W treści odwołania zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. Brak dokonania oceny, o której mowa w art. 80 k.p.a., oraz brak ustosunkowania się do materiału dowodowego w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie treści złożonego przez Inwestora raportu środowiskowego, poprzez lakoniczne stwierdzenie, że raport jest wiarygodny, w sytuacji gdy w stosunku do jego treści były podnoszone i niewyjaśnione liczne zarzuty. Organ I instancji miał obowiązek całościowego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie w wydanej przez siebie decyzji wskazania faktów, które uznał i tych, którym wiarygodności odmówił — np. w zakresie tzw. "kontrdowodu" tj. opinii dotyczącej oceny wpływu na środowisko i zdrowie ludzi planowanego przedsięwzięcia, czym dopuścił się naruszenia ww. przepisów. Czynności podejmowane przez organ administracji publicznej w toku postępowania ograniczyły się po raz kolejny w istocie tylko do zebrania materiału dowodowego bez uwzględnienia uwag i wytycznych zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. z dnia [...] kwietnia 2017 r. 2. Naruszenie art. 7, 77 i 107 K.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez: a) niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, lakoniczne przyjęcie, że "Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. W ocenie organu przedłożona opinia nie wskazuje rażącej sprzeczności z ustaleniami raportu", w sytuacji gdy organ nie podjął jakiejkolwiek próby wyjaśnienia rozbieżności i zarzutów podniesionych w toku postępowania, pomijając milczeniem szereg istotnych rozbieżności oraz braki raportu podnoszone przez Stowarzyszenie w złożonej opinii A. B.; b) zaniechanie zażądania od wnioskodawcy szczegółowego wyjaśnienia jasno sprecyzowanych i ewidentnych rozbieżności raportu, brak podjęcia jakiejkolwiek próby merytorycznego wyjaśnienia zarzutów raportu środowiskowego, pomimo, że jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji Wójt Gminy pismem z dnia [...].04.2020 r. wezwał Inwestora do zajęcia stanowiska co do wniosków zawartych w opinii. W piśmie z dnia [...]05.2020 r. (data wpływu [...]05.2020 r.). Inwestor stwierdził ogólnikowo, że opinia jest tendencyjna, a zawarte w niej ustalenia nie mają związku z projektowanym przedsięwzięciem"; c) brak podjęcia kroków zmierzających do wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych przedmiotowo dla wydania decyzji i bezpodstawne przyjęcie, że "Podważenie ustaleń raportu Inwestora mogłaby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujący równie fachowa wiedza jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora", w sytuacji gdy organ przyjął opinię Stowarzyszenia w poczet materiału dowodowego bez zastrzeżeń i nie dokonał żadnego porównania jakie kompetencje i wiedzę fachową posiada autor raportu Inwestora w porównaniu z autorem raportu złożonego przez Stowarzyszenie, zwłaszcza, że autorem tzw. "kontrratportu" jest pracownik naukowy ze stopniem doktora nauk biologicznych o specjalności toksykologia środowiska, czego nie można powiedzieć o autorze raportu Inwestora; d) zebranie materiału dowodowego - sprzecznie z wytycznymi SKO poprzez zaniechanie żądania dokumentów i uznanie, że "na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedwczesne jest żądanie przedstawienia umów z odbiorcami nawozu, zwłaszcza, że uzyskanie decyzji środowiskowej jest dopiero pierwszym etapem dość długiej drogi, składającej się z różnego rodzaju postępowań administracyjnych (o ustalenie warunków zabudowy, pozwolenia na budowę, pozwolenia zintegrowanego), dopiero po zakończeniu których inwestor może rozpocząć działalność. Tego rodzaju umowy są bowiem zawierane dopiero na etapie funkcjonowania fermy drobiu, a zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu to nabywca tychże nawozów ma obowiązek sporządzenia planu nawożenia", w sytuacji gdy w treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. dało wprost organowi wiążące wytyczne podnosząc, że "Z raportu z maja 2016 r. wynika, że do rolniczego wykorzystania na cele nawożenia należy zapewnić ok. [...] ha gruntów rolnych. Gnojowica, zgodnie z treścią raportu, ma być przykazywana do zagospodarowania w biogazowni oraz alternatywnie ma być wykorzystywana na gruntach własnych Inwestora oraz przekazywana okolicznym rolnikom. Akta sprawy należy zatem uzupełnić o umowy podpisane przez Inwestora na odbiór obornika oraz wykazanie areału gruntów rolnych inwestora oraz innych rolników, którym ma być przekazywany obornik; e) brak jakiekolwiek wnikliwej oceny materiału dowodowego i bezkrytyczne przyjęcie korzystnych jedynie dla Inwestora założeń, co znalazło swój wyraz chociażby w ustaleniu: Źródłami hałasu związanymi z funkcjonowaniem analizowanego przedsięwzięcia będą wentylatory dachowe oraz ruch pojazdów mechanicznych po terenie inwestycji", w sytuacji gdy nawet bez wiedzy fachowej, opierając się jedynie na wiedzy życiowej należy racjonalnie przewidywać, że dodatkowym źródłem hałasu - oprócz tych dostrzeżonych przez wnioskodawcę i organ będą chociażby stale pracujące urządzenia do zapodawania paszy tzw. tubomaty, czy myjki lub urządzenia do czyszczenia pomieszczeń. Dodatkowym źródłem hałasu nie będą tylko pojazdy poruszające się wewnątrz inwestycji, ale też pojazdy dowożące pasze, pracowników, obsługa i nadzór weterynaryjny itp. Wszystko to będzie odbywało się na poziomie już istniejącego hałasu wytwarzanego przez mieszkańców. Nadto Stowarzyszenie zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego: 3. § 2 ust. 1 pkt. 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839) w zw. art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz brak wymaganych elementów uzasadnienia; 4. art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nieustalenie rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji i faktycznej skali przedsięwzięcia.
Ww. odwołanie organ I instancji przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. przy piśmie z dnia [...] września 2020 r.
Pismem z dnia [...] października 2020 r. Kolegium wystąpiło do organu I instancji o wskazanie, czy istnieją przedsięwzięcia, z którymi możliwa jest kumulacja oddziaływania planowanej inwestycji, jeżeli tak to Kolegium wniosło o ich wskazanie i zaznaczenie na mapie ewidencyjnej. Jednocześnie Kolegium zawiadomiło o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy.
W piśmie z dnia [...] października 2020 r. organ I instancji podał, iż na obszarze, na którym planuje się inwestycję oraz w obszarze jej oddziaływania nie występują inne przedsięwzięcia, w związku z którymi może dochodzić do powiązań i kumulowania się oddziaływań. Jednocześnie organ I instancji przekazał wypisy z ewidencji dla nieruchomości stanowiących własność stron postępowania.
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Kolegium wezwało inwestora do uzupełnienia raportu poprzez ustosunkowanie się do zarzutów stawianych w opinii złożonej do akt sprawy, wskazanie ustaleń dotyczących oddziaływania odorowego przedsięwzięcia oraz analizy konfliktów społecznych. Kolegium zawiadomiło o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy.
W dniu [...] stycznia 2021 r. do akt sprawy wpłynęło pismo, w treści którego wnioskodawca udzielił odpowiedzi na zobowiązanie Kolegium.
Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Kolegium wezwało do uzupełnienia udzielonej odpowiedzi oraz zawiadomiło o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy.
Odpowiedzi na powyższe wnioskodawca udzielił w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Kolegium zawiadomiło o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy oraz o przedłużeniu terminu do jej rozpoznania.
W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrując przedmiotową sprawę przytoczyło zastosowane w sprawie przepisy oraz wskazało, że przedmiotowa inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz w § 2 ust. 2 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) - to jest chów lub hodowla zwierząt w liczbie niemniejszej niż 210 DJP.
Zdaniem Kolegium rozpoznając sprawę w przedmiotowym zakresie nie można zapomnieć, iż decyzja środowiskowa ma charakter związany, a więc organ właściwy do jej wydania nie ma swobody działania, a katalog podstaw wydania decyzji negatywnych ma charakter zamknięty, co nie może uchodzić uwadze organów administracji publicznej. Podstawowym elementem każdego postępowania środowiskowego jest raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Taki też dokument, wraz z wnioskiem o wydanie decyzji, do akt sprawy przedłożył Pan P. W. , następnie zaś - w toku postępowania - w wyniku wezwań organu I instancji oraz organów uzgadniających i opiniujących - inwestor przedłożył do akt sprawy ujednoliconą wersję raportu, w wyniku uzupełnień składanych w toku postępowania.
Dokonując analizy raportu przedłożonego do akt sprawy Kolegium stwierdziło, iż planowane przez inwestora przedsięwzięcie ma polegać na budowie instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP na działkach o nr ew. [...] i [...] , położonych w miejscowości W. , gmina M. . Zgodnie z treścią raportu składało się będzie między innymi z:
budynku nr [...] o powierzchni zabudowy do [...] m2, składającego się z odchowalni loszek, tuczami i rampy załadowczej;
budynku nr [...] - odchowalni prosiąt o powierzchni zabudowy do [...] nr;
budynku nr [...] - budynku socjalnego o powierzchni zabudowy do [...] m2;
budynku nr [...] - budynku kwarantanny o powierzchni zabudowy do [...] m2;
- naziemnych przykrytych szczelnie zbiorników na gnojowicę;
- silosów paszowych:
- zbiornika na ścieki sanitarne.
Teren inwestycji nie jest objęty postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż jak wynika to z akt sprawy (w tym między innymi z treści kwestionowanej decyzji) Gmina M. nie posiada obowiązującego mpzp.
Kolegium wskazało, ze inwestor, w treści raportu podał, iż hodowla będzie prowadzona w czterech budynkach, z których każdy będzie składał się z poszczególnych sektorów. Pierwszym z nich ma być sektor odchowalni loszek, który składał się będzie z [...] pomieszczeń. W każdej komorze będą usytuowane po [...] kojce dla zwierząt. Łącznie w jednym pomieszczeniu będzie mogło przebywać ok. [...] sztuk loszek. Kolejnym sektorem będzie projektowany sektor tuczami, składający się z [...] pomieszczeń. W każdej komorze usytuowanych będzie po [...] kojców dla zwierząt. Łącznie w jednym pomieszczeniu będzie mogło przebywać ok. [...] szt. tucznika. Planowany sektor odchowu prosiąt będzie składał się z [...] pomieszczeń. W każdej komorze usytuowanych będzie po [...] kojców dla zwierząt. Łącznie w jednym pomieszczeniu będzie mogło przebywać ok. [...] szt. prosiąt. Planowany sektor kwarantanny będzie składał się z [...] pomieszczenia. W pomieszczeniu będzie mogło jednorazowo przebywać [...] loszek oraz [...] knury. Odnosząc się do zarzutów stawianych przez odwołujące Stowarzyszenie wskazać już w tym miejscu należy, iż z powyższej charakterystyki wynika bezspornie, że na fermie nie przewiduje się sektora, w którym miałby odbywać się rozród zwierząt, jak wskazuje Stowarzyszenie w oparciu o przedłożoną do akt sprawy opinię (powyższe zagadnienie będzie przedmiotem omówienia w dalszej części uzasadnienia niniejszej decyzji). Z treści raportu ponadto wynika, iż proces technologiczny chowu zakłada ciągłą pracę instalacji. Przerwy technologiczne następowały będą po każdym cyklu w danym sektorze, przy czym długość cyklu produkcyjnego w sektorze odchowu prosiąt wynosić będzie ok. 35 dni, zakładana przerwa technologiczna wyniesie ok. 7-10 dni, maksymalna ilość cykli w roku wyniesie 8; długość cyklu produkcyjnego w sektorze odchowu loszek wynosić będzie ok. 4 miesiące, zakładana przerwa technologiczna wyniesie ok. 7-10 dni, maksymalna ilość cykli w roku wyniesie 3; długość cyklu produkcyjnego w tuczami wynosić będzie ok. 4 miesiące, zakładana przerwa technologiczna wyniesie ok. 7-10 dni, maksymalna ilość cykli w roku wyniesie 3.
Przechodząc do opisu samego terenu, na którym ma zostać zlokalizowane przedsięwzięcie organ odwoławczy wskazał, iż łączna powierzchnia działek inwestycyjnych wynosi ok. [...] ha. Obecnie teren, na którym realizowane będzie planowane przedsięwzięcie, stanowi grunt rolny. Jego otoczenie stanowią grunty rolne oraz droga. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją najbliższy budynek mieszkalny znajduje się na zachód od terenu inwestycji w odległości ok. [...] m od granicy działki inwestora i ok. [...] m od najbliższego planowanego budynku inwentarskiego. Tego rodzaju sąsiedztwo zostało uwzględnione przez autora raportu przy sporządzaniu wyliczeń poszczególnych emisji. Ponadto, dla terenu, na którym realizowane będzie planowane przedsięwzięcie, nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z charakterystyki przedsięwzięcia zaprezentowanej w raporcie wynika, iż w trakcie realizacji przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowana eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu. Uciążliwości związane z realizacją inwestycji będą okresowe i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych. W celu minimalizacji emisji hałasu prace realizacyjne prowadzone będą w godzinach od 6.00 do 22.00. W trakcie realizacji inwestycji materiały pyliste zostaną zabezpieczone przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrywanie plandekami). Ponadto w celu zminimalizowania emisji substancji do powietrza oraz ochrony środowiska gruntowo-wodnego wszystkie maszyny i urządzenia wykorzystywane podczas prac budowlanych utrzymywane będą w dobrym stanie technicznym oraz będą konserwowane systematycznie w sposób prawidłowy. Wszelkie prace związane m.in. z wymianą olejów w użytkowanym sprzęcie budowlanym wykonywane będą poza terenem przedmiotowej inwestycji, na terenie utwardzonym i zabezpieczonym przed potencjalnym zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego substancjami ropopochodnymi. Jeżeli chodzi o sam etap realizacji przedsięwzięcia, to ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego przewoźnej toalety. Zbiornik będzie systematycznie opróżniany przez uprawniony do tego celu podmiot, a jego zawartość wywożona będzie do oczyszczalni ścieków. Wody gruntowe występują na głębokości ok. [...]-[...] m p.p.t. Kanały gnojowe posadowione zostaną na głębokości ok. [...] m p.p.t., natomiast fundamenty planowanych budynków - na głębokości mniejszej niż [...] m p.p.t. Ze względu na głębokość posadowienia planowanych obiektów oraz panujące na terenie inwestycji warunki gruntowo-wodne, prace zimne realizowane będą bez konieczności odwodnienia wykopów.
Kolegium stwierdziło, że inwestor wskazał dodatkowo w przeanalizowanym przez Kolegium raporcie, iż prace ziemne zostaną poprzedzone usunięciem z terenu planowanych wykopów warstwy urodzajnej gleby (humusu). Gleba będzie magazynowana w wyznaczonym miejscu, w sposób który zabezpieczy ją przed zanieczyszczeniem. Po zakończeniu robót budowlanych gleba będzie wykorzystywana, w miarę możliwości, w ramach zagospodarowania powierzchni na terenie przedmiotowego przedsięwzięcia. Powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w wyznaczonym miejscu placu budowy, w sposób zabezpieczający przed pyleniem, rozwiewaniem odpadów oraz zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego. Odpady niebezpieczne, powstające na etapie realizacji i eksploatacji inwestycji magazynowane będą w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach i/lub innych opakowaniach, odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym, ogrodzonym, zadaszonym miejscu o utwardzonym podłożu. Miejsca magazynowania odpadów niebezpiecznych zostaną oznaczone i zabezpieczone przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt. Odpady inne niż niebezpieczne powstające na etapie eksploatacji inwestycji, magazynowane będą selektywnie w zamkniętych i szczelnych workach foliowych, pojemnikach i/lub kontenerach w sposób zapewniający zabezpieczający przed możliwością powstawania odcieków o zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego. Wszystkie ww. odpady przekazywane będą uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwienia.
Organ wskazał, że z treści raportu wynika ponadto, iż źródłami emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji przedsięwzięcia będą systemy wentylacyjne budynków inwentarskich oraz środki transportu (wykorzystywane do zasiedlania budynków, dowozu paszy, odbioru gnojowicy i sztuk padłych). Transport gnojowicy do miejsc przeznaczenia prowadzony będzie w sposób zabezpieczający przed niezorganizowaną emisją odorów, za pomocą specjalistycznego sprzętu. Sztuki padłe, do czasu wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywane będą w warunkach minimalizujących uciążliwość odorową.
Zdaniem organu zauważyć zatem należy, iż w raporcie przewidziano sposób postępowania ze sztukami padłymi, czego również nie dostrzega odwołujące Stowarzyszenie, jak i autorka opinii przedłożonej do akt sprawy. Ponadto z całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach wynika, iż gnojowica ma być przekazywana do biogazowni (co zostanie opisane szerzej w dalszych ustępach uzasadnienia), stąd też wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia nie istniała konieczność składania do akt umów zawartych z rolnikami na odbiór gnojowicy i badania charakteru gruntów, na których miała być wykorzystywana. Kolegium wskazywało na taką konieczność w uprzednio wydanej w sprawie decyzji, jednakże na wcześniejszym etapie rozpoznawania sprawy inwestor przewidywał możliwość przekazania gnojowicy okolicznym rolnikom. Obecnie zaś planuje w całości przekazać ją do biogazowni. Dodatkowo zostanie zapewniona systematyczna konserwacja silosów paszowych, a odpowietrzniki silosów zostaną zaopatrzone w worki odpylające. Ponadto emisja substancji do powietrza będzie ograniczana dzięki sprawnemu czyszczeniu budynków chlewni i systematycznemu wywozowi sztuk padłych. Przeprowadzona w raporcie ooś analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w treści decyzji, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane. Na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia, poziomy substancji odorotwórczych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących w tym zakresie norm zgodnych z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Przeprowadzone na potrzeby sporządzenia przedłożonego raportu badania wykazały, iż nie dojdzie do ponadnormatywnego oddziaływania planowanej inwestycji. Przy czym inwestor, co należy zaakcentować, w treści decyzji organu I instancji zobowiązany został do podjęcia całego szeregu zabiegów i działań, które mają zminimalizować oddziaływanie odorowe inwestycji. Co zaś się tyczy kwestii emisji hałasu, to w czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą wentylatory budynków inwentarskich oraz środki transportu. Zarówno RDOŚ w wydanym w sprawie postanowieniu, jak i organ I instancji w treści decyzji, wskazały na konieczność przestrzegania norm z zakresu oddziaływania akustycznego, między innymi poprzez określenie warunków dotyczących rodzaju, liczby i parametrów planowanych do zastosowania w budynkach inwentarskich wentylatorów. Przeprowadzone w raporcie ooś obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu wykazały, że podczas fazy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, przy zachowaniu warunków określonych w raporcie przez inwestora oraz warunków nałożonych decyzją organu I instancji, a wynikających pośrednio z dokonanego uzgodnienia z RDOŚ w W. oraz opinii PPIS w [...] , dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie będą dotrzymane. W zakresie korzystania z wody na potrzeby planowanej inwestycji inwestor podał, iż na etapie eksploatacji planowane chlewnie zaopatrywane będą w wodę z sieci wodociągowej lub planowanego ujęcia własnego (studni głębinowej), ujmującej wody z utworów czwartorzędowych, w ramach stwierdzonych zasobów eksploatacyjnych. Ujęcie własne będzie miało wydajność eksploatacyjną Qe = [...] m3/h. Zasięg oddziaływania ujęcia (lej depresji), przy zakładanej wydajności eksploatacyjnej, wyniesie maksymalnie [...] m, przy depresji ok. [...] m. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że w zasięgu oddziaływania (leja depresji) planowanego ujęcia, a także w odległości ok. [...] m, brak jest innych ujęć pobierających wodę z tej samej warstwy wodonośnej. Ponadto, z przedłożonej dokumentacji wynika również, iż pobór wód z ww. ujęcia własnego nie będzie "miał negatywnego wpływu na przepływający w odległości ok. [...] m ciek. Mając na uwadze powyższe, przedmiotowa inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na jednolite części wód ([...] oraz [...]), w obrębie których będzie zlokalizowana. Woda zużywana będzie do pojenia zwierząt, na cele socjalno-bytowe oraz do czyszczenia pomieszczeń inwentarskich. W celu kontroli zużycia wody prowadzony będzie rejestr zużycia wody. Do pojenia trzody chlewnej stosowany będzie automatyczny system pojenia, minimalizujący zużycie wody. Wody opadowe i roztopowe z powierzchni dachowych oraz terenów utwardzonych będą odprowadzane powierzchniowo na teren własny nieutwardzony, w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku odpływu wód opadowych, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Na etapie eksploatacji ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego na ścieki bytowe. Zbiornik będzie systematycznie opróżniany przez uprawniony do tego celu podmiot, a jego zawartość wywożona do oczyszczalni ścieków. Czyszczenie pomieszczeń inwentarskich prowadzone będzie w technologii wykluczającej powstawanie ścieków, przy użyciu czystej wody. Wody z mycia pomieszczeń inwentarskich (o składzie zbliżonym do gnojowicy) odprowadzane będą do systemu gromadzenia gnojowicy. Gnojowica magazynowana będzie w szczelnych podrusztowych kanałach oraz szczelnych, naziemnych, przykrytych zbiornikach, o pojemności dostosowanej do ilości odchodów wytwarzanych przez planowaną obsadę zwierząt. Dodatkowo system wodno-ściekowy oraz system gromadzenia gnojowicy będą regularnie i terminowo poddawane próbom szczelności i konserwacjom, a wszelkie wykryte nieszczelności bądź awarie niezwłocznie usuwane. Przy czym inwestor wskazał, iż gnojowica powstała w procesie hodowlanym przekazywana będzie odbiorcy – [...] [...] Sp. z o.o., w oparciu o zawartą umowę z dnia [...] maja 2017 r. (umowa załączona do akt przy piśmie inwestora z dnia [...] czerwca 2017 r.), stąd też bezpodstawne są zarzuty Stowarzyszenia, iż inwestor nie wykazał areału gruntów, na których ma być rozprowadzana gnojowica jako nawóz.
Kolegium stwierdziło, że działki, na których planowana jest inwestycja, położone są poza granicami obszarów objętych ochroną, na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r., poz. 2134, ze zm.). Najbliżej położone od planowanej inwestycji obszary Natura 2000 znajdują się w następujących odległościach: ok. [...] km od planowanej inwestycji - obszar specjalnej ochrony ptaków [...]; ok. [...] km od planowanej inwestycji - specjalny obszar ochrony siedlisk [...]. Realizacja planowanego przedsięwzięcia nie wpłynie negatywnie na krajobraz terenu inwestycyjnego oraz terenów sąsiednich. W celu poprawy walorów krajobrazowych, a także zminimalizowanie dla obszarów sąsiednich, uciążliwości zapachowych powstających w wyniku funkcjonowania planowanej inwestycji teren inwestycji, zostanie obsadzony pasem zieleni izolacyjnej wysokiej złożonego z drzew gatunków rodzimych tj. brzozy brodawkowatej, osiki, klonu pospolitego, lipy drobnolistnej, dębu szypułkowego. Z uwagi na rodzaj inwestycji, a także jej lokalizację w centralnej części Polski, nie stwierdzono możliwości wystąpienia transgranicznego oddziaływania. Na terenie przedsięwzięcia i w jego otoczeniu nie w/stępują zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ I instancji, w treści zaskarżonej decyzji wskazał również, iż nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia. Posiadane na etapie wydawania decyzji dane na temat przedsięwzięcia i elementy przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwalały bowiem wystarczająco ocenić jego oddziaływanie na środowisko i ustalić warunki jego realizacji.
Kolegium stwierdziło iż, rozpoznając sprawę w całości, już na etapie wydawania decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. miało na uwadze, że kluczowym elementem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Celem raportu jest identyfikacja potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją inwestycji. Stąd też Kolegium wskazało organowi I instancji na konieczność uzupełnienia raportu w toku ponownego rozpoznawania sprawy, co też organ I instancji uczynił.
Kolegium - w odniesieniu do zarzutów stawianych w treści odwołania - zauważyło, iż jednym z podstawowych zadań związanych z prowadzeniem postępowania administracyjnego, w ramach którego dokonywana jest ocena oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko jest właśnie zidentyfikowanie tego rodzaju zagrożeń i wdrożenie mechanizmów, w wyniku których zostaną one zminimalizowane. Nie można bowiem argumentować w ten sposób, jak czyni to odwołujące Stowarzyszenie, iż skoro istnieją pewne zagrożenia i nie można ich dokładnie ocenić - co w jego ocenie wymaga ponownego przeanalizowania opisywanych zagadnień, to automatycznie należy odmówić określenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji. Zdaniem organu Stowarzyszenie [...] W. błędnie dekoduje zasadę przezorności. W polskim systemie prawnym ochrony środowiska najważniejsze rozwiązania systemowe mają swoje umocowanie w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Również zasada przezorności znajduje swoje umocowanie w art. 6 ust. 2 ww. ustawy. Na podstawie tego przepisu w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że wystąpienie wątpliwości co do skutków realizacji planowanego przedsięwzięcia powinno być traktowane jako argument przemawiający za przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. W niniejszej sprawie zasada przezorności została zrealizowania właśnie poprzez przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, inwestor do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej dołączył raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, z którego wynika, że ewentualna uciążliwość projektowanego przedsięwzięcia, normowana przepisami prawa, ograniczy się do granic terenu przeznaczonego pod inwestycję. Nie zostaną naruszone standardy jakości środowiska. Organ odwoławczy podkreślił, iż zasady przezorności i zapobiegania nie mogą być podstawą decyzji negatywnej tylko z tego powodu, że organ nie może wykluczyć potencjalnego negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Tego typu interpretacja godzi w konstytucyjną zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 1 ustawy zasadniczej.
Kolegium podkreśliło, iż nie ma racji odwołujące Stowarzyszenie, że organ I instancji nie przeanalizował treści raportu przedłożonego do akt sprawy przez inwestora. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem wprost, iż organ dokonał takiej analizy i wskazał, z jakich powodów uznał, iż inwestycja jest zgodna z przepisami prawa i może być dla niej wydana decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania realizacji. Nie jest również prawdą, iż organ I instancji pominął ustalenia dotyczące przedłożonej do akt sprawy przez Stowarzyszenie opinii i w ogóle nie odniósł się do jej treści. Powyższemu zaprzecza treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji (patrz str. 13-14 uzasadnienia), gdzie Wójt Gminy M. wskazał jednoznacznie z jakich powodów nie uwzględnił twierdzeń zawartych w opinii dotyczącej oceny wpływu na środowisko i zdrowie ludzi planowanego przedsięwzięcia, sporządzonej [...] marca 2020 r. Faktem jest, iż uzasadnienie stanowiska organu I instancji w tym zakresie nie jest za bardzo rozbudowane, jednakże powyższe nie może świadczyć o wadliwości tak przeprowadzonego postępowania, jak i wydanej decyzji i nie może stanowić o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy czym już w tym miejscu należy zauważyć, iż Kolegium podziela twierdzenia organu I instancji również i w tym zakresie.
Zdaniem organu odwoławczego samą istotą prowadzenia tego rodzaju postępowania, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, jest właśnie to, iż przedmiot każdego z nich nie jest obojętny dla środowiska. Gdyby zatem przyjąć sposób rozumowania odwołującego Stowarzyszenia, iż ewentualne zagrożenia dla środowiska z tytułu realizacji danego zamierzenia inwestycyjnego automatycznie dyskwalifikują to przedsięwzięcie oraz fakt, iż jego członkowie są z niego niezadowoleni, wówczas procedura zmierzająca do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach byłaby zupełnie zbędna, bowiem każda z inwestycji wymienionych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2016, 71) niesie ze sobą pewne potencjalne oddziaływanie na środowisko. Dlatego też Kolegium, dążąc do ustalenia wszystkich okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego, uprzednio uchylając decyzję organu I instancji wskazało na konieczność uzupełnienia raportu, następnie zaś na obecnym etapie rozpoznawania sprawy występowało do inwestora o udzielenie wyjaśnień między innymi w zakresie zastrzeżeń do inwestycji podnoszonych w treści przedłożonej do akt sprawy opinii, aby w sposób prawidłowy ustalić stan faktyczny sprawy i zweryfikować wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Zdaniem Kolegium przedłożony do akt sprawy raport należało uznać za kompletny, wiarygodny i spójny. Jego autor prześledził i przeanalizował wszystkie wymogi stawiane przepisami prawa, jak też dowiódł, iż przedsięwzięcie, w realizowanym wariancie, nie będzie stanowiło źródła ponadnormatywnych emisji do środowiska substancji, hałasu, czy też nie będzie stanowiło zagrożenia dla wszystkich komponentów szeroko rozumianego środowiska.
Według organu odwoławczego wszystkie zastrzeżenia wysuwane w treści złożonego do akt sprawy odwołania, pod kątem planowanej inwestycji, przez Stowarzyszenie [...] W. zasadzają się na treści sporządzonej w sprawie opinii dotyczącej oceny wpływu na środowisko i zdrowie ludzi planowanego przedsięwzięcia, wykonanej dnia [...]marca 2020 r. przez dr n. biol. A. B.. Z uwagi na treść tej opinii oraz wypływające z niej wnioski Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Autorka opinii między innymi podała, iż w raporcie nie dokonano prawidłowego opisu otoczenia planowanej instalacji trzody chlewnej; w sposób nieprawidłowy opisano powierzchnię budynków, czy pojemności zbiorników na gnojowicę, używając wszędzie określenia "do"; nie przedstawiono pełnego opisu pełnego cyklu produkcyjnego, bowiem cykl produkcyjny powinien być opisany od momentu zapłodnienia macior przez knury, w raporcie zatem pominięto aspekty związane z rozmnażaniem zwierząt - autorka opinii wskazała, iż co prawda nie są one opisane w raporcie, to na terenie fermy zostały przewidziane i będą stanowiły nieodłączny element produkcji trzody chlewnej. Dalej podała, iż w jej ocenie budynek nazwany w raporcie budynkiem kwarantanny będzie przewidziany na sektor porodowy i stanowiska dla knurów. Dalej na str. 15-20 opinii podała, iż z powodu rozrodu na fermie, będzie na niej więcej zwierząt niż w treści wniosku wskazuje inwestor. W budynku kwarantanny może rodzić się [...] prosiąt tygodniowo. Mając na uwadze swoje ustalenia autorka opinii ustaliła odmienną liczbę zwierząt na fermie oraz większą liczbę DJP - [...]. Następnie wyliczeń dla pojenia trzody chlewnej, zapotrzebowania na paszę oraz jej ilości dokonała w oparciu o przyjętą przez siebie liczbę DJP, która jest znacząco wyższa (prawie dwukrotnie) w stosunku do inwestycji projektowanej przez wnioskodawcę. Następnie na str. 24 - 26 opinii przedstawiła opis powstawania gnojowicy. Z uwagi na przyjętą przez siebie większą obsadę fermy autorka opinii podała, iż zamiast [...] m3 gnojowicy powstanie jej [...] m3 (we wnioskach końcowych podaje już inne dane), zaś do jej zagospodarowania potrzebny będzie areał liczący [...] ha. W następstwie powyższego, w ocenie autorki opinii, niezbędne będą większe zbiorniki na gnojowicę. W zakresie wariantów wskazała, iż brak jest ich dostatecznych opisów, warianty nazwane technologicznymi są tak naprawdę wariantami technicznymi. Zbyt ogólnie zostały opisane możliwe awarie, na fermie nie zaplanowano kontenera na sztuki padłe, przyjęto zbyt małą liczbę pojazdów poruszających się na dobę po terenie fermy. Autorka opinii, w oparciu o swoje wyliczenia, uznała również, iż dla inwestycji wymagane będzie pozwolenie zintegrowane. Inwestor przyjął zbyt małą odległość od zabudowy. Dla emisji poszczególnych substancji przyjęto błędne wskaźniki emisji, bowiem nie jest znana prawidłowa liczba zwierząt.
W ocenie organu odwoławczego z treści ww. opinii, przedłożonej do akt sprawy przez Stowarzyszenie [...] W. , wynika w sposób bezsporny, iż do sporządzonych przez jej autorkę obliczeń - zarówno co do planowanej obsady, ilości zużytej paszy, powstałej gnojowicy, wielkości pomieszczeń itp. - przyjęto dane charakteryzujące inwestycję, które są niezgodne z wnioskiem inicjującym przedmiotowe postępowanie. Wynika to z prostego zestawienia samej treści raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, przedłożonego do akt sprawy przez wnioskodawcę, z treścią analizowanej opinii. Z opisanej przez inwestora technologii chowu wynika, iż budynek tuczarni i odchowalni loszek - sektor odchowu loszek - będzie zasiedlany loszkami w wadze ok. [...] kg, okres przechowywania wynosił będzie ok. 4 miesięcy, waga końcowa wyniesie [...] kg; budynek tuczarni i odchowalni loczek - sektor tuczu - waga zasiedleniowa ok. [...] kg, waga końcowa [...] kg, okres przebywania tuczników w sektorze to około 4 miesiące; budynek odchowu-prosiąt - waga zasiedleniowa [...] kg, waga końcowa [...] kg, okres przebywania to około 35 dni. W budynku kwarantanny może przebywać jednorazowo [...] loszek i [...] knury. Mając na uwadze powyższe inwestor wskazał na następującą strukturę stada (str. 12 ujednoliconego raportu) - prosięta do 2 miesięcy [...] szt. ([...] DJP 1 sztuka) - [...] DJP; knury [...] szt. ([...] DJP) - [...] DJP; tuczniki loszki [...] szt. ([...] DJP) - [...] DJP plus w budynku kwarantanny [...] szt. - [...] DJP, co dało łącznie [...] DJP.
Zdaniem organu odwoławczego w kontekście powyższego, jak również samego charakteru postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań, które inicjowane jest na wniosek konkretnego podmiotu, nie sposób uznać, iż organy administracji publicznej mogą orzekać o odmiennym przedmiocie postępowania, niż wnioskowałby o to inwestor. Powyższe związanie wnioskiem oznacza, iż skoro inwestor planuje hodowlę o obsadzie [...] DJP, o określonej strukturze i charakterze, to nie sposób na podstawie tego rodzaju wniosku procedować przedsięwzięcia, które miałoby polegać na przykład na hodowli o obsadzie [...] DJP - jak postuluje to autorka opinii. Są to bowiem dwa różne przedsięwzięcia, o dwóch odmiennych sposobach oddziaływania na środowisko.
Kolegium w niniejszej sprawie, dążąc do zweryfikowania treści wniosku inwestora a tym samym ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w kontekście twierdzeń przedstawionych przez autorkę opinii złożonej do akt sprawy, pismem z dnia [...] listopada 2020 r. wystąpiło do inwestora o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w treści opinii. W odpowiedzi na zobowiązanie Kolegium inwestor, po zapoznaniu się z treścią opinii, w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. podał, iż przede wszystkim nie planuje wykonywać w ramach planowanej inwestycji innych elementów, niż te, które zostały wymienione w raporcie. Wnioskodawca nie zamierza magazynować paszy, składować jej, czy też zużywać jej większych ilości.
Zdaniem organu odwoławczego inwestor wyraźnie podkreślił, iż w planowanej inwestycji nie będzie warchlaka, nie będzie przekroczona maksymalna obsada DJP, a przede wszystkim - wbrew temu co twierdzi autorka opinii - na terenie fermy nie będzie planowany rozród zwierząt. Powstała gnojowica nie będzie przekraczała ilości określonych w raporcie, oddawana będzie do biogazowni. Wnioskodawca uwzględnił wszystkie źródła hałasu, właściwą ilość pojazdów, które będą poruszały się po terenie inwestycji. Wnioskodawca podał, iż autorka opinii w swoim opracowaniu błędnie założyła, iż na obiektach będzie prowadzony rozród i produkcja prosiaka, co doprowadziło autorkę do błędnych wyliczeń i wniosków. Dodatkowo inwestor wskazał, iż rozród i produkcję prosiaka inwestor prowadzi w innym gospodarstwie.
Mając na uwadze powyższe Kolegium podkreśliło, iż rację miał Wójt Gminy M. twierdząc, że aby podważyć ustalenia raportu przedłożonego do akt sprawy, należałoby przedłożyć kontrraport, który za przedmiot oceny obrałby tę samą inwestycję, o tych samych parametrach, co objęta wnioskiem inicjującym postępowanie. Kolegium stoi na stanowisku, iż opinia dr n. biol. A. B. nie może stanowić dowodu, w oparciu o który zostałyby podważone ustalenia autora raportu. Otóż ww. za dane wyjściowe - co wynika z wyżej przedstawionego zestawienia - przyjęła obsadę prawie dwa razy większą niż wnioskowana przez inwestora. Uwzględniając tego rodzaju obsadę uznała, iż źle obliczone są emisje, nieprawidłowe są ustalenia odnośnie gnojowicy oraz całokształtu oddziaływania na środowisko, bowiem na fermie prowadzony będzie rozród zwierząt oraz inne procesy produkcyjne, których wnioskodawca w ogóle nie przewidział. W ocenie organu odwoławczego, tego rodzaju opinia winna oceniać dokładnie taką samą inwestycję, jak wnioskowana, a nie zupełnie inną. Nie trzeba posiadać wiedzy specjalistycznej, aby ustalić, iż emisja z fermy o obsadzie [...] DJP (liczba DJP wg opinii przedłożonej przez Stowarzyszenie) będzie zdecydowanie większa niż dla fermy o obsadzie [...] DJP (wnioskowanej przez inwestora). Wówczas faktycznie w trakcie hodowli powstałoby więcej gnojowicy, niezbędnymi stałyby się większe zbiorniki na gnojowicę, potrzebna była by większa ilość paszy, emisje stężeń poszczególnych substancji i hałasu do środowiska stałyby się zdecydowanie większe, do obsługi fermy niezbędne stałyby się pojazdy w większej ilości, niż założył to inwestor, w stosunku do najbliższej zabudowy nastąpiłaby większa emisja. Jednakże w żaden sposób nie można negatywnych wniosków dla inwestycji wyprowadzać z treści opinii, która za swój przedmiot faktycznie obiera inwestycję zupełnie inną, niż oceniana. Autorka opinii przyjęła bowiem błędne dane wyjściowe, które w żaden sposób nie korelują z tymi, które zamierza wprowadzić inwestor, błędnie uznała, iż na fermie będzie dochodziło do rozrodu zwierząt, w sytuacji gdy inwestor rozród prowadzi w odrębnym gospodarstwie rolnym, a w planowanym będzie prowadził chów. Ponadto wadą raportu, na co wskazuje autorka opinii, nie jest fakt, iż inwestor wskazuje np. obsadę, czy pojemność zbiorników na gnojowicę przy użyciu określenia "do". Inwestor bowiem wskazuje w ten sposób maksymalną obsadę czy pojemność projektowanych urządzeń, co jest właściwe dla tego rodzaju postępowania, z jakim mamy do czynienia w realiach rozpoznawanej sprawy. Nie jest również prawdziwe twierdzenie autorki opinii, iż inwestor przewidział wyłączny ruch po terenie fermy dla dwóch pojazdów, bowiem z treści raportu (str. 5) wynika, iż po terenie poruszał się będzie również ciągnik rolniczy, czy też samochód ciężarowy - podczas odbierania żywca lub dostawy paszy. Nadto w raporcie zawarte zostały informacje dotyczące ryzyka wystąpienia poważnych awarii (str. 14). Trudno w tym zakresie oczekiwać od autora raportu, aby przewidział dla tego rodzaju inwestycji tego rodzaju awarie, jak dla zaawansowanych technologicznie przedsięwzięć. Ferma, na której prowadzona będzie hodowla prosiąt, nie jest tego rodzaju przedsięwzięciem, które generowałoby katastrofy dla środowiska. Uzupełniony raport zawiera również wyjaśnienia co do zagospodarowania gnojowicy (przekazanie jej do biogazowni w oparciu o załączoną do akt sprawy umowę z dnia [...] maja 2017 r., zawarta pomiędzy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. a Panem P. W., z treści której wynika, iż inwestor zobowiązuje się dostarczyć ww. Spółce gnojowicę świńską w ilości nie mniej niż [...] ton rocznie). Zatem z całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach wynika, iż gnojowica ma być przekazywana właśnie do biogazowni, dlatego też bezpodstawne stały się zarzuty Stowarzyszenia w tym zakresie. W sprawie nie istniała konieczność składania do akt umów zawartych z rolnikami na odbiór gnojowicy i badania charakteru gruntów, na których miała być wykorzystywana (taką ewentualność inwestor przewidywał wyłącznie na wstępnym etapie postępowania). Kolegium faktycznie wskazywało na taką konieczność w uprzednio wydanej w sprawie decyzji, jednakże wyłącznie na wcześniejszym etapie rozpoznawania sprawy inwestor przewidywał możliwość przekazania gnojowicy okolicznym rolnikom. Obecnie zaś planuje w całości przekazać ją do biogazowni. Nadto należy zauważyć, iż nie ma racji autorka opinii, iż raport przedłożony do akt sprawy nie zawiera analizy oddziaływania na środowisko zakładanych wariantów inwestycji, bowiem z raportu wynika w sposób jednoznaczny, iż taką analizę przeprowadzono (str. 84 - 86 raportu). Autor raportu wypowiedział się również w zakresie możliwego oddziaływania inwestycji na ciek o nazwie "[...]" (uzupełnienie raportu z dnia [...] listopada 2017 r.), czego nie dostrzega autorka opinii. Także i kwestia konieczności uzyskania pozwolenia zintegrowanego była badana przez organ l instancji w toku rozpoznawania sprawy - organ wezwał wnioskodawcę do udzielenia wyjaśnień w tym zakresie pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. W odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2017 r. inwestor wykazał, iż tego rodzaju pozwolenie nie jest wymagane, autorka opinii zaś konieczność jego uzyskania wyprowadza z przeprowadzonych przez siebie wyliczeń oraz odmiennej ilości DJP i struktury hodowli.
Kolegium zauważyło, iż raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach i takimi przymiotami charakteryzuje się raport przedłożony do akt. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (por. wyroki NSA z dnia 1 marca 2013 r., sygn. II OSK 2105/11, LEX nr 1340187; z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. II OSK 639/13, LEX nr 1369033, z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. II OSK495/13, LEX nr 1572744 oraz z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. 11 OSK 85/12; z dnia 11 maja 2015 r., II OSK 2313/13; z dnia" 20 marca 2014 r., II OSK 2564/12 - dostępne CBOSA). '
Zdaniem organu odwoławczego nie budzi też wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie określenia warunków środowiskowych raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi podstawowy dowód w sprawie, gdyż w postępowaniu tym wymagana jest wiedza specjalistyczna, której organ nie posiada. Z tego względu taki raport ma charakter opracowania naukowego, a autor takiego opracowania - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym - powinien posiadać wiedzę specjalistyczną (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1113/07). Z punktu widzenia zasad postępowania raport o oddziaływaniu na środowisko jest dokumentem prywatnym. Jakkolwiek raport nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. to jest to dokument, który posiada szczególną moc dowodową, która wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia. Raport jako dowód podlega ocenie na zasadach określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 i art. 81 k.p.a. Trzeba przy tym podkreślić, organ jest zobowiązany do sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia przez niego warunków, o jakich mowa w art. 66 ustawy oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Organ nie jest zatem związany treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest więc sprawdzenie raportu pod względem spełnienia wymogów formalnych oraz materialnych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji, gdy raport jest rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak i również przez przedstawicieli społeczeństwa (por. wyrok NSA z 2.10.2008 r., II OSK 1113/07, wyrok NSA z 23.02.2007 r., II OSK 363/06).
Z powyższych względów Kolegium jeszcze raz zaznaczyło, iż dostrzegło braki w zakresie treści raportu i w decyzji uchylającej poprzednio wydaną decyzję przez organ I instancji zleciło Wójtowi Gminy M. uzupełnienie raportu, między innymi w zakresie wariantowania, czy też sposobu zagospodarowania gnojowicy (okoliczności te zostały wyjaśnione w sposób wystarczający). Ponadto zauważono, iż raport był uzupełniany również w wyniku wezwań RDOŚ w W. oraz PPIS w [...] .
Jeszcze raz organ podkreślił - wbrew temu jak wywodzi odwołujące Stowarzyszenie, iż ocena oddziaływania na środowisko nie może być oderwana od realiów konkretnego przypadku. Nie można bowiem zakładać, że w odniesieniu do każdego przedsięwzięcia w sposób precyzyjny a priori uda się określić, czy istnieje np. możliwość powstania poważnej awarii bądź zagrożenie zanieczyszczenia środowisk w związku z realizacją przedsięwzięcia. Należy wziąć pod uwagę, iż materialnoprawne przesłanki, na których podstawie organ podejmuje rozstrzygnięcie, co do nałożenia lub nienakładania obowiązku przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko, w części odnoszą się do kryteriów niepoddających się jednoznacznemu kwantyfikowaniu (np. "prawdopodobieństwo oddziaływania").
Kolegium przy tym wskazało, iż podważanie treści raportu nie może opierać się na przypuszczeniach społeczeństwa - nieopartych na odpowiednich ocenach (badaniach) specjalistycznych - lub hipotetycznym wystąpieniu ewentualnych przyszłych zagrożeń (uciążliwości) dla środowiska, które założyli w przedmiotowej sprawie. W trakcie postępowania nie wywołano tego rodzaju kontrdowodu - w postaci np. kontrraportu - który wykazałby, iż przedłożony przez inwestora materiał dowodowy jest niewiarygodny. Jak bowiem wykazało Kolegium, złożona do akt sprawy opinia nie stanowi tego rodzaju dowodu, który pozwoliłby na uznanie, iż planowana inwestycja będzie naruszała standardy ochrony środowiska, czy też będzie niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Zdaniem organu odwoławczego nie są zgodne z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym sprawy również twierdzenia Stowarzyszenia, oparte na przedłożonej do akt sprawy opinii, iż w raporcie brak jest prawidłowej analizy w zakresie możliwych wariantów planowanego przedsięwzięcia. Na ten brak wskazało Kolegium w swojej decyzji. Organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, zobowiązał inwestora do uzupełnienia raportu w powyższym zakresie, mając na uwadze fakt, iż opis wariantów przedsięwzięcia wraz z dokonaniem jego analizy oddziaływania na środowisko, jest niezwykle istotnym elementem raportu. W odpowiedzi na wezwanie Wójta Gminy M. , inwestor w dniu [...] czerwca 2017 r. przedłożył do akt sprawy uzupełnienie raportu, w którym przedstawił szczegółowy opis wariantów planowanego przedsięwzięcia i dokonał jego analizy w kontekście oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko (analizy poszczególnych z projektowanych wariantów). Powyższe ustalenia, jak już Kolegium wskazywało uprzednio, zostały przeniesione do ujednoliconej wersji raportu środowiskowego, zatem i te zarzuty zgłaszane w odwołaniu są bezpodstawne.
Co zaś się tyczy zarzutów dotyczących emisji odorów przez projektowane przedsięwzięcie to Kolegium wskazało, iż faktem jest, że w polskim porządku prawnym brak jest norm prawnych, które regulowałyby zagadnienia dotyczące emisji odorów. W sprawie wykazano, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie przekraczało emisji związków złowonnych - takich jak siarkowodór i amoniak, które w zdecydowanej mierze są powodem odczuwania odoru z ferm drobiu. Jednakże inwestor dodatkowo przewidział, że w ramach planowanego przedsięwzięcia podejmie szereg działań, zmierzających do ograniczenia emisji odorów z fermy, poprzez podejmowanie działań dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych, wykonanie pasa zieleni. Ponadto w skarżonej decyzji, w wyniku treści opinii sanitarnej PPIS w [...] , jak i postanowienia uzgadniającego RDOŚ w W. , nałożono na inwestora szereg wymogów, które mają zapobiec emisji odorów - m.in. w zakresie magazynowania i gospodarki odpadami, magazynowania i przekazywania gnojowicy, przechowywania sztuk padłych, czyszczenia chlewni, oczyszczania powietrza z obiektu inwentarskiego, zaprojektowania pasa zieleni izolacyjnej. Ponadto z treści raportu wynika, iż w cyklu produkcyjnym inwestor zamierza stosować wskazania zgodne wymogami BAT. Przestrzegane będą również normy dotyczące utrzymania zwierząt co do ich ilości. Wszystkie z wyżej opisanych działań będą zmierzały do ograniczenia emisji odorów. Są one skuteczne i stosowane w praktyce, ponadto zgodne z dostępnymi obecnie rozwiązaniami o wysokich standardach, zapobiegających emisji. Wiadomym faktem jest, iż emisja odorów nie zostanie wyeliminowana przez wnioskodawcę do poziomu zerowego, jednakże dzięki podjętym przez niego rozwiązaniom zostanie znacząco zmniejszona, ponadto planowane przedsięwzięcie nie będzie źródłem ponadnormatywnych emisji substancji odorotwórczych.
Organ zauważył, iż co do zasady nie ma żadnych inwestycji, które wobec środowiska pozostawałyby obojętne. Każde z przedsięwzięć wymienionych w treści rozporządzenia z samej swojej istoty generuje oddziaływanie na środowisko. W toku postępowania zmierzającego do określenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia organy administracji publicznej podejmują tego rodzaju działania, które zmierzają do zidentyfikowania potencjalnych zagrożeń oraz zaprojektowania tego rodzaju działań, które będą zmierzały do minimalizacji skutków tychże oddziaływań. Tego rodzaju czynności w rozpoznawanej sprawie przeprowadził Wójt Gminy M. , bowiem wielokrotnie wzywał inwestora do uzupełnienia treści raportu, zarówno działając z urzędu, jak i na wniosek RDOŚ w W. i PPIS w [...] Po zgromadzeniu kompletnego materiału dowodowego te wysoce wyspecjalizowane organy, zajmujące się szeroko rozumianą ochroną środowiska, pozytywnie uzgodniły i zaopiniowały planowane przedsięwzięcie, uznając raport za wystarczający do oceny oddziaływania na środowisko i wskazując konkretne warunki realizacji inwestycji, które organ I instancji przeniósł do zaskarżonej decyzji (postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...]grudnia 2017 r., którym RDOŚ pozytywnie uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji; Opinia Sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2018 r., którą pozytywnie zaopiniowano planowane przedsięwzięcie oraz określono warunki jego realizacji).
Organ odwoławczy uznał, że przedłożony przez inwestora raport spełnia zarówno wymogi formalne (ustawowe) oraz sporządzony został w sposób rzetelny, zaś jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych. W konsekwencji raport ten musiał zostać przyjęty, jako podstawowy dowód w postępowaniu w sprawie o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Opinia przedłożona przez Stowarzyszenie [...] W. nie może zaś stanowić miarodajnego materiału dowodowego, "Który stanowiłby o konieczności odmowy udzielenia mocy dowodowej przedłożonemu do akt raportowi", z uwagi na okoliczności, które Kolegium szeroko omówiło uprzednio.
Kolegium zauważyło, iż wykonując dyrektywę wynikającą z art. 79 ust. 1 w związku z art. 33 ustawy społeczeństwu został zapewniony udział w postępowaniu w sprawie "wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Obwieszczeniami z dnia [...] lipca 2016 r. oraz [...] kwietnia 2018 r. Wójt Gminy M. zawiadomił o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji oraz o możliwości składania uwag i wniosków w zakreślonym terminie. Ponadto inwestorowi nie można zarzucić braku współdziałania w toczącym się postępowaniu, bowiem przedkładał żądane wyjaśnienia co do stanu faktycznego sprawy, jak i projektowanej inwestycji, nadto - odpowiadając na postulaty Stowarzyszenie - dążył do znalezienia innej lokalizacji przedsięwzięcia, która byłaby satysfakcjonująca dla stron. Ustosunkowując się do uwag społeczeństwa Kolegium wyjaśniło, że nie mogą one stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji. W polskim systemie prawnym nie istnieją normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. W takiej sytuacji za kryterium oceny przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenie amoniaku i siarkowodoru - tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 911/13, NSA w wyroku z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 253/13, NSA w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1620/12, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r" sygn. akt IV SA/Po 483/12. W polskim systemie prawnym rodzaje substancji wprowadzanych do powietrza i ich dopuszczalne poziomy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87) oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031). W oparciu o wyżej wymienione regulacje prawne w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dokonano stosownych obliczeń, z których wynika, że ustawowe wartości nie będą przekroczone. Uwzględniając uwagi społeczeństwa inwestor w treści raportu zaproponował tego rodzaju rozwiązania, przy zastosowaniu których zostaną zachowane standardy oddziaływania inwestycji na środowisko, zaś ewentualne niekorzystne oddziaływanie będzie minimalizowane. Powyższe wynika niezbicie również z uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który w uzasadnieniu przedłożonego do akt sprawy uzgodnienia wyjaśnił, iż przy zastosowaniu warunków realizacji określonych w uzgodnieniu (które to warunki Wójt Gminy M. przeniósł do sentencji zaskarżonej decyzji) nie dojdzie do niekorzystnego oddziaływania na środowisko. Ponadto, w odpowiedzi na obawy społeczeństwa między innymi o stan oraz zasoby wody, inwestor dokonywał stosownych uzupełnień raportu na wezwanie organów uzgadniających w toku postępowania przed organem I instancji, w wyniku czego ustalono, iż realizacja planowanej inwestycji nie będzie niosła ze sobą zagrożeń dla stanu i zasobów wody. W raporcie wyjaśnione zostały również zagadnienia związane z emisją substancji odorogennych. Zatem sprzeciw społeczeństwa został uwzględniony właśnie poprzez zaprojektowanie i wprowadzenie dodatkowych wymagań dla inwestora przy realizacji oraz eksploatacji planowanego przedsięwzięcia. Nadto Kolegium podkreśliło, iż ewentualne zdarzenie przyszłe i niepewne (na przykład spadek cen nieruchomości, czy spadek atrakcyjności miejscowości) nie mogą być podstawą dla wydania decyzji negatywnej dla inwestora.
Zdaniem organu wydając przedmiotową decyzję środowiskową, poprzedzoną przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, organ I instancji kierował się kryteriami określonymi w art. 80 ust. 1 ustawy. Organ wziął pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również uwagi zgłaszane przez społeczeństwo. Kolegium podkresliło, że w sentencji zaskarżonej decyzji ujęto wszystkie uwarunkowania wskazane przez organy uzgadniające oraz wynikające z opracowanego raportu, uwzględniające również uwagi społeczeństwa. Faktem jest, iż uzasadnienie decyzji Wójta Gminy M. jest w niektórych elementach lakoniczne, jednakże nie może być to powodem do jej uchylenia. Organ I instancji dokonał bowiem analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
Kolegium wskazało, iż w obowiązującym porządku prawnym brak jest jakichkolwiek podstaw by uznać, że negatywna postawa lokalnej społeczności może samoistnie przesądzać o odmowie wydania decyzji środowiskowej. Organ winien jedynie stanowisko to uwzględnić przy określeniu warunków środowiskowych dla planowanego przedsięwzięcia, tj. ram, w jakich przyszła inwestycja może być realizowana. Stanowisko lokalnej społeczności zostało zatem w niniejszej sprawie uwzględnione poprzez zaplanowanie takiego rodzaju rozwiązań technologicznych, które zminimalizują oddziaływanie inwestycji na środowisko.
Kolegium końcowo przypomniało, że decyzja środowiskowa w niniejszej sprawie, zgodnie z procedurą przewidzianą w u.u.i.ś., była opiniowana i uzgadniana przez organy specjalistyczne (RDOŚ, PPIS) i organy te analizowały treść raportu i wzywały do jego uzupełnienia. W związku z powyższym, nie można też oczekiwać, aby organ wydający decyzję środowiskową, badał raport pod kątem szczegółowych rozwiązań technicznych, technologicznych, wymagających wiedzy specjalnej, które to zagadnienia są przedmiotem analizy organów specjalistycznych opiniujących i uzgadniających planowane przedsięwzięcie (wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1862/11, LEX nr 1358431). Organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, musi brać pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, jak również ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.ś.). Zdaniem Kolegium, nie można stwierdzić, aby przepisy te zostały naruszone. Organ I instancji zrealizował ciążący na nim obowiązek zebrania w sprawie kompleksowego materiału dowodowego. Nadto Kolegium uzupełniło ten materiał o uzupełnienia inwestora i zagwarantowało stronom możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. W sprawie nie przedłożono też dowodu, który wykazałby ponadnormatywne oddziaływanie planowanej inwestycji, bowiem opinia dr n. biol. A. B. nie jest dowodem, w oparciu o który można by dowieść naruszenia przepisów prawa, czy też standardów ochrony środowiska przez planowaną inwestycję, jak również braku kompletności i spójności złożonego do akt sprawy raportu wraz z jego uzupełnieniami. Jak już to wcześniej zaznaczano, niedopuszczalnym jest, aby sprzeciw społeczności lokalnej mógł być powodem do wydania odmownej decyzji środowiskowej. Ponadto Kolegium zauważyło, iż tak naprawdę w treści decyzji organ I instancji uwzględnił szereg okoliczności sygnalizowanych przez społeczeństwo oraz odwołujące Stowarzyszenie, określając wymagania dla inwestora, wynikające ze stanowiska prezentowanego przez społeczeństwo, Stowarzyszenie oraz uzgodnienia i opinii. W raporcie wskazana jest przyczyna możliwych konfliktów społecznych, tj. między innymi emisja substancji do środowiska, jak i emisja hałasu. Inwestor został zobowiązany do zastosowania szeregu działań mających na celu minimalizację negatywnych oddziaływań. Wprowadzając powyższe wymogi, organ 1 instancji dążył do tego, aby planowane zamierzenie inwestycyjne w jak najmniejszym stopniu oddziaływało na środowisko.
W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna przesłanka uniemożliwiająca wydanie pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla inwestora. Dla nieruchomości objętej postępowaniem nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stąd też i ta przesłanka, która uniemożliwiałaby wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji, nie zachodzi. Dlatego też Kolegium uznało za uzasadnione utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak [...], którą po rozpoznaniu wniosku Pana P.W. - Gospodarstwo Rolne [...] P. W. określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie [...] W. . Zaskarżono decyzję SKO w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz uznanie, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy pozwala na pozytywne ustalenie środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP, podczas gdy:
- organy obu instancji nie poczyniły własnych prawidłowych ustaleń w przedmiocie zasięgu oddziaływania planowanej instalacji do chowu trzody chlewnej, opierając się na założeniu przedłożonego przez inwestora Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej: raport), że "uciążliwość planowanego przedsięwzięcia, zarówno na etapie budowy, jak i eksploatacji, nie wykroczy poza analizowany teren inwestycyjny", chociaż twierdzenie to w świetle zasad doświadczenia życiowego jest oczywiście błędne, a nadto pozostaje w sprzeczności z przedstawionymi w raporcie mapami stężeń oraz mapami izofonicznymi;
- organy obu instancji, powołując się na brak unormowań prawnych, nie poczyniły własnych prawidłowych ustaleń w zakresie uciążliwości odorowej planowanej inwestycji w postaci instalacji do chowu trzody chlewnej, chociaż - zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych - zasięg takiej uciążliwości musi być zbadany w każdej sprawie dotyczącej inwestycji z zakresu ferm hodowlanych;
- w konsekwencji nieprawidłowego określenia zasięgu oddziaływania inwestycji, organy obu instancji w sposób nieprawidłowy określiły krąg stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, istotnie go ograniczając, w szczególności nie uznając za strony postępowania właścicieli nieruchomości z najbliższą dla inwestycji zabudową mieszkaniową, położoną, według raportu - [...] m, a według opinii przedłożonej w sprawie przez Stowarzyszenie - również [...] m i [...] m od granic terenu inwestycyjnego;
- organy obu instancji nie poczyniły własnych ustaleń w przedmiocie liczby dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) dla planowanej instalacji do chowu trzody chlewnej i w tym względzie oparły treść decyzji środowiskowej na ustaleniach raportu oraz przedłożonych przez inwestora wyjaśnieniach, chociaż liczba DJP wskazana w raporcie pozostaje w sprzeczności z treścią samego raportu, sposób jej ustalenia narusza wymogi rozporządzenie Rady Ministrów dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 71), a wyjaśnienia inwestora są niewiarygodne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz zasad wiedzy i doświadczenia życiowego;
- organy obu instancji nie wyjaśniły innych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zgłaszanych w toku postępowania w formie zastrzeżeń do treści raportu, w szczególności rzeczywistego przeznaczenia budynku kwarantanny" (organy przyjęły, że nie będzie tam prowadzony rozród, chociaż inwestor przewidział w nim stanowiska wyłącznie dla [...] loszek i [...] knurów);
b) art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie "Opinii dotyczącej oceny wpływu na środowisko i zdrowie ludzi planowanego przedsięwzięcia polegającego na Budowie instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP na działkach nr ew. [...] i [...] , położonych w miejscowości W. gm. M. " z dnia [...] sierpnia 2020 r. sporządzonej przez dr n. biol. A.B., z tej przyczyny, że wyliczona w opinii odsada dla planowanej inwestycji wynosząca [...] DJP jest niezgodna z DJP wskazywanym w przedłożonych przez inwestora wniosku i raporcie oraz z wyjaśnieniami przedstawionymi przez inwestora w toku postępowania przed SKO;
c) art. 84 § 1 w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie, w szczególności nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego, chociaż zarówno skarżące Stowarzyszenie (powołując się na treść i wnioski opinii dr n. biol. A. B.), jak i mieszkańcy wsi W. w uwagach i wnioskach składanych w ramach konsultacji społecznych, wskazywali na konkretne zastrzeżenia w stosunku do raportu, w tym ograniczenie zasięgu oddziaływania instalacji, brak oznaczenia uciążliwości odorowej oraz znaczne zaniżenie DJP, których rzetelne i bezstronne wyjaśnienie wymagało zasięgnięcia wiadomości specjalnych;
d) art. 10, 28 i 61 § 4 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ograniczenie kręgu stron postępowania i nieprzyznanie statusu strony wszystkim podmiotom dysponującym tytułem prawnym do nieruchomości położonych w zasięgu rzeczywistego oddziaływania przedsięwzięcia (w tym właścicielom nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi, w szczególności, właścicielom najbliższej zabudowy mieszkaniowej położonej [...] m od granic terenu inwestycyjnego), a w konsekwencji brak zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania oraz zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu;
e) art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (w szczególności zasięg oddziaływania przedsięwzięcia, krąg stron postępowania, ilość DJP oraz prawidłowość innych danych i wyliczeń przedstawionych w raporcie) ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść decyzji, a mianowicie:
a) § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez uznanie za prawidłowe DJP określonego w raporcie z pominięciem maksymalnej możliwej obsady inwentarza oraz przy zastosowaniu nieprawidłowych współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt na DJP;
b) pkt 8 ppkt 1 lit, b) załącznika do rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169) poprzez uznanie, że dla planowanej instalacji nie będzie wymagane uzyskanie pozwolenia zintegrowanego, chociaż obejmuje ona chów świń o więcej niż [...] stanowisk dla świń o wadze ponad [...] kg;
c) art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 1, 5, 6, 9, 11, 15 i 16 oraz art. 62. ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji ustalającej środowiskowe warunki przedsięwzięcia na podstawie informacji przedstawionych w raporcie, pomimo tego, że raport nie zawiera wszystkich wymaganych prawem elementów oraz zawiera szereg błędów i nieścisłości, w szczególności polegających na:
- braku właściwej charakterystyki przedsięwzięcia oraz wskazania głównych cech procesów produkcyjnych (art. 66 ust. 1 pkt 1 ),
- braku prawidłowych opisu i porównania wariantów przedsięwzięcia, w tym wariantów alternatywnych, z uwzględnieniem ich racjonalności (art. 66 ust. 1 pkt. 5-6),
- marginalnym opisie awarii, braku określenia konkretnego postępowania w sytuacji masowego zachorowania zwierząt lub pomoru całego stada oraz całkowitym pominięciu aspektów związanych z bioasekuracją,
- braku porównania proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 11),
- braku właściwej analizy problemów populacji ludzkiej zamieszkującej W. , przy błędnym założeniu, że wszelkie oddziaływania inwestycji zamkną się w granicach terenu inwestycyjnego (art. 66. ust.I pkt 15),
- braku zaproponowania monitorowania oddziaływań związanych z planowanym przedsięwzięciem w odniesieniu do elementów środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 16).
Wskazując na powyżej przytoczone uchybienia Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego w S. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy M. z dnia z dnia [...] sierpnia 2020 r.
W ocenie Stowarzyszenia [...] W. . zaskarżona decyzja SKO wydana została z naruszeniem zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Pierwsza grupa zarzutów kierowanych pod adresem decyzji dotyczy nieprawidłowego określenia zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, bazującego na bezkrytycznym przyjęciu twierdzenia inwestora, jakoby uciążliwość inwestycji miała się zamknąć w granicach działek inwestycyjnych, który to błąd skutkował ograniczeniem kręgu stron postępowania do podmiotów dysponujących tytułem prawnym do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycyjnym (w tym do nieruchomości stanowiącej działkę drogową), z jednoczesnym wyłączeniem właścicieli innych działek znajdujących się w zasięgu rzeczywistego oddziaływania inwestycji, w szczególności, właścicieli najbliżej położonej zabudowy mieszkaniowej na działce nr [...] (oddalonej o ok. [...] m od granicy terenu inwestycyjnego).
Druga grupa zarzutów dotyczy braku prawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, oceny raportu z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz braku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności szeregu zastrzeżeń zgłaszanych w stosunku do treści raportu (w tym niewłaściwego określenia DJP, skutkującego zaniżeniem oddziaływań planowanej inwestycji na środowisko), przy jednoczesnym całkowitym pominięciu wniosków przedłożonej przez Stowarzyszenie opinii dr n. biol. A. B. w przedmiocie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi oraz braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.
Skargę na powyższą decyzję SKO z dnia [...] marca 2021 r. wnieśli również M i T. I. (dalej: "skarżący", "strony"). Zaskarżyli oni w całości wskazaną wyżej decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz stanowi przesłankę wznowienia postępowania, a mianowicie:
a) art. 77 5 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności:
- rzeczywistego zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji w postaci instalacji do chowu trzody chlewnej, w tym przede wszystkim zasięgu i natężenia oddziaływania odorów pochodzących z inwestycji,
- wpływu inwestycji na nieruchomości położone na północ (również północny-wschód i północny-zachód) od drogi stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], bezpośrednio graniczącą z działkami inwestycyjnymi nr [...] i [...] , w szczególności wpływu inwestycji na należącą do nich działkę nr [...], w tym na możliwość jej wykorzystania zgodnie z aktualnym rekreacyjnym przeznaczeniem oraz możliwość zabudowy na cele mieszkaniowe,
- kręgu stron postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej; a w konsekwencji:
b) art. 10, 28 i 61 S 4 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ograniczenie kręgu stron postępowania i nieprzyznanie statusu strony wszystkim podmiotom dysponującym tytułem prawnym do nieruchomości położonych w zasięgu rzeczywistego oddziaływania przedsięwzięcia, w szczególności skarżącym - właścicielom działki nr [...] położonej w odległości kilkunastu metrów od granic terenu inwestycyjnego, a w konsekwencji brak zawiadomienia ich o wszczęciu postępowania oraz zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu;
c) art. 138 5 1 pkt 1 oraz § 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (w szczególności zasięg oddziaływania przedsięwzięcia, krąg stron postępowania) ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Wskazując na powyżej przytoczone uchybienia wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia z dnia [...] sierpnia 2020 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż o fakcie wydania ww. decyzji dowiedzieli się przypadkowo, już po wydaniu decyzji przez SKO, gdyż nie zostali zawiadomieni ani o wszczęciu postępowania w sprawie, ani o podjętych w jego ramach rozstrzygnięciach. Zaznaczyli, że z uwagi na bliskość działki nr [...] w stosunku do granic terenu przewidzianego pod planowaną inwestycję (kilkanaście metrów, oba grunty dzieli jedynie działka drogowa nr [...]) oraz ewentualne przyszłe oddziaływanie planowanej inwestycji, przede wszystkim oddziaływanie odorowe, na teren nieruchomości mają interes prawny w udziale w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej i - zgodnie z art 28 k.p.a. - są jego stroną. W ramach niniejszej skargi, ponieważ nie mogli tego uczynić wcześniej, wyrażają kategoryczny sprzeciw dla budowy chlewni na działkach nr [...] i [...] , od których ich działkę dzieli tylko wąski pas drogi. Od dawna mają skonkretyzowane plany dotyczące należącej do nich działki, którą chcą przeznaczyć pod budowę domu jednorodzinnego na cele mieszkaniowe. Już aktualnie wykorzystują działkę dla celów rekreacyjnych, znajdujący się na niej budynek ma charakter letniskowy i przebywają w nim przez znaczną część roku. Budowa chlewni w tej okolicy uniemożliwi skarżącym zarówno realizację planowanej inwestycji, jak i w ogóle korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. W tym stanie rzeczy skarżący nie rozumieją, jak mogło dojść do sytuacji, w której organy obu instancji wydały decyzję środowiskową w ogóle nie informując ich o prowadzonym postępowaniu. Oczywistym jest przecież, że planowana chlewnia będzie oddziaływać na ich nieruchomość. Obawiają się przede wszystkim odorów, które uniemożliwią im przebywanie na świeżym powietrzu, ale również hałasu i wzmożonego ruchu pojazdów.
Z powyższych względów skarżący wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji SKO, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy M. . Chcieliby uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony i móc przedstawić swoje racje na równi z inwestorem.
W odpowiedzi na skargi Kolegium wskazało, iż w pełni podtrzymuje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2021 r. wniosło o odrzucenie skargi Państwa M. i T. I. oraz oddalenie skargi Stowarzyszenia [...] W. , jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy i z tego powodu nie mogą się ostać.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, to jest, w zakresie dokonywanej kontroli badają, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego (uchylić) akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, iż doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Kontroli legalności w niniejszym postępowaniu poddano decyzję SKO w S. z dnia [...] marca 2021 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2020 r. określającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości W. , gm. M. .
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2020 r., poz. 283, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą lub ustawą u.o.u.i.ś.
Nie jest sporne, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 2019, poz. 1839), zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana. W postępowaniu, ocena okoliczności faktycznych dokonywana jest w oparciu o przygotowany raport, który stanowi istotny środek dowody i który organ obowiązany jest uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc pozytywna decyzja wskazująca, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie może być realizowane na warunkach w niej określonych jest wydawana wówczas, gdy zostaną spełnione wymogi określone w art. 80 ust. 1 ustawy u.o.u.i.ś.
Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Według wymagań określonych przez ustawodawcę organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek wziąć pod uwagę m.in. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Organ wydający decyzję środowiskową opiera więc swoje ustalenia i oceny w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 ustawy właśnie na treści raportu. Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej w art. 66 ustawy. Raport powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Raport powinien być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, a pojawienie się wątpliwości co do jego kompletności, czy rzetelności ocen w nim przedstawionych, zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy.
W ocenie sądu, określone wprost w ustawie podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej (art. 80 ust. 2, art. 81 ustawy) nie mają charakteru wyczerpującego. Dotyczą one przypadków, gdy decyzja negatywna wydawana jest mimo tego, że nie ma wątpliwości co do kompletności wniosku i stanowiącego jego podstawę raportu oddziaływania na środowisko. W przypadku więc, gdy ustalenia raportu są niekompletne i nie pozwalają wyjaśnić charakteru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zachodzi zdaniem Sądu samoistna przesłanka do odmowy wydania pozytywnej decyzji środowiskowej, jeżeli wnioskodawca nie uzupełni raportu na wezwanie organu.
W odniesieniu do podnoszonych przez organy kwestii pozytywnego zaopiniowania planowanego przedsięwzięcia przez RDOŚ i PPPS zauważyć w tym miejscu należy, że pozytywne stanowisko organu uzgadniającego nie obliguje automatycznie organu prowadzącego postępowanie główne, w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli ten ostatni organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Dodatkowego wsparcia dla tej tezy należy upatrywać w trafnym poglądzie doktryny, iż organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt 3406/18 i cytowany tam K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Wrocław 2009, s. 229; tak też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2010 r., II SA/Po 411/10).
Sąd podkreśla, że obowiązkiem organów orzekających w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest poczynienie wszechstronnych ustaleń na temat spodziewanego oddziaływania przedsięwzięcia na szeroko rozumiane środowisko, w tym na ludzi (art. 62 ust.1 pkt 1 ww. ustawy).
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, rację mają skarżący, że organy nie poczyniły własnych ustaleń w zakresie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności w przedmiocie zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Organy w tym zakresie bezkrytycznie powieliły okoliczności przedstawione przez inwestora (wnioskodawcę).
Sąd w niniejszej sprawie podzielił stanowisko skarżących, że przedstawiony przez wnioskodawcę raport nie zawiera rzetelnego i pełnego opisu w zakresie: określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko, a w szczególności na ludzi, rośliny, zwierzęta i powietrze (art. 66 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy), gdyż wnioskodawca nie dokonał rzetelnej oceny uciążliwości odorowej przedsięwzięcia i jej wpływu na środowisko i zdrowie ludzi. Uzasadnionym jest więc twierdzenie, że dokument ten nie jest dokumentem wiarygodnym i mogącym stanowić podstawę oceny o zakresie i przewidywanych skutkach korzystania ze środowiska w wyniku realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Wskazać należy, że oczywistym jest, iż przy inwestycjach z zakresu ferm hodowlanych (kurników, chlewni, itd.) istotne znaczenie ma kwestia ewentualnej uciążliwości odorowej tych obiektów. Zasięg takiej uciążliwości musi być zatem zbadany w każdej takiej sprawie. Okolicznością bezspornie utrudniającą badanie ww. uciążliwości jest brak w obowiązującym systemie prawa norm określających dopuszczalne wartości odorów, w tym w szczególności odorów emitowanych przez fermy hodowlane (brak norm odorowych). Sąd przychyla się jednakże do tej linii orzecznictwa sądowego, która stoi na stanowisku, iż taki stan normatywny bynajmniej nie zwalania organów orzekających w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań z obowiązku dokładnego wyjaśnienia, czy ryzyko wystąpienia uciążliwości odorowej wystąpi w danej sprawie i w jaki sposób uciążliwości tej można zapobiec (por. np. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1238/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1196/17).
Jak już wspomniano, brak regulacji odorowych wprawdzie utrudnia dokonywanie koniecznych ustaleń faktycznych, ale w żadnym razie ich nie uniemożliwia, w szczególności przy wykorzystaniu wiadomości specjalnych. W sytuacji, w której inwestycje z zakresu ferm hodowlanych nie należą do przedsięwzięć co do istoty nowatorskich, eksperymentalnych a przeciwnie do przedsięwzięć realizowanych i funkcjonujących co najmniej od kilkudziesięciu lat, to w oczywisty sposób różne aspekty tego funkcjonowania, w tym powodowanie uciążliwości odorowych (w tym w szczególności typowy zasięg terytorialny takich uciążliwości, jak też co najmniej szacunkowa skala natężenia takiej uciążliwości) są bez wątpienia znane osobom posiadającym odpowiednią wiedzę w tym zakresie.
Zdecydowanie również należy odrzucić, jako okoliczność mogącą uzasadniać odstępowanie od dokonywania takich ustaleń, rzekomą całkowitą relatywność, czy też subiektywizm ocen co do uciążliwości odorowej danego przedsięwzięcia (pogląd ten miałby się zatem zasadzać na nieakceptowalnym w ocenie Sądu przekonaniu, iż całkowicie niemożliwym jest, w braku norm odorowych, wskazanie jakiegokolwiek kryterium uciążliwości odorowej). Powyższe stanowisko kłóci się bowiem w oczywisty sposób ze wskazaniami doświadczenia życiowego, w świetle których wprawdzie próg odczuwania uciążliwości odorowej może różnić się w przypadku poszczególnych osób, niemniej okoliczność ta nie jest równoznaczna z nieistnieniem utrwalonej i łatwo dostępnej wiedzy na temat stopni uciążliwości odorowej, odbieranej przez zdecydowaną większość ludzi jako np. niska, średnia, wysoka, czy też bardzo wysoka.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie wyraża tym samym pogląd, iż wykazanie w toku postępowania administracyjnego, iż w świetle specjalistycznej wiedzy odorowa uciążliwość danego przedsięwzięcia oddziaływałaby w sposób zbyt daleko idący na najbliższe sąsiedztwo (w szczególności zajęte pod zabudowę mieszkalną) upoważnia organ orzekający w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań do odmowy wydania takiej decyzji.
Należy w tym kontekście wyraźnie zaznaczyć, iż podstawą odmowy nie jest w tej sytuacji sam sprzeciw lokalnej społeczności (bezspornie bowiem okoliczność tego rodzaju nie może, przy spełnianiu przez przedsięwzięcie wymogów środowiskowych, stanowić samoistnej przeszkody do wydania żądanej przez wnioskodawcę decyzji), a jest nią brak możliwości zapobieżenia istotnemu negatywnemu oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (tj. oddziaływaniu na warunki życia ludzi, o których to warunkach mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy u.o.u.i.ś.).
Zagadnienie uciążliwości odorowej należy przy tym ściśle odróżniać od zagadnienia emisji gazów do powietrza (amoniaku, czy też siarkowodoru). Aczkolwiek ww. gazy mają właściwości odorotwórcze, to dotrzymywanie przez inwestora wymogów co do dopuszczalnego pułapu takiej emisji (wymogi te ściśle określają stosowne przepisy wykonawcze) nie można automatycznie utożsamiać z brakiem uciążliwości odorowych.
Istota niniejszej sprawy sprowadzała się zatem do ustalenia, czy planowane przedsięwzięcie będzie źródłem emisji odorów oddziałujących w sposób nieakceptowalny dla otoczenia terenu inwestycji, tj. w szczególności na pobliską zabudowę mieszkaniową, znajdującą się w odległości już [...] m (według raportu) czy też w odległości [...] m i [...] m (według kotrraportu Stowarzyszenia) od terenu inwestycji. Chodziło zatem o jednoznaczne ustalenie, czy odległość ta jest wystarczająca do uznania, że ta uciążliwość jest z punktu widzenia stałego pobytu ludzi akceptowalna, czy też nie.
W niniejszej sprawie organ nie dokonał takiej analizy powielając w tym zakresie stanowisko inwestora. W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również w jego uzupełnieniach, dokonano analizy tylko poziomu rozprzestrzeniania się w powietrzu amoniaku i siarkowodoru oraz stwierdzono, że inwestor podejmie cały szeregu zabiegów i działań, które mają zminimalizować oddziaływanie odorowe inwestycji.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że organy obu instancji nie dokonały rzetelnej oceny raportu. Organ ocenia raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko swobodnie, nie jest zatem związany tym raportem. Może go przyjąć, jeśli uzna, że zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, ale może go całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować. To organ, a nie sporządzający raport, decyduje o załatwieniu sprawy. Inwestor składając raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedstawia dokument prywatny w kwestii faktycznej, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania przez organ decyzji środowiskowej. Sam raport podlegać musi ocenie w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, który ma być kompleksowo zgromadzony. Dopiero po wyjaśnieniu zastrzeżeń strony do raportu i pełnego zebrania materiału dowodowego, organ może dokonać ustaleń i ocen potrzebnych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W przypadku, gdyby organ doszedł do przekonania, że konieczne jest w tym zakresie posiadanie wiadomości specjalnych może rozważyć konieczność powołania biegłego.
Należy podkreślić, że treść raportu należy rozpatrywać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wiedzą specjalistyczną oraz wymaganiami prawa ochrony środowiska. Jedną z istotnych cech charakterystycznych postępowania dotyczącego ocen oddziaływania na środowisko jest prewencyjne zapewnienie celów ochrony środowiska w związku z realizacją przedsięwzięcia. Jego podstawowym celem jest dostarczenie wiedzy na temat ograniczenia potencjalnych negatywnych skutków przedsięwzięcia na środowisko.
W ocenie planowanego przedsięwzięcia szczególną rolę odgrywa ogólny cel w postaci ograniczenia potencjalnych negatywnych sutków np. danej inwestycji budowlanej na środowisko. Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji, co jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą zostać uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 1858/13).
Raport powinien uszczegółowiać wymagania ochrony środowiska w związku z realizacją przedsięwzięcia. Istnieje w związku z tym konieczność weryfikacji wszystkich elementów treści raportu zgodnie z zasadami prawa ochrony środowiska, w szczególności dotyczy to, jak już wyżej wspomniano, badania zgodności ustaleń dotyczących oddziaływań odorowych z treścią zasad prewencji i przezorności.
Sąd, ponownie podkreśla, że brak sparametryzowanych kryteriów dotyczących stopnia ogólnej uciążliwości zapachowej instalacji, nie może uzasadniać odstąpienia w raporcie od jednoznacznej oceny tej uciążliwości. Zasada przezorności uregulowana w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którą kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze, obliguje w pierwszej kolejności autora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w przypadku, gdy dany rodzaj zagrożenia związanego z realizacją przedsięwzięcia jest trudny do określenia i przewidzenia, do sporządzenia takiej oceny. Jeżeli bowiem z ustaleń faktycznych zinterpretowanych przy wykorzystaniu treści zasady przezorności wynika, że zakres oddziaływania odorowego planowanego przedsięwzięcia jest trudny do przewidzenia, to nie można odstąpić od przeprowadzenia takiej oceny przedsięwzięcia z powołaniem się na brak regulacji prawnych dotyczących jakości zapachowej powietrza. Z treści zasady przezorności, wynika, że dopuszczalne jest ograniczenie bądź zakaz realizacji przedsięwzięcia mogącego negatywnie oddziaływać na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi, także w sytuacji, gdy ta możliwość nie została jeszcze w pełni, naukowymi metodami, dowiedziona i wykazana oraz z uwagi na brak regulacji prawnych w tym zakresie. Zasada przezorności oznacza, że należy zapobiegać wszelkim potencjalnym zagrożeniom dla środowiska poniżej poziomu, od którego należy już liczyć się z prawdopodobieństwem ich wystąpienia w przyszłości, wykorzystując w tym celu osiągnięcia nauki i techniki. W postępowaniu w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia opartym na zasadzie przezorności istotne znaczenie ma odsunięcie wszelkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Ingerencje w środowisko powinny być ograniczone niezależnie od rozpoznanego stopnia istniejących obciążeń, tzn. niezależnie od norm immisji. Zakres dozwolonej ingerencji wyznacza dokonanie redukcji emisji w stopniu określonym za pomocą progresywnych reguł techniki (zob. J. Rotko, Normy techniczne w prawie ochrony środowiska, Wrocław 2000, s. 39.).
Brak norm prawnych określających standardy zapachowe instalacji nie może stanowić uzasadnienia dla odstąpienia od stosowania zasady przezorności. Obowiązywanie tej zasady jest konsekwencją potencjalnego ryzyka związanego z wystąpieniem bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi. Oznacza to, że nawet w sytuacji, kiedy to ryzyko nie może być w pełni udowodnione, udokumentowane lub jego skutki nie mogą być w pełni ustalone z uwagi na niewystarczający stan danych naukowych i wiedzy technicznej oraz brak regulacji prawnych istnieje obowiązek stosowania zasady przezorności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3406/18).
W niniejszej sprawie podjęta przez inwestora próba analizy oddziaływania odorowego została zawężona do oceny oddziaływania zapachowego pojedynczych substancji złowonnych tj. amoniaku i siarkowodoru, których próg wyczuwalności związany jest z dosyć dużym stężeniem, jako substancji reprezentatywnych dla oceny tego oddziaływania, dla których możliwe jest również ustalenie dopuszczalnego stężenia zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Jednocześnie autor raportu choć zakłada emisję substancji złowonnych w związku z eksploatacją planowanego przedsięwzięcia nie przeprowadza jej rzetelnej analizy wpływu na środowisko. Planowane przedsięwzięcie jest uznawane jako emitujące substancje złowonne i w przypadku tego rodzaju działalności emisja dotyczy wielu (kilkudziesięciu, a nawet kilkuset substancji powodujących uciążliwość zapachową (patrz. opracowanie "Lista substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej" opublikowane na stronie www.gov.pl/web/srodowisko/uciazliwosc-zapachowa; Zespół Autorski m.in. prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak – Kierownik tematu). Należy podkreślić, że ustalone rozporządzeniem z dnia 26 stycznia 2010 r. wartości odniesienia dla 167 substancji, w tym amoniaku nie uwzględniają ich uciążliwości zapachowych. Dlatego to uwarunkowanie, jak też wieloskładnikowość i jednocześnie oddziaływanie zapachowe dużej ilości substancji wzajemnie na siebie wpływających, niekiedy o niewielkich stężeniach, wyklucza rzetelność analizy odorowej zasygnalizowanej przez autora raportu. Autor raportu nie dostrzegł, że oddziaływanie odorowe przedsięwzięcia wiąże się z oceną wpływu na zdrowie ludzi rozumiane szerzej, aniżeli wyłącznie zdrowie fizyczne. Tak więc wykazywanie, że niektóre z substancji emitowanych przez planowane przedsięwzięcie, dla których przeprowadzono w raporcie modelowanie odziaływania, nie przekroczy dopuszczalnych według obowiązujących przepisów długoterminowych wartości odniesienia, nie świadczy wcale o braku wpływu na zdrowie ludzi. Wskazywane poziomy stężeń dotyczą wartości, które nie powodują zatrucia organizmu ludzkiego, nie dotyczą zaś wpływu na stan psychiczny, który jest równoważnym aspektem zdrowia. Podkreślić należy, że art. 62 pkt 1 lit. a) u.o.u.i.ś. nie odwołuje się do obowiązujących dopuszczalnych norm - substancji szkodzących środowisku, lecz nakazuje ogólną ocenę wpływu inwestycji na zdrowie ludzi i warunki ich życia oraz ocenę środków zapobiegających negatywnemu oddziaływaniu. Wskazania wynikające z tego przepisu mają znaczenie dla oceny informacji wynikających z przedstawionych przez inwestora dokumentów, a jeżeli dokumentacja ta jest niewystarczająca do dokonania takiej oceny, powinna zostać przez inwestora uzupełniona. Dlatego zaniechanie ustawodawcy w zakresie określenia obowiązujących norm dotyczących oddziaływania odorowego i określenia jednoznacznej metody ustalania tego oddziaływania nie zwalnia ani wnioskodawcy planującego korzystać ze środowiska, ani organu od dokonania analizy i oceny dopuszczalności realizacji inwestycji, w przedstawionych przez inwestora wariantach (por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 828/19, Wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3873/19).
W tej sytuacji uznać należy, że ze względu na wskazane braki raportu, stawiana przez jego autora i inwestora teza o braku negatywnego odziaływania planowanej inwestycji na środowisko poza terenem do którego inwestor posiada tytuł prawny jest nieuprawniona i nierzetelna.
Powyższe wskazuje, że zasadne okazały się zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz uznanie, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy pozwala na pozytywne ustalenie środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP.
Konsekwencją powyższych nieprawidłowości, w szczególności uznania, że uciążliwość planowanego przedsięwzięcia nie wykroczy poza analizowany teren inwestycji, było nieuprawnione ograniczenie kręgu stron postępowania przez organy obu instancji (tj. naruszenie art. 10 § 1 i 61 § 4 w zw. z art. 28 k.p.a.). Rację mają skarżący, że w przypadku decyzji środowiskowej ustalenia w przedmiocie zasięgu oddziaływania inwestycji mają bezpośrednie przełożenie na krąg stron postępowania, którego prawidłowe określenie stanowi obowiązek organów administracji na każdym etapie postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie status stron wskazywał art. 28 k.p.a., w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organy obu instancji przyjęły, za inwestorem, że oddziaływanie inwestycji nie przekroczy granic działek inwestycyjnych. Ponadto uznały za strony postępowania tylko właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. W niniejszym postępowaniu, w konsekwencji powyższego, pominięto właścicieli działek z najbliższą zabudowa (dz. ew. nr [...] i [...]) tylko z tego powodu, że od działek inwestora oddziela je pas drogi (dz. nr ew. [...]).
Sąd podzielił stanowisko skarżących, że takie działanie organu narusza ww. art. 28 k.p.a., gdyż nie uwzględnia rzeczywistego zasięgu oddziaływania inwestycji, który warunkuje interes prawny w udziale w postępowaniu w charakterze strony. Podkreślić należy również za skarżącymi, że niezależnie od przyjętego sposobu wyznaczania kręgu stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, kluczowym dla poczynienia w tym względzie prawidłowych ustaleń jest określenie zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Ponadto każdorazowo należy ustalić, na jakie nieruchomości planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać, niezależnie od tego, czy oddziaływanie to mieści się w standardach jakości środowiska lub standardach emisyjnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 108/12 - normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony. Stroną postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia.
Organy orzekające w sprawie z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie objęły rozważaniami i analizą powyższych kwestii przedwcześnie rozstrzygając o braku interesu prawnego skarżących (M. i T. I.) w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.
Z zasady praworządności sformułowanej w art. 7 k.p.a. wynikają dla organów administracji publicznej obowiązki. Po pierwsze, określenie z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Kierując się normą prawa materialnego, organ winien ocenić, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. Drugim obowiązkiem organu jest przeprowadzenie z urzędu dowodów. Z art. 7 i 77 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Podnosi to NSA w wyroku z 26 października 1984 r., II SA 1205/84 (ONSA 1984, Nr 2, poz. 98), stwierdzając, że z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jednakże na gruncie przepisów k.p.a. nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę. W odpowiedzi na skargę organ zdawkowo stwierdził, że Państwo I. nie wykazali, iż planowana inwestycja będzie oddziaływała na ich nieruchomość oraz nie wykazali, że posiadają tytuł własności do działki nr [...], nadto nie jest to nieruchomość zabudowana zabudową mieszkaniową. Powyższe wskazuje więc, że w niniejszej sprawie organy orzekające na tym poprzestały obarczając stronę skarżącą skutkami swojej bierności.
Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że zarówno uwarunkowania, w tym zakres planowanej inwestycji oraz jej usytuowanie mogły uzasadniać udział skarżących w oparciu o ich interes prawny w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Źródło tego interesu prawnego może bowiem stanowić w tym przypadku w szczególności art. 140 k.c. Jak słusznie stwierdzili skarżący - wskazane oddziaływanie może ograniczyć możliwość korzystania z nieruchomości znajdujących się w jego zasięgu zgodnie z ich przeznaczeniem, a tym samym naruszyć uprawnienia właścicielskie. Organy jednak z naruszeniem przepisów postępowania, przedwcześnie na podstawie art. 28 k.p.a. stwierdziły brak interesu prawnego skarżących do udziału w tym postępowaniu.
Sąd podzielił również stanowisko Stowarzyszenia, że organy nie wyjaśniły w sposób wszechstronny innych kwestii mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w szczególności okoliczności, na które zwracało uwagę Stowarzyszenie odwołując się do przedstawionego kontrraportu. Rację ma skarżący, że zastrzeżenia sformułowane pod adresem raportu nie miały charakteru czystej polemiki z ustaleniami raportu oraz wbrew twierdzeniom organów i inwestora, nie dotyczyły innej inwestycji, tylko zostały poparte szeroką argumentacją przedstawioną w formie opinii w przedmiocie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi sporządzonej przez dr n. biol. - specjalistę z zakresu toksykologii środowiska. Autorka opinii, odnosząc się w sposób całościowy do planowanego przedsięwzięcia, przeanalizowała poszczególne fragmenty raportu, wskazując - jej zdaniem na - nieprawidłowości, braki oraz wewnętrzne sprzeczności, które zostały wymienione i opisane w treści opinii.
Zdaniem Sądu organ powinien uwagi zawarte w ww. kontrraporcie wszechstronnie rozważyć (w tym, w miarę potrzeby, nie wykluczając w tym zakresie możliwości powołania biegłego), a nie arbitralnie uznać, że nie odnoszą się one do przedmiotowej inwestycji. Ponownie w tym miejscu należy wskazać, że organ powinien poddać wnikliwej analizie racjonalność, logiczność i obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji zawartej w przedstawionym raporcie.
Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają wskazane wyżej przepisy z zakresu gromadzenia i oceny materiału dowodowego sprawy, przy czym rozstrzygnięcia te nie zostały należycie uzasadnione w kluczowych aspektach sprawy. W niniejszej sprawie uchybiono również zasadzie przekonywania.
Powyższe według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a.