IV SA/WA 803/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-08-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nacjonalizacjapostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościbezprzedmiotowość postępowaniasąd administracyjnyprawo rzeczoweprzedsiębiorstwo państwowe

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie nacjonalizacji, uznając, że postępowanie administracyjne nigdy nie zostało wszczęte.

Sprawa dotyczyła skargi Z. S.A. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nacjonalizacji. Minister umorzył postępowanie, powołując się na pozew złożony przez spółkę do sądu powszechnego, w którym kwestionowano przejęcie przedsiębiorstwa na własność Państwa. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność decyzji, argumentując, że postępowanie administracyjne nigdy nie zostało formalnie wszczęte, a otrzymanie odpisu pozwu z sądu powszechnego nie stanowiło podstawy do jego umorzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z. S.A. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nacjonalizacji. Sprawa wywodziła się z pozwu złożonego przez spółkę Z. S.A. do Sądu Okręgowego w Warszawie, w którym domagano się ustalenia nieistnienia przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa na podstawie orzeczeń z 1948 r. i 1954 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że w związku z tym pozwem postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i umorzył je na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę, stwierdził, że kontrolowana decyzja obarczona jest wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Kluczowym argumentem Sądu było to, że postępowanie administracyjne nigdy nie zostało wszczęte, ani z urzędu, ani na wniosek strony. Otrzymanie przez Ministra odpisu pozwu z sądu powszechnego nie inicjowało postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, Minister wydał decyzję kończącą postępowanie, które nigdy się nie toczyło, co stanowiło rażące naruszenie art. 104 i 105 kpa. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) i 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, otrzymanie odpisu pozwu z sądu powszechnego nie wszczyna postępowania administracyjnego i nie stanowi podstawy do jego umorzenia jako bezprzedmiotowego, jeśli postępowanie to nigdy nie zostało formalnie wszczęte.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji wydał decyzję kończącą postępowanie, które nigdy nie zostało wszczęte. Samo otrzymanie pozwu z sądu powszechnego nie inicjuje postępowania administracyjnego ani nie czyni go bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (5)

Główne

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania następuje, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Sąd uznał, że samo otrzymanie pozwu z sądu powszechnego nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, jeśli nie zostało ono wszczęte.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Sąd wskazał na naruszenie tego przepisu, gdyż decyzja została wydana w nieistniejącym postępowaniu.

PPSA art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi.

PPSA art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji.

PPSA art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie dla uzgodnienia lub stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne nigdy nie zostało wszczęte, a organ wydał decyzję kończącą to postępowanie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra, że pozew złożony do sądu powszechnego czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym.

Godne uwagi sformułowania

Minister umorzył postępowanie i wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne, które nigdy się nie toczyło. Wadliwość powyższa w ocenie Sądu jest tak istotna, iż winna skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej z racji rażącego naruszenia art. 104 kpa i 105 kpa.

Skład orzekający

Anna Szymańska

sprawozdawca

Łukasz Krzycki

przewodniczący

Tomasz Wykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów kpa dotyczących wszczęcia i bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, a także skutków wydania decyzji w nieistniejącym postępowaniu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu nacjonalizacji i interakcji między sądem administracyjnym a sądem powszechnym w kwestii oceny orzeczeń administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest formalne wszczęcie postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli sprawa dotyczy historycznych kwestii nacjonalizacji.

Decyzja administracyjna wydana w 'pustym' postępowaniu? Sąd wyjaśnia, kiedy można mówić o nieważności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 803/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska /sprawozdawca/
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. przy udziale - sprawy ze skargi Z. S.A. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nacjonalizacji stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi z dnia [...] kwietnia 2003 r.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. ([...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi "na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z pozwem złożonym przez spółkę Z. S.A. o ustalenie przez Sąd Okręgowy w W. "nieistnienia przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa Z. w którym określono jako pozwanego obok Ministra Finansów, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – umorzył postępowanie "w tej sprawie".
W uzasadnieniu wskazano, że z pozwu spółki Z. skierowanego do Sądu Okręgowego w W. wynika, iż wnosi ona o stwierdzenie przez Sąd nieistnienia przejęcia na własność Państwa tego przedsiębiorstwa na podstawie orzeczenia Nr [...] Ministra Skarbu oraz Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] listopada 1948 r. wraz ze składnikami tego przedsiębiorstwa wymienionymi w orzeczeniu Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego. W ocenie Ministra żądanie pozwu nie zmierza do stwierdzenia nieważności tych decyzji, lecz do ustalenia przez Sąd, iż nie doszło do przejęcia na rzecz Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej. Rozstrzygnięcia organów mają formę decyzji i takie decyzje podlegają ocenie w trybach określonych w kpa, nie zaś w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Ocena przez sąd powszechny orzeczeń administracyjnych nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powtórzył argumentację zawartą w poprzednim rozstrzygnięciu i ponownie wskazał, iż [...] stycznia 2004 r. zostało umorzone postępowanie z wniosku B. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego tego przedsiębiorstwa.
W skardze do Sądu administracyjnego Z. S.A. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia z dnia [...] kwietnia 2003 r.
Skarżący twierdzi, iż wniesienie przez spółkę B. pozwu do sądu powszechnego nie stanowi przesłanki do stwierdzenia, że postępowanie w sprawie określenia składników majątkowych tego przedsiębiorstwa stało się bezprzedmiotowe.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zarzut w niej zawarty nie jest trafny.
Sąd administracyjny natomiast stosownie do art.. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami zawartymi w skardze.
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja obaczona jest wadliwością w takim stopniu, iż wyeliminowanie jej z obrotu prawnego winno nastąpić nie poprzez jej uchylenie, lecz stwierdzenie nieważności.
Przede wszystkim Minister wydał rozstrzygnięcie w sprawie, która nigdy nie została wszczęta, zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Otrzymanie bowiem z sądu powszechnego odpisu pozwu, gdzie jako pozwany został wskazany Skarb Państwa z oznaczeniem stacio fisci Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz z zobowiązaniem do złożenia odpowiedzi na pozew nie wszczęło żadnego postępowania administracyjnego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stał się jedynie jednostką organizacyjna uprawnioną do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu sądowym wszczętym pozwem Z.
Abstrahując od treści żądania pozwu, bowiem ta kwestia nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i będzie badana oraz rozstrzygana przez sąd powszechny, należy jedynie podnieść, iż Minister umorzył postępowanie i wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne, które nigdy się nie toczyło.
Wadliwość powyższa w ocenie Sądu jest tak istotna, iż winna skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej z racji rażącego naruszenia art. 104 kpa i 105 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) i 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.
O kosztach nie orzeczono ze względu na brak wniosku w tym przedmiocie uprawnionego podmiotu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI