IV SA/Wa 752/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-07-30
NSAbudowlaneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzenneinwestycjegazociągnieruchomościprawo administracyjneprawo własnościodszkodowaniedecyzja lokalizacyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki G. S.A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dotyczącą lokalizacji inwestycji gazociągu przesyłowego, uznając, że skarżąca nie wykazała naruszenia jej indywidualnego interesu prawnego.

Spółka G. S.A. zaskarżyła decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej ustalającą lokalizację gazociągu przesyłowego, zarzucając m.in. naruszenie prawa własności i brak rokowań odszkodowawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie wykazała, aby decyzja naruszyła jej indywidualny interes prawny, a kwestie odszkodowań i rokowań wykraczają poza ramy postępowania lokalizacyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi G. S.A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej ustalającą lokalizację inwestycji gazociągu przesyłowego. Skarżąca spółka podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności, braku przeprowadzenia rokowań odszkodowawczych oraz nieprecyzyjnego określenia części nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, argumentując, że skarżąca spółka, jako właściciel nieruchomości na konkretnym odcinku planowanego gazociągu, może skutecznie kwestionować decyzję jedynie w zakresie, w jakim dotyczy ona jej indywidualnego interesu prawnego. Sąd uznał, że spółka nie wykazała, aby jej interes prawny został naruszony w sposób niedopuszczalny lub niezgodny z prawem. Kwestie odszkodowań, rokowań oraz faktycznego zajęcia gruntów zostały uznane za wykraczające poza ramy postępowania lokalizacyjnego i regulowane odrębnymi przepisami. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, uchylając w części decyzję Wojewody, doprecyzował termin wydania nieruchomości i skorygował błędy w tabeli zatwierdzającej podział nieruchomości. Uzasadnienie decyzji Ministra wskazywało na zgodność wniosku z wymogami ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu, prawidłowe poinformowanie stron oraz spełnienie warunków technicznych i środowiskowych. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, że organ orzekający dokonuje jedynie oceny prawnej dopuszczalności lokalizacji, a nie jest kreatorem przebiegu przedsięwzięcia. Stwierdzono również, że ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu wyłącza stosowanie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na etapie przygotowywania dokumentacji lokalizacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel może skutecznie kwestionować decyzję jedynie w zakresie, w jakim dotyczy ona jego indywidualnego interesu prawnego, wynikającego z prawa własności.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym interes prawny właściciela nieruchomości w przypadku inwestycji liniowych ogranicza się do odcinków bezpośrednio ingerujących w jego prawo własności. Kwestionowanie decyzji w zakresie wykraczającym poza własne nieruchomości ma charakter faktyczny, a nie prawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu art. 24 § 1

Ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu

Pomocnicze

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu art. 30

Ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu

ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu art. 36 § 2

Ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu

PPSA art. 50

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

u.p.z.p. art. 13

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca spółka nie wykazała naruszenia jej indywidualnego interesu prawnego. Kwestie odszkodowań i rokowań są regulowane odrębnie i wykraczają poza ramy postępowania lokalizacyjnego. Ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu wyłącza stosowanie przepisów o planowaniu przestrzennym na etapie decyzji lokalizacyjnej. Organ jest związany wnioskiem inwestora co do proponowanych rozwiązań technicznych i zakresu ingerencji w prawa własności.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa własności przez błędną interpretację art. 140 k.c. i art. 5 k.c. Brak przeprowadzenia rokowań odszkodowawczych. Brak precyzyjnego określenia części nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu i sposobu ograniczenia prawa. Niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Utrata wartości gruntu i brak odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

organ orzekający dokonuje jedynie oceny prawnej dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji we wnioskowanym miejscu kreatorem przebiegu przedsięwzięcia pozostaje Inwestor prawo własności nie jest prawem nieograniczonym skarżąca Spółka, jako dysponująca nieruchomościami na konkretnym odcinku planowanego gazociągu może, co do zasady skutecznie kwestionować decyzję jedynie w zakresie, w jakim dotyczy ona jej indywidualnego interesu prawnego kwestia utraty wartości nieruchomości będąca następstwem skutków decyzji lokalizacyjnej, czy też czas trwania procedury ustalania wysokości odszkodowania leżą poza ramami niniejszego postępowania i nie wpływają na prawidłowość zaskarżonej decyzji ustalenie odszkodowania [...] następuje dopiero z chwilą, gdy decyzja lokalizacyjna stanie się ostateczna

Skład orzekający

Łukasz Krzycki

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Wykowski

przewodniczący

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia w zakresie zaskarżania decyzji lokalizacyjnych przez podmioty, których interes prawny nie jest bezpośrednio naruszony, a także kwestie wyłączenia stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym i rokowań odszkodowawczych w postępowaniach dotyczących inwestycji celu publicznego na podstawie specustaw."

Ograniczenia: Dotyczy specustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego, ale zasady dotyczące zakresu kognicji sądu administracyjnego i wyłączenia stosowania innych przepisów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej inwestycji infrastrukturalnej (gazociąg) i porusza kluczowe kwestie związane z prawem własności, ograniczeniami administracyjnymi oraz prawem do odszkodowania, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i inwestorów.

Gazociąg kontra prawo własności: Sąd wyjaśnia, kto ma rację w sporze o inwestycję celu publicznego.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 752/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
art.124 ust 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.145 par 1, art145a, art156 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 84 poz 700
art 24 ust 1 i 2, art 30, art36 ust 2
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu.
Dz.U. 2012 poz 270
art50, art 106 par 3, ar 134 par 1, art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2012 r. sprawy ze skargi G. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji gazociągu - oddala skargę -
Uzasadnienie
Wojewoda [...] po rozpoznaniu wniosku O. S.A., decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. ustalił lokalizację inwestycji w zakresie terminalu pn. "Gazociąg przesyłowy wysokiego ciśnienia DN 800, MOP 8,4MPa relacji: [...] na terenie woj. [...]".
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli pp. Z. M., K. G., R. A., M. S. i P. A. oraz G. S.A. i A. Sp. z o.o.
G. S.A. podniosła w odwołaniu analogiczne argumenty jak A. Sp. z o.o. (brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez niezapewnienie odpowiedniego czasu na zapoznanie się z materiałem dowodowym i zajęcie stanowiska w sprawie, jak również nieprawidłowe zawiadomienie strony o wydaniu decyzji), które poszerzono o zarzut prowadzenia postępowania w sytuacji niekompletności wniosku, tj. braku załączenia wymaganych przez prawo pozwoleń wodnoprawnych. Wskazano również na niezgodność planowanej inwestycji z zapisami obowiązującego od dnia 14 grudnia 2010 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta W. Ponadto zrealizowanie gazociągu utrudni realizację innych zamierzeń inwestycyjnych na przedmiotowym terenie.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "Kpa" w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. (Dz. U. Nr 84, poz. 700 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o inwestycjach w zakresie terminalu" uchylił w części i orzekł w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wniosek o wydanie decyzji został złożony przez właściwy podmiot, zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu, tj. przez O. S.A., zwanego dalej "Inwestorem". Punktem początkowym gazociągu jest zespół śluzy nadawczej tłoka zlokalizowany na terenie projektowanego Terminalu Gazu Skroplonego LNG w S., natomiast końcowym, zespół przyłączeniowy tłoczni na terenie Tłoczni Gazu G. Projektowany przebieg inwestycji obejmuje tereny gmin M., W., S., G. oraz miast S. i W. Celem inwestycji, stanowiącej część składową większego zamierzenia inwestycyjnego, jest poprawa bezpieczeństwa energetycznego Polski poprzez zwiększenie zdolności przesyłowych i transportowych systemu przesyłowego gazu ziemnego.
Minister uznał, że wniosek Inwestora zawierał wszystkie elementy wymagane na podstawie przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu: wymieniał nieruchomości, w stosunku do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 20 ust. 3 oraz art. 24 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu; załączono mapy ewidencyjne gruntów w skali 1:1000, na których zaznaczono granice terenu objęte wnioskiem inwestora oraz obszar oddziaływania inwestycji; załączono decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie gazociągu przemysłowego wysokiego ciśnienia Terminal LNG S. - Punkt wejścia gazu do systemu (gazociąg [...]), o parametrach: długość ok. 80 km, średnica DN 800 i ciśnienie 10,00 Mpa wraz z infrastrukturą towarzyszącą niezbędną do funkcjonowania układu przemysłowego.
Wskazano, które opinie z wymienionych w art. 6 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu zostały dołączone przez Inwestora, a także o jakie Inwestor zwrócił się do organu opiniującego, lecz ten ostatni w terminie czternastu dni ich nie wydał.
Zauważono także, że Inwestor przedłożył piętnaście pozwoleń wodnoprawnych.
Oceniając przeprowadzone przez Wojewodę [...] postępowanie w pierwszej instancji stwierdzono, że prawidłowo poinformowano strony o wszczęciu postępowania, podano podstawę prawną, pouczono o prawie do składania wniosków, uwag i zastrzeżeń. Z powyższego wywiedziono, że należycie i wyczerpująco poinformowano strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.
O wszczęciu postępowania – zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu - zawiadomiono wnioskodawcę, właścicieli nieruchomości i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim, urzędach gmin właściwych ze względu na lokalizację inwestycji, na stronach internetowych urzędu wojewódzkiego, na stronach internetowych gmin właściwych ze względu na lokalizację inwestycji, a także w prasie o zasięgu ogólnopolskim – co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy dokumenty.
Czyniąc zadość obowiązkowi określonemu w art. 8 ust. 5 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu organ pierwszej instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego w S., Sądu Rejonowego w K. oraz Sądu Rejonowego w G. o ujawnienie w księgach wieczystych wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji.
W ocenie Ministra decyzja Wojewody [...] zawiera wszystkie elementy przewidziane w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu. Określa ona bowiem:
- teren objęty inwestycją, w tym linie rozgraniczające teren inwestycji (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu);
- warunki techniczne w zakresie przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia przez grunty leśne, drogi publiczne, pod torami kolejowymi, przez obszar bezpośredniego zagrożenia powodzią, tj. na obszarze pasa nadbrzeżnego morskich wód wewnętrznych oraz na międzywału (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu);
- warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków, w tym dotyczące przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym (art. 10 ust. pkt 3 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu);
- warunki ochrony przeciwpożarowej (art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu);
- warunki dotyczące ochrony interesów osób trzecich (art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu).
Ponadto:
- zatwierdza projekt podziału nieruchomości znajdujących się w liniach rozgraniczających teren inwestycji (art. 10 ust. 1 pkt 6);
- zawiera oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutki, o których mowa w art. 20 ust. 3 i art. 24 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu (art. 10 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu);
- wskazuje termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu);
- zawiera lokalizację sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich oraz podmorskich kabli rurociągów (art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu);
- zawiera oznaczenie gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi (art. 10 ust. 1 pkt 11 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu).
W ocenie Ministra, określenie w pkt 9 decyzji Wojewody terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń nastąpiło w sposób niejednoznaczny, dlatego też działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa doprecyzowano ten termin.
Zdaniem Ministra decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona stronom postępowania.
Natomiast dostrzeżono błąd w tabeli zatwierdzającej na potrzeby w/w inwestycji podział nieruchomości, polegający na zdublowaniu oznaczenia numeru działek ([...]), powstałych z podziału działki nr [...] obręb ew. [...] gmina W., co do których decyzja wywiera skutki, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu. Działkę o pow. 0,0049 ha oznaczono zatem prawidłowo - zgodnie z mapą podziałową - nr ew. [...]. Ponadto, skorygowano tabelę zatwierdzającą oznaczenia nieruchomości, w stosunku do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu, gdyż organ pierwszej instancji wskazał w niej błędnie numerację działek, nie uwzględniając ich podziału na działki, w stosunku do których zaskarżona decyzja ma wywołać zarówno skutki, o których mowa w art. 20 ust. 3 oraz art. 24 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu. Zauważono, że Inwestor wyraźnie wskazał zakres poszczególnych działek, z podaniem ich oznaczenia numerycznego, w stosunku do których decyzja ma wywołać skutek wywłaszczeniowy lub ograniczenie w ich korzystaniu.
Odnosząc się do zarzutów odwołań wskazano, że:
- wydając decyzję lokalizacyjną, organ orzekający dokonuje jedynie oceny prawnej dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji we wnioskowanym miejscu, zatem organ ocenia legalność zamierzeń inwestora z racji posiadanych uprawnień z zakresu administracji publicznej, natomiast kreatorem przebiegu przedsięwzięcia pozostaje Inwestor;
- planowana inwestycja została zaprojektowana tak, aby spełniała warunki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jaldm powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055), dalej jako “rozporządzenie gazowe";
- gazociąg będzie ułożony pod ziemią równolegle do istniejących gazociągów, z zachowaniem minimalnego przykrycia 1,20 m, zaś projektowana odległość pomiędzy powierzchniami zewnętrznymi tych gazociągów, zgodnie z § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia gazowego, wyniesie średnio ok. 7,00 m, z wyjątkiem odcinka położonego na terenie gminy S. (pomiędzy Pz 673 a Pz 681), gdzie trasa projektowanego gazociągu odbiega od gazociągu istniejącego ze względu na wymóg ochrony stanowisk ujęcia wody "M."; na terenach leśnych odległość ta została zmniejszona do ok. 5,00 m, w uzasadnionych przypadkach do 2,50 m; szerokość strefy kontrolowanej, której linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, wynosi 12 m;
- prawo własności nie jest prawem nieogranicznonym, wyznacznikami granic tego prawa są ustawy i zasady współżycia społecznego, a wyznacznikiem sposobu korzystania przez właściciela z przysługującego mu prawa jest społeczno-gospodarcze przeznaczenie tego prawa (art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako "Kc");
- żadna z odwołujących się stron nie wykazała, by jej interes prawny został ograniczony w sposób niedopuszczalny lub niezgodny z prawem; zaś samo niezadowolenie, czy też obawa, iż wybudowanie gazociągu ograniczy dotychczasowy lub planowany sposób korzystania z całości lub części gruntu zajętego pod inwestycję nie jest wystarczającym argumentem do kwestionowania zasadności, czy też prawidłowości wydanej decyzji w sprawie;
- w załączniku nr 1 do decyzji środowiskowej wymieniony jest m.in. układ przyłączeniowy (pomiarowo - rozliczeniowy) zawierający pomiar rozliczeniowy ilości gazu, układy redukcji ciśnienia i zabezpieczające, śluzę odbiorczą, zespół zaporowo-upustowy z monoblokiem rozdzielającym oraz stację ochrony katodowej, co czyni niezasadny zarzut rozszerzenia zakresu decyzji lokalizacyjnej w stosunku do decyzji środowiskowej;
- do wniosku Inwestora został załączony komplet wymaganych pozwoleń wodnoprawnych, natomiast uzyskanie pozwoleń wodnoprawnych dotyczących poboru i zrzutu wody, odbudowy urządzeń melioracyjnych i odwodnień wykopów na czas budowy nie jest wymagane na etapie przygotowywania dokumentacji lokalizacyjnej gazociągu, a na etapie postępowania w przedmiocie uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 15 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu;
- zgodnie art. 13 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu, przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie mają zastosowania w sprawach dotyczących przygotowania inwestycji w zakresie terminalu; tym samym inwestor przygotowując dokumentację dotyczącą przedmiotowej lokalizacji, uzyskując uprzednio decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, nie miał prawnego obowiązku uwzględniania zapisów obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
- w sprawie nie miał zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu;
- zarzuty naruszenia art 10 Kpa, art. 107 Kpa w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 5-9 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym.
W skardze na powyższą decyzję G. S.A., zwana dalej skarżącą Spółką, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której to zarzucono naruszenie:
- art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej zwanej "Konstytucją", przez błędną interpretację art. 140 w zw. z art. 5 Kc;
- art. 24 ust. 1 i art. 30 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu poprzez nieprzeprowadzenie wymaganych prawem rokowań oraz brak precyzyjnego określenia części nieruchomości, jaka podlega wywłaszczeniu i sposobu ograniczenia prawa do nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że nastąpiła utrata wartości gruntu, przez który miała przebiegać trasa gazociągu, już w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. W szczególności już w dacie wszczęcia postępowania lokalizacyjnego inne postępowania administracyjne zostają wstrzymane (art. 8 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu), a wydana decyzja lokalizacyjna jest wiążąca dla wszystkich organów w zakresie wydania decyzji o warunkach zabudowy (art. 13 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu). Zatem Skarżącej trudno zgodzić się z poglądem, że nie nastąpiła utrata wartości nieruchomości. Ponadto decyzja dotyczy w istocie terenu znacznie większego od terenu, jaki będzie wykorzystany przez Inwestora. Również wskazano, że pomimo utraty wartości nieruchomości, zarówno w decyzji lokalizacyjnej jak i w żadnej innej nie została uregulowana kwestia odszkodowania. Dodatkowo późniejsze działania Inwestora (wycinka drzew) doprowadziły do dalszego obniżenia wartości nieruchomości.
Dalej podniesiono, że zapłata odszkodowania powinna nastąpić w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa podlega wykonaniu, tymczasem w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2010 r. została wykonana, dokonano wycinki drzew, a mimo tego odszkodowanie nie tylko nie zostało wypłacone, ale nawet nie ustalono jego wysokości. Skonstatowano, że w istocie w sprawie doszło do wywłaszczenia bez odszkodowania.
Powołując art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 tj. ze zm.) dalej jako "ugn" stwierdzono, że organ był obowiązany przeprowadzić rokowania mające na celu ustalenie kwoty odszkodowania, zaś z żadnego przepisu ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu nie wynika, że rokowania mogą być pominięte.
Zauważono, że Inwestor prowadził rozmowy z niektórymi właścicielami gruntów, przez które miała przebiegać inwestycja, natomiast w tej grupie podmiotów Skarżący się nie znalazł. Ponadto do propozycji rokowań Inwestor się nie odniósł.
Na zakończenie wskazano na brak precyzyjnego określenia części nieruchomości, jaka podlega wywłaszczeniu i sposobu ograniczenia prawa do nieruchomości. Ograniczono się bowiem wyłącznie do wskazania właściciela/władającego, nr działki, obrębu, nr KW, oraz pow. działki, a nie dokonano stosownych wskazań na mapach, które pozwalałoby na dokładne ustalenie linii rozgraniczającej część nieruchomości podlegającą ograniczeniom od pozostałej części nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi wskazując, że :
- Konstytucja dopuszcza ograniczenie prawa własności , gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym;
- kwestia utraty wartości nieruchomości będąca następstwem skutków decyzji lokalizacyjnej, czy też czas trwania procedury ustalania wysokości odszkodowania leżą poza ramami niniejszego postępowania i nie wpływają na prawidłowość zaskarżonej decyzji;
- art. 124 ust. 3 ugn nie ma zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na art. 24 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu;
- ustalenie odszkodowania, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu następuje dopiero z chwilą, gdy decyzja lokalizacyjna stanie się ostateczna, zatem dopiero wtedy możliwe będzie przeprowadzenie rokowań;
- działki nr [...],[...] i [...] położone w obrębie D., gmina W., nie podlegają wywłaszczeniu, a jedynie ograniczeniu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu, zgodnie z tabelą stanowiącą pkt 9 decyzji organu pierwszej instancji, zmienionej zaskarżoną ustawą; tabela ta, w sposób precyzyjny określa powierzchnię strefy kontrolowanej gazociągu oraz powierzchnie nieruchomości podlegających czasowemu ograniczeniu na czas budowy; integralną częścią decyzji są mapy ewidencyjne gruntów w skali 1:1000, na których zaznaczono granice terenu objętego wnioskiem oraz obszar oddziaływania inwestycji.
Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2012 r. Sąd zwrócił się do organu administracji o udzielenie informacji, czy rozpoczęto budowę terminalu w ramach inwestycji pn. "Gazociąg przesyłowy wysokiego ciśnienia DN 800, MOP 8,4MPa relacji: [...] na terenie woj. [...]". W odpowiedzi (k. 133) wskazano, że przedmiotowa inwestycja została rozpoczęta poprzez przygotowanie terenu pod wycinkę drzew w dniu 13 grudnia 2011 r. Natomiast obecnie realizowane są prace związane z odhumusowaniem, rozwózką rur i ich montażem. Zakończenie robót planowane jest na dzień 7 kwietnia 2013 r.
Na rozprawie w dniu 23 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił, że powierzchnie przeznaczone dla celu czasowego ograniczenia prawa własności w okresie budowy i stałego ograniczenia prawa własności (strefa kontrolowana) odbiegają od uwidocznionych na rysunku stanowiącym załącznik do decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 30 lipca 2012 r. uczestnik postępowania p. M. S. poparł twierdzenia skargi wskazując, że aktualne przeznaczenie działek jest inne niż to wynikające z zaskarżonej decyzji. Zauważył, że będąca jego własnością działka ew. nr [...] aktualnie jest dzierżawiona przez jego córki. Zaś w skutek wywłaszczenia z części tej działki córki utracą status rolnika (pozostanie zbyt mały areał) co wiązać się będzie z poważnymi komplikacjami. W piśmie tym wskazano również na nieprawidłowości związane z przejęciem terenu przez Inwestora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wymagało rozważenia czy skarżąca Spółka, dysponująca tytułem prawnym do nieruchomości w pasie, gdzie jest realizowane przedsięwzięcie objęte decyzją lokalizacyjną, może skutecznie ją zaskarżyć, co do tych jej postanowień, które nie dotyczą jej gruntów. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, podzielany przez Sąd w niniejszej sprawie, iż interes właścicieli konkretnych nieruchomości, co do kwestionowania decyzji przesądzających o przebiegu inwestycji liniowych może dotyczyć wyłącznie tych ich odcinków, których przebieg skutkuje bezpośrednią ingerencją w ich prawa podmiotowe - prawo własności (patrz tak samo wyrok NSA o sygn. akt II OSK 507/08 i 897/11 - dostępne w CBOSA). Wyrażane w tych sprawach poglądy odnieść należy wprost do rozważanej sprawy z uwagi na analogiczne uwarunkowania. Należy zauważyć, iż stosowne decyzje mogą dotyczyć realizacji przedsięwzięć liniowych o długości sięgającej dziesiątek kilometrów. Z kolei podnoszenie kwestii, w kontekście rozwiązań przyjętych na innych odcinkach niż w obszarze nieruchomości skarżącego może być wprawdzie w jego interesie. Interes ten jednak, jako niemający charakteru pochodnego z prawem własności nieruchomości (w tym przypadku prawo chronione, z którego wywodzony jest interes prawny), ma wyłącznie charakter faktyczny. Trzeba odnotować, iż analogiczne interesy w sprawie może mieć szereg osób (podmiotów), dla których faktycznie sposób rozstrzygnięcia sprawy ma znaczenie. Brak jest przesłanek dla przyjęcia, iż z tytułu posiadania nieruchomości, w strefie realizacji przedsięwzięcia konkretna osoba ma szersze uprawnienia niż inne podmioty faktycznie w tym samym zakresie zainteresowane sprawą, lecz nie dysponujące nieruchomościami w pasie inwestycji. W tym kontekście, w rozpoznawanej spawie, należy uznać, iż skarżąca Spółka, jako dysponująca nieruchomościami na konkretnym odcinku planowanego gazociągu może, co do zasady skutecznie kwestionować decyzję jedynie w zakresie, w jakim dotyczy ona jej indywidualnego interesu prawnego.
Skutkuje to tym, iż gdy chodzi o rozstrzygnięcie decyzji w pozostałym zakresie, skarga nie może być skutecznie wniesiona, w myśl art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Kontrola decyzji w zakresie, w jakim nie może być ona skutecznie zaskarżona przez konkretną stronę, wykracza poza kompetencje sądów administracyjnego. Wynikający z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak związania sądu wnioskami i zarzutami skargi dotyczy wyłącznie możliwości szerszej kontroli aktu, lecz w granicach, w jakich został on skutecznie zaskarżony.
Ze wskazanych wyżej przyczyn Sąd nie mógł rozważyć zasadności zarzutów sformułowanych przez uczestnika postępowania sądowego p. M. S., gdyż są one tego rodzaju, iż dotyczą rozstrzygnięć decyzji lokalizacyjnej w zakresie wykraczającym poza interes prawny Spółki – strony, która wnosiła skutecznie skargę (kwestia możliwości rozporządzania nieruchomością przez Stronę, skutki ograniczenia praw własności, domniemane nieprawidłowości przy zajęciu gruntów). Zarzuty Strony dotyczą więc aktu w zakresie w jakim nie może być on poddany kontroli Sądu, jako w danym zakresie w ogóle skutecznie niezaskarżony.
Wobec wyjaśnień organu administracji i inwestora (niekwestionowanych przez skarżących), w sprawie znajdzie zastosowania art. 36 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu. Sąd nie mógł więc uwzględnić skargi poprzez uchylenie zaskarżonego aktu. Jednocześnie przy orzekaniu w sprawie (w kwestii ewentualnego wydania decyzji z naruszeniem prawa), mógł mieć na względzie jedynie wadliwości decyzji stanowiące podstawę wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji (wskazane w art. 145 § 1, art. 145a, art. 156 § 1 Kpa). Stąd w przedmiotowej sprawie, z uwagi na wskazane uwarunkowania procesowe, mogły być rozważane jedynie kwestia ewentualnej kwalifikowanej wadliwości zaskarżonego aktu. Inne zagadnienia, jako niemające znaczenia dla meritum sprawy, pozostały zasadniczo poza oceną Sądu.
W kontekście możliwych przesłanek uwzględnienia skarg nie zasadne są sformułowane zarzuty.
Kwestionowane orzeczenie nie narusza - gdy chodzi o wystąpienie przesłanek wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności - przepisów regulujących wydawanie decyzji lokalizacyjnej, na podstawie ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu (kwestia zakresu wniosku, załączanych dokumentów oraz decyzji organu I. instancji, uzyskania wymaganych opinii, powiadomienia i informowania stron oraz doręczania decyzji).
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, co następuje.
Nie może być kwalifikowane, jako rażące naruszanie prawa, dokonanie określonej wykładani przepisów. W rozpoznawanym przypadku organ administracji zaprezentował pogląd, jakoby orzekając w sprawie, pomimo iż określone kwestie wiążą się bezpośrednio z zasadnością ingerencji w prawa własności, (czy ograniczenie praw jest dokonywane w interesie publicznym), był on związany treścią wniosku inwestora, co do proponowanych rozwiązań technicznych, gdy chodzi o przebieg inwestycji oraz terenów niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia, w tym do wywłaszczenia oraz ustawienia stref: niezbędnej do wykorzystania w czasie budowy oraz tzw. kontrolowanej - gdzie obowiązują ograniczenia w trakcie eksploatacji gazociągu. Pogląd taki dominuje w orzecznictwie sądowym (patrz tak m.in. wyroki NSA o sygn. akt II OSK 374/09 i 1539/10 - zamieszczone w CBOSA). W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż w judykaturze jest prezentowany również pogląd przeciwny (por wyroki WSA o sygn. akt IV SA/Wa 128/08, IV SA/Wa 1202/08, IV SA/Wa 1620/08, IV SA/Wa 375/09, IV SA/Wa 1875/09, IV SA/Wa 97/10 oraz NSA o sygn. akt II OSK 750/10, 1062/10, 1912/11 – zamieszczone w CBOSA). Różnica oceny, co do prawidłowej wykładani norm prawnych nie może stanowić przesłanki uznania, iż orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Stąd nie może odnieść zamierzonego skutku przywołana argumentacja gdzie wskazano, iż zakres ingerencji w prawa własności, w tym szerokość stref niezbędnej dla budowy oraz kontrolowanej jest zbyt szeroka. Kwestie zasadności przyjętych rozwiązań (w tym ingerencji w prawa własności) nie ma znaczenia w kontekście orzekania w przedmiocie lokalizacji gazociągu, w myśl zastosowanej przez organ wykładni, której nie można przypisać rażącego naruszenia prawa Wobec tego nie stanowi istotnego naruszenia nie wyjaśnienie zagadnień związanych z faktyczną potrzebą ustawienia stref niezbędnej dla budowy oraz kontrolowanej o stosownych szerokościach. Wobec wskazanych uwarunkowań nie sposób w tym zakresie dopatrzeć się także rażącego naruszenia konstytucyjnych reguł ochrony własności, czy zasady wyłącznego prawa rozporządzania nieruchomością przez właściciela w granicach wskazanych w Kc.
Nie trafny jest z kolei zarzut, iż nie wskazano wystarczająco precyzyjnie, w jakiej części określone ograniczenia dotyczą nieruchomości skarżącej Spółki. Z tekstowej treści decyzji wynika, jaka część działek, gdy chodzi o powierzchnie, jest poddana ograniczeniom - odpowiednio strefy niezbędna dla budowy oraz kontrolowana (tabela w pkt II zaskarżonej decyzji poz. 176-178). Rozstrzygnięcie w tym zakresie zobrazowane są, gdy chodzi o usytuowanie w terenie na mapach stanowiących załącznik do decyzji. Działki skarżącej Spółki są zamieszczone na wtórniku mapy zasadniczej w skali 1:1.000 (arkusz nr 19) - znajdującym się w segregatorze z załącznikami graficznymi Tom II - przy czym kolorem niebieskim oznaczono granice strefy niezbędnej dla budowy, a kolorem czerwonym - kontrolowanej. Jako niepoparte przekonywającymi dowodami należy uznać twierdzenia skarżącej Spółki, jakoby mylnie określono w części tekstowej powierzchnie gruntów, gdzie ustanowiono stosowne ograniczenia w konfrontacji z częścią graficzną. Strona na etapie postępowania administracyjnego nie podniosła zarzutów w tym zakresie, stąd do ewentualnych nieprawidłowości nie odnosił się organ administracji orzekając w sprawie. Na etapie postępowania sądowego nie przedłożono żadnego dokumentu - dowodu, który uprawdopodabniałby, iż powierzchnia gruntów w części tekstowej decyzji została wyliczona niewłaściwie w stosunku do oznaczonych na mapie stref. Mając na uwadze, iż wadliwość decyzji nie może być wyłącznie domniemana, ocena wskazanych okoliczności wymagałaby wiedzy specjalistycznej a Strona nie wnioskowała, w myśl art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o dopuszczenie dowodu z dokumentu, z którego treści wynikałoby, iż wyliczenia nie są prawidłowe (np. opinia geodety itp.) zarzut nie może być uznany za uzasadniony. Sąd nie dysponował również z urzędu dokumentem potwierdzającym domniemany błąd w szacunku.
Wobec powyższego, zarzuty dotyczące sprzecznego określenia wielkości stref w części graficznej i tekstowej decyzji nie mogą stanowić postawy uznania, iż zaskarżony akt został wydany z kwalifikowanym naruszeniem prawa (istnienie podstaw wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji). Należy podkreślić ponownie, iż wyłącznie tego rodzaju okoliczności mogą mieć znaczenie w niniejszej sprawie.
Całkowicie bezzasadne są z kolei zarzuty dotyczące nieprawidłowości związanych z procesem wywłaszczania nieruchomości. Należy wskazać, iż w danym przypadku zasadniczo nie chodzi o pełne wywłaszczenie, lecz uszczuplenie prawa własności – ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Sama procedura postępowania w tym zakresie została wyczerpująco uregulowana w ustawie o inwestycjach w zakresie terminalu (patrz art. 24 ust. 1 zd. 1 i ust. 2). Wynika z tego aktu jednoznacznie, iż regułą jest wprowadzanie ograniczeń w ramach stosownego rozstrzygnięcia administracyjnego – jako element decyzji lokalizacyjnej. Stąd nie mają w sprawie zastosowania przepisy regulujące odmiennie te kwestie a zamieszczone w ugn. Nie trafny jest w tym kontekście zarzut naruszenia art. 30 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu, gdyż odsyła on do ugn jedynie w kwestiach nieuregulowanych. W sprawie nie mają więc zastosowania przywoływane w skardze regulacje o poprzedzeniu ograniczenia praw własności procedurą negocjacji (art. 124 ust. 3 ugn). Wynika to również expressis verbis z art. 24 ust. 1 zd. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu, gdzie odesłanie nie obejmuje wskazanej regulacji ugn.. Bez znaczenia dla oceny legalności decyzji jest, iż - co wywodzi Strona – jakoby w praktyce były oprowadzone określone rozmowy z właścicielami poszczególnych nieruchomości. Wykracza to poza obowiązki wynikające z ustawy, stąd - o ile nawet twierdzenia te są trafne - nie sposób czynić zarzutu, iż tego rodzaju działania nie były podejmowane powszechnie.
Pomimo, iż jak trafnie wskazano wydanie decyzji rodzi określony katalog skutków, co do zakresu możliwości korzystania z nieruchomości (patrz przytoczona argumentacja skargi), poza granicami niniejszej sprawy pozostają również podnoszone kwestie wypłaty odszkodowań - jako regulowane odrębnie – wykraczające poza ramy postępowania zakończonego wydaniem decyzji lokalizacyjnej (patrz orzekanie w tym przedmiocie w ramach odrębnej decyzji – art. 24 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu). Tak samo ma się rzecz z czynnościami faktyczne związanymi z zajęciem gruntów.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI