IV SA/WA 739/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-10-27
NSAnieruchomościWysokawsa
lasewidencja gruntówplan urządzenia lasucharakter prawny gruntubrak drzewostanuhaliznaklasyfikacja gruntówprawo leśnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicielki działki, która kwestionowała zaliczenie jej gruntu do lasu, uznając, że o statusie lasu decyduje wpis w ewidencji gruntów, a nie faktyczny brak drzewostanu.

Skarżąca kwestionowała decyzję o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie zastrzeżeń do planu urządzenia lasu, twierdząc, że jej działka nie ma charakteru leśnego z powodu braku drzewostanu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że o statusie lasu decyduje wpis w ewidencji gruntów i budynków, a nie faktyczny stan roślinności. Nawet czasowy brak drzewostanu nie zmienia charakteru gruntu leśnego, a właściciel ma obowiązek go odtworzyć.

Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o umorzeniu postępowania w sprawie zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Skarżąca podnosiła, że jej działka nr [...] nie ma charakteru leśnego, ponieważ nie ma na niej drzewostanu ani nie jest prowadzona gospodarka leśna. Kwestionowała również sposób prowadzenia postępowania przez organy obu instancji, zarzucając im nieuwzględnienie opinii projektanta i ograniczenie się do dokumentów ewidencyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że kluczowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu do kategorii lasu jest jego wpis w ewidencji gruntów i budynków. Nawet jeśli grunt czasowo pozbawiony jest roślinności leśnej (tzw. halizna), nie traci on swojego leśnego charakteru. Obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu spoczywa na właścicielu. Sąd podkreślił, że zmiana klasyfikacji gruntu wymaga odrębnego postępowania, a nie może być rozstrzygana w ramach procedury sporządzania planu urządzenia lasu. Argumenty skarżącej dotyczące braku drzewostanu, jakości gleby czy zabudowy sąsiednich działek nie mogły podważyć wpisu w ewidencji gruntów, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał również, że organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie w części dotyczącej zastrzeżeń innych osób, gdyż tylko właścicielowi przysługuje prawo do skutecznego wniesienia zastrzeżeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak roślinności leśnej, nawet czasowy, nie powoduje utraty leśnego charakteru gruntu, jeśli jest on wpisany w ewidencji gruntów jako las. O statusie lasu decyduje wpis w ewidencji, a właściciel ma obowiązek przywrócić roślinność.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o lasach oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wskazując, że wpis w ewidencji gruntów jest kluczowy dla określenia charakteru gruntu. Nawet jeśli las utracił pewne cechy (np. drzewostan), nie traci swojego charakteru prawnego, a zmiany faktyczne nie mogą automatycznie prowadzić do zmiany klasyfikacji w ewidencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji w granicach jej zaskarżenia.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

u.l. art. 3

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Definicja lasu.

u.l. art. 20 § 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Uwzględnianie ustaleń planów urządzenia lasu w ewidencji gruntów i budynków.

p.g.k. art. 20 § 3a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków z uwzględnieniem przepisów o lasach.

p.g.k. art. 21 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dane ewidencyjne jako podstawa planowania, wymiaru podatków itp.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (w ograniczonym zakresie).

k.p.a. art. 105

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

k.p.a. art. 138

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Formy rozstrzygnięć organu odwoławczego.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

u.l. art. 18 § 1 i 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Sporządzanie planu urządzenia lasu.

u.l. art. 21 § 5

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Składanie zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu.

u.l. art. 24 § 2b

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Obowiązek właściciela lasu przywrócenia stanu poprzedniego.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu art. 7 § 1 pkt 4 lit. c

Wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a stanem faktycznym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

O statusie lasu decyduje wpis w ewidencji gruntów i budynków, a nie faktyczny brak drzewostanu. Zmiana klasyfikacji gruntu wymaga odrębnego postępowania, a nie może być rozstrzygana w ramach procedury planu urządzenia lasu. Właściciel ma obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu.

Odrzucone argumenty

Działka skarżącej nie ma charakteru leśnego z powodu braku drzewostanu i braku gospodarki leśnej. Organy nie uwzględniły opinii projektanta lasu. Organy ograniczyły się do dokumentów ewidencyjnych, nie badając stanu faktycznego. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

O tym czy dana działka stanowi użytek leśny decyduje co do zasady zapis w ewidencji gruntów i budynków. Uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na czas sporządzenia przez wykonawcę inwentaryzacji lasu. Nawet, jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru. Czasowy brak roślinności leśnej w orzecznictwie nie jest zrównywany z podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny.

Skład orzekający

Katarzyna Golat

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

członek

Wojciech Rowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących definicji lasu, roli ewidencji gruntów i budynków oraz postępowania w sprawie planów urządzenia lasu."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji, gdy kwestionowany jest status gruntu jako lasu na podstawie faktycznego braku drzewostanu, przy jednoczesnym wpisie w ewidencji jako las.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozbieżności między stanem faktycznym a zapisami ewidencyjnymi, co ma znaczenie dla właścicieli nieruchomości i może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.

Czy brak drzew na działce oznacza, że nie jest ona lasem? Sąd wyjaśnia, co liczy się najbardziej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 739/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Katarzyna Golat /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne
Lasy
Sygn. powiązane
I OSK 521/22 - Wyrok NSA z 2025-03-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134§1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art, 105, art. 138, art. 107 § 3, art. 11, art. 8, art. 15, art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1971 nr 27 poz 249
art. 18 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 12, art. 20 ust. 3, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2b
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec Protokolant ref. Agnieszka Szymańczak po rozpoznaniu 27 października 2021 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zastrzeżeń wniesionych do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lutego 2021 r. nr KOA/3923/Ro/20 Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania Pani J. D. (określanej dalej jako Skarżąca), wniesionej od decyzji Starosty W. z dnia [...] października 2020 r., Nr [...], znak: [...], orzekającej o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zastrzeżeń Pani J. M. oraz Pana K. M. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta K., w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w K. oraz o nieuznaniu zastrzeżeń Pani J. D. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta K., w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w K., orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ przedstawił następujący stan sprawy.
W dniu [...] października 2018 r. Pani J. D., Pani J. M. oraz Pan K. M., w związku z wyłożeniem do publicznego wglądu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, złożyli wnioski i zastrzeżenia do ww. projektu planu. W szczególności wskazano, że działki nr [...] i [...] znajdują się w terenie zabudowanym i nie mają charakteru lasu.
Decyzją z dnia 2 października 2020 r., Nr [...] Starosta W. orzekł o umorzeniu z powodu bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zastrzeżeń Pani J. M. oraz Pana K. M. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta K., w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w K. oraz o nie uznaniu zastrzeżeń Pani J. D. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta K., w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w K..
Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, wniosła Pani J. D., wskazując na naruszenie przez organ I instancji art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.), dalej K.p.a., poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania pisma z dnia 19 listopada 2018 r., w którym wskazano, że na działkach nr [...] oraz [...] nie stwierdzono gospodarki leśnej oraz drzewostanu. Ponadto, w ocenie Skarżącej organ winien ustalić faktyczny stan nieruchomości a nie opierać się jedynie na dokumentach ewidencyjnych.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o uznaniu zastrzeżeń Skarżącej do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu.
Kolegium uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazało, że stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2020 r. poz. 1463, ze zm.) plan urządzenia lasu sporządza się, z zastrzeżeniem ust. 2, na 10 lat, z uwzględnieniem:
1) przyrodniczych i ekonomicznych warunków gospodarki leśnej;
2) celów i zasad gospodarki leśnej oraz sposobów ich realizacji, określonych dla każdego drzewostanu i urządzanego obiektu, z uwzględnieniem lasów ochronnych.
Z kolei art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach uprawnia zainteresowanych właścicieli lasów do składania zastrzeżeń i wniosków do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Starosta wydaje decyzję o uznaniu lub nieuznaniu zastrzeżeń lub wniosków.
W rozpoznawanej sprawie Pani J. D., Pani J. M. oraz Pan K. M., w związku z wyłożeniem do publicznego wglądu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu złożyli wnioski i zastrzeżenia do ww. projektu planu. W szczególności wskazano, że działki nr [...] i [...] znajdują się w terenie zabudowanym i nie mają charakteru lasu.
Organ podkreślił, że działka nr [...] stanowi wyłączną własność Pani J. D. wobec czego wyłącznie jej przysługuje prawo do skutecznego wniesienia zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu.
Argumenty Skarżącej nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Motywując to stwierdzenie organ wyjaśnił, że o tym czy dana działka stanowi użytek leśny decyduje co do zasady zapis w ewidencji gruntów i budynków. Tak też w ewidencji gruntów i budynków została częściowo oznaczona przedmiotowa działka.
Uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na czas sporządzenia przez wykonawcę inwentaryzacji lasu. W procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma zatem możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie organ wyjaśnił, że kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2847/16).
Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ustawy o lasach lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Nawet, jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru. Zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z art. 24 ustawy o lasach wynika ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). Natomiast czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny (por. dr hab. Jerzy Bieluk, dr Katarzyna Leśkiewicz, Ustawa o lasach. Komentarz. Legalis 2017).
Organ wywodził, że z projektu uproszczonego planu urządzenia lasu oraz z ewidencji gruntów i budynków wynika, że działka nr [...] stanowi użytek leśny w części o pow. 0.1928 ha. Projekt w uproszczonego planu urządzenia lasu kwalifikuje działkę nr [...] jako haliznę, do odnowienia drzewostanu na powierzchni 0,1928 ha.
W znajdującym się w aktach sprawy Uproszczonym Planie Urządzenia Lasu miasta K. na okres 1 stycznia 2009 r. — 31 grudnia 2018 r. działka nr 37 zalesiona była brzozą w wieku 50 lat, II klasy bonitacji.
Aktualnie, w związku z pozbawieniem roślinności leśnej działka została określona jako halizna. Zgodnie zaś z art. 3 ustawy o lasach lasami są bowiem także tereny czasowo pozbawione roślinności leśnej.
Nadto organ wskazał, że w myśl art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące jego granic i powierzchni. Reguła ta obliguje do uwzględnienia zapisów obowiązujących planów urządzenia lasu (także uproszczonych) w ewidencji gruntów i budynków, co może być rozumiane, jakoby kwestie sporne w danym zakresie mogły być rozstrzygane wyłącznie w trybie uchwalania owych planów. Nie sposób jednak z normy tej wywodzić, aby na etapie opracowania kolejnych planów urządzenia lasów miały być rozstrzygane również spory, co do prawidłowości zapisów, zawartych w ewidencji, gdy chodzi o granicę lasów, w kontekście ewentualnych błędów przy dokonywaniu uprzednich wpisów. Prowadziłoby to bowiem do delegowania kompetencji organów właściwych do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w kontekście prawidłowości wpisów zamieszczonych uprzednio w tym zbiorze danych, na organy właściwe do administrowania lasami. Ponieważ norma art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi lex specialis do regulacji ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), określających zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz właściwość organów w tym zakresie, musi być wykładana ściśle. Także odwołanie do względów wykładni systemowej uzasadnia wniosek, że ewentualne błędy w ewidencji, co do uwidocznionych w niej granic lasów, mogą być eliminowane wyłącznie w trybie przewidzianym w ustawie - Prawdo geodezyjne i kartograficzne. Do czasu wyeliminowania ewentualnych błędów, zapisy ewidencji są zaś wiążące przy sporządzaniu planu urządzenia lasu, co do jego granic. W myśl powoływanej normy, zapisy planów muszą być natomiast uwzględniane w ewidencji gruntów i budynków, co do granic, wówczas, gdy dane w tym zakresie nie zostały jeszcze zamieszczone, przed przyjęciem danego aktu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 230/18).
W judykaturze przyjmuje się, że o tym czy dany teren jest lasem przesądza zapis do ewidencji gruntów i budynków. Przy tym - w rozpoznawanej sprawie - jest bezsporne że dane grunty są tam kwalifikowane jako las (użytek - LsV). Natomiast brak zalesienia - jak wynika z pisma Agencji "[...]" z dnia 19 listopada 2018 r. - może mieć jedynie charakter pomocniczy - służyć weryfikacji czy zadania, określone w Planie są adekwatnie do stanu lasu, występującego obecnie (jego wieku, rodzaju drzewostanu czy innych cech szczególnych) nie zaś ustalenia, czy dany teren stanowi las. W celu wyłączenia działek z uproszczonego planu urządzenia lasu należałoby zmienić zapis użytku gruntu określonego w ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca może w tym zakresie wystąpić ze stosownym wnioskiem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 634/[...]).
W skardze wywiedzionej dnia 15 kwietnia 2021 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
I. poprzez naruszenie art. 7 k.p.a. 77 § 1 K.p.a. i 80 K.p.a., tj. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego, brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, w szczególności polegające na pominięciu opinii i zaleceń projektanta "[...]" z dnia 19 listopada 2018 r. który stwierdził, że na działkach [...] i [...] nie stwierdzono gospodarki leśnej, ani drzewostanu, oraz zaproponowano, aby uwzględnić zastrzeżenia właściciela działki nr [...],
II. poprzez naruszenie art. 7 K.p.a. 77 § 1 K.p.a. i 80 K.p.a. i dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego sprawy, nie rozpoznanie istoty sprawy i nie rozpoznanie żądania strony, brak zawarcia przekonującej analizy stanu faktycznego sprawy i nienależyte jej wyjaśnienie. Organy przyjęły, że Skarżąca zwraca się z wnioskiem o dokonanie zmian zapisów ewidencji gruntów co do działek nr ew. [...] i [...], w sytuacji w której Skarżąca wnosiła o uwzględnienie faktu, iż na przedmiotowej działce nie ma roślinności leśnej oraz z uwagi na stan gleby nie ma szans na odnowienie lasu lub prowadzenie zrównoważonej gospodarki leśnej oraz wpisanie tych uwag w wykazie rozbieżności o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c - rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu sporządzania lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu [dalej jako "rozporządzenie") ewentualnie o to aby, w ogóle nie obejmować przedmiotowych działek uproszczonym planem urządzenia,
III. naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez ograniczenie się wyłączne do dokumentów ewidencyjnych oraz ograniczenie się do zapisów poprzedniego planu uproszczonego urządzenia lasu przy całkowitym zaniechaniu zbadania stanu faktycznego, oraz stanu działki i gleby istniejącego w rzeczywistości, tj. nie przeprowadzeniu oględzin działki [...] należącej do Skarżącej,
IV. poprzez naruszenie art. 8 art. 107 § 2 i § 3 K.p.a., tj. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji, która winna się składać z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz brak uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji; pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, niepełne i niedostateczne uzasadnienie decyzji, zawarcie w niej zbyt ogólnikowych twierdzeń,
V. poprzez uchybienia art. 15 K.p.a., w zw. z art. 7 i 80 K.p.a. - gdyż organ I i organ II instancji orzekł o dwóch różnych roszczeniach przy czym, żadne z procedowanych roszczeń nie było zgodnie z wnioskiem Skarżącej.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wywodziła, że złożyła dnia 3 sierpnia 2018 r. wniosek o zmianę w Uproszczonym Planie Urządzenia Lasu i uwzględnienie, że działki nie mają charakteru leśnego. Następnie wniosek został sprecyzowany pismem z dnia 19 listopada 2019 r., w którym Skarżąca, wskazała, że: "Powierzchnia ta (tj. działki ewidencyjne nr [...] oraz [...]) powinna być wykazana jedynie w wykazie rozbieżności między zapisami w ewidencji gruntów, a stanem faktycznym", gdyż na przedmiotowych działkach nie ma roślinności leśnej, runa leśnego, nie jest prowadzona gospodarka leśna oraz nie ma na niej żadnego drzewostanu. Skarżąca w piśmie tym wskazała, że stan rozbieżności trwa od wielu lat i z uwagi na zaniechanie organu w trakcie prowadzenia inwentaryzacji nie jest wykazywany w uproszczonym planie urządzenia lasu od lat. Działki co do który Skarżąca złożyła zastrzeżenia od lat użytkowane są w celach rolniczo-mieszkalnych.
Informacje zamieszczone w danych ewidencyjnych nie odpowiadają rzeczywistości, a organy w toku swoich prac nie dokonały inwentaryzacji lasów lub przeprowadziły ją w sposób nie prawidłowy.
Skarżąca po raz kolejny wskazała, że tereny w tym jej działka objęte docelowo planem urządzenia lasu powinny zostać prawidłowo zinwentaryzowane i zawierać dane które są aktualne w dacie jego sporządzenia. Tak więc z uwagi na fakt, że działka [...] oraz działka [...] jest kwalifikowana w ewidencji gruntów jako lasy w pełni uzasadnia to, że organ na początkowym etapie sporządzenia planu uznał, że działki [...], [...] powinny zostać zinwentaryzowane pod kątem, tego czy nadal stanowią one las, a dane z ewidencji są zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. W orzecznictwie wskazuje się, że nie wszystkie grunty wskazane w ewidencji jako leśne mają zostać objęte planem. Uproszczony Plan Urządzenia Lasu sporządzany jest cyklicznie co 10 lat, po to aby podczas inwentaryzacji i oględzin, zweryfikować faktyczny charakter działek i rozważyć czy:
1) nadal stanowią las,
2) utraciły leśny charakter i w konsekwencji powinno to doprowadzić albo do wyłączenia konkretnych działek z planu albo do uwzględnienia tych rozbieżności w wykazie, o którym mowa w § 7 rozporządzenia.
Na tym właśnie etapie organy obu instancji popełniły zasadnicze błędy, gdyż nie przeprowadziły one w ogóle inwentaryzacji działek. Przedmiotowej czynności zaniechał organ I instancji oraz organ II instancji. Organy ograniczyły się jedynie do badania dokumentów ewidencyjnych. Instytucją, która umożliwia wyeliminowanie błędów planistycznych organu jest procedura składania przez właścicieli zastrzeżeń do uproszonego planu urządzenia lasu.
Skarżąca po wyłożeniu do wglądu UPUL skorzystała właśnie z tego uprawniania, tj. złożyła zastrzeżenie, wskazała na rozbieżności pomiędzy stanem faktyczny, a danymi zawartymi w ewidencjach. Co więcej stanowisko Skarżącej zostało również potwierdzone opinią projektanta lasu.
Organy obu instancji z nieuzasadnionych przyczyn nie uwzględniły uwag Skarżącej oraz pisma projektanta, jednocześnie zaniechały oględzin działki, nie wskazały z jakich powodów odmawiają wiarygodności opinii projektanta. Organy nie dokonały oględzin przedmiotowych działek, a za rozstrzygające dla ustalenia stanu faktyczne uznały zapisy ewidencyjne sprzed 10 lat. Organ błędnie przyjął, że Skarżąca wskazywała, że działka formalnie została wyłączona z produkcji leśnej. W poprzednim planie działka została zakwalifikowana jako halizna, jednakże przez 10 lat od tych ustaleń nie doszło do odnowienia lasu i nowych nasadzeń, Organ powinien tym bardziej zweryfikować z jakich przyczyn sporne działki są pozbawione roślinności leśnej przez tak długi czas. Jako niewłaściwe Skarżąca oceniła, że działki te pozbawione są roślinności leśnej jedynie w sposób przejściowy. Skarżąca wprost w swoim wniosku wskazywała, że działki te z uwagi na jakość gleby nie nadają się do wykorzystania w gospodarce leśnej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że ograniczył się wyłącznie do danych ewidencyjnych które, zostały opracowane w poprzednich latach. Jednocześnie organy nie wyjaśniły jak aktualnie wyglądają ww. działki ewidencyjne i z jakich powodów zaniechały przeprowadzenia dowodów w postaci oględzin działek, skoro nie uwzględnił opinii projektanta, która w sposób jednoznaczny potwierdzała stanowisko oraz zasadność wniosku Skarżącej.
Ponadto oba organy błędnie zidentyfikowały, żądanie Skarżącej, żaden z organów nie zauważył, że Skarżąca wnosiła przede wszystkim o wpisane przedmiotowych rozbieżności (tj. braku roślinności leśnej na działkach kwalifikowanych w ewidencji jako leśne) do rejestru sporządzonego zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu. Na żadnym etapie Skarżąca nie domagała się dokonywania zmian w ewidencji gruntów lub też nie wnosiła o wyłączenie gruntu z produkcji leśnej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
I. Skarga okazała się niezasadna.
II. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lutego 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z dnia 2 października 2020 r., orzekającą o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zastrzeżeń Pani J. M. oraz Pana K. M. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta K., w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w K. oraz o nieuznaniu zastrzeżeń Pani J. D. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta K., w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w K..
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż w ocenie tutejszego Sądu wydana w sprawie decyzja – skontrolowana w granicach, wynikających z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.) – nie narusza prawa.
Powyższe wnioski wynikały z rozważenia trzech podstawowych kwestii, a mianowicie czym jest las w rozumieniu przepisów, znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie i czy grunt Skarżącej, bliżej opisane w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, a dotychczas oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako rodzaj użytku gruntowego "las" – utracił status lasu, a nadto jaka procedura powinna być zastosowana do rozpatrzenia zastrzeżeń Skarżących.
Wszystkie dalsze rozważania i rozstrzygnięcia były bowiem konsekwencją przyjęcia określonej wykładni przepisów prawa materialnego i ustaleń faktycznych, odpowiadających dyspozycji tych przepisów oraz subsumcji prawnej.
III. W pierwszym aspekcie tj. sposobu kwalifikowania danego obszaru jako las Sąd zauważa, że błędne jest stanowisko Skarżącej, która niejako uznaje, że organ przecenia prawne znaczenie tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 276, dalej jako ustawa, p.g.k.) informacje dotyczące gruntów obejmują informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Natomiast art. 20 ust. 3a ustawy stanowi, że ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Organ ewidencyjny jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków z uwzględnieniem przepisów o lasach, zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy a więc, że obowiązek aktualizowania danych objętych tą ewidencją podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalenia granic i powierzchni lasów. Dalej organ wyjaśnił, że zasady zaliczania gruntów do odpowiednich klas bonitacyjnych zależne są od ustalenia właściwego użytku gruntowego podlegającego klasyfikacji. Przy ustaleniu rodzaju użytku gruntowego klasyfikator zobowiązany jest stosować zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określonych w załączniku nr 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi § 68 ust. 6 tego rozporządzenia. Zgodnie z pkt 10 załącznika nr 6 do powyższego rozporządzenia, do lasów "Ls" zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 6).
Organ odnośnie do jurydycznego znaczenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków słusznie poczynił szeroko umotywowane wywody.
Ustawa o lasach w art. 3 określa, że lasem jest m.in. grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub 2) związany z gospodarką leśną. Z kolei art. 20 ustawy o lasach stanowi, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych (ust. 1), a w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (ust. 2).
Definicja "lasu" została precyzyjnie określona w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym - są to grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako las. Również w art. 1a ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. wskazano, że pod pojęciem lasu należy rozumieć grunty tak sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany.
Skonstatować również należy, że odczytywanie pojęcia lasu, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, dokonywane było podobnie w orzecznictwie administracyjnym i cywilnym. Sąd Najwyższy, podobnie jak Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. niedawne orzeczenie z 14 maja 2021 r., II OSK 2790/18, reprezentatywne dla wcześniejszych CBOSA) opierały swoje rozumowanie na wzajemnym związku unormowań w zakresie sposobu korzystania z gruntów, który to związek jest istotą systemu prawnego tworzonego przez racjonalnego ustawodawcę Jak wywodził Sąd Najwyższy, odpowiedzieć należało na pytanie, czy rozróżnienie pojęcia "lasu" i "terenów zadrzewionych i zakrzewionych" jest miarodajne dla wykładni art. 3 pkt 1 ustawy o lasach z uwagi na to, że rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów jest aktem prawnym niższego rzędu, a nadto aktem wykonawczym do innej ustawy (Prawo geodezyjne i kartograficzne). Odpowiadając na to pytanie SN stwierdził, że jest to niewątpliwie istotne wskazówka przy wykładni art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Jeśli bowiem zakłada się spójność systemu prawnego i racjonalność ustawodawcy, to należy uznać, że ustawa i rozporządzenie (co prawda do innej ustawy, lecz odwołując się wprost do legalnej definicji "lasu" w ustawie o lasach) wchodzą w skład systemu prawnego pozbawionego luk i sprzeczności. Prowadzi to do wniosku, że jeżeli np. rozporządzenie wykonawcze wskazuje na określony sposób rozumienia przez ustawodawcę pojęcia "lasu" użytego w ustawie o lasach, a gramatyczna i funkcjonalna wykładnia art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, zawierającego legalną definicję "lasu" powołaną w rozporządzeniu, nie daje podstaw do tego, aby temu pojęciu nadać odmienną treść, możliwa jest wykładnia systemowa, oparta na założeniu niesprzeczności norm wchodzącym w skład danego systemu i ściśle ze sobą powiązanych (patrz: uzasadnienie prawne wyroku SN z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt IV CSK 353/08).
Nie ma zatem podstaw, biorąc pod uwagę wyniki wykładni literalnej, zaprezentowanej przez organ, jak również systemowej, by dokonać odmiennej interpretacji, niż stanowiąca determinantę dla wydania zaskarżonej decyzji.
Wyraźnie także w orzecznictwie zarówno administracyjnym jak i cywilnym podkreśla się wagę danych ewidencyjnych, co koresponduje z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji, czyniąc zarzuty skargi w tym zakresie niezasadnymi. Gwoli przykładu wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku SN z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I CSK 258/10. Pamiętając, że przedmiotem orzekania była sprawa majątkowa, warto przedstawić stanowisko dotyczące roli danych ustalonych na podstawie Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Mianowicie zdaniem Sądu Najwyższego, z punktu widzenia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) nieruchomość położona na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe na działkach leśnych traci charakter nieruchomości leśnej dopiero wtedy, gdy jej właściciel (lub inwestor), ubiegający się o pozwolenie na budowę, przed jego otrzymaniem uzyska wyłączenie działki z produkcji leśnej (art. [...] ust. 1 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków przez zmianę dotychczasowego oznaczenia nieruchomości jako leśnej na oznaczenie jej jako budowlanej (art. 20 ust. 3 i 3a oraz art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Powinny być zatem także uwzględniane przez strony i organy administracyjne do oceny charakteru nieruchomości jeżeli ma on znaczenie dla czynności, o których mowa w powyższym przepisie.
Odnosząc się do argumentacji Skarżącej, dotyczącej pozbawienia roślinności leśnej trzeba podkreślić, że nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy – takie jak np. drzewostan czy runo leśne – użytek leśny nie traci przez to swego charakteru. Zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania żądanej zmiany w ewidencji gruntów. Z art. 24 ustawy o lasach wynika bowiem ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego).
Czasowy brak roślinności leśnej w orzecznictwie nie jest zrównywany z podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny.
Przeciwne rozumowanie, tj. dopuszczenie owej możliwości, mogłoby powodować, że każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go (pozbawienie lasu roślinności lub też pozwolenia na zaistnienie takiego skutku) mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego. Taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy o lasach jest niedopuszczalna (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po 355/20, wyroki WSA w Warszawie z dnia: 18 maja 20[...] r. sygn. akt IV SA/Wa 541/[...], 18 lutego 2020 r., I SA/Wa 2682/19, 9 kwietnia 2019 r., IV SA/Wa 104/19, [...] marca 2019 r., IV SA/Wa 2800/18 oraz IV SA/Wa 2801/18, [...] sierpnia 2017 r., IV SA/Wa 901/17, 6 listopada 2015 r., IV SA/Wa 2057/15, 6 marca 2015 r., I SA/Wa 1092/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 października 2018 r., II SA/Kr 1081/18, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Tożsame stanowisko wyrażane jest w literaturze. Uznaje się bowiem, że fakt, iż dany obszar przejściowo pozbawiony został roślinności, nie zmienia jego leśnego charakteru w świetle regulacji zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przekwalifikowania gruntu leśnego na nieleśny, a dla uznania, że dany grunt przestał być lasem konieczna jest procedura wyłączenia gruntów z produkcji leśnej – tak Biernacki Przemysław, Mikołajczuk Grzegorz, Prawo pierwokupu oraz prawo nabycia przysługujące Skarbowi Państwa na podstawie ustawy o lasach, Rejent 2016/10/9-32. Stan określony jako halizna nie powoduje braku leśnej kwalifikacji, a zatem brak jest sprzeczności ze stanem faktycznym rozumianym w świetle przywołanych przepisów, ujmujących definicję lasu bez konieczności istnienia zwarto porośniętych drzew.
W odniesieniu do argumentacji skargi, dotyczącej braku przeanalizowania stanu faktycznego na przedmiotowej działce, Sąd wskazuje że nawet dokonanie naniesień na gruncie nie jest tożsame z prawnym zakwalifikowaniem jako grunt nieleśny.
Nie być uznany za skuteczny podniesiony przez Skarżącą argument o zabudowaniu terenów sąsiednich. Również wskazana w skierowanym do Sądu piśmie Skarżącej z dnia 23 kwietnia 2021 r., informacja o wycince drzew na sąsiedniej działce (karta 14 akt sądowych) nie wnosi do sprawy argumentu o jurydycznie istotnej wadze.
W orzecznictwie uznaje się, że nawet np. wybudowanie altany w lesie (na działce której status podlega rozpatrzeniu), a nie sąsiedniej na podstawie zgłoszenia, czy też postawienie na gruntach leśnych murowanego ogrodzenia nie uzasadnia wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zamiany dotychczasowego użytku Ls na Bi – nawet w sytuacji gdyby inwestorzy przedłożył pełną i zgodną ze standardami geodezyjnymi, a przy tym przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację. W wyroku z dnia 22 października 2008 r., II OSK 567/2008, LexPolonica nr 1988838, Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych 2009/2 poz. 36) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wybudowanie altany w lesie nie jest tożsame z faktycznym wyłączeniem gruntu z produkcji leśnej. A zatem żądanie na tej tylko podstawie zmiany użytku Ls na Bi przy jednoczesnym braku legitymowania się pozwoleniem na budowę obiektu docelowego i wymaganego uprzednio wyłączenia gruntu z produkcji leśnej - nie miało podstaw prawnych.
IV. Z przedstawionych w punktach III i IV uzasadnienia argumentów wynika brak zasadności zarzutu Skarżącej (przedstawionego również w odwołaniu od decyzji), że błędem, kwalifikowanym jako naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. oraz przepisów materialnych było nieuwzględnienie pisma z dnia 19 listopada 2018 r., w którym wskazano, że na działkach nr [...] obręb [...] nie stwierdzono gospodarki leśnej oraz drzewostanu. Fakt, że nie stwierdzono takich okoliczności nie stanowi bowiem wystarczającej przesłanki do uznania, że grunt nie jest lasem (tu ujawnia się akcentowany przez Skarżącą stan faktyczny) i nie jest równoznaczne z wyłączeniem gruntu z produkcji leśnej.
To samo - z uwagi na brak uprzedniego wyłączenia gruntu z produkcji leśnej - odnosi się do zarzutu nieuwzględnienia opinii i zaleceń projektanta "[...]" z dnia 19 listopada 2018 r., który ustalił, że na działkach [...] (oraz [...], będącej przedmiotem rozstrzygnięcia WSA w Warszawie oddalającego skargę w sprawie IV SA/Wa 738/21) nie stwierdzono gospodarki leśnej, ani drzewostanu. Ponownie bowiem Sąd podkreśla, że nie stwierdzenie gospodarki leśnej czy drzewostanu nie oznacza, że stan faktyczny może być identyfikowany poprzez określenie danego obszaru jako "nieleśny" przy użyciu prawnej, a nie potocznej nomenklatury.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi Sąd zaznacza, że informacji organu o wyłączaniu gruntu Sąd nie odczytał jako przywołanie niezbieżnej z wnioskiem Skarżącej okoliczności, lecz jako wskazanie w jakim trybie możliwe jest odlesienie działki. Na tej samej zasadzie można dokonać odróżnienia aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oraz opisu działki z § 7 ust. 1 pkt 4 powoływanego wyżej rozporządzenia.
V. Spójność systemu wyraża się w tym, że podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków stanowi art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (za wyrokiem NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1816/19, CBOSA). Za przyjęciem stanowiska organu przemawia zatem wykładnia systemowa. Wniosek ten wspiera brzemiennie § 7 ust. 1 pkt 4 i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz.U. z 2012 r., poz. 1302), z którego wynika, że uprawnienia starosty przy sporządzaniu uproszczonego planu urządzenia lasu dotyczą sporządzenia rejestru, zawierającego zestawienie powierzchni lasów według gatunków głównych oraz ich wieku oraz wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi, odnoszącymi się do gruntów objętych planem urządzenia lasu, a stanem faktycznym tych gruntów. Dalej § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia stanowi, że ów rejestr sporządza się według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, osobno dla każdej działki ewidencyjnej. Również zatem w rozporządzeniu wykonawczym istnieje odesłanie do pierwszeństwa danych z ewidencji gruntów i budynków.
Sam wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do gruntów objętych sporządzanym uproszczonym planem urządzenia lasu a stanem faktycznym tych gruntów, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 4 powoływanego wyżej rozporządzenia nie jest wystarczający, do uznania, że brak jest kwalifikacji leśnej.
Z tego względu zarzuty odnoszące się do niewłaściwego zastosowania § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia nie są zasadne. O tym, czy dany grunt jest lasem, co do zasady decyduje w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów i budynków. Przy analizie ustawowej regulacji, nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że urzędowym potwierdzeniem, czy dany obszar spełnia ustawowe wymogi, jest stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków. Wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2006 r., II FSK 1506/05, LEX Nr 270321. Por. także M. Karpiuk, Służba leśna w sferze bezpieczeństwa i porządku publicznego (zakres działania, struktura organizacyjna), [w:] M. Karpiuk (red.), Miejsce administracji publicznej w sferze bezpieczeństwa i porządku publicznego, Warszawa 2012, s. 212.
VI. Za chybiony Sąd uznaje argument, dotyczący długotrwałego – zdaniem Skarżącej pozbawienia roślinności leśnej. W judykaturze wskazuje się bowiem, że zdarzenia, w przypadku których celowemu usunięciu roślinności leśnej lub zniszczeniu jej w wyniku zdarzenia losowego nie towarzyszy równocześnie zmiana sposobu zagospodarowania gruntu, a więc rozpoczęcie innego niż leśne użytkowania tego gruntu, nie pozbawiają gruntu charakteru lasu. Lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy [z 1991 r.] o lasach pozostanie więc z pewnością zarówno grunt, na którym przeprowadzony został zrąb zupełny i mimo obowiązku (art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach) nie została wprowadzona ponownie roślinność leśna (tzw. halizna), jak również grunt pozbawiony roślinności wskutek oddziaływania czynników szkodliwych (np. wiatrołom) – tak Zalewski Michał A., Grunty leśne jako składnik gospodarstwa rolnego, St. Iur. Torun. 2009/1/42-61.
Do podobnych wniosków prowadzi również wykładnia historyczna, w związku z wykładnią systemową. Przykładowo wprowadzenie w latach 70-tych XX w. tzw. agrominimum odnosiło się do gospodarstw rolnych (uchwała Nr 347 Rady Ministrów z dnia 22 października 1963 r. w sprawie agrominimum - M. P. Nr 85, poz. 408). Jeżeli chodzi o grunty leśne właściciel zobowiązany był do stosowania tzw. zabiegów gospodarczych (art. 6 ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa). W przypadku gruntów leśnych zabiegi agrotechniczne wchodziły natomiast w grę dopiero, gdy grunt leśny utracił ten charakter na skutek działalności nieleśnej. Wówczas to grunt taki podlegał rekultywacji, polegającej na przywróceniu gruntowi wartości użytkowej przez wykonanie właściwych zabiegów technicznych, agrotechnicznych i biologicznych (art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów - Dz.U. Nr 27, poz. 249 ze zm.).
VII. W odniesieniu do twierdzenia Skarżącej o właściwościach gleby warto zwrócić uwagę na specyfikę postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, którego nie można utożsamiać np. z postępowaniem w sprawie aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków, pomimo istniejącego między nimi związku funkcjonalnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w wyroku z dnia 10 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2802/19, CBOSA), że o ile zasadniczym trybem modyfikowania danych ewidencyjnych jest ich bieżąca aktualizacja zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, to gleboznawcza klasyfikacja gruntów jest wyodrębnioną procedurą względem postępowań dotyczących wpisów w ewidencji gruntów i budynków, kończącą się wydaniem decyzji, która – o ile jest pozytywna – stanowi podstawę dla dokonywania następnie odpowiednich wpisów w ewidencji. Zasadniczym celem tej procedury jest ustalenie lub zweryfikowanie klasy bonitacyjnej gruntu rolnego lub leśnego (art. 2 pkt 12 i art. 20 ust. 3 p.g.k.), a więc jedynie wąskiego wycinka danych (informacji) dotyczących gruntów, które są ujawniane w ewidencji (por. art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k.). Związek funkcjonalny pomiędzy obu procedurami przejawia się w tym, że ustalenia poczynione w ramach postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów mogą następnie – na ogólnych zasadach – stanowić podstawę do aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków. W treści art. 22 ust. 1 p.g.k. ustawodawca odróżnia ewidencję od klasyfikacji, której odrębność potwierdzają również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1246) na tle przepisu art. 24 ust. 2b p.g.k. Przy tym ostateczna decyzja o ustaleniu klasyfikacji jest bez wątpienia jedną z decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. d p.g.k., które stanowią podstawę do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w drodze czynności materialno-technicznej.
VIII. Odnośnie do argumentu dotyczącego granic, Sąd zauważa, że § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu wynika, że uprawnienia starosty przy sporządzaniu uproszczonego planu urządzenia lasu dotyczą sporządzenia rejestru zawierającego zestawienie powierzchni lasów według gatunków głównych oraz ich wieku oraz wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do gruntów objętych planem urządzenia lasu, a stanem faktycznym tych gruntów. Dalej § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia stanowi, że ów rejestr sporządza się według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, osobno dla każdej działki ewidencyjnej. Powyższe dotyczy w praktyce lasów istniejących od dawna, w stosunku do których o kwalifikacji gruntu jako lasu na podstawie kryterium przeznaczenia gruntu. Natomiast w przypadku lasów nowych czy też nowo powstających istotna jest regulacja art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Płynący z tego przepisu nakaz uwzględniania w ewidencji gruntów i budynków ustaleń planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu, dotyczących granic i powierzchni lasu, należy odnosić do wszelkich czynności w ramach postępowania aktualizacyjnego danych w ewidencji gruntów i budynków, w tym modernizacji oraz ewentualnie postępowania klasyfikacyjnego. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że wskazany przepis stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Obowiązek uwzględniania planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasów oznacza wyłącznie, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych wbrew planom urządzania lasów, które – stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów – przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 946/17 i 7 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Po 808/18, CBOSA). Natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 powoływanego wcześniej rozporządzenia Ministra Środowiska w podnoszonym przez Skarżącą aspekcie wykazu rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do gruntów objętych sporządzanym uproszczonym planem urządzenia lasu a stanem faktycznym tych gruntów stwierdzić należy, że powołany akt wykonawczy nakłada na właściwe podmioty obowiązek ustalenia stanu faktycznego na gruncie poprzez opis poszczególnych działek i jego skonfrontowanie z zapisami ewidencji gruntów i budynków (por. K. Kampus, w: Wybrane problemy prawa leśnego, pod red. B. Rakoczego, publikacja dostępna w SIP Lex Omega 01/2019). Organ twierdzi, że przedmiotowa działka została zakwalifikowana jako halizna, z czym koresponduje twierdzenie Skarżącej, że teren ten jest pozbawiony drzew.
IX. Dodatkowo Sąd – w odniesieniu do procesowych zarzutów skargi - zaznacza, że prawidłowo prze organ zastosowana podstawa prawna nie pozostawia organowi żadnego luzu decyzyjnego i nie pozwala modyfikować decyzji w oparciu o inne okoliczności niż wskazane tym przepisie. W szczególności nie będzie miała zastosowanie w tej sprawie zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażona w art. 7 K.p.a. Funkcją tego przepisu nie jest umożliwienie organom administracji publicznej dokonywania korekt, uzupełnień, czy modyfikacji przepisów prawnych stanowiących podstawę decyzji administracyjnej w tym sensie, iż w toku rozpatrywania sprawy administracyjnej powinny być uwzględniane interesy obywateli. W wypadku bowiem, gdy przesłanki wydania decyzji administracyjnej są sprecyzowane w przepisach prawa materialnego, przepis art. 7 K.p.a. w zakresie obowiązku uwzględnienia interesu społecznego lub słusznego interesu obywateli nie wchodzi w rachubę. Należy natomiast przyjąć, że przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do podejmowania przez organ administracji publicznej decyzji administracyjnych na podstawie tzw. uznania administracyjnego. W wypadku, gdy prawo materialne upoważnia organ administracji publicznej do działania na zasadzie uznania, to przyznaje temu organowi sferę tzw. luzu decyzyjnego, który może być częściowo determinowany zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (por. A. Wróbel /w/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2013, t. 4 do art. 7 i powołane tamże orzecznictwo).
Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia spełnienia relewantnych przesłanek prawnych, zostało przeprowadzone w sposób wystarczający. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy, zgodny z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, zaś odmienna od oczekiwanej przez skarżącą, ocena prawna ustalonego stanu faktycznego, nie stanowi naruszenia zasad określonych w art. 8 (pogłębiania zaufania) i [...] K.p.a. (przekonywania). Sąd z urzędu nie dostrzegł uchybień.
Sąd nie podzielił jednocześnie zarzutu opartego o twierdzenie, że naruszało prawo utrzymanie przez SKO decyzji organu I instancji, a zatem że doszło do naruszenia art. 15 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Z treści powyższego artykułu wywieść należy obowiązek organu odwoławczego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Procesowym przejawem zasady dwuinstancyjności są określone w art. 138 k.p.a. formy rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść w postępowaniu odwoławczym. W szczególności podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Innymi słowy, możliwość wydania decyzji kasacyjnej przez organ drugiej instancji, została powiązana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie zawisłej sprawy, a więc gdy merytoryczna ocena sprawy przez organ odwoławczy skutkowałaby naruszeniem zasady dwuinstancyjności. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, a organ odwoławczy był uprawniony do jej merytorycznego załatwienia.
X. Organ zasadnie podkreślił, że działka nr [...] stanowi wyłączną własność Pani J. D. wobec czego wyłącznie jej przysługuje prawo do skutecznego wniesienia zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, co przełożyło się na umorzenie na podstawie art. 105 K.p.a. jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zastrzeżeń Pani J. M. oraz Pana K. M. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta K., w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w K. z braku interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a.
XI. Sąd z urzędu nie dostrzegł innych, niż przywołane w skardze wadliwości zaskarżonego aktu, które mogłyby przemawiać za wyeliminowaniem go z obrotu prawnego, wobec czego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI