IV SA/Wa 738/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-08-26
NSAinneŚredniawsa
plan urządzenia lasuewidencja gruntówcharakter lasustan faktycznywpis ewidencyjnyustawa o lasachpostępowanie administracyjneskarżącydecyzja administracyjna

WSA w Warszawie oddalił skargę dotyczącą nieuznania zastrzeżeń do projektu planu urządzenia lasu, uznając, że o statusie lasu decyduje wpis w ewidencji gruntów, a nie tylko obecność drzewostanu.

Skarżący kwestionowali decyzję o nieuznaniu ich zastrzeżeń do projektu planu urządzenia lasu, argumentując, że ich działki nie mają charakteru leśnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że kluczowe znaczenie ma wpis w ewidencji gruntów i budynków, a czasowy brak roślinności leśnej nie zmienia charakteru gruntu. Sąd wskazał, że zmiana klasyfikacji wymaga odrębnego postępowania, a nie może być rozstrzygana w ramach procedury planowania urządzenia lasu.

Sprawa dotyczyła skargi J. D., J. M. i K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o nieuznaniu zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta. Skarżący twierdzili, że ich działki nr [...] i [...] nie mają charakteru lasu, mimo wpisu w ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym o statusie gruntu jako lasu decyduje przede wszystkim jego wpis w ewidencji gruntów i budynków. Sąd wyjaśnił, że nawet czasowy brak roślinności leśnej lub brak gospodarki leśnej nie powoduje automatycznej utraty charakteru lasu, a zmiany w ewidencji wymagają odrębnych postępowań. Podkreślono, że plan urządzenia lasu ma odzwierciedlać stan wynikający z ewidencji, a ewentualne błędy w ewidencji powinny być korygowane w trybie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Sąd uznał, że organy prawidłowo postąpiły, opierając się na danych ewidencyjnych i nie znajdując podstaw do uwzględnienia zastrzeżeń skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wpis w ewidencji gruntów i budynków jest podstawowym kryterium decydującym o klasyfikacji gruntu jako lasu. Czasowy brak roślinności leśnej nie zmienia jego charakteru.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz ustawy o lasach, które wskazują na prymat danych ewidencyjnych. Podkreślono, że zmiana klasyfikacji wymaga odrębnego postępowania, a nie może być rozstrzygana w ramach procedury planowania urządzenia lasu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.l. art. 18 § ust. 1

Ustawa o lasach

u.l. art. 21 § ust. 5

Ustawa o lasach

u.l. art. 3

Ustawa o lasach

u.l. art. 24

Ustawa o lasach

u.l. art. 20 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o lasach

u.l. art. 20 § ust. 3a

Ustawa o lasach

u.l. art. 20 § ust. 2

Ustawa o lasach

p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1

Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 20 § ust. 3a

Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 21 § ust. 1

Prawo geodezyjne i kartograficzne

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 2 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MS art. 7 § ust. 1 pkt 4 lit. c

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu

rozp. MS art. 7 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decydujące znaczenie wpisu gruntu jako las w ewidencji gruntów i budynków dla jego klasyfikacji. Czasowy brak roślinności leśnej nie powoduje utraty charakteru lasu. Zmiana klasyfikacji gruntu wymaga odrębnego postępowania, a nie może być rozstrzygana w ramach procedury planowania urządzenia lasu.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących oparte na braku drzewostanu i gospodarki leśnej na działkach. Wnioski o uwzględnienie opinii projektanta wskazującej na brak roślinności leśnej. Żądanie uwzględnienia rozbieżności między stanem faktycznym a ewidencyjnym w rejestrze.

Godne uwagi sformułowania

o tym czy dana działka stanowi użytek leśny decyduje co do zasady zapis w ewidencji gruntów i budynków czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków

Skład orzekający

Marzena Milewska-Karczewska

przewodniczący

Anna Sidorowska - Ciesielska

sędzia

Katarzyna Golat

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja znaczenia ewidencji gruntów dla klasyfikacji lasów oraz procedury kwestionowania tej klasyfikacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury planowania urządzeń lasu i relacji między ewidencją gruntów a stanem faktycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty konflikt między formalnymi zapisami w ewidencji gruntów a rzeczywistym stanem faktycznym, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości.

Ewidencja czy rzeczywistość? Sąd rozstrzyga, co decyduje o statusie lasu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 738/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-08-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Sidorowska-Ciesielska
Katarzyna Golat /sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne
Lasy
Sygn. powiązane
I OSK 520/22 - Wyrok NSA z 2025-03-28
I OZ 587/21 - Postanowienie NSA z 2022-01-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 107 § 3, art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 1, art. 20 ust. 3a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska–Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Anna Sidorowska - Ciesielska Sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi J. D., J. M., K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie nie uznania zastrzeżeń wniesionych do projektu uproszczonego planu urządzania lasów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez J. D., J. M. i K. M. (określanych dalej jako Skarżący) decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Skarżących od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...], orzekającej o nie uznaniu zastrzeżeń Pani J. D., Pani J. M. oraz Pana K. M. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta [...], w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ przedstawił następujący stan sprawy.
W dniu [...] października 2018 r. Pani J. D., Pani J. M. oraz Pan K. M., w związku z wyłożeniem do publicznego wglądu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, złożyli wnioski i zastrzeżenia do ww. projektu planu. W szczególności wskazano, że działki nr [...] i [...] znajdują się w terenie zabudowanym i nie mają charakteru lasu.
Decyzją z dnia [...] października 2020 r., Nr [...] Starosta [...] nie uznał zastrzeżeń Pani J. D., Pani J. M. oraz Pana K. M. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta [...], w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w [...].
Skarżący w terminie wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, zawierając wniosek o jej uchylenie i wskazując na naruszenie przez organ I instancji art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze. zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez nieuwzględnienie pisma z dnia [...] listopada 2018 r., w którym wskazano, że na działkach nr [...] oraz [...] nie stwierdzono gospodarki leśnej oraz drzewostanu. Ponadto, w ocenie skarżących organ winien ustalić faktyczny stan nieruchomości, a nie opierać się jedynie na dokumentach ewidencyjnych.
Rozpatrując powyższą sprawę Kolegium przytoczyło relewantne przepisy wskazując, że stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2020 r. poz. 1463, ze zm.) plan urządzenia lasu sporządza się, z zastrzeżeniem ust. 2, na 10 lat, z uwzględnieniem:
1) przyrodniczych i ekonomicznych warunków gospodarki leśnej;
2) celów i zasad gospodarki leśnej oraz sposobów ich legalizacji. określonych dla każdego drzewostanu i urządzanego obiektu, z uwzględnieniem lasów ochronnych.
Z kolei art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach uprawnia zainteresowanych właścicieli lasów do składania zastrzeżeń i wniosków do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Starosta wydaje decyzję o uznaniu lub nieuznaniu zastrzeżeń łub wniosków.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący, w związku z wyłożeniem do publicznego wglądu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, złożyli wnioski i zastrzeżenia do ww. projektu planu, podając że działki nr [...] i [...] znajdują się w terenie zabudowanym i nie mają charakteru lasu.
Kolegium uznało, że argumenty Skarżących nie mogą odnieść zamierzonego skutku z następujących powodów:
- o tym czy dana działka stanowi użytek leśny decyduje co do zasady zapis w ewidencji gruntów i budynków i jako użytek leśny w ewidencji gruntów i budynków została częściowo oznaczona przedmiotowa działka,
- uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na czas sporządzenia przez wykonawcę inwentaryzacji lasu. W procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma zatem możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów czy też zmian) klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2847/16, CBOSA).
Zgodnie z art. 3 ustawy o lasach lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0.10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Przy czym, nawet, jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru. Zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z art. 24 ustawy o lasach wynika ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). Natomiast czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny (por. dr hab. Jerzy Bieluk, dr Katarzyna Leśkiewicz, Ustawa o lasach. Komentarz. Legalis 2017).
Z projektu uproszczonego planu urządzenia lasu oraz z ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] stanowi użytek leśny w części o pow. 0,0328 ha. Projekt uproszczonego planu urządzenia lasu kwalifikuje działkę nr [...] jako haliznę. do odnowienia drzewostanu na powierzchni 0,0328 ha.
Dalej organ argumentował, że w znajdującym się w aktach sprawy Uproszczonym Planie Urządzenia Lasu miasta [...] na okres 1 stycznia 2009 r. - 31 grudnia 2018 r. działka nr [...] zalesiona była brzozą w wieku 50 lat, II klasy bonitacji. Aktualnie, w związku z pozbawieniem roślinności leśnej działka została określona jako halizna. Zgodnie zaś z art. 3 ustawy o lasach lasami są także tereny czasowo pozbawione roślinności leśnej.
W myśl art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące jego granic i powierzchni. Reguła ta obliguje do uwzględnienia zapisów obowiązujących planów urządzenia lasu (także uproszczonych) w ewidencji gruntów i budynków, co może być rozumiane, jakoby kwestie sporne w danym zakresie mogły być rozstrzygane wyłącznie w trybie uchwalania owych planów. Nie sposób jednak z normy tej wywodzić, aby na etapie opracowania kolejnych planów urządzenia lasów miały być rozstrzygane również spory, co do prawidłowości zapisów, zawartych w ewidencji, gdy chodzi o granicę lasów, w kontekście ewentualnych błędów przy dokonywaniu uprzednich wpisów. Prowadziłoby to bowiem do delegowania kompetencji organów właściwych do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w kontekście prawidłowości wpisów zamieszczonych uprzednio w tym zbiorze danych, na organy właściwe do administrowania lasami (w danym przypadku starosta oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Ponieważ norma art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi lex specialis do regulacji ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2101, ze zm.), zakreślających zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz właściwość organów w tym zakresie, to musi być wykładana ściśle. Także odwołanie do względów wykładni systemowej uzasadnia wniosek, że ewentualne błędy w ewidencji, co do uwidocznionych w niej granic lasów, mogą być eliminowane wyłącznie w trybie przewidzianym w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Do czasu wyeliminowania ewentualnych błędów, zapisy ewidencji są zaś wiążące przy sporządzaniu planu urządzenia lasu, co do jego granic. W myśl powoływanej normy, zapisy planów muszą być natomiast uwzględniane w ewidencji gruntów i budynków, co do granic, wówczas, gdy dane w tym zakresie nie zostały jeszcze zamieszczone, przed przyjęciem danego aktu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 230/18).
Organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 634/11, publ. CBOSA podkreślił, że w judykaturze przyjmuje się, że o tym czy dany teren jest lasem przesądza zapis w ewidencji gruntów i budynków. Przy tym - w rozpoznawanej sprawie - jest bezsporne że dane grunty są tam kwalifikowane jako las (użytek - LsV). Natomiast stan faktyczny nieruchomości - brak zalesienia jak wynika z pisma [...] z dnia [...] listopada 2018 r. mogą mieć jedynie charakter pomocniczy - służyć weryfikacji czy zadania określone w Planie są adekwatnie do stanu lasu. występującego obecnie (jego wieku, rodzaju drzewostanu czy innych cech szczególnych) nie zaś ustalenia, czy dany teren stanowi las. W celu wyłączenia działek z uproszczonego planu urządzenia lasu należałoby zmienić zapis użytku gruntu określonego w ewidencji gruntów i budynków.
Powyższe argumenty doprowadziły organ do uznania, że zarzuty odwołania nie mogły odnieść skutku.
W dniu [...] kwietnia 2021 r. do WSA w Warszawie, Skarżący wywiedli skargę na decyzję SKO w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
I. art. 7 k.p.a. 77 § 1 K.p.a. i 80 K.p.a., tj. wskutek dokonania niewłaściwej oceny stanu faktycznego sprawy, niewyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego, brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, w szczególności polegające na pominięciu opinii i zaleceń projektanta "[...]" z dnia [...] listopada 2018 r., który ustalił, że na działkach [...] i [...] nie stwierdzono gospodarki leśnej, ani drzewostanu, oraz zaproponowano, aby uwzględnić zastrzeżenia właściciela działki nr [...],
II. art. 7 K.p.a. 77 § 1 K.p.a. i 80 K.p.a. i dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego sprawy, nie rozpoznanie istoty sprawy i żądania strony, brak zawarcia przekonującej analizy stanu faktycznego i nienależyte jej wyjaśnienie, organ I i II instancji przyjął, że Skarżący zwracają się z wnioskiem o dokonanie zmian zapisów ewidencji gruntów co do działki nr ew. [...], w sytuacji w której Skarżący wnosili o uwzględnienie faktu, iż na przedmiotowej działce nie ma roślinności leśnej oraz z uwagi na stan gleby nie ma szans na odnowienie lasu lub prowadzenie zrównoważonej gospodarki leśnej oraz wpisanie tych uwag w wykazie rozbieżności, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu sporządzania lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu ewentualnie o to aby, w ogóle nie obejmować przedmiotowych działek uproszczonym planem urządzenia,
III. art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez ograniczenie się do dokumentów ewidencyjnych oraz zapisów poprzedniego planu uproszczonego urządzenia lasu przy zaniechaniu zbadania stanu faktycznego, oraz stanu działki i gleby istniejącego w rzeczywistości, tj. nie przeprowadzeniu oględzin działki [...],
IV. art. 8, 107 § 2 i § 3 K.p.a., tj. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji, która winna się składać z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz brak uzasadnienia prawnego; pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, niepełne i niedostateczne uzasadnienie decyzji, zawarcie w niej zbyt ogólnikowych twierdzeń,
V. art. 15 K.p.a., w zw. z art. 7 i 80 K.p.a. - gdyż organy orzekły o dwóch różnych roszczeniach przy czym, żadne z procedowanych roszczeń nie było zgodnie z wnioskiem Skarżących.
W pierwszej kolejności, Skarżący zwrócili uwagę, że żaden z organów, nie rozpatrzył właściwie żądania Skarżących. Skarżący złożyli dnia [...] sierpnia 2018 r. wniosek o zmianę w Uproszczonym Planie Urządzenia Lasu i uwzględnienie, że działki nie mają charakteru leśnego. Następnie wniosek został sprecyzowany pismem z dnia [...] listopada 2019 r. w którym Skarżący wskazywali, że: "Powierzchnia ta (tj. działki ewidencyjne nr [...]) powinna być wykazana jedynie w wykazie rozbieżności między zapisami w ewidencji gruntów, a stanem faktycznym", gdyż na przedmiotowych działkach nie ma roślinności leśnej, runa leśnego, nie jest prowadzona gospodarka leśna oraz nie ma na niej żadnego drzewostanu.
Skarżący podali ponadto, że stan rozbieżności trwa od wielu lat i z uwagi na zaniechanie organu w trakcie prowadzenia inwentaryzacji nie jest wykazywany w uproszczonym planie urządzenia lasu. Działki, co do których Skarżący złożyli zastrzeżenia od lat użytkowane są w celach rolniczo-mieszkalnych. Informacje zamieszczone w danych ewidencyjnych nie odpowiadają rzeczywistości, a organy nie dokonały inwentaryzacji lasów lub przeprowadziły ją w sposób nie prawidłowy.
Skarżący wywodzili, że w orzecznictwie wskazuje się, że nie wszystkie grunty wskazane w ewidencji jako leśne mają zostać objęte planem. Uproszczony Plan Urządzenia Lasu sporządzany jest cyklicznie co 10 lat, po to aby podczas inwentaryzacji i oględzin, zweryfikować faktyczny charakter działek i rozważyć czy:
1) nadal stanowią las,
2) utraciły leśny charakter i w konsekwencji powinno to doprowadzić albo do wyłączenia konkretnych działek z planu albo do uwzględnienia tych rozbieżności w wykazie, o którym mowa w § 7 rozporządzenia.
Na tym właśnie etapie – w ocenie Skarżących - organy obu instancji popełniły błędy, gdyż nie przeprowadziły inwentaryzacji działek, ograniczając się do badania dokumentów ewidencyjnych.
Skarżący po wyłożeniu do wglądu UPUL złożyli zastrzeżenie i wskazywali na rozbieżności pomiędzy stanem faktyczny, a danymi zawartymi w ewidencjach. Co więcej stanowisko Skarżących zostało również potwierdzone opinią projektanta lasu (pismo z dnia [...] listopada 2018 r.).
Organy z nieuzasadnionych przyczyn zbagatelizowały uwagi Skarżących oraz pismo projektanta, jednocześnie zaniechały oględzin działki, nie wskazały z jakich powodów odmawiają wiarygodności opinii projektanta i nie dokonały oględzin przedmiotowych działek, a za rozstrzygające dla ustalenia stanu faktyczne uznały zapisy ewidencyjne sprzed 10 lat. W poprzednim planie działka została zakwalifikowana jako halizna, jednakże przez 10 lat od tych ustaleń nie doszło do odnowienia lasu i nowych nasadzeń. Organ powinien tym bardziej zweryfikować z jakich przyczyn sporne działki są pozbawione roślinności leśnej przez tak długi czas. Działki nie są pozbawione są roślinności leśnej jedynie w sposób przejściowy. Skarżący wprost w swoim wniosku wskazywali, że działki te z uwagi na jakość gleby nie nadają się do wykorzystania w gospodarce leśnej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że ograniczył się wyłącznie do danych ewidencyjnych które, zostały opracowane w poprzednich latach. Jednocześnie organy nie wyjaśniły jak aktualnie wyglądają ww. działki ewidencyjne i z jakich powodów zaniechały przeprowadzenia dowodów w postaci oględzin działek, skoro nie uwzględnił opinii projektanta, która w sposób jednoznaczny potwierdzała stanowisko oraz zasadność wniosku Skarżących.
Ponadto Skarżący zarzucili, że organy błędnie zidentyfikowały, żądanie Skarżących, bowiem Skarżący wnosili przede wszystkim o wpisanie przedmiotowych rozbieżności (tj. braku roślinności leśnej na działkach kwalifikowanych w ewidencji jako leśne) do rejestru sporządzonego zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu. Skarżący nie domagali się natomiast dokonywania zmian w ewidencji gruntów lub też nie wnosili o wyłączenie gruntu z produkcji leśnej.
Organy obu instancji naruszyły art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego, pominięcie dowodu - pisma projektanta z dnia [...] listopada 2018 r. oraz zaniechanie przeprowadzenia oględzin ww. działek.
Organy pominęły i nie odniosły się do szeregu uwag Skarżących zawartych w piśmie z [...] listopada 2019 r. W piśmie tym Skarżący uściślili, że ze względu na stan przedmiotowych działek, w szczególności trwały brak na nich leśnego drzewostanu, brak runa leśnego, ściółki i gleby charakterystycznej dla lasu oraz fakt, iż działki nigdy nie były wykorzystywane do produkcji leśnej. Okoliczności te nie zostały wyłapane w czasie inwentaryzacji i sporządzania projektu UPUL, lecz wpisane w całości jako teren leśny, wobec czego Skarżący zgłosili przedmiotową nieprawidłowość i domagali się ujawnienia tych rozbieżności albo nie obejmowanie tych działek uproszczonym planem urządzania lasu. Przeoczenie tego pisma przez organ, dowodzi pobieżnej analizy materiału dowodowego.
Istotą zgłoszonych w sprawie zastrzeżeń była kwestia ujawnienia w rejestrze, sporządzanym zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu, rozbieżności między stanem działek nr [...] i [...], wynikającym z danych ewidencyjnych, a ich stanem faktycznym, a w związku z powyższym o nieuwzględnianie ww. działek w uproszczonym projekcie urządzenia lasu.
Skarżący podnieśli, że organowi, umknęła okoliczność, iż uproszczony plan urządzenia lasu jest aktem planowania, a więc uważa się, że dokument ten powinien zawierać wyłącznie dane aktualne w chwili jego opracowywania. Wymaga się w takiej sytuacji, aby organy odpowiedzialne za opracowanie uproszczonego planu urządzenia lasu faktycznie dokonały ustaleń, czy działki opisane ewidencyjnie jako leśne w istocie stanowią las, w rozumieniu przepisów ustawy o lasach.
Związanie organu ewidencją dotyczy jednak tylko etapu sporządzania planu, w którym dochodzi do ustalenia, jakie tereny mają podlegać inwentaryzacji, a więc które grunty mają potencjalnie znaleźć się w granicach projektowanego planu. Nie oznacza to jednak, że docelowo wszystkie grunty wskazane ewidencyjnie jako leśne mają zostać objęte planem.
Na skutek przeprowadzonych w toku inwentaryzacji oględzin poszczególnych działek może okazać się, iż charakterystyka określonych gruntów przestała odpowiadać definicji lasu i powinny zostać wyłączone z planu bądź, też mogą zostać ujawnione takie rozbieżności między stanem ewidencyjnym, a rzeczywistym gruntu, który wprawdzie nie kwalifikują danego terenu do wyłączenia z granic planu, ale uzasadniają wpisanie takich rozbieżności do wykazu zawartego w ramach rejestru, o którym mowa w § 7 rozporządzenia Ministra Środowiska.
Inwentaryzacja przeprowadzana podczas sporządzania projektu uproszczonego urządzenia lasu, ma doprowadzić do ustalenia rzeczywistego stanu gruntów, by projektowany plan odpowiadał rzeczywistości. Każdy kolejny UPUL nie może stanowić wyłącznie powielenia formalnych zapisów ewidencyjnych nie mających pokrycia w rzeczywistości. Tylko wówczas będzie bowiem służył prowadzeniu prawidłowej gospodarki leśnej, gdy będzie obejmować grunty faktycznie będące lasami w rozumieniu przepisów ustawy o lasach.
Procedura zgłaszania zastrzeżeń i wniosków do projektu uproszczonego planu, o której stanowi art. 21 ust. 5 ustawy, służy podobnemu celowi.
W jej trakcie właściciele działek leśnych mogą sygnalizować organowi, że grunt uwidoczniony w ewidencji jako las, a w konsekwencji planowany do objęcia projektowanym planem, nie spełnia cech właściwych definicji takiego gruntu, w związku z czym nie powinien być włączany do terenów objętych takim dokumentem albo też stwierdzone różnice między stanem faktycznym i ewidencyjnym danego gruntu, dotyczące zalesienia, powinny zostać uwzględnione w wykazie rozbieżności uproszczonego planu, co miało miejsce w sprawie.
W ocenie Skarżących organy nie mogły, rozpatrując zastrzeżenia Skarżących do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, odwoływać się wyłącznie do zapisów ewidencyjnych, lecz zobligowane były jednoznacznie wykazać, że sporne grunty nie utraciły leśnego charakteru, a więc nie przestały odpowiadać definicji lasu określonej w art. 3 ustawy o lasach, jeśli uważały, że zastrzeżenia skarżących są niesłuszne. Szczególne w sytuacji w której z dowodów i stanowiska Skarżących wynikało, że grunt nie ma charakteru leśnego.
Zdaniem Skarżących organy spełniły art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ nie wskazały w decyzjach dowodów na rzecz odmowy uwzględnienia zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
I. Skarga okazała się niezasadna.
II. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Regulacja ta stanowi lex specialis względem ogólnych zasad określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności w odniesieniu do reguły określonej w art. 90 tej ostatniej ustawy.
II. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] października 2020 r., orzekającą nie uznaniu zastrzeżeń Pani J. D., Pani J. M. oraz Pana K. M. do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów miasta [...], w zakresie ustaleń dla działki nr [...] obręb [...] w [...].
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż w ocenie tutejszego Sądu wydana w sprawie decyzja – skontrolowana w granicach, wynikających z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.) – nie narusza prawa.
Powyższe wnioski wynikały z rozważenia trzech podstawowych kwestii, a mianowicie czym jest las w rozumieniu przepisów, znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie i czy grunty Skarżących, bliżej opisane w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, a dotychczas oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako rodzaj użytku gruntowego "las" – utracił status lasu, a nadto jaka procedura powinna być zastosowana do rozpatrzenia zastrzeżeń Skarżących.
Wszystkie dalsze rozważania i rozstrzygnięcia były bowiem konsekwencją przyjęcia określonej wykładni przepisów prawa materialnego i ustaleń faktycznych, odpowiadających dyspozycji tych przepisów oraz subsumcji prawnej.
III. W pierwszym aspekcie tj. sposobu kwalifikowania danego obszaru jako las Sąd zauważa, że zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 276, dalej jako ustawa) informacje dotyczące gruntów obejmują informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Natomiast art. 20 ust. 3a ustawy stanowi, że ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Organ ewidencyjny jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków z uwzględnieniem przepisów o lasach, zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy a więc, że obowiązek aktualizowania danych objętych tą ewidencją podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalenia granic i powierzchni lasów. Dalej organ wyjaśnił, że zasady zaliczania gruntów do odpowiednich klas bonitacyjnych zależne są od ustalenia właściwego użytku gruntowego podlegającego klasyfikacji. Przy ustaleniu rodzaju użytku gruntowego klasyfikator zobowiązany jest stosować zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określonych w załączniku nr 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi § 68 ust. 6 tego rozporządzenia. Zgodnie z pkt 10 załącznika nr 6 do powyższego rozporządzenia, do lasów "Ls" zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 6).
Organ odnośnie do jurydycznego znaczenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków słusznie poczynił szeroko umotywowane wywody.
Ustawa o lasach w art. 3 określa, że lasem jest m.in. grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub 2) związany z gospodarką leśną. Z kolei art. 20 ustawy o lasach stanowi, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych (ust. 1), a w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (ust. 2).
Definicja "lasu" została precyzyjnie określona w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym - są to grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako las. Również w art. 1a ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. wskazano, że pod pojęciem lasu należy rozumieć grunty tak sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 725, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany.
Uprawnione jest uznanie za konsekwencję wskazanych norm, że pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 725, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany.
Odnosząc się do argumentacji Skarżących, dotyczącej pozbawienia roślinności leśnej trzeba podkreślić, że nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy – takie jak np. drzewostan czy runo leśne – użytek leśny nie traci przez to swego charakteru. Zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić pod stawy do dokonania żądanej zmiany w ewidencji gruntów. Z art. 24 ustawy o lasach wynika bowiem ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego).
Czasowy brak roślinności leśnej w orzecznictwie nie jest zrównywany z podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go (pozbawienie lasu roślinności lub też pozwolenia na zaistnienie takiego skutku) mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego. Taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy o lasach jest niedopuszczalna (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po 355/20, wyroki WSA w Warszawie z dnia: 18 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 541/11, 18 lutego 2020 r., I SA/Wa 2682/19, 9 kwietnia 2019 r., IV SA/Wa 104/19, 11 marca 2019 r., IV SA/Wa 2800/18 oraz IV SA/Wa 2801/18, 11 sierpnia 2017 r., IV SA/Wa 901/17, 6 listopada 2015 r., IV SA/Wa 2057/15, 6 marca 2015 r., I SA/Wa 1092/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 października 2018 r., II SA/Kr 1081/18, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Tożsame stanowisko wyrażane jest w literaturze. Uznaje się bowiem, że fakt, iż dany obszar przejściowo pozbawiony został roślinności, nie zmienia jego leśnego charakteru w świetle regulacji zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przekwalifikowania gruntu leśnego na nieleśny, a dla uznania, że dany grunt przestał być lasem konieczna jest procedura wyłączenia gruntów z produkcji leśnej – tak B. P., M. G., Prawo pierwokupu oraz prawo nabycia przysługujące Skarbowi Państwa na podstawie ustawy o lasach, Rejent [...].
Odnosząc się do argumentacji skargi, dotyczącej braku przeanalizowania stanu faktycznego na przedmiotowej działce, Sąd wskazuje że nawet dokonanie naniesień na gruncie nie jest tożsame z prawnym zakwalifikowaniem jako grunt nieleśny.
W orzecznictwie uznaje się, że np. wybudowanie altany w lesie na podstawie zgłoszenia, czy też postawienie na gruntach leśnych murowanego ogrodzenia nie uzasadnia wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zamiany dotychczasowego użytku Ls na Bi – nawet w sytuacji gdyby inwestorzy przedłożył pełną i zgodną ze standardami geodezyjnymi a przy tym przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację. W wyroku z dnia 22 października 2008 r., II OSK 567/2008, LexPolonica nr 1988838, Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych 2009/2 poz. 36) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wybudowanie altany w lesie nie jest tożsame z faktycznym wyłączeniem gruntu z produkcji leśnej. A zatem żądanie na tej tylko podstawie zmiany użytku Ls na Bi przy jednoczesnym braku legitymowania się pozwoleniem na budowę obiektu docelowego i wymaganego uprzednio wyłączenia gruntu z produkcji leśnej - nie miało podstaw prawnych.
IV. Z przedstawionych w punktach III i IV uzasadnienia argumentów wynika brak zasadności zarzutu Skarżących (przedstawionego również w odwołaniu od decyzji), że błędem, kwalifikowanym jako naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. oraz przepisów materialnych było nieuwzględnienie pisma z dnia [...] listopada 2018 r., w którym wskazano, że na działkach nr [...] oraz [...] nie stwierdzono gospodarki leśnej oraz drzewostanu. Fakt, że nie stwierdzono takich okoliczności nie stanowi bowiem wystarczającej przesłanki do uznania, że grunt nie jest lasem i nie jest równoznaczne z wyłączeniem gruntu z produkcji leśnej.
To samo - z uwagi na brak uprzednio wyłączenia gruntu z produkcji leśnej - odnosi się do zarzutu nieuwzględnienia opinii i zaleceń projektanta "[...]" z dnia [...] listopada 2018 r., który ustalił, że na działkach [...] i [...] nie stwierdzono gospodarki leśnej, ani drzewostanu, oraz zaproponowano, aby uwzględnić zastrzeżenia właściciela działki nr [...].
V. Spójność systemu wyraża się w tym, że podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków stanowi art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (za wyrokiem NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1816/19). Za przyjęciem stanowiska organu przemawia zatem wykładnia systemowa. Wniosek ten wspiera brzemiennie § 7 ust. 1 pkt 4 i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz.U. z 2012 r., poz. 1302), z którego wynika, że uprawnienia starosty przy sporządzaniu uproszczonego planu urządzenia lasu dotyczą sporządzenia rejestru, zawierającego zestawienie powierzchni lasów według gatunków głównych oraz ich wieku oraz wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi, odnoszącymi się do gruntów objętych planem urządzenia lasu, a stanem faktycznym tych gruntów. Dalej § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia stanowi, że ów rejestr sporządza się według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, osobno dla każdej działki ewidencyjnej. Również zatem w rozporządzeniu wykonawczym istnieje odesłanie do pierwszeństwa danych z ewidencji gruntów i budynków.
Sam wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do gruntów objętych sporządzanym uproszczonym planem urządzenia lasu a stanem faktycznym tych gruntów, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 4 powoływanego wyżej rozporządzenia nie jest wystarczający, do uznania, że brak jest kwalifikacji leśnej.
VI. Za chybiony Sąd uznaje argument, dotyczący długotrwałego – zdaniem Skarżących pozbawienia roślinności leśnej. W judykaturze wskazuje się bowiem, że zdarzenia, w przypadku których celowemu usunięciu roślinności leśnej lub zniszczeniu jej w wyniku zdarzenia losowego nie towarzyszy równocześnie zmiana sposobu zagospodarowania gruntu, a więc rozpoczęcie innego niż leśne użytkowania tego gruntu, nie pozbawiają gruntu charakteru lasu. Lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy [z 1991 r.] o lasach pozostanie więc z pewnością zarówno grunt, na którym przeprowadzony został zrąb zupełny i mimo obowiązku (art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach) nie została wprowadzona ponownie roślinność leśna (tzw. halizna), jak również grunt pozbawiony roślinności wskutek oddziaływania czynników szkodliwych (np. wiatrołom) – tak Zalewski Michał A., Grunty leśne jako składnik gospodarstwa rolnego, St. Iur. Torun. 2009/1/42-61.
VI. W odniesieniu do twierdzenia Skarżących o właściwościach gleby warto zwrócić uwagę na specyfikę postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, którego nie można utożsamiać np. z postępowaniem w sprawie aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków, pomimo istniejącego między nimi związku funkcjonalnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w wyroku z dnia 10 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2802/19, CBOSA), że o ile zasadniczym trybem modyfikowania danych ewidencyjnych jest ich bieżąca aktualizacja zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, to gleboznawcza klasyfikacja gruntów jest wyodrębnioną procedurą względem postępowań dotyczących wpisów w ewidencji gruntów i budynków, kończącą się wydaniem decyzji, która – o ile jest pozytywna – stanowi podstawę dla dokonywania następnie odpowiednich wpisów w ewidencji. Zasadniczym celem tej procedury jest ustalenie lub zweryfikowanie klasy bonitacyjnej gruntu rolnego lub leśnego (art. 2 pkt 12 i art. 20 ust. 3 p.g.k.), a więc jedynie wąskiego wycinka danych (informacji) dotyczących gruntów, które są ujawniane w ewidencji (por. art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k.). Związek funkcjonalny pomiędzy obu procedurami przejawia się w tym, że ustalenia poczynione w ramach postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów mogą następnie – na ogólnych zasadach – stanowić podstawę do aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków. W treści art. 22 ust. 1 p.g.k. ustawodawca odróżnia ewidencję od klasyfikacji, której odrębność potwierdzają również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1246) na tle przepisu art. 24 ust. 2b p.g.k. Przy tym ostateczna decyzja o ustaleniu klasyfikacji jest bez wątpienia jedną z decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. d p.g.k., które stanowią podstawę do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w drodze czynności materialno-technicznej.
VII. Odnośnie do argumentu dotyczącego granic, Sąd zauważa, że § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu wynika, że uprawnienia starosty przy sporządzaniu uproszczonego planu urządzenia lasu dotyczą sporządzenia rejestru zawierającego zestawienie powierzchni lasów według gatunków głównych oraz ich wieku oraz wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do gruntów objętych planem urządzenia lasu, a stanem faktycznym tych gruntów. Dalej § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia stanowi, że ów rejestr sporządza się według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, osobno dla każdej działki ewidencyjnej. Powyższe dotyczy w praktyce lasów istniejących od dawna, w stosunku do których o kwalifikacji gruntu jako lasu na podstawie kryterium przeznaczenia gruntu. Natomiast w przypadku lasów nowych czy też nowo powstających istotna jest regulacja art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Płynący z tego przepisu nakaz uwzględniania w ewidencji gruntów i budynków ustaleń planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu, dotyczących granic i powierzchni lasu, należy odnosić do wszelkich czynności w ramach postępowania aktualizacyjnego danych w ewidencji gruntów i budynków, w tym modernizacji oraz ewentualnie postępowania klasyfikacyjnego. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że wskazany przepis stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Obowiązek uwzględniania planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasów oznacza wyłącznie, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych wbrew planom urządzania lasów, które – stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów – przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 946/17 i 7 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Po 808/18, CBOSA).
VIII. Nadto, z przyczyn wskazanych wcześniej, Sąd uznał, że motywy rozstrzygnięcia, przedstawione w sporządzonym przez SKO uzasadnieniu, były trafne pod kątem merytorycznym i wystarczające w kontekście art. 107 § 3 K.p.a.
Sąd nie podzielił jednocześnie zarzutu opartego o twierdzenie, że naruszało prawo utrzymanie przez SKO decyzji organu I instancji, a zatem że doszło do naruszenia art. 15 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Z treści powyższego artykułu wywieść należy obowiązek organu odwoławczego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Procesowym przejawem zasady dwuinstancyjności są określone w art. 138 k.p.a. formy rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść w postępowaniu odwoławczym. W szczególności podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Innymi słowy, możliwość wydania decyzji kasacyjnej przez organ drugiej instancji, została powiązana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie zawisłej sprawy, a więc gdy merytoryczna ocena sprawy przez organ odwoławczy skutkowałaby naruszeniem zasady dwuinstancyjności. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, a organ odwoławczy był uprawniony do jej merytorycznego załatwienia.
IX. Sąd z urzędu nie dostrzegł innych, niż przywołane w skardze wadliwości zaskarżonego aktu, które mogłyby przemawiać za wyeliminowaniem go z obrotu prawnego, wobec czego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI