IV SA/WA 734/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
scalanie gruntówwymiana gruntównieruchomości rolneprojekt scaleniadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnezarzuty proceduralneekwiwalent gruntowyprawo rzeczowe

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności zatwierdzenia projektu scalenia gruntów, uznając postępowanie za zgodne z prawem.

Skarżący F.C. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów z 1998 r., zarzucając m.in. nieotrzymanie pełnego ekwiwalentu, brak okazania granic i podrobienie podpisów. Organy administracji (Kierownik Urzędu Rejonowego, Wojewoda, Minister) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając postępowanie za prawidłowe. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie scaleniowe było zgodne z ustawą o scalaniu i wymianie gruntów i nie zawierało wad uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi F.C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1998 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Skarżący podnosił liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak wydzielenia pełnego ekwiwalentu, nieokazanie granic, podrobienie podpisów i wadliwe doręczenia. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznały te zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego dotyczy zgodności z prawem, a nie merytorycznej słuszności rozstrzygnięcia. Stwierdzono, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych były nieuzasadnione ze względu na specyfikę ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, która stanowi lex specialis wobec K.p.a. w zakresie niektórych kwestii proceduralnych. Sąd nie dopatrzył się również wad wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a., które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o scalaniu i wymianie gruntów i nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., które dawałyby podstawę do stwierdzenia jego nieważności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych są nieuzasadnione, ponieważ ustawa o scalaniu i wymianie gruntów stanowi lex specialis wobec K.p.a. w zakresie niektórych kwestii, takich jak doręczenia i zawiadomienia. Ponadto, zarzuty materialnoprawne dotyczące ekwiwalentu gruntowego i innych kwestii nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.s.i.w.g. art. 17 § 2

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Grunty na cele użyteczności publicznej oraz pod ulice i drogi wydziela się z gruntów uczestników scalenia, zmniejszając proporcjonalnie ich obszar.

u.s.i.w.g. art. 23 § 2

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Nieokazanie granic nowo wydzielonych działek jest zarzutem, ale ustawa reguluje ten proces w sposób szczególny.

u.s.i.w.g. art. 27 § 4

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Podjęcie działań związanych z objęciem nieruchomości przed datą uprawomocnienia się decyzji scaleniowej jest zarzutem, ale ustawa reguluje ten proces w sposób szczególny.

u.s.i.w.g. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Wadliwe określenie obszaru scalania gruntów jest zarzutem, ale ustawa reguluje ten proces w sposób szczególny.

u.s.i.w.g. art. 33

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Przepisy K.p.a. stosuje się tylko w sprawach nieuregulowanych ustawą o scalaniu i wymianie gruntów, która ma charakter lex specialis.

u.s.i.w.g. art. 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia celu scalania gruntów.

u.s.i.w.g. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Eksploatacja torfu na własne potrzeby nie wyłącza gruntu ze scalenia, gdyż nie jest to eksploatacja o charakterze, skali i technice wymaganej przez przepis.

u.s.i.w.g. art. 9 § 3

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Wybór przedstawicieli do rady uczestników scalenia oparty na przynależności ewidencyjnej wsi, a nie na miejscu zamieszkania właścicieli, był zgodny z prawem.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd nie stwierdził wad wymienionych w tym przepisie, które dawałyby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.i.w.g. art. 3

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

u.s.i.w.g. art. 8

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

u.s.i.w.g. art. 17

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

u.s.i.w.g. art. 18

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

u.s.i.w.g. art. 23

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

u.s.i.w.g. art. 24

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

u.s.i.w.g. art. 27

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

u.s.i.w.g. art. 28

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

u.s.i.w.g. art. 30

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczył niewłaściwego doręczenia decyzji, jednak ustawa o scalaniu i wymianie gruntów ma pierwszeństwo.

k.p.a. art. 61 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczył niewłaściwego doręczenia decyzji, jednak ustawa o scalaniu i wymianie gruntów ma pierwszeństwo.

k.p.a. art. 67

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 68

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut braku przeprowadzenia postępowania dowodowego przeciwko treści dokumentów został uznany za nieuzasadniony w kontekście specyfiki postępowania scaleniowego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (m.in. brak pełnego ekwiwalentu, nieokazanie granic, wadliwe doręczenia). Naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (m.in. art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 76 § 3). Podrobienie podpisów na dokumentacji scaleniowej. Naruszenie art. 23 ust. 2, art. 27 ust. 4, art. 29 ust. 1, art. 30, art. 2 ust. 2 pkt 1, art. 9 ust. 3, art. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Zarzuty dotyczące zakresu postępowania i właściwości organu. Przewlekłe rozpoznawanie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Scalenia gruntów należą do jednych z najtrudniejszych i najbardziej skomplikowanych spraw administracyjnych. Zadaniem zatem sądu jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, a nie orzekanie o słuszności rozstrzygnięć pod względem merytorycznym. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie tylko w sprawach nie uregulowanych tą ustawą. ustawa z 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów [...] stanowi w tym zakresie przepis szczególny, specjalny wobec Kodeksu (lex specialis).

Skład orzekający

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

przewodniczący

Zbigniew Rudnicki

sprawozdawca

Agnieszka Wójcik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w kontekście procedury administracyjnej, zwłaszcza w zakresie stosowania K.p.a. jako przepisu ogólnego wobec ustawy szczególnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury scalania gruntów, która jest rzadko przedmiotem postępowań sądowych w obecnym stanie prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy złożonego postępowania administracyjnego związanego z gospodarką nieruchomościami, ale jej rutynowy charakter i brak przełomowych kwestii prawnych obniżają jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 734/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik.
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący/
Zbigniew Rudnicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi F. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nieważności zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 1998 r., Nr [...], wydaną na podstawie m.in. art. art. 3, 8, 17, 18, 23, 24, 27 i 28 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 1989 r. Nr 58, poz. 349) został zatwierdzony projekt scalenia gruntów obiektu "W." o łącznym obszarze 317,4960 ha, stanowiącym część obrębów: W., K., P., O., P., L., S. gminy S. oraz C., T. W., W., P., L. W., C. gminy K.. W decyzji określono: ekwiwalenty zamienne za grunty objęte scaleniem, warunki objęcia gruntów wydzielonych w wyniku scalenia (m.in. terminy, zasady doprowadzenia dróg do używalności, zasady utrzymania obiektów melioracyjnych, obowiązki i terminy usunięcia nieoszacowanych nasadzeń i urządzeń na gruncie), zatwierdzono opracowany i wyznaczony na gruncie projekt scalenia, przyjęto sposób postępowania z wpisanymi do ksiąg wieczystych obciążeniami, załatwiono sprawę dopłat pieniężnych dla określonych uczestników scalenia oraz uwzględniono imiennie wymienione zastrzeżenia wniesione do projektu scalenia, które złożyło 2 z 241 uczestników postępowania scaleniowego. W uzasadnieniu wskazano, że opracowany i wyznaczony na gruncie przez geodetę Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w B. projekt scalenia gruntów został okazany zainteresowanym w dniu 24 listopada 1998 r. we wsiach P. i Z. oraz w dniu 25 listopada we wsiach M. D. i P., po uprzednim ich zawiadomieniu.
Po pięciu latach od zakończenia postępowania scaleniowego p. F. C. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 1998 r. w części dotyczącej jego przedscaleniowej działki nr [...] oraz przedscaleniowej działki nr [...] należącej do sąsiada p. S.C.. W uzasadnieniu wniosku podniósł m.in., że kwestionowane scalenie gruntów zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 1989 r. Nr 58, poz. 349) ponieważ w wyniku scalenia nie wydzielono mu pełnego należnego ekwiwalentu, nie okazano granic nowo wydzielonych działek oraz nie poinformowano o czynnościach postępowania scaleniowego. Wnioskujący zarzucił również, że jego podpisy w kwestionariuszu życzeń zostały podrobione, a decyzja zatwierdzająca to postępowanie została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., Nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 1998 r. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że analiza akt formalno-prawnych i technicznych scalenia gruntów obiektu "W." nie wykazała aby w toku tego postępowania scaleniowego doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 Nr 179, poz. 1749) w sposób mogący skutkować unieważnieniem, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., decyzji zatwierdzającej opracowany projekt scalenia gruntów.
Odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł wnioskodawca podnosząc te same zarzuty jak we wniosku skierowanym do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 1998 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów.
Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania F.C., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, iż z akt sprawy wynika, że scaleniem objęto m.in. działkę nr [...] o pow. 1,12 ha i wartości 45,03 jednostek szacunkowych, wykazaną w dokumentacji scaleniowej jako należącą do nieżyjącego J.C. - ojca F.C.. W wyniku scalenia jako ekwiwalent wydzielono dwie działki zlokalizowane w granicach starego stanu posiadania, oznaczone numerami [...] i [...], o łącznej powierzchni 1,1074 ha i wartości 42,665 jednostek szacunkowych, co stanowiło pełny należny ekwiwalent gruntowy po uwzględnieniu niezbędnych potrąceń na cele miejscowej użyteczności publicznej. Projekt scalenia i warunki objęcia w posiadanie nowo wydzielonych działek zostały przyjęte przez F.C., co zainteresowany potwierdził swoim podpisem dnia 24 listopada 1998 r. w czasie okazania projektu scalenia. Z akt sprawy wynika również, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 1989 r. Nr 58, poz. 349), a decyzja zatwierdzająca projekt scalenia została doręczona wszystkim uczestnikom postępowania na zasadach określonych w art. 28 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, tj. przez jej odczytanie na zebraniach wiejskich w dniach 4 i 11 stycznia 1999 r. w poszczególnych wsiach objętych postępowaniem scaleniowym oraz wywieszona na okres 14 dni do publicznej wiadomości w Urzędzie Miasta i Gminy w S. w dniach od 4 stycznia do 19 stycznia 1999 r. oraz we wsiach, na terenie których położone były scalane grunty. Tak więc zarzuty dotyczące wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów z naruszeniem art. 109 § 1 i § 2, art. 14 § 2, art. 67 oraz art. 68 K.p.a., określających sposób ogłaszania decyzji, są chybione. Z nadesłanych akt sprawy wynika również, że F.C. czynnie uczestniczył w przeprowadzonym postępowaniu scaleniowym, o czym świadczą jego podpisy dotyczące lokalizacji wydzielonego ekwiwalentu, akceptacji projektu wstępnego scalenia gruntów oraz przyjęcia projektu scalenia, którego nie kwestionował, a od decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów nie wniósł odwołania do Wojewody.
Ponadto z akt sprawy wynika, że scaleniem objęto grunty p. H.S. oznaczone numerem [...] o powierzchni 1,12 ha i wartości 44,76 jednostek szacunkowych, za które po uwzględnieniu niezbędnych potrąceń na cele użyteczności publicznej, w wyniku scalenia, wydzielono grunty zamienne oznaczone numerami [...] i [...], o łącznej powierzchni 0,9198 ha i wartości 42,201 jednostek szacunkowych, co stanowiło pełny należny ekwiwalent gruntowy. Z powyższego wynika, że zarzut F.C. dotyczący wydzielenia H.S. większego ekwiwalentu gruntowego niż mu przysługiwał, nie znajduje potwierdzenia.
Z akt sprawy wynika również, że scaleniem objęto grunty p. S.C., oznaczone jako działka numerem [...] o powierzchni 0,56 ha i wartości 19,88 jednostek szacunkowych, za które po uwzględnieniu niezbędnych potrąceń na cele użyteczności publicznej, wydzielono grunty zamienne w dwóch działkach oznaczonych numerami [...], o łącznej powierzchni 0,5653 ha i wartości 19,062 jednostek szacunkowych, co stanowiło pełny należny ekwiwalent gruntowy. A zatem zarzut F.C. co do wydzielenia niepełnego należnego ekwiwalentu gruntowego dla S.C. jest również bezzasadny. S.C. brał czynny udział w postępowaniu scaleniowym, uczestnicząc m.in. w zebraniach dotyczących szacunku gruntów, o czym świadczą jego podpisy, i nie kwestionował rozwiązań przyjętych w stosunku do jego gospodarstwa w trakcie prac scaleniowych.
W konsekwencji uznano, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów i nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., które dawałyby podstawę do stwierdzenia jego nieważności.
Skargę na powyższą decyzję, uzupełnioną pismem procesowym z dnia 10 października 2005 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskodawca wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 61 § 4, art. 10 § 1 K.p.a. (poprzez niewłaściwe doręczenie decyzji), art. 76 § 3 K.p.a. (poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego przeciwko treści dokumentów świadczących o prawidłowym przeprowadzeniu postępowania scaleniowego), art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (przez brak stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 1998 r.), a także naruszenie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 1989 r. Nr 58, poz. 349) przez nie wyznaczenie i nie okazanie na gruncie projektu scalenia, art. 27 ust. 4 i art. 29 ust. 1 powołanej ustawy - poprzez podjęcie działań związanych z objęciem nieruchomości przed datą uprawomocnienia się decyzji scaleniowej, wadliwe określenie obszaru scalania gruntów oraz brak określenia odstąpienia od wskazania przebiegu granic nieruchomości, art. 30 ustawy - w następstwie braku przeprowadzenia zebrania uczestników scalenia w celu wprowadzenia ich w posiadanie wydzielonych gruntów po uprawomocnieniu się decyzji scaleniowej, art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy - przez objęcie scaleniem tej części działki skarżącego, na której rośnie kilkadziesiąt starych brzóz oraz znajdują się pokłady torfu eksploatowanego na potrzeby własne (ten sam zarzut dotyczy działki S.C.), art. 9 ust. 3 ustawy - przez błędną jego interpretację prowadzącą do wyboru do rady uczestników scalenia przedstawicieli wsi, do których ewidencyjnie podporządkowane scalane grunty, a nie przedstawicieli miejscowości, w których zamieszkują właściciele scalanych gruntów, art. 1 ustawy - wskutek pogorszenia warunków korzystania z nieruchomości rolnej, gdyż jedna z działek poscaleniowych nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. W uzasadnieniu skargi zarzuty te szczegółowo uzasadniono, zwracając m.in. uwagę na różne fakty fałszowania, w opinii skarżącego, dokumentacji scaleniowej, z podpisem skarżącego włącznie.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że naświetlenie stanu faktycznego i prawnego w rozpatrywanej sprawie zostało zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia..
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 1998 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów obiektu "W.".
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 1998 r., sygn. akt II SA 941/98, (LEX nr 41780) stwierdził, że "Scalenia gruntów należą do jednych z najtrudniejszych i najbardziej skomplikowanych spraw administracyjnych. Zadaniem zatem sądu jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, a nie orzekanie o słuszności rozstrzygnięć pod względem merytorycznym. (...) Stosownie do przepisów powołanej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. scalenie gruntów ma charakter zbiorowego zabiegu urządzeniowo-rolnego (gospodarczego). Cechują je rozwiązania mające charakter techniczny przy uwzględnieniu przepisów ustawy. Organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego - ich zdaniem - rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. Zwykle w toku postępowania scaleniowego rodzą się liczne konflikty pomiędzy uczestnikami, oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania.
W tym zakresie rozstrzygnięcia organów zawierają elementy uznania administracyjnego.
Kontrola sądu polega jedynie na tym, czy tego rodzaju rozstrzygnięcia nie posiadają cech dowolności, a więc czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy poszczególnych osób (art. 7 K.p.a.)."
W rozpatrywanej sprawie wchodzą w grę nieruchomości stanowiące własność trzech osób: F.C. s. J. (skarżącego), właściciela przedscaleniowej działki nr [...] o pow. 1,12 ha i wartości 45,03 jednostek szacunkowych, za którą jako ekwiwalent wydzielono dwie działki zlokalizowane w granicach starego stanu posiadania, oznaczone numerami [...] i [...], o łącznej powierzchni 1,1074 ha i wartości 42,665 jednostek szacunkowych, jego sąsiada, S.C., właściciela przedscaleniowej działki nr [...] o powierzchni 0,56 ha i wartości 19,88 jednostek szacunkowych, za które wydzielono grunty zamienne w dwóch działkach oznaczonych numerami [...] i [...], o łącznej powierzchni 0,5653 ha i wartości 19,062 jednostek szacunkowych, oraz H.S., właściciela przedscaleniowej działki nr [...] o powierzchni 1,12 ha i wartości 44,76 jednostek szacunkowych, za które wydzielono grunty zamienne oznaczone numerami [...] i [...], o łącznej powierzchni 0,9198 ha i wartości 42,201 jednostek szacunkowych. Jak stwierdzono w decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r. od każdej z przedmiotowych działek przedscaleniowych odliczono grunty na cele miejscowej użyteczności publicznej. Było to zgodne z art. 17 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, w myśl którego jeżeli na terenie objętym scaleniem nie ma gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, grunty na cele miejscowej użyteczności publicznej oraz pod ulice i drogi wydziela się z gruntów uczestników scalenia, a każdemu z nich zmniejsza się przysługujący mu obszar gruntów o część, której wartość szacunkowa odpowiada stosunkowi wartości szacunkowej gruntów przeznaczonych na wymienione cele do wartości wszystkich scalonych gruntów.
Grunty stanowiące własność H.S. organy orzekające w sprawie wzięły pod uwagę w związku z zarzutem skarżącego, iż otrzymał on większy ekwiwalent niż mu przysługiwał. Przytoczone dane pozwoliły skonstatować Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że zarzut ten nie znalazł potwierdzenia.
Przedstawione wyniki postępowania scaleniowego zostały przedstawione powyżej dla zobrazowania skali problemu i nie podlegają ocenie Sądu, którego zadaniem jest - jak to już wyżej wskazano - kontrola zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, a nie orzekanie o słuszności rozstrzygnięć scaleniowych pod względem merytorycznym. Nie może też stanowić argumentu odwołanie się do wielkości obszaru "W." objętego scaleniem (317,4960 ha), ani liczby uczestników postępowania scaleniowego (241), czy ilości uczestników postępowania scaleniowego, którzy wnieśli zastrzeżenia do projektu scalenia (2), gdyż każdy z uczestników tego postępowania może mieć interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, a prawa zbiorowości nawet w tym postępowaniu nie mogą być traktowane jako nadrzędne nad uprawnieniami każdego uczestnika scalenia.
W swoim wniosku skarżący zarzucił, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów ponieważ w wyniku scalenia nie wydzielono mu pełnego należnego ekwiwalentu, nie okazano granic nowo wydzielonych działek oraz nie poinformowano o czynnościach postępowania scaleniowego. Wnioskujący zarzucił również, że jego podpisy w kwestionariuszu życzeń zostały podrobione, a decyzja zatwierdzająca to postępowanie została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Argumenty te powtórzono w odwołanie od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Natomiast w skardze zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie art. 61 § 4, art. 10 § 1 K.p.a., art. 76 § 3 K.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a także naruszenie art. 23 ust. 2, art. 27 ust. 4 i art. 29 ust. 1 art. 30 art. 2 ust. 2 pkt 1, art. 9 ust. 3, art. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. W uzasadnieniu skargi zarzuty te szczegółowo uzasadniono, zwracając m.in. uwagę na różne fakty fałszowania, w opinii skarżącego, dokumentacji scaleniowej, z podpisem skarżącego włącznie.
W uzupełniającym piśmie procesowym z dnia 10 października 2005 r. skarżący, podtrzymując zgłoszone w skardze zarzuty wskazał, iż Minister nie wykazał w udzielonej odpowiedzi prawidłowości działania przy : - ustalaniu stron postępowania; - zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności, który został ograniczony tylko do części decyzji i obszaru scalenia, bez wyjaśnienia takiego działania; - ustaleniu, czy decyzja objęta projektem scalenia wywołała nieodwracalne skutki prawne; - określeniu właściwości, która wydaje się być sporną; - przewlekłym rozpoznawaniu sprawy.
Jak wynika z przedstawionego wyliczenia, skarżący wysunął wobec zaskarżonej decyzji zarzuty zarówno o charakterze materialno-prawnym, jak i proceduralnym. W związku z tymi ostatnimi należy zauważyć, że zgodnie z art. 33 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie tylko w sprawach nie uregulowanych tą ustawą. Oznacza to, że przepisy powołanej ustawy, regulujące w sposób odrębny kwestie uregulowane w przepisach Kodeksu (np. doręczeń), mają pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w K.p.a. Inaczej mówiąc, przepisy proceduralne zawarte w ustawie z 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, dotyczące m.in. zawiadomień o określonych czynnościach czy doręczeń, zakładające szczególny tryb dokonywania tych czynności (z wyłączeniem decyzji o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów, którą doręcza się uczestnikom wymiany na piśmie, choć uważa się ją za doręczona z chwilą podania do publicznej wiadomości przez jej odczytanie na zebraniu uczestników scalenia, a ponadto poprzez jej wywieszenie w określonych miejscach), mają pierwszeństwo przed odpowiednimi przepisami K.p.a., stanowiąc w tym zakresie przepis szczególny, specjalny wobec Kodeksu (lex specialis). W tym kontekście zarzuty proceduralne podniesione przez skarżącego, a dotyczące nie okazania granic nowo wydzielonych działek czy nie poinformowania o czynnościach postępowania scaleniowego są - w świetle posiadanej dokumentacji i wyjaśnień Ministra - bezpodstawne, a zarzuty naruszenia powołanych wyżej przepisów K.p.a. nie mogą odnosić się w zasadzie do przeprowadzonego postępowania scaleniowego, w którym kwestie te zostały uregulowane w sposób szczególny. Co więcej - charakter tych zarzutów jest taki, iż nie mogły mieć one - nawet przy uznaniu ich za uzasadnione - wpływu na wynik postępowania ani stanowić postawy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia. Brak również podstaw do uznania za uzasadnione naruszenia zaskarżoną decyzją art. 1 oraz art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia celu scalania gruntów określonego w art. 1 powołanej ustawy, a z dostępnych materiałów sprawy i charakteru całego obszaru objętego scaleniem, mającego zdecydowanie charakter obszaru rolnego, nie wynika, by skontrolowane postępowanie miało na względzie inny cel. Natomiast fakt wydobywania na działce skarżącego torfu na własne potrzeby nie świadczy jeszcze o tym, że działka ta z mocy prawa nie podlega scaleniu - jako grunt, na którym znajdują się zakłady górnicze oraz prowadzona jest eksploatacja kopalin. Z całą bowiem pewnością nie jest to eksploatacja kopaliny o charakterze, skali i technice wydobycia, o której mowa w przepisie art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów.
Sąd nie uwzględnił również zarzutów skarżącego dotyczących zakresu postępowania, nie widząc potrzeby badania poprawności tego postępowania w odniesieniu do szerszego obszaru, obejmującego jeszcze inne strony obok skarżącego, a także nie odniósł się do zarzutu fałszowania dokumentacji scaleniowej, z fałszowania podpisu skarżącego włącznie. Tymi ostatnim kwestiami powinien bowiem najpierw zająć się sąd karny.
W rezultacie Sąd podzielił opinię wyrażoną w zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów i nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., które dawałyby podstawę do stwierdzenia jego nieważności.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI