IV SA/Wa 692/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie warunków zezwolenia na zbieranie odpadów, uznając, że organ nie zbadał wszystkich przesłanek wpływających na wysokość kary.
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) i wymierzyła skarżącej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia. Sąd uchylił decyzję GIOŚ, stwierdzając, że organ nie zbadał prawidłowo wszystkich ustawowych przesłanek warunkujących wysokość kary, w szczególności okresu trwania naruszenia i rozmiarów prowadzonej działalności.
Przedmiotem skargi była decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) z marca 2021 r., która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) z września 2016 r. i wymierzyła A. Z. administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia. Naruszenie polegało na magazynowaniu odpadów w sposób nieselektywny i bezpośrednio na gruncie, zamiast w kontenerach. Skarżąca nie kwestionowała samego faktu naruszenia, lecz wysokość nałożonej kary. GIOŚ, rozpatrując odwołanie, stwierdził, że ustawa o odpadach została znowelizowana i zastosował nowe przepisy, uznając karę za adekwatną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił jednak decyzję GIOŚ. Sąd uznał, że GIOŚ nie zbadał prawidłowo wszystkich przesłanek określonych w art. 199 ustawy o odpadach, które wpływają na wysokość kary, a mianowicie okresu trwania naruszenia i rozmiarów prowadzonej działalności. Sąd wskazał, że te czynniki powinny być uwzględnione przy ustalaniu wysokości kary, a ich brak analizy przez organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego. Sąd zwrócił również uwagę na fakt wcześniejszego ukarania skarżącej, co powinno być uwzględnione przy ustalaniu wysokości obecnej kary. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ II instancji nie zbadał prawidłowo wszystkich przesłanek, w szczególności okresu trwania naruszenia i rozmiarów prowadzonej działalności, co mogło mieć wpływ na wysokość kary.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący przesłanek takich jak okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności, które są kluczowe dla prawidłowego ustalenia wysokości kary pieniężnej. Zaniechanie analizy tych czynników narusza przepisy k.p.a. i zasadę przekonywania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.o. art. 194 § 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Administracyjną karę pieniężną wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem. Kara wynosi nie mniej niż 1.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł.
u.o. art. 194 § 7
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Wysokość kary ustala się, uwzględniając ilość i właściwości odpadów, okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz przesłanki określone w art. 199.
u.o. art. 199
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej uwzględnia się rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze się pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy istnieje uzasadnione przekonanie o słuszności lub zasadności twierdzeń strony.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy władzy publicznej pozostają związane zasadą przekonywania.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy władzy publicznej pozostają związane zasadą przekonywania.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów obejmuje wpis, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji, koszty opłat skarbowych od pełnomocnictwa.
Dz. U. z 2017 r., poz. 935 art. 189f
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na datę wszczęcia postępowania.
u.o. art. 41
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Określa warunki, na jakich można uzyskać zezwolenie na zbieranie odpadów.
Dz. U. z 2018 r. poz. 1592
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja ustawy o odpadach, która zmieniła m.in. brzmienie art. 194.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ II instancji nie zbadał wszystkich ustawowych przesłanek warunkujących wysokość administracyjnej kary pieniężnej, w szczególności okresu trwania naruszenia i rozmiarów prowadzonej działalności. Uzasadnienie decyzji organu I instancji było syntetyczne i nie wyjaśniało podstawy prawnej w zakresie art. 194 ust. 1 pkt 4 (aktualnie art. 194 ust. 5) ustawy o odpadach.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej, że organ I instancji powinien wymierzyć niższą karę, ponieważ naruszenie nie miało wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, został uznany za bezpodstawny przez GIOŚ, ponieważ nie jest to jedyny czynnik brany pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że organy obu instancji nie zweryfikowały w sposób prawidłowy wszystkich ustawowych przesłanek, które warunkują wysokość administracyjnej kary pieniężnej. Zdaniem Sądu rację ma skarżąca, iż organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 199 ustawy o odpadach, albowiem w swoim rozstrzygnięciu nie rozpatrzył dwóch przesłanek zawartych w tym przepisie, które mogłyby mieć wpływ na ostateczny wymiar administracyjnej kary pieniężnej, tj. przesłanki okresu trwania naruszenia oraz przesłanki rozmiaru prowadzonej działalności.
Skład orzekający
Agnieszka Wąsikowska
sprawozdawca
Monika Barszcz
przewodniczący
Wojciech Rowiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości administracyjnych kar pieniężnych w sprawach o naruszenie warunków zezwoleń na zbieranie odpadów, konieczność analizy wszystkich przesłanek określonych w art. 199 ustawy o odpadach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia warunków zezwolenia na zbieranie odpadów. Interpretacja przepisów przejściowych może być odmienna w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie wszystkich przesłanek przez organy administracji przy nakładaniu kar, nawet jeśli naruszenie jest oczywiste. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem ochrony środowiska.
“Kara za odpady uchylona: Sąd wskazuje na błędy organów w ocenie skali naruszenia.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 692/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-09-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Wąsikowska /sprawozdawca/ Monika Barszcz /przewodniczący/ Wojciech Rowiński Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane III OSK 7601/21 - Wyrok NSA z 2023-02-21 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Barszcz Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Rowiński asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Julia Durka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2021 r., [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz A. Z. kwotę 880 zł (osiemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ" lub "organ II instancji") z [...] marca 2021 r., [...] uchylająca w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "WIOŚ") z [...] września 2016 r., [...] i wymierzająca A. Z. (dalej: "skarżąca"), prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...], administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia w tym zakresie. W dniach od [...] kwietnia 2016 r. do [...] maja 2016 r. upoważniony pracownik WIOŚ przeprowadził kontrolę działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą przy ul. [...],[...] k. [...]. W trakcie kontroli ustalono, że kontrolowany podmiot prowadzi pod wskazanym adresem działalność polegającą na zbieraniu odpadów z grupy 15 (odpady opakowaniowe, sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne nie ujęte w innych grupach) i 17 (odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej, włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych). Na przedmiotową działalność skarżąca posiada decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2013 r., [...] udzielającą zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów. W trakcie prowadzenia działań kontrolnych stwierdzono magazynowanie zbieranych odpadów o kodach 15 01 02 (opakowania z tworzyw sztucznych) w ilości 0,75 Mg, 15 01 01 (opakowania wielomateriałowe) w ilości 1,2 Mg, 17 01 07 (zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, inne niż wymienione w 17 01 06) w ilości 723 Mg, 17 01 01 (odpady z betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów) w ilości 224 Mg, 17 01 02 (gruz ceglany) w ilości 162 Mg, 17 09 04 (zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 20 i 17 09 03) w ilości 623,8 Mg, 17 04 07 (mieszaniny metali) w ilości 6,2 Mg i 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03) w ilości 174 Mg. Odpady o kodach 17 10 01 (odpady z betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów) i 17 01 02 (gruz ceglany) zmagazynowane były w postaci hałd na utwardzonym placu magazynowym w sposób nieselektywny oraz odpady o kodzie 17 09 04 (zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 10, 17 09 02 i 17 09 03) były magazynowane w hałdach i bezpośrednio na gruncie, a nie w kontenerach. WIOŚ decyzją z [...] września 2016 r., [...] wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia w tym zakresie, co stwierdzono [...] kwietnia 2016 r. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego WIOŚ uznał, że skarżąca prowadzi zbieranie odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia w zakresie zbierania odpadów. Ustalając wysokość kary WIOŚ wziął pod uwagę, że magazynowano odpady inne niż niebezpieczne i że magazynowanie tego rodzaju odpadów w stwierdzony sposób nie grozi zanieczyszczeniem środowiska (wód i gleby), ani nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Te okoliczności przemawiają za ustaleniem kary w dolnych granicach. Jednakże, duża ilość magazynowanych odpadów i powtórne świadome odstępstwo od ustalonych warunków zezwolenia (po raz pierwszy decyzją z [...] maja 2014 r., [...] została wymierzona kara pieniężna za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia w zakresie sposobu magazynowania odpadów) skłoniły WIOŚ do ustalenia kary w wyższym wymiarze niż minimalny, po to aby zadziałała ona prewencyjnie na przyszłość skłaniając skarżącą do przestrzegania warunków posiadanego zezwolenia. Na skutek wniesionego odwołania GIOŚ decyzją z [...] marca 2021 r., [...] uchylił decyzję organu I instancji z [...] września 2016 r., [...] w całości i wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia w tym zakresie, co stwierdzono w dniu [...] kwietnia 2016 r. W pierwszej kolejności, GIOŚ stwierdził, że ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592; dalej: "ustawa zmieniająca") wprowadziła zmiany w dotychczas obowiązującej ustawie o odpadach, zmieniając brzmienie art. 194. Jednocześnie ustawodawca nie przewidział regulacji intertemporalnych w zakresie stosowania przepisu art. 194 w dotychczasowym brzmieniu. Jednak GIOŚ stwierdził, że w obowiązującej doktrynie przyjmuje się, że milczenie ustawodawcy w tym względzie oznacza założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. W związku z powyższym GIOŚ kierując się zasadą, że brak przepisu przejściowego, który zobowiązywałby do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji stosować przepisy w brzmieniu znowelizowanym, był zobowiązany wydać decyzję reformatoryjną i orzec na podstawie przepisów znowelizowanej ustawy o odpadach. W wyniku ponownego rozpatrzenia akt sprawy organ II instancji stwierdził, że administracyjna kara pieniężna wymierzona decyzją organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa, a kara nią wymierzona jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia. Naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli nr [...], który został podpisany przez kontrolowanego i kontrolującego, co jednocześnie potwierdziło treści w nim zawarte. W związku z powyższym GIOŚ uznał rzeczony protokół kontroli za dowód stwierdzonych naruszeń. GIOŚ przywołując art. 194 ust. 5 i 7 ustawy o odpadach stwierdził, że, odpady magazynowane niezgodnie z zezwoleniem, tj. odpady o kodzie 17 01 01, 17 01 02 i 17 09 04 w łącznej masie 1009,8 Mg, stanowiły prawie 53% wszystkich odpadów magazynowanych w dniu oględzin. Rozpatrując okoliczności naruszenia przepisów ustawy o odpadach, GIOŚ uznał niezgodne z zezwoleniem magazynowanie odpadów innych niż niebezpieczne; naruszenie warunków posiadanego zezwolenia w punkcie 1.3, poprzez magazynowanie odpadów o kodzie 17 01 01 i 17 01 02 w sposób nieselektywny oraz magazynowanie odpadów o kodzie 17 09 04 w hałdzie na placu magazynowym; fakt ponownego naruszenia warunków posiadanego zezwolenia oraz fakt, iż skarżąca prowadzi profesjonalną działalność i winna postępować w myśl obowiązujących przepisów oraz zgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów. Jednocześnie organ II instancji nie stwierdził możliwości wystąpienia zagrożenia dla ludzi i środowiska, poprzez zaistniałe naruszenie. Z uwagi na powyższe, GIOŚ stwierdził, iż wysokość kary w wysokości 10.000 zł jest uzasadniona w szczególności skalą naruszenia (ilością odpadów magazynowanych z naruszeniem warunków zezwolenia) i odpowiednia, by skutecznie wyegzekwować od skarżącej realizację ciążących na niej obowiązków. Wymierzona kara bliska jest dolnej granicy określonej wart. 194 ust. 5 ustawy o odpadach. Strona, nie respektując przepisów obligujących ją do prowadzenia działalności zgodnie z literą prawa, ponownie dopuściła się prowadzenia tej działalności, poprzez magazynowanie znacznej ilości odpadów w sposób niezgodny z posiadanym zezwoleniem, mając świadomość grożących jej sankcji. Wobec powyższego organ odwoławczy nie może przychylić się do wniosku o ewentualne obniżenie wysokości kary. Rozpoznając odwołanie, GIOŚ nie zgodził się z zarzutem skarżącej dotyczącym naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: "k.p.a."). W ocenie organu II instancji WIOŚ zebrał i właściwie rozpatrzył materiał dowodowy pod względem konieczności wydania zaskarżonej decyzji stwierdzając magazynowanie odpadów w sposób niezgodny z posiadanym zezwoleniem. Nadto, organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a zgromadzony w sprawie materiał jest wyczerpujący. GIOŚ dodał przy tym, że skarżąca nie negowała faktu dopuszczenia się przedmiotowego naruszenia, a jedynie zarzuciła nieadekwatność wysokości wymierzonej kary do podobnego naruszenia. GIOŚ za bezpodstawny uznał również argument skarżącej, iż organ I instancji stwierdzając brak zagrożenia przedmiotowego naruszenia dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, winien wymierzyć karę niższą niż 10.000 zł, bowiem nie jest to jedyny czynnik brany pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary. Zdaniem organu II instancji, w swojej decyzji WIOŚ uwzględnił, że duża ilość zmagazynowanych odpadów oraz ponowne odstępstwo od warunków posiadanego zezwolenia przemawiały za ustalaniem kary w wymiarze wyższym niż minimalny próg określony w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779; dalej: "ustawa o odpadach") W ocenie GIOŚ, organ I instancji uwzględnił wytyczne określone w art. 199 ustawy o odpadach, jednak przedstawił je w sposób bardzo syntetyczny, nie określając rozmiarów prowadzonej działalności, co skarżąca zarzuciła w odwołaniu. W ocenie GIOŚ, uzasadnienie decyzji organu I instancji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł. Organ II instancji zgodził się jednak ze skarżącą, że WIOŚ nie wyjaśnił podstawy prawnej, w szczególności w zakresie art. 194 ust. 1 pkt 4 (aktualnie art. 194 ust. 5) ustawy o odpadach. Powyższe, w ocenie organu II instancji, nie jest jednak wystarczającą przesłanką do wydania decyzji kasacyjnej, bowiem stan faktyczny sprawy został dokładnie ustalony, a skarżąca nie zaprzecza dopuszczeniu się przedmiotowego naruszenia. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wniosła skargę na decyzję GIOŚ z [...] marca 2021 r., zarzucając jej naruszenie: 1. art. 199 ustawy o odpadach, poprzez: a. jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu wykładni rozszerzającej dyrektyw ustalania wysokości administracyjnej kary pieniężnej, b. jego niewłaściwie zastosowanie polegające na braku oceny dyrektyw ustalania wysokości administracyjnej kary pieniężnej w szczególności: braku ustalenia dokładnego okresu trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz skutków tych naruszeń i wielkości zagrożenia; 2. art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 86 k.p.a., poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niedokonanie prawidłowych ustaleń mających wpływ na wynik sprawy, 3. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez wybiórczą analizę zgromadzonego materiału dowodowego, a także wymierzenie kary pieniężnej w niewłaściwej wysokości, nieuwzględnieniu faktu, iż sposób naruszeń ma jedynie charakter formalny, bowiem pozostaje bez wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę, GIOŚ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja GIOŚ z [...] marca 2021 r., [...] wydana na podstawie art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach uchylająca w całości decyzję WIOŚ z [...] września 2016 r., [...] i wymierzająca skarżącej administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia Starosty [...] z [...] czerwca 2013 r., [...] na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów. W pierwszej kolejności, Sąd uznał za trafne rozważania GIOŚ co do uwarunkowań prawnych towarzyszących wydaniu decyzji w II instancji. Jak słusznie dostrzegł GIOŚ, zmienił się stan prawny w tej sprawie pomiędzy rozstrzygnięciem I i II instancji. Z dniem 5 września 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy zmieniającej. Jej art. 1 pkt 15 zmienił brzmienie art. 194 ustawy o odpadach, tj. przepisu prawa materialnego, na podstawie którego wymierzane były dotychczas administracyjne kary pieniężne w wypadku stwierdzenia naruszeń dotyczących gospodarki odpadami. Niemniej, z uwagi na brak przepisów przejściowych w ustawie o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej wszczętym przed dniem 1 czerwca 2017 r. (tj. przed dniem wejścia w życie przepisów zmienianej ustawy), uwzględniając konstytutywny charakter decyzji wymierzającej karę pieniężną na podstawie art. 194 ustawy o odpadach (tj. decyzji kształtującej stosunek administracyjnoprawny w chwili jej wydania), zastosować należało przepisy obowiązujące, a więc przepisy nowe, co też prawidłowo uczynił GIOŚ. Uprzednia decyzja organu I instancji – jak już wspomniano - wydała została przed tą nowelizacją, na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach w obowiązującym wówczas brzmieniu. To czyniło zasadnym wydanie decyzji reformatoryjnej. Poczynione wyżej ustalenia nie zmieniają jednak faktu, że zaskarżona decyzja GIOŚ nie odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że istota sporu w niniejszej sprawie nie sprowadziła się do tego, czy skarżąca faktycznie dopuściła się zarzucanego jej naruszenia, bo tego skarżąca w swych rozważaniach, zarówno w odwołaniu, jak i w skardze nie kwestionuje. Spór między stronami dotknął jedynie kwestii wysokości wymierzonej skarżącej administracyjnej kary pieniężnej. Przypomnieć należy, że w świetle art. 194 ust. 5 ustawy administracyjną karę pieniężną wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, o którym mowa w art. 41. Kara wynosi nie mniej niż 1.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł. Jednocześnie zgodnie z ust. 7 wspomnianego przepisu, wysokość kary, o której mowa w ust. 5, ustala się, uwzględniając ilość i właściwości odpadów, okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz przesłanki określone w art. 199 ustawy. Natomiast art. 199 wskazuje, że przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia. Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że organy obu instancji nie zweryfikowały w sposób prawidłowy wszystkich ustawowych przesłanek, które warunkują wysokość administracyjnej kary pieniężnej. Zdaniem Sądu rację ma skarżąca, iż organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 199 ustawy o odpadach, albowiem w swoim rozstrzygnięciu nie rozpatrzył dwóch przesłanek zawartych w tym przepisie, które mogłyby mieć wpływ na ostateczny wymiar administracyjnej kary pieniężnej, tj. przesłanki okresu trwania naruszenia oraz przesłanki rozmiaru prowadzonej działalności. W przypadku tej pierwszej GIOŚ w uzasadnieniu ograniczył się jedynie do krótkiego stwierdzenia, tj. "brak określonego czasu trwania naruszenia" nie próbując chociaż częściowo nakreślić okresu, w którym skarżąca dopuściła się naruszenia. Jeżeli chodzi o drugą z przesłanek, organy obu instancji w ogóle w swoich decyzjach nie przybliżyły rozmiaru prowadzonej przez skarżącą działalności, a przecież oczywistym wydaje się, iż wymierzona administracyjna kara pieniężna powinna korelować z kondycją finansową podmiotu ukaranego. Zdaniem Sądu, wymierzona administracyjna kara pieniężna powinna być dla strony na swój sposób dotkliwa, ale nie niemożliwa do zrealizowania. Wydaje się zatem, iż GIOŚ zaniechując dokładnego przeanalizowania ww. przesłanek dopuścił się również naruszenia art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz wyrażonej na gruncie art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, albowiem nie uargumentował w sposób wyczerpujący, dlaczego wymierzona kara jest współmierna do zaistniałego naruszenia. Jest to o tyle ważne, że dłuższy okres trwania naruszenia i im większy rozmiar prowadzonej działalności, tym wyższa powinna być kwota wymierzanej kary (K. Karpus [w:] Ustawa o odpadach. Komentarz, red. B. Rakoczy, Warszawa 2013, art. 199, LEX). Trzeba także zauważyć, że kwestie mające wpływ na wysokość administracyjnej kary pieniężnej tj. dotyczące rozmiarów prowadzonej działalności, jak i skutki naruszeń i wielkość zagrożenia spowodowanej przez skarżącą - były podnoszone przez Stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie przeanalizował wskazanych okoliczności, czym naruszył zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) i zasadę przekonywania (art. 8 k.p.a.). Podobnie nie ustalił ich wpływu na wysokość wymierzonej kary, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe wskazuje, że ustalenia organu, które stanowiły podstawę do wymierzenia kary, są niewystarczające i nieprzekonywujące. Wobec tego zaskarżoną decyzję należało uznać w tym zakresie za przedwczesną. Nadto, GIOŚ za organem I instancji wymierzając administracyjną karę pieniężną w kwocie 10.000 zł powołał się na zasadę prewencji, podnosząc, iż skarżącej decyzją z [...] maja 2014 r., [...] już została wymierzona administracyjna kara pieniężna za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia w zakresie sposobu magazynowania odpadów. Niemniej, organy obu instancji nie wskazały wysokości wcześniej wymierzonej skarżącej kary oraz w jakich okolicznościach doszło do jej wymierzenia. Zdaniem Sądu, wysokość ustalonej wcześniej kary powinna mieć wpływ na wysokość kolejnej. Dodać należy, że w sprawie nie ma zastosowania art. 189f k.p.a. Zgodnie z art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138) wprowadza się następujące zmiany po dziale IV dodaje się dział IVa w brzmieniu: Administracyjne kary pieniężne. W dziale tym znajduje się przepis art. 189f k.p.a. dotyczący odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W rozstrzyganej sprawie istotnym jest, że powyższy przepis wszedł w życie 1 czerwca 2017 r., zaś postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało 14 czerwca 2016 r. Zgodnie zaś z art. 16 ustawy zmieniającej zawierającej przepis przejściowy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zatem w sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 189 f k.p.a. Konkludując, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ II instancji uwzględni powyższą ocenę prawną i dokona analizy wszystkich przesłanek wymiaru kary i na tej podstawie dokona oceny, czy wymierzenie skarżącej kary w wysokości 10.000 zł jest adekwatne do ustalonego naruszenia. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI