IV SA/Wa 689/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skarg Stowarzyszenia E., O. oraz Stowarzyszenia "Z." na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2007 r. uchylające i zmieniające wcześniejsze postanowienie z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Południowej Obwodnicy Warszawy (POW) na odcinku od węzła "P." do węzła "L.". Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu, naruszenia przepisów dotyczących raportu oddziaływania na środowisko (brak analizy wymaganych wariantów, w tym wariantu zerowego i najkorzystniejszego dla środowiska), a także nieprawidłowej oceny wpływu inwestycji na obszar Natura 2000. Stowarzyszenie "Z." dodatkowo zarzucało brak analizy wariantów przedsięwzięcia wskazanych w raporcie oraz brak uzasadnienia podziału inwestycji na odcinki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargi za zasadne. Sąd stwierdził, że Minister Środowiska, jako organ uzgadniający, miał obowiązek zapewnić udział społeczeństwa w postępowaniu, co nie zostało uczynione. Ponadto, raport oddziaływania na środowisko nie spełniał wymogów art. 52 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, ponieważ brakowało w nim analizy co najmniej trzech wariantów (wariant zerowy, najkorzystniejszy dla środowiska, wybrany przez wnioskodawcę) wraz z uzasadnieniem. Sąd podkreślił również, że raport nie zawierał wystarczającej analizy wpływu inwestycji na obszar Natura 2000 i nie rozważono alternatywnych rozwiązań, takich jak tunel pod dnem rzeki. Brak było również jasnego określenia, który wariant obwodnicy, tunelu i mostu został uzgodniony, co stanowiło naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Środowiska.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenia proceduralne w postępowaniach środowiskowych, obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa, wymogi dotyczące raportów oddziaływania na środowisko, ochrona obszarów Natura 2000.
Dotyczy specyfiki postępowań uzgodnieniowych w zakresie ochrony środowiska przy realizacji dużych inwestycji infrastrukturalnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ uzgadniający (Minister Środowiska) ma obowiązek zapewnić udział społeczeństwa w postępowaniu uzgodnieniowym, nawet jeśli organ prowadzący postępowanie główne (Wojewoda) nie zapewnił tego udziału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ uzgadniający również jest zobowiązany zapewnić udział społeczeństwa w postępowaniu uzgodnieniowym. Powinien zwrócić się do organu głównego o informację, czy spełniono obowiązek podania do publicznej wiadomości danych o wniosku inwestora i wstrzymać się z wydaniem rozstrzygnięcia do czasu wypełnienia tego obowiązku.
Uzasadnienie
Postępowanie uzgodnieniowe, choć odrębne, wymaga od organu uzgadniającego uwzględnienia interesu społecznego i zebrania całości materiału dowodowego, w tym zapoznania się z uwagami społeczeństwa złożonymi do raportu, nawet jeśli nie zostały one formalnie rozpatrzone przez organ główny.
Czy raport oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia budowy drogi spełnia wymogi Prawa ochrony środowiska, w szczególności w zakresie analizy wariantów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, raport nie spełnia wymogów, jeśli nie zawiera analizy co najmniej trzech wariantów (wariant zerowy, najkorzystniejszy dla środowiska, wybrany przez wnioskodawcę) wraz z uzasadnieniem ich wyboru i oceny oddziaływania na środowisko.
Uzasadnienie
Raport w analizowanej sprawie ograniczył się do jednego wariantu wskazanego przez inwestora, nie przedstawiając wariantu zerowego ani najkorzystniejszego dla środowiska, co narusza art. 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska.
Czy ocena wpływu inwestycji drogowej na obszar Natura 2000 była wystarczająca i czy rozważono wszystkie możliwe rozwiązania, w tym alternatywne wobec przeprawy mostowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena wpływu na obszar Natura 2000 była niewystarczająca. Brak było analizy możliwości wykonania tunelu pod dnem rzeki, co jest istotnym uchybieniem, zwłaszcza w kontekście ochrony gatunków ptaków i zwierząt.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody, zabrania się działań mogących znacząco pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych i gatunków chronionych w obszarze Natura 2000, a raport nie rozważył wszystkich potencjalnych rozwiązań minimalizujących negatywny wpływ.
Czy organ uzgadniający powinien dokonać uzgodnienia przedsięwzięcia, które nie zostało precyzyjnie określone we wniosku inwestora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ uzgadniający powinien zażądać od wnioskodawcy sprecyzowania wniosku, jeśli nie określił on dokładnie wybranego do realizacji przedsięwzięcia, w tym wariantu obwodnicy, tunelu czy mostu.
Uzasadnienie
Organ dokonał uzgodnienia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i bez wskazania, który konkretnie wariant obwodnicy, tunelu i mostu został uzgodniony, co narusza art. 77 § 1 k.p.a.
Przepisy (18)
Główne
u.p.o.ś. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach prowadzi postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
u.p.o.ś. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać co najmniej dwa warianty przedsięwzięcia, w tym wariant zerowy i najkorzystniejszy dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru i oceną oddziaływania.
u.p.o.ś. art. 53
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Organ zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport oddziaływania na środowisko.
u.p.o.ś. art. 46 § ust.1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Określa, jakie przedsięwzięcia wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.p.o.ś. art. 46 § ust.1 lit. a
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody powinno dotyczyć całej trasy przedsięwzięcia.
u.p.o.ś. art. 48 § ust.2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
u.p.o.ś. art. 31 § ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Organ obowiązany do podania do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu w wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków.
u.p.o.ś. art. 32 § ust.1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Organ właściwy do wydania decyzji rozpatruje wnioski i uwagi społeczeństwa.
u.p.o.ś. art. 32 § ust.3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Podanie do publicznej wiadomości informacji o wniosku powinno nastąpić także poprzez stronę internetową organu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienia uzgodnieniowe wydawane są przez organy współdziałające przy wydaniu decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 33 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody
Zakaz podejmowania działań mogących znacząco pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz gatunków chronionych w obszarze Natura 2000.
u.o.p. art. 34
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody
Dopuszcza odstępstwa od zakazów z art. 33 przy jednoczesnym wykonaniu kompensacji przyrodniczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu. • Raport oddziaływania na środowisko nie spełnia wymogów formalnych (brak analizy wymaganych wariantów). • Niewystarczająca ocena wpływu inwestycji na obszar Natura 2000. • Brak precyzyjnego określenia uzgadnianego przedsięwzięcia. • Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. • Postanowienia uzgodnieniowe wydawane są przez organy współdziałające, przy wydaniu decyzji, w oparciu o art. 106 kpa. • Organ uzgadniający także obowiązany jest zapewnić społeczeństwu udziału. • Raport powinien przedstawiać co najmniej trzy warianty, tzw. wariant zero, wariant najkorzystniejszy dla środowiska i wariant wybrany przez wnioskodawcę. • W przypadku obszaru Natura 2000 należało rozważyć możliwość wykonania tunelu pod dnem rzeki.
Skład orzekający
Jakub Linkowski
przewodniczący
Krystyna Napiórkowska
członek
Wanda Zielińska-Baran
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach środowiskowych, obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa, wymogi dotyczące raportów oddziaływania na środowisko, ochrona obszarów Natura 2000."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań uzgodnieniowych w zakresie ochrony środowiska przy realizacji dużych inwestycji infrastrukturalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej inwestycji infrastrukturalnej (obwodnica) i porusza kluczowe kwestie ochrony środowiska oraz praw obywateli w procesie decyzyjnym.
“Budowa obwodnicy wstrzymana przez sąd: kluczowe błędy w ocenie środowiskowej i brak głosu mieszkańców.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.