IV SA/Wa 682/20

IV SA/Wa 682/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Monika Barszcz /sprawozdawca/
Wojciech Rowiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 3639/21 - Wyrok NSA z 2024-03-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędziowie: Sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z [...] stycznia 2020 r., [...] po rozpatrzeniu na podstawie art. 134 k.p.a. odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej Spółka) od decyzji Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., wydanej w przedmiocie wymierzenia Spółce opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska za 2018 r. z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie działki o nr ew. [...] w [...], w kwocie: 18 358 748,00 zł - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Kolegium wskazało, że ww. decyzja Marszałka została doręczona Stronie w dniu 3 lipca 2019 r. W aktach znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki opisującej trzy decyzje administracyjne, w tym kwestionowanej decyzji.
Organ wskazał, że pismem z dnia 23 lipca 2019 r. Strona poinformowała organ I instancji, że dowiedziała się od swojego profesjonalnego pełnomocnika, który wiedzę "uzyskał z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Marszałkowskiego", że razem z decyzją dot. naliczenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska za 2017 rok z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym tj. na terenie działki o nr ew. [...] w [...], w jednej przesyłce zostały wysłane jeszcze dwie decyzje dot. naliczenia takich samych opłat za lata 2016 i 2018. Strona podniosła, że decyzji tych nie otrzymała. Organ I instancji w piśmie z dnia 30 lipca 2019 r. poinformował Stronę, że oryginały decyzji wraz z odwołaniem od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. zostały przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2019 r. profesjonalny pełnomocnik Strony zwrócił się do Marszałka o doręczenie decyzji, naliczających opłaty za 2016 i 2018 r. Przy piśmie z dnia 2 września 2019 zostały przesłane do Pełnomocnika Strony uwierzytelnione kserokopie wnioskowanych decyzji, w tym decyzji nr [...].
Odwołanie zostało złożone przez profesjonalnego pełnomocnika Spółki w dniu 23 września 2019 r. Organ stwierdził, że odwołanie od decyzji Marszałka zostało złożone po upływie ustawowego 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Odwołujący nie wniósł wniosku o przywrócenie terminu.
Kolegium wskazało, że jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji prowadził trzy równolegle postępowania w stosunku do Spółki dot. opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska za 2016, 2017 i 2018 r. z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten ceł nieprzeznaczonym. Kolegium podniosło, że to w interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia stronie przesyłki, tym bardziej, że na potwierdzeniu odbioru wymienione są oznakowania dot. wszystkich trzech decyzji. Poza tym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że w przesyłce z dnia 3 lipca 2019 r. nie przesłano decyzji dot. opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska za 2016 i 2018 rok. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym.
Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Kolegium zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego: zasady legalności i zasady budowania zaufania do organów praworządnego państwa prawnego, oraz zasady informowania strony postępowania w związku z zasadą oficjalności doręczeń, zasady prawdy obiektywnej (art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w zw. z art.61 § 4 k.p.a. oraz art. 39 k.p.a.) - w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania.
Skarżąca wskazała, że organ błędnie uznał za legalne doręczanie wielu decyzji jedną przesyłką pocztową - brak unormowania w k.p.a. Poza tym Strona podniosła naruszenie powyższych zasad poprzez nie uwzględnienie faktu poinformowania strony o prowadzeniu jednego postępowania, a nie trzech odrębnych postępowań za poszczególne lata co miało decydujący wpływ na zachowanie strony przy odbiorze przesyłki pocztowej oraz błędne uznanie, że pocztowy dowód doręczenia jest również urzędowym potwierdzeniem zawartości przesyłki pocztowej.
Spółka wniosła - ze względu na skomplikowany charakter i zawiłości faktyczne sprawy o wydanie rozstrzygnięcia na rozprawie z udziałem stron. Wniosła także o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o zasądzenie od Kolegium, kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm obowiązujących.
W uzasadnieniu Strona podniosła, że otrzymała w dniu 10 czerwca 2019 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, zawiadomienie to jednoznacznie mówi o jednym postępowaniu administracyjnym a nie o trzech postępowaniach administracyjnych za poszczególne lata. Strona nie kwestionuje, że została doręczona przesyłka pocztowa zawierająca decyzję za 2017 r., wskazuje natomiast, że nie zostały stronie doręczone decyzje za 2016 r. i za 2018 r.
Poza tym stanowisko Organu, że w Kodeksie postępowania administracyjnego nie istnieje koniczność odrębnego doręczania każdej decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym jest stanowiskiem błędnym i sprzecznym z obowiązującym prawem zarówno art. 39 k.p.a. oraz zasadą legalizmu działania organów administracyjnych oraz art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. W Kodeksie postępowania administracyjnego brak jest normy prawnej pozwalającej na takie doręczanie decyzji administracyjnych.
W niniejszym postępowaniu organ uznał jedynie wyjaśnienia co do zawartości przesyłki składane przez organ administracji, a pominął (odrzucił) oświadczenie strony w tym zakresie. Zdaniem Spółki w istniejącym stanie prawnym i faktycznym odwołanie zostało złożone w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, wskazanych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Należy też wskazać, iż złożoną w sprawie skargę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Sąd wobec tego rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym mając na uwadze, że przyspieszyło to rozpatrzenie sprawy.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] stycznia 2020 r., [...] wydane na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzające, że odwołanie Spółki od decyzji Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie wymierzenia Spółce opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska za 2018 r. z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym tj. na terenie działki o nr ew. [...] w [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia określonego w art. 129 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. ustawowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji wynosi czternaście dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że organ I instancji prowadził trzy równolegle postępowania w stosunku do Spółki dotyczące opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska za 2016 r., 2017 r. i 2018 r. z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten ceł nieprzeznaczonym. Wynika to – wbrew twierdzeniom Strony – już z zawiadomienia o wszczęciu postępowania z 24 maja 2019 r. doręczonego Spółce 10 czerwca 2019 r. Z pisma tego wynika bowiem, że na podstawie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. Organ zawiadamia o wszczęciu postępowania administracyjnego w trybie art. 288 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w sprawie wydania dla Spółki decyzji za 2016 r., 2017 r., 2018 r. określających opłaty za korzystanie za środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie działki nr [...] w [...]. Wobec tego za niewiarygodne Sąd uznał oświadczenie Strony zawarte w skardze wskazujące, że organ nie poinformował Spółki o wszczęciu postępowań w trzech sprawach.
Wskazać należy, że dowodem doręczenia przesyłki/decyzji jest potwierdzenie jej odbioru. Istotne są więc informacje zawarte na tym dokumencie. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że decyzja organu I instancji została doręczona Stronie w dniu 3 lipca 2019 r. W aktach sprawy znajduje się bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki opisującej trzy decyzje administracyjne (jako "Oznaczenie rodzaju pisma" wskazano 3 numery), w tym kwestionowanej decyzji oraz dopisano słowo "decyzje".
Należy wskazać, że pocztowy dowód doręczenia pisma, stanowi dokument potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych w nim pism. Jeśli jednak adresat przesyłki twierdzi, że nie doręczono mu niektórych z pism wymienionych na druku, których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić. W ocenie Sądu Spółka w niniejszej sprawie w sposób nieprzekonywujący podjęła próbę zakwestionowania wiarygodności spornego doręczenia.
Wyjaśnić także należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego nie jest kwestionowana dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism urzędowych, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie (por. np. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10 publ. CBOSA, post. SN z 20 kwietnia 2000 r., I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). Dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru - powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki", pism stanowiących zawartość przesyłki. Jak wynika z § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013r. poz. 545) wydanego na podstawie art. 47 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), a znajdującego zastosowanie w sprawach prowadzonych przed organami administracji, pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Wypełniony prawidłowo pocztowy dowód doręczenia pisma, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 k.p.a., zatem jest dowodem tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2012r. sygn.. II GSK 1648/12 pub. CBOSA)). Poza tym podnosi się, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy także w rozumieniu art. 244 K.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn. III CZ 51/98, publ. OSNC 1998).
Uznać zatem należy, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru (por. postanowienia NSA z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09, z dnia 21 maja 2010 r., II FSK 619/10 czy z dnia 16 października 2013r. sygn. II OSK 2563/13 publ. CBOSA). Przy czym zwrócić uwagę należy, że obowiązkiem odbierającego przesyłkę za pokwitowaniem jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru, gdyż dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić zgodnie z wymaganiami art. 76 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że dopuszczalny jest dowód przeciw treści dokumentu. Obaleniu domniemania, co do opisanej na dokumencie zawartości przesyłki, służyć może przykładowo natychmiastowe zgłoszenie doręczycielowi jej braków. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości przeczyłoby sensowi potwierdzania odbioru przesyłki, w każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby bowiem podnosić, że otrzymał inne pismo niż wysłane lub też, że nie otrzymał żadnego lecz wyłącznie pustą kopertę (wyrok WSA w Gliwicach z 8 kwietnia 2014 r., IV SA/Gl 562/13, od którego NSA wyrokiem z 19 lutego 2016 r., I osk 1666/14 oddalił skargę kasacyjną)).
Sąd wbrew twierdzeniom Spółki nie dostrzegł po stronie organu zaniechania obowiązkom wynikającym z treści zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a. Wobec wykazanych, niewątpliwych faktów przyjąć należało, że zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Reasumując, decyzję Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. wydanej w przedmiocie wymierzenia Spółce opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska za 2018 r. z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym doręczono w dniu 3 lipca 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął w dniu 17 lipca 2019 r., a odwołanie Spółka wniosła w dniu 23 września 2019 r., tj. z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.
Wobec powyższych ustaleń zasadnie organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania co czyni zarzuty skargi nieuzasadnionymi.
Mając na uwadze powyższe orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a, jak w sentencji.