Orzeczenie · 2011-09-06

IV SA/Wa 669/11

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2011-09-06
NSAinneWysokawsa
rybołówstwokara pieniężnadorszzakaz połowówprawo administracyjnepostępowanie administracyjnereformationis in peiusinteres społecznyUE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r., która została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy o nałożenie kary pieniężnej za prowadzenie połowów dorszy podczas obowiązywania zakazu. Wcześniejsza decyzja Ministra została uchylona przez WSA wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r. z uwagi na błędy proceduralne i prawne. W ponownym postępowaniu Minister uchylił decyzje organu I instancji i wymierzył A. S. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł, uznając, że pierwotna kara nałożona przez Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w wysokości 1 000 zł była rażąco niska i naruszała interes społeczny. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podkreślono, że ocena prawna i wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku wiążą organ, jednakże skarżący błędnie odczytał stanowisko sądu co do podstawy prawnej i możliwości zastosowania zakazu reformationis in peius. Sąd stwierdził, że podwyższenie kary było uzasadnione, ponieważ pierwotne rozstrzygnięcie organu I instancji opierało się na błędnej podstawie prawnej (§ 4 pkt 39 zamiast § 4 pkt 21 rozporządzenia), co stanowiło rażące naruszenie prawa i interesu społecznego. W związku z tym, zakaz reformationis in peius nie miał zastosowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował prawo materialne i procesowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji oraz zasady związania sądu własną oceną prawną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rybołówstwem i karami pieniężnymi, ale ogólne zasady dotyczące reformationis in peius i związania oceną prawną są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podwyższenie kary pieniężnej w postępowaniu odwoławczym, po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji przez sąd administracyjny, narusza zakaz reformationis in peius, jeśli pierwotna decyzja rażąco naruszała prawo lub interes społeczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zakaz reformationis in peius nie ma bezwzględnego charakteru i nie stosuje się go, jeżeli zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W tej sprawie pierwotna decyzja organu pierwszej instancji rażąco naruszała prawo, co uzasadniało podwyższenie kary.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pierwotna decyzja organu I instancji opierała się na błędnej podstawie prawnej, co stanowiło rażące naruszenie prawa i interesu społecznego. W takich okolicznościach zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania, a organ odwoławczy mógł wymierzyć karę w wyższej wysokości.

Czy art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności za naruszenie przepisów o rybołówstwie, czy też wymaga powołania przepisów wykonawczych określających wysokość kar?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie może stanowić samoistną podstawę orzekania o karze, pod warunkiem uwzględnienia dyspozycji ust. 4 tego artykułu i treści wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych, w tym § 4 pkt 21 rozporządzenia w sprawie wysokości kar, który określa minimalną granicę kary.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepis art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie, w powiązaniu z ust. 4 tego artykułu i przepisami wykonawczymi, określa podstawę odpowiedzialności i wysokość kar. Organ jest związany minimalną granicą kary określoną w przepisach wykonawczych.

Czy ustalenia faktyczne organów dotyczące przekroczenia przez polskich rybaków ogólnej kwoty połowowej dorsza w 2007 r. były prawidłowe, opierając się na rozporządzeniu Komisji (WE) nr 804/2007?

Odpowiedź sądu

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w tym zakresie, uznając ustalenia faktyczne za prawidłowe, zgodnie z zasadą związania oceną prawną zawartą w poprzednim orzeczeniu sądu.

Uzasadnienie

Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych w zakresie przekroczenia kwoty połowowej były już przedmiotem badania sądu w poprzedniej sprawie i sąd nie podzielił wówczas stanowiska skarżącego. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., sąd jest związany własną oceną prawną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę A. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie art. 63 § 1

Stanowi podstawę odpowiedzialności za naruszenie przepisów o rybołówstwie, ale wymaga uwzględnienia przepisów wykonawczych określających wysokość kar.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie art. 4 § 21

Określa wysokość kary za naruszenia przepisów o rybołówstwie morskim, w tym minimalną granicę kary.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie art. 63 § 4

Upoważnia ministra do określenia wysokości kar pieniężnych w drodze rozporządzenia.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie art. 4 § 39

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podwyższenie kary pieniężnej w ponownym postępowaniu odwoławczym nie narusza zakazu reformationis in peius, gdy pierwotna decyzja rażąco naruszała prawo lub interes społeczny.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7, 75, 77 § 1, 80, 136 i 140 K.p.a. przez niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego w zakresie przekroczenia kwoty połowowej. • Rażące naruszenie art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony i wymierzenie dziesięciokrotnie wyższej kary. • Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań sądu z poprzedniego wyroku. • Naruszenie art. 16 k.p.a. przez nieuwzględnienie, że połów dokonany był na podstawie niewyeliminowanej licencji i zezwolenia. • Naruszenie art. 9 k.p.a. • Naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie przez błędne wskazanie, że stanowi on samodzielną podstawę odpowiedzialności bez przepisów wykonawczych. • Naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez uznanie, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe po uchyleniu przepisu § 4 pkt 39 rozporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

Zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się nie ma bezwzględnego charakteru. • Rażące naruszenie interesu społecznego nie stanowi samoistnej przesłanki odstąpienia od zakazu reformationis in peius i może uzasadniać wydanie decyzji na niekorzyść strony tylko wówczas, gdy znajduje to jednocześnie uzasadnienie w odpowiednich normach prawa materialnego. • Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący

Łukasz Krzycki

sprawozdawca

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji oraz zasady związania sądu własną oceną prawną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rybołówstwem i karami pieniężnymi, ale ogólne zasady dotyczące reformationis in peius i związania oceną prawną są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego (reformationis in peius) w kontekście kar administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak sąd koryguje błędy organów administracji.

Czy kara może być wyższa po odwołaniu? Sąd wyjaśnia granice zakazu reformationis in peius.

Sektor

rybołówstwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 669/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-09-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2345/11 - Wyrok NSA z 2013-05-29
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.138 par.2, art 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
art.63 ust.1 i 4
Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
Dz.U. 2005 nr 76 poz 671
par 4 pkt 21, pkt 39
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o  rybołówstwie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -
Uzasadnienie
Zaskarżona przez A. S. decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. (nr [...]) została wydana w wyniku ponownego rozpoznania w postępowaniu administracyjnym sprawy o nałożenie kary pieniężnej za prowadzenie przez A. S. ukierunkowanych połowów dorszy podczas obowiązywania zakazu połowu tego gatunku, wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1958/09 wcześniejszej decyzji Ministra w tej sprawie.
Minister orzekał w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. (znak: [...]) wymierzył A. S. karę w wysokości 1 000 zł za naruszenie przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. U.UE L 180 z dnia 10 lipca 2007 r.), na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) i § 4 pkt 39 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wysokości kar.
Organ ustalił bowiem, że A. S. jako armator statku rybackiego [...] o długości całkowitej mniejszej niż 10 m, w dniach 10-11 października 2007 r. prowadził połów dorsza (złowił i przywiózł do portu 750 kg dorszy) w Morzu Bałtyckim, pomimo obowiązywania w tym okresie (tj. od 11 lipca do 31 grudnia 2007r.) zakazu połowu w związku z wyczerpaniem kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 r.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydaną na skutek odwołania skarżącego, uchylił w całości decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy uwzględniając odwołanie zakwestionował podstawę prawną tego rozstrzygnięcia. Uznał, że kara powinna być wymierzona na podstawie § 4 pkt 21 rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, nie zaś na podstawie § 4 pkt 39 tego aktu prawnego, albowiem przepis ten dotyczy kary za naruszenia w inny sposób przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej.
A. S. zaskarżył tę decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę na tę decyzję za uzasadnioną (wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1958/09), zarzucając przede wszystkim organowi, że wydał decyzję kasatoryjną w okolicznościach uzasadniających merytoryczne rozstrzygnięcie tej sprawy w postępowaniu odwoławczym. Stan faktyczny sprawy jest bowiem bezsporny i nie zachodzi konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zdaniem Sądu nie zachodziła obawa naruszenia zasady dwuinstancyjności orzekania, bowiem nie doszło do zmiany tożsamości sprawy. O zmianie tożsamości sprawy nie może bowiem stanowić to, że rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostało na podstawie § 4 pkt 39 (zamiast § 4 pkt 21) rozporządzenia w sprawie wysokości kar.
Sąd ponadto podzielił stanowisko organu II instancji co do tego, że kara powinna być wymierzona na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o rybołówstwie i § 4 pkt 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie. Jednakże ewentualną zmianę wysokości kary nakazał rozważyć z uwzględnieniem przepisu art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius).
Organ odwoławczy rozpoznając sprawę po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. mając na uwadze ocenę prawną i wskazania sądu zawarte w tym wyroku, uchylił decyzje organu I instancji oraz wymierzył A. S. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł.
Organ II instancji uznał jednak, że rozstrzygnięcie co do wysokości kary nie narusza przepisu art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius), ponieważ utrzymanie w mocy poprzedniego rozstrzygnięcia co do wysokości kary stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Ponadto - zdaniem Ministra - pozostawienie w obiegu prawnym decyzji orzekającej wysokość kary poniżej dolnej granicy określonej w § 4 pkt 21 rozporządzenia w sprawie wysokości kar (2 000 zł.) rażąco naruszałoby interes społeczny i godziło w konstytucyjną zasadę równości, gdyż podmioty wykonujące rybołówstwo (amatorzy, kapitanowie) będący w podobnej sytuacji, karani byli na podstawie innego przepisu, przewidującego nałożenie znacznie wyższej kary za
prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota została wyczerpana.
Minister wyjaśnił, że zakaz prowadzenia połowów dorszy podyktowany był znacznym przekroczeniem przez polskich rybaków ogólnej kwoty połowowej dorszy, jaka została przyznana Polsce w 2007 r. W preambule rozporządzenia Nr 804/2007 wyraźnie wskazano, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r. przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i w związku z tym wielkości dopuszczalne uznaje się za wyczerpane. Minister dodał ponadto, że z danych pochodzących z Europejskiego Systemu Wymiany Danych (FIDES III) wynika, że przyznana kwota połowowa dorsza na obszarze 25-32 Morza Bałtyckiego została wykorzystana w 162,5 % przez polskie statki rybackie, co oznacza, iż została wyłowiona kwota dorsza przyznana na cały obszar Morza Bałtyckiego. Przywołując stanowisko wyrażone w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt U 6/08 Minister podał, iż zakaz połowu dorsza został ustanowiony przez Komisję Europejską na podstawie informacji uzyskanych od inspektorów, którzy podczas kontroli ustalili, że połowy dorsza dokonywane przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone KE przez Polskę na 2007 r. Komisja Europejska z własnej inicjatywy określiła, że z dniem wejścia w życie rozporządzenia KE z dnia 9 lipca 2007 r. tj. od 11 lipca 2007 r., do 31 grudnia 2007 r. obowiązuje zakaz połowu, przechowywania, przeładunku lub wyładunku dorsza przez statki pływające pod polską banderą
Minister podkreślił, że kara w wysokości 2 000 zł jest najniższą z kar określonych w § 4 pkt 21 rozporządzenia w sprawie wysokości kar i jednocześnie karą której wysokość skutecznie pozbawi armatora korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku nielegalnego połowu. Jest karą proporcjonalną do wagi naruszenia przepisów i jednoczenie ma działanie prewencyjne gdyż skutecznie odstraszy stronę od popełnienia w przyszłości podobnych czynów zabronionych. Sankcja uwzględnia ponadto charakter szkody poczynionej w zasobach połowowych i w środowisku morskim.
A. S. zaskarżył decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji tej zarzucił:
1) naruszenie art. 7, 75, 77 § 1, 80, 136 i 140 K.p.a. polegające na niezgodnym
z prawdą ustaleniu stanu faktycznego w zakresie przekroczenia przez
rybaków polskich w 2007 r. ogólnej kwoty połowowej dorsza przyznanej Polsce przez WE na 2007 r., w szczególności niepowołanie biegłego na okoliczność tego, czy w rzeczywistości doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007r., nieprzeprowadzenie dowodu z oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji Europejskiej o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Nr 804/2007 z uwagi na to, że kwota połowowa nie została wyczerpana oraz oficjalnych stanowisk Ministerstwa w 2007 r. dotyczących braku przekroczenia ogólnej kwoty połowowej za 2007 r.;
2) rażące naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 139 k.p.a. poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść odwołującej się strony polegającej na wymierzeniu stronie przez Ministra po ponownym rozpoznaniu sprawy, kary dziesięciokrotnie wyższej od poprzednio nałożonej, na podstawie innego znacznie surowszego przepisu;
3) rażące naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 153 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu się do oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2010 r. zwracającego uwagę na konieczność respektowania zakazu z art. 139 k.p.a. i możliwość wymierzenia stronie kary w dotychczasowym wymiarze na samoistnej podstawie art. 63 ust 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie bez stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie wysokości kar;
4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 16 k.p.a. przez nieuwzględnienie okoliczności, że inkryminowany połów dokonany był na podstawie niewyeliminowanej z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej w postaci licencji i specjalnego zezwolenia połowowego;
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 9 k.p.a.,
6) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 63 ust 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie przez błędne wskazanie, iż stanowi on samodzielną podstawę odpowiedzialności strony za wykonywanie rybołówstwa morskiego z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej UE z wyłączeniem przepisów wykonawczych - rozporządzenia w sprawie wysokości kar, na który powołano się w zaskarżonej decyzji uzasadniając wysokość wymierzonej kary,
podczas gdy powołany art. 61 ust 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie nie określa znamion konkretnego czynu, za który odpowiedzialność ma ponosić strona, a znamiona takie dopełniają jedynie przepisy tego rozporządzenia, które pominięto z kolei w części decyzji, jako podstawy prawnej wymierzenia kary;
7) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a. polegające na uznaniu, że po uchyleniu wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepisu § 4 pkt 39 rozporządzenia w sprawie wysokości kar, postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, a strona może być ukarana na podstawie art. 63 ust 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie, nie zachodzi zmiana tożsamości sprawy w związku z czym nie ma podstaw do umorzenia postępowania.
Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania bądź przekazanie organowi odwoławczemu sprawy do ponownego rozpoznania.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i zaprezentowaną argumentację prawną.
W piśmie procesowym z czerwca 2011 r. A. S. ponownie zarzucił Ministrowi błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia w zakresie przekroczenia przez rybaków polskich ogólnej kwoty połowowej dorsza przyznanej Polsce przez WE na 2007 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Według art. 134 § 1 p.p.s.a. kontroli legalności zaskarżonego aktu (czynności) Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez skarżącego podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej opisane kryteria, Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. wydana w wyniku ponownego rozpoznania w postępowaniu administracyjnym sprawy o nałożenie kary pieniężnej za prowadzenie przez A. S. ukierunkowanych połowów dorszy podczas obowiązywania zakazu połowu tego gatunku, wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1958/09 wcześniejszej decyzji Ministra w tej sprawie.
Według przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on sformułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Z drugiej strony związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że skarżący nie może skutecznie oprzeć skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie jest uzasadniony zarzut niezastosowania się przez organ do oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2010 r. m. in. zwracających uwagę na konieczność respektowania zakazu z art. 139 k.p.a. i - jak uważa skarżący - na możliwość wymierzenia stronie kary w dotychczasowym wymiarze na samoistnej podstawie art. 63 ust 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie bez stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie wysokości kar.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w tej sprawie skarżący błędnie odczytał wypowiedź Sądu zawartą w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. Sąd wyraźnie bowiem stwierdził, że "organ I instancji zastosował (...) prawidłową podstawę prawną
rozstrzygnięcia, przy czym błędnie powołał jedynie § 4 pkt 39 rozporządzenia w sprawie wysokości kar, zamiast § 4 pkt 21 tego aktu prawnego, jako podstawę prawną zakreślającą w istocie dolną granicę odpowiedzialności i wymiaru kary za naruszenie przepisów o rybołówstwie morskim" (s. 8 uzasadnienia). Uznał zatem, że dolna granica kary nałożonej w tej sprawie powinna uwzględniać treść § 4 pkt 21 rozporządzenia w sprawie wysokości kar. W związku z tym przepis art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie można traktować jako samoistną podstawę orzekania o karze pod warunkiem, że orzeczenie o karze uwzględnia dyspozycję ust. 4 tego artykułu i w konsekwencji treść wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych, czyli - w rozpatrywanej sprawie - treść § 4 pkt 21 rozporządzenia w sprawie wysokości kar. Według ust. 4 art. 63 ustawy o rybołówstwie minister właściwy do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1-3, zróżnicowane w zależności od ich rodzaju i społecznej szkodliwości. Zgodnie z tym upoważnieniem ustawowym minister określając w § 4 pkt 21 rozporządzenia w sprawie wysokości kar wysokość kary za naruszenia przepisów o rybołówstwie, ustalił również minimalną jej granicę. Tym przepisem organ jest więc również związany. W świetle tych przepisów nie jest uzasadnione zaprezentowane przez skarżącego, odmienne odczytanie wypowiedzi Sądu co do znaczenia art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie.
Trzeba w związku z tym zwrócić uwagę, że wnioski skarżącego wyprowadzane z wypowiedzi sądu na temat rozumienia art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie pozostają w sprzeczności z innym zarzutem skargi dotyczącym naruszenia prawa materialnego - art. 63 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, polegającym na zakwestionowaniu stanowiska organu polegającego na przyjęciu, że przepis ten stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności strony za wykonywanie rybołówstwa morskiego z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Ta niejasność zarzutów skarżącego co do stanowiska Sądu w kwestii zastosowania w sprawie art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o rybołówstwie również nie pozwala uznać je za uzasadnione.
W końcu nie można pominąć, iż w końcowej części orzeczenia Sądu z dnia 16 marca 2010 r. zamieszczono wskazanie, aby organ administracji ponownie orzekając w sprawie dokonał oceny, czy wymarzenie kary z uwzględnieniem innych (wyższych) widełek, co do możliwej jej wysokości, nie będzie stanowiło naruszenia art. 139 k.p.a. O ile z wcześniejszej części uzasadnienia faktycznie (jak to usiłuje
wywieść skarżąca strona) wynikałoby, iż ówcześnie w ocenie Sądu jest tak istotnie, wskazanie to pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z pozostałą częścią uzasadnienia. Potwierdza to, iż Sąd nie wyraził wówczas stanowiska w tej kwestii, lecz nakazał jej rozważenie organowi administracji, czemu uczyniono zadość w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, a sformułowane konkluzje są trafne.
Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy wymierzenie A. S. przez organ II instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (na skutek uchylenia decyzji organu odwoławczego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r.) kary pieniężnej w wysokości dwukrotnie wyższej niż poprzednio, na podstawie innego, znacznie surowszego przepisu nie narusza zakazu reformationis in peius. Trzeba podkreślić, że zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się nie ma bezwzględnego charakteru. Nie stosuje się go, jeżeli zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Rażące naruszenie interesu społecznego nie stanowi samoistnej przesłanki odstąpienia od zakazu reformationis in peius i może uzasadniać wydanie decyzji na niekorzyść strony tylko wówczas, gdy znajduje to jednocześnie uzasadnienie w odpowiednich normach prawa materialnego. Wchodzi ono w grę dopiero wówczas, gdy w postępowaniu odwoławczym zostanie stwierdzona wadliwość decyzji organu I instancji.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Organ I instancji nałożył bowiem karę popełniając oczywisty błąd co do podstawy prawnej. Przyjął za podstawę wymiaru wysokości kary § 4 pkt 39 rozporządzenia w sprawie wysokości kar zamiast § 4 pkt 21 tego aktu, co stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Ze względu na znaczącą różnicę co do wysokości kar określonych tymi przepisami (1000 i 2000 zł), takie działanie należy również zakwalifikować jako rażące naruszenie interesu społecznego.
Odnosząc się wreszcie do zarzutów skargi dotyczących błędnych ustaleń faktycznych organów co do przekroczenia przez rybaków polskich w 2007 r. ogólnej kwoty połowowej dorsza przyznanej Polsce przez WE na 2007 r. przez oparcie się w tym zakresie jedynie na treści rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza na Morzu Bałtyckim (podobszary 25 - 32, wody WE) przez statki pływające pod bandera Polski (Dz. U.UE.L 180 z dnia 10 lipca 2007 r.) należy zauważyć, że zarzuty te były już podnoszone przez skarżącego w poprzedniej skardze do Sądu i były w związku
z tym przedmiotem badania tego Sądu. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w tym zakresie. Mając zatem na uwadze określoną w art. 153 p.p.s.a. zasadę związania oceną prawną zawartą w orzeczeniu sądu, Sąd w składzie orzekającym nie może zatem ponowne zajmować się tymi zarzutami.
Z tych samych względów nie może odnieść oczekiwanego skutku zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.