IV SA/Wa 636/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki cywilnej "K." na decyzję SKO, uznając, że dzierżawcy terenu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.
Spółka cywilna "K.", będąca dzierżawcą części terenu, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta W. o warunkach zabudowy i umorzyła postępowanie odwoławcze w stosunku do spółki. SKO uznało, że spółka cywilna nie ma interesu prawnego, a jedynie faktyczny, co wyklucza ją z kręgu stron postępowania. WSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że status strony wynika z prawa materialnego, a roszczenia z tytułu nakładów podlegają rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym.
Sprawa dotyczyła skargi spółki cywilnej "K." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2004 r., która uchyliła decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2004 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji przy ul. R. oraz umorzyła postępowanie odwoławcze w stosunku do spółki "K.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniło uchylenie decyzji organu pierwszej instancji naruszeniem przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury, wskazując na brak analizy funkcji i cech zabudowy oraz nieokreślenie kluczowych parametrów inwestycji. W odniesieniu do spółki "K.", SKO stwierdziło, że jako dzierżawca terenu, spółka posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który jest warunkiem posiadania statusu strony w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 28 k.p.a. Użytkownikiem wieczystym gruntu była Spółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa "S.", która miała interes prawny. Spółka cywilna "K." zarzuciła naruszenie art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., podnosząc, że jako dzierżawca zainwestowała teren i projektowana inwestycja może wymagać rozbiórki istniejącego obiektu, co daje jej interes prawny w ochronie nakładów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd potwierdził, że prawo do wniesienia odwołania przysługuje stronie, a status strony wynika z przepisów prawa materialnego. Podkreślono, że interes prawny musi być zobiektywizowany i powiązany z przepisem prawa, a interes faktyczny nie daje przymiotu strony. Sąd przywołał jednolite orzecznictwo NSA, zgodnie z którym stronami w postępowaniu o warunki zabudowy są właściciele i użytkownicy wieczyści, a nie podmioty posiadające tytuł prawny wynikający ze stosunków obligacyjnych, jak dzierżawcy. Kwestia roszczeń z tytułu nakładów powinna być rozstrzygana przed sądem powszechnym. Sąd uznał, że SKO prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze wobec braku strony, co zwalniało organ z merytorycznego badania zarzutów odwołania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, dzierżawca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który jest warunkiem posiadania statusu strony w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Status strony w postępowaniu administracyjnym wynika z przepisów prawa materialnego, które przyznają określonemu podmiotowi uprawnienie lub nakładają obowiązek. Interes prawny musi być zobiektywizowany i powiązany z przepisem prawa. Dzierżawca, w przeciwieństwie do właściciela czy użytkownika wieczystego, nie posiada takiego interesu prawnego w postępowaniu o warunki zabudowy. Roszczenia z tytułu nakładów podlegają rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § 1-5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
rozp. MI art. 5, 6, 7, 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dzierżawca terenu, który poniósł nakłady, posiada interes prawny w postępowaniu o warunki zabudowy. Organ odwoławczy naruszył art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., umarzając postępowanie odwoławcze wobec spółki.
Odrzucone argumenty
Spółka cywilna "K.", jako dzierżawca, posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co wyklucza ją z kręgu stron postępowania administracyjnego. Status strony w postępowaniu o warunki zabudowy przysługuje właścicielom i użytkownikom wieczystym, a nie dzierżawcom. Roszczenia z tytułu nakładów podlegają rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego podnoszona przez skarżących kwestia ich ewentualnych roszczeń z tytułu poniesionych nakładów na nieruchomość podlegać może rozstrzygnięciu w drodze postępowania przed sądem powszechnym
Skład orzekający
Krystyna Napiórkowska
przewodniczący
Joanna Kabat-Rembelska
sprawozdawca
Anna Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących planowania przestrzennego, rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym, status dzierżawcy w kontekście warunków zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawcy i postępowania o warunki zabudowy. Interpretacja interesu prawnego może być szersza w innych rodzajach postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości, ponieważ precyzyjnie definiuje, kto jest stroną w postępowaniu o warunki zabudowy i jakie są konsekwencje braku takiego statusu.
“Czy dzierżawca może decydować o warunkach zabudowy? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną postępowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 636/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-01-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Szymańska Joanna Kabat-Rembelska /sprawozdawca/ Krystyna Napiórkowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Sędziowie NSA Joanna Kabat-Rembelska /spr./ asesor WSA Anna Szymańska Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi "K." s.c. G. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., na skutek odwołania Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "S." w W. uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2004 r., ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ośrodka duszpasterskiego z jednopoziomowym kościołem z wieżą, z dwukondygnacyjną plebanią z garażem podziemnym, z placówką oświatową i elementami zagospodarowania terenu przy ul. R., na części działek nr ew. [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] oraz umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania spółki cywilnej "K.". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że Prezydent W. nie przeprowadził analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Ponadto organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego nie określił wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu, szerokości elewacji frontowej, geometrii dachu, czym naruszył §5, §6, §7 i §8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1558). Powyższe uzasadniało uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odnosząc się do odwołania spółki cywilnej "K." Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z treści powołanego przepisu wynika, że pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. "Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności organu administracyjnego. W takiej sytuacji osobie takiej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym." Organ odwoławczy zauważył, że użytkownikiem wieczystym gruntu, na którym ma być częściowo realizowana planowana inwestycja jest Spółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa "S." w W., natomiast spółka cywilna "K." jest dzierżawcą części tego terenu. "Wobec tego tylko Spółdzielnia ma interes prawny wynikający z prawa użytkowania wieczystego." Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego spółka cywilna "K." jest zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, ale jest to interes faktyczny, wobec czego nie może mieć ona przymiotu strony w tym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję w części umarzającej postępowanie odwoławcze wnieśli wspólnicy spółki cywilnej "K." G. K. i Z. K., domagając się jej uchylenia. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 138§1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. Podniosła, że jako dzierżawca terenu zainwestowała go, a projektowana inwestycja spowoduje konieczność rozbiórki istniejącego obiektu. Strona skarżąca ma zatem interes prawny w ochronie nakładów jakie poniosła za zgodą wydzierżawiającego na dzierżawiony teren. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 127§1 k.p.a. prawo wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje stronie. W związku z tym obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie, czy podmiot wnoszący odwołanie ma przymiot strony. W ujęciu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Status strony postępowania administracyjnego wynikać musi z przepisu prawa materialnego, dającego określonemu podmiotowi uprawnienie lub nakładającego obowiązek. Wymaga zatem zawsze ustalenia związku między normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu. Interes prawny jest kategorią zobiektywizowaną i musi się łączyć z wykazaniem potrzeby realnie istniejącej w danej sprawie ochrony prawnej. Jeżeli akt stosowania prawa w sprawie nie wywiera bezpośredniego skutku na sytuację danego podmiotu nie można mówić o jego interesie prawnym i tym samym statusie strony (por. wyroki NSA z dnia: 14 kwietnia 2000 r. III SA 1876/99, z dnia 26 października 1999 r. IV SA 1639/97, z dnia 9 marca 1999 r. I SA 627/98). W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie przyjęło, że skarżący nie mają przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, która częściowo ma być realizowana na dzierżawionym przez nich terenie. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmowano, że przymiot strony, w tego rodzaju postępowaniu, mają właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem przyszłej inwestycji oraz nieruchomości, na których ma być ona realizowana. Stronami tego postępowania nie są natomiast podmioty, których tytuł prawny do nieruchomości wynika ze stosunków obligacyjnych. Stanowisko to w pełni należy podzielić. Dodać należy, że podnoszona przez skarżących kwestia ich ewentualnych roszczeń z tytułu poniesionych nakładów na nieruchomość podlegać może rozstrzygnięciu w drodze postępowania przed sądem powszechnym. Mając na uwadze wskazane okoliczności stwierdzić należy, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że skarżący nie mają przymiotu strony, a co za tym idzie nie służy im prawo wniesienia odwołania. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., nastąpić winno w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. Pogląd taki znajduje potwierdzenie zarówno w wypowiedziach doktryny (por. B. Adamiak i J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 1998 str. 643), jak i judykatury (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5. 07. 1999 r., OPS 16/98 ONSA 1999 Nr 4, poz.119). Ustalenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż odwołanie nie pochodzi od strony, zwalniało ten organ z obowiązku odnoszenia się do zarzutów w nim zawartych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI