IV SA/WA 63/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-26
NSArolnictwoŚredniawsa
ilość referencyjnamlekodzierżawaAgencja Rynku Rolnegorolnictwodecyzja administracyjnakontrola sądowaprawo żywnościowe

WSA uchylił decyzję obniżającą indywidualną ilość referencyjną mleka, uznając, że dzierżawa tej ilości jest dopuszczalna i nie może prowadzić do negatywnych konsekwencji dla wydzierżawiającego.

Skarżący S.D. kwestionował decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego o zmniejszeniu jego indywidualnej ilości referencyjnej mleka. Organ argumentował, że skarżący wykorzystał tylko 13% swojej ilości referencyjnej, mimo że wydzierżawił ją K.L. Sąd uznał, że dzierżawa ilości referencyjnej jest legalna na gruncie prawa polskiego i europejskiego, a błędna interpretacja przepisów przez organy doprowadziła do niezasadnego zastosowania sankcji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR. Sprawa dotyczyła zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw mleka dla skarżącego S.D. Organy administracji uznały, że skarżący wykorzystał jedynie 13% swojej ilości referencyjnej w roku kwotowym 2004/2005, mimo że posiadał 4217 kg tej ilości. Dodatkowo, skarżący wydzierżawił swoją ilość referencyjną K.L., co zostało zatwierdzone przez Agencję. Organy zastosowały przepis art. 32 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, który przewiduje zmniejszenie ilości referencyjnej, jeśli producent wprowadzi do obrotu mniej niż 70% przyznanej ilości. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy błędnie zinterpretowały przepisy. Podkreślono, że dzierżawa indywidualnej ilości referencyjnej jest dopuszczalna na mocy art. 22a ustawy, a umowa dzierżawy zawarta w wymaganej formie i zatwierdzona przez Agencję, nie może prowadzić do negatywnych konsekwencji dla wydzierżawiającego. Sąd wskazał, że literalna wykładnia art. 32 ustawy w tej sytuacji byłaby błędna, ponieważ transfer ilości referencyjnej jest legalny. W konsekwencji, błędne było wyliczenie procentowe wykorzystania ilości referencyjnej przez skarżącego i zastosowanie sankcji. Sąd uchylił obie decyzje, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zmiany ilości referencyjnej po dokonaniu dzierżawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dzierżawa ilości referencyjnej, jeśli jest zgodna z prawem i zatwierdzona przez Agencję, nie może być podstawą do jej zmniejszenia na mocy art. 32 ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dzierżawa ilości referencyjnej jest legalna na gruncie prawa polskiego i europejskiego. Błędna interpretacja przepisów przez organy administracji doprowadziła do niezasadnego zastosowania sankcji przewidzianej w art. 32 ustawy, naruszając zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.o.r.m.p.m. art. 32 § 1

Ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych

u.o.r.m.p.m. art. 22 § 1

Ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych

u.o.r.m.p.m. art. 22a § 1

Ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.r.m.p.m. art. 23 § 2

Ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dzierżawa indywidualnej ilości referencyjnej mleka jest legalna i zgodna z przepisami prawa polskiego i europejskiego. Błędna interpretacja przepisów przez organy administracji nie może prowadzić do negatywnych konsekwencji dla strony, która spełniła wymogi formalne. Literalna wykładnia przepisów prowadząca do niekorzystnego rozstrzygnięcia dla strony jest niedopuszczalna w państwie prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na błędnej interpretacji art. 32 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, która nie uwzględniała legalności dzierżawy ilości referencyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku rolnego mleka i przetworów mlecznych niejasności i wątpliwości co do treści przepisu prawa nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. Istnieje domniemanie załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony. Należy zatem stwierdzić, iż skarżący dokonał wydzierżawienia indywidualnej ilości referencyjnej spełnił wszelkie wymogi formalne przewidziane w art. 22 ustawy i co za tym idzie błędne jest stanowisko organu drugiej instancji, iż umowa dzierżawy nie może wywierać skutków prawnych. Nie można więc dokonać literalnej wykładni art.32 przedmiotowej ustawy albowiem skoro można dokonywać transferu to osoba wyzbywająca się nie może ponosić ujemnych konsekwencji w sytuacji gdy zachowała ona wszelkie wymogi.

Skład orzekający

Danuta Szydłowska

sprawozdawca

Małgorzata Miron

przewodniczący

Tomasz Wykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dzierżawy ilości referencyjnej w rolnictwie, zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, zasada interpretacji przepisów na korzyść strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z rynkiem mleka w UE i Polsce w okresie obowiązywania wskazanych rozporządzeń i ustaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów przez organy administracji może prowadzić do krzywdzących decyzji dla obywateli, a sąd administracyjny pełni rolę gwaranta prawidłowego stosowania prawa.

Dzierżawa ilości referencyjnej mleka legalna, ale organy i tak chciały ukarać rolnika. Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 63/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska /sprawozdawca/
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Sygn. powiązane
II OSK 1006/06 - Wyrok NSA z 2006-11-09
Skarżony organ
Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.),, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26.04.2006 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz skarżącego S. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego po rozpatrzeniu odwołania S. D. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. w sprawie zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, iż S. D. w okresie od [...] kwietnia 2004 r. do [...] marca 2005 r. sprzedał do podmiotu skupującego mleko w ilości 560 kg, gdy tymczasem na dzień [...] kwietnia 2004 r. posiadał indywidualną ilość referencyjną w wysokości 4217 kg, przyznaną decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]. W związku z powyższym w roku kwotowym 2004/2005 wprowadził do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości mniejszej niż 70% indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej jego własność w dniu [...] kwietnia 2004 r.
W złożonym odwołaniu S. D., zwany dalej skarżącym, wniósł o przywrócenie indywidualnej ilości referencyjnej dostaw mleka podnosząc, iż w roku kwotowym 2004/2005 wydzierżawił swoją kwotę K. L. na co Dyrektor Agencji Rynku Rolnego wyraził zgodę a dzierżawca wywiązał się z dostaw.
Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący w okresie od [...] kwietnia 2004 r. do [...] marca 2005 r. dostarczył do podmiotu skupującego mleko w ilości 560 kg. podczas gdy na dzień [...] kwietnia 2004 r. posiadał indywidualną ilość referencyjną, zwaną dalej IIR, dostaw w wysokości 4217 kg, przyznaną decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], a więc w roku kwotowym 2004/2005 wykorzystał 13 % IIR stanowiącej jego własność na dzień [...] kwietnia 2004 r.
Jednocześnie organ wskazał, iż w przedmiotowym roku kwotowym skarżący wydzierżawił posiadaną IIR dostaw K. L. z czego Dyrektor OT ARR, zatwierdzając decyzją w sprawie stwierdzenia wielkości IIR przysługującej każdej ze stron umowy dzierżawy IIR, potrącił 5 % na rzecz krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej. Dokonując zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw organ powołał się na przepis art. 32 ust 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. nr 93, poz. 897 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka i przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70 % przyznanej mu indywidualnej ilości referencyjnej właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, indywidualną ilość referencyjną o jej nie wykorzystaną część.
Ponadto organ podniósł, iż Rozporządzenie Rady (WE) w 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów, mlecznych określa, indywidualną ilość referencyjną jako ilość referencyjną producenta na dzień [...] kwietnia każdego dwunastomiesięcznego okresu. Jednocześnie przepis art. 15 ust. 3 powołanego powyżej Rozporządzenia wylicza sytuację kiedy nie nastąpi zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej, a mianowicie są to przypadki siły wyższej oraz należycie uzasadnione przypadki mające tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego.
Do przypadków siły wyższej, które zostały wyliczone w art. 40 Rozporządzenia Rady nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej, polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (OJL270.21.10.2003) zalicza się m.in. śmierć rolnika, długotrwałą niezdolność rolnika do pracy, poważną klęską żywiołową, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa itp. Do takich zdarzeń nie należy zawarcie umowy dzierżawy.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Prezes Agencji Rynku Rolnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując jak uprzednio.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej .Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Należy bowiem stwierdzić, iż organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku rolnego mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. nr 93 z 2004 r. poz. 897 ze zm.), a w szczególności art. 22 a ust.1 w wyniku czego niezasadnie zastosowały sankcję przewidzianą w art. 32 cyt. ustawy naruszając w ten sposób zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Oczekuje się, iż w państwie prawa przepisy będą jasne, jednoznaczne i zrozumiałe. Jeżeli tak nie jest to niejasności i wątpliwości co do treści przepisu prawa nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony.( zob. wyrok NSA z dnia 6 maja 1999 r., IV S.A. 27/97-LEX nr 48158; wyrok NSA OZ w Białymstoku z dnia 6 marca 1996 r. , S.A./Bk 95/95- LEX nr26613 ). Istnieje domniemanie załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony.
Wymaga podkreślenia, iż Rozporządzenie Rady (WE) nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dziennik Urzędowy L 270,21/10/2003 P. 0123-0136) w art. 16 zawiera regulację przedmiotem jakim są tymczasowe transfery części indywidualnej referencyjnej ilości, których uprawnieni do nich producenci nie zamierzają wykorzystać.
Przepis ten upoważnia Państwa Członkowskie do regulowania operacji transferowych ilości zgodnie z kategoriami producentów, przewidując również możliwości ich ograniczenia do poziomu skupiającego lub w obrębie regionów, jak również zezwalać na transfery ilości referencyjnej bez transferu odpowiednich gruntów w przypadkach określonych w art. 17 i art. 18..
Na gruncie prawa polskiego regulacja prawna w tym zakresie zawarta została w art. 22 wyżej wskazanej ustawy. Tak więc dzierżawa indywidualnej ilości referencyjnej jest dopuszczalna i legalna.
Zgodnie z treścią art. 22 a ust. 1 tego artykułu, prawo do indywidualnej ilości referencyjnej lub jej części może być oddane w użytkowanie wyłącznie producentowi w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, która dla swojej skuteczności wymaga zatwierdzenia w drodze decyzji, przez właściwego miejscowo dla zbywcy dyrektora oddziału terenowego Agencji. Umowa taka jest zatwierdzana do końca lutego danego roku kwotowego między producentami posiadającymi gospodarstwo na terenie tego samego oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż skarżący zawarł umowę dzierżawy indywidualnej ilości referencyjnej z K. L. na rok kwotowy 2004/2005 w prawnie przypisanej formie i za zgodą Agencji Rynku Rolnego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego, powołując się na art. 23 ust. 2 w związku z art. 22 ust 1 i 3 w/w ustawy oraz zgłoszenie umowy dzierżawy indywidualnej ilości referencyjnej, stwierdził, iż po dokonaniu rejestracji umowy dzierżawy, wielkość indywidualnej ilości referencyjnej dzierżawcy wynosi O a wydzierżawiającego, po pomniejszeniu 5%, które zasilą krajową rezerwę krajowej ilości referencyjnej, 4006 kg o reprezentatywnej ilości tłuszczu 35,6 g/kg.
Należy zatem stwierdzić, iż skarżący dokonując wydzierżawienia indywidualnej ilości referencyjnej spełnił wszelkie wymogi formalne przewidziane w art. 22 ustawy i co za tym idzie błędne jest stanowisko organu drugiej instancji, iż umowa dzierżawy nie może wywierać skutków prawnych. Nie można więc dokonać literalnej wykładni art.32 przedmiotowej ustawy albowiem skoro można dokonywać transferu to osoba wyzbywająca się nie może ponosić ujemnych konsekwencji w sytuacji gdy zachowała ona wszelkie wymogi. Należy przy tym pamiętać, iż ustawodawca rozróżnia pojęcie dzierżawy od pojęcia zbycia i kwestie te są inaczej uregulowane we wskazanych wyżej przepisach podmiotowej ustawy.
Konsekwencją stanowiska zajętego przez organ jest nieprawidłowe wyliczenie procentowe wykorzystania przez skarżącego indywidualnej ilości referencyjnej i w ślad za tym błędne zastosowanie przepisu art. 32 omawianej ustawy.
Reasumując powyższe rozważania Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i jako wadliwe winny być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią zmianę indywidualnej ilości referencyjnej dokonaną decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2005 r. i dopiero wówczas ocenią, czy w ogóle wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisu art. 32 ustawy.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.