IV SA/Wa 626/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
reforma rolnastwierdzenie nieważnościdecyzja ostatecznabezprzedmiotowość postępowaniak.p.a.prawo administracyjnenieruchomościsąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o reformie rolnej, uznając sprawę za bezprzedmiotową z uwagi na wcześniejsze ostateczne rozstrzygnięcie.

Skarga dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1950 r. dotyczącego reformy rolnej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta decyzją z 2001 r., a ponowne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. i naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę H.O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z lutego 2007 r., która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1950 r. dotyczącego reformy rolnej. Skarżąca domagała się ponownego rozpatrzenia sprawy, zarzucając organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia rzeczywistej powierzchni nieruchomości. Sąd uznał jednak, że sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Ministra z listopada 2001 r., od której skarżąca nie wniosła skargi do sądu administracyjnego. W związku z tym, ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1950 r. podlegał umorzeniu jako bezprzedmiotowy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że dopóki istnieje ostateczne rozstrzygnięcie w danej sprawie (res iudicata), kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest niedopuszczalne i stanowiłoby naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), co mogłoby prowadzić do stwierdzenia nieważności nowej decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która została ostatecznie rozstrzygnięta i nie została skutecznie zakwestionowana w trybie skargi sądowej, jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją z 2001 r. Brak skargi do sądu administracyjnego od tej decyzji skutkuje jej ostatecznością. Ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji jest bezprzedmiotowy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i naruszałby zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Przepis ten ustanawia ochronę ostatecznych decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe, gdy jego dalsze prowadzenie jest bezcelowe.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Sąd oddala skargę, jeżeli uzna, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej art. 2 ust. 1 lit. e

Przepis określający nieruchomości podlegające reformie rolnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta decyzją z 2001 r., od której nie wniesiono skargi do sądu administracyjnego. Ponowne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Merytoryczne rozpoznanie ponownego wniosku naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.) i stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 75, 77-78, 84-85, 90 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powierzchnię nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Merytoryczne rozpoznanie przez organ ponownego wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności w / w orzeczenia z dnia (...) lutego 1950 r. byłoby naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k. p. a., co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności tak wydanej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący

Jakub Linkowski

sprawozdawca

Agnieszka Wójcik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady trwałości decyzji administracyjnych i bezprzedmiotowości postępowania w przypadku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która została już prawomocnie zakończona i nie została zaskarżona do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej w prawie administracyjnym - trwałości decyzji i bezprzedmiotowości postępowania, ale jej fakty są specyficzne i historyczne (reforma rolna).

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 626/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik.
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Jakub Linkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2007r. sprawy ze skargi H.O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (..) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia -oddala skargę-
Uzasadnienie
W dniu (...) marca 2007 r. H.O. reprezentowana przez adw. A..L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) utrzymującą w mocy decyzję własną tego organu z dnia (....) grudnia 2006 r. nr (....) o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku H.O. z dnia (....) lipca 2006 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (....) lutego 1950 r. nr (.....) utrzymującego w mocy orzeczenie Urzędu Wojewódzkiego (....) z dnia (.....) września 1949 r. nr (....) uznającego, że nieruchomość ziemska pn. (.....) o powierzchni (...) ha położona na terenie gminy (...) w powiecie (....), stanowiąca współwłasność spadkobierców A.K. podpada po działanie art. 2 ust. 1 iit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. (Dz. U. z 1945 r. nr 3 poz. 13 ze zm.), zwanego dalej "dekretem o reformie rolnej".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że sprawa z wniosku H.O. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (....) lutego 1950 r. została ostatecznie zakończona decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (....) listopada 2001 r. nr (....), którą utrzymano w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (....) września 2001 r. nr (.....) o odmowie stwierdzenia nieważności w / w orzeczenia z dnia ( .....) lutego 1950 r.
Organ wskazał, że jego decyzja z dnia (....) listopada 2001 r. zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi, z której to możliwości H.O. nie skorzystała.
W związku z powyższym, zdaniem organu, nie można powtórnie prowadzić postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia objętego wnioskiem H.O. z dnia (....) lipca 2006 r., gdyż stanowiłoby to naruszenie art. 16 k. p. a., a decyzja wydana w takim powtórnym postępowaniu dotknięta byłaby wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a.).
Organ skonstatował, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje jego decyzja z dnia (....) listopada 2001 r, to postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności
orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (...) lutego 1950 r. nr (.....) nie może być prowadzone i jest bezprzedmiotowe.
W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2007 r. nr ( ....) H.O. zarzuciła obrazę art. 75, art. 77-78 k. p. a., art. 84-85 k. p. a. i art. 90 k. p. a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia rzeczywistej powierzchni nieruchomości przejętej w drodze reformy rolnej, co pozwoliłoby na ustalenie, czy podpadała ona pod działanie dekretu o reformie rolnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi słusznie wskazał, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że obecnie nie może być prowadzone postępowanie z wniosku (powtórnego) H.O. z uwagi na wcześniejsze rozpatrzenie wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (...) lutego 1950 r. nr (....) ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (...) listopada 2001 r. nr (....).
Zgodnie z art. 16 zdanie pierwsze k. p. a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Przepis ten ustanawia ochronę ostatecznych decyzji administracyjnych. Decyzją taką jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (...) listopada 2001 r. nr (.....), którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia (....) września 2001 r. nr (....) o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (.....) lutego 1950 r, ponieważ nie służy od niej
odwołanie w administracyjnym toku instancji. Skarżąca - pomimo zawartego w niej pouczenia - nie wniosła na nią skargi do sądu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że sprawa administracyjna z wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (.....) lutego 1950 r. nr (........) została ostatecznie załatwiona decyzją organu z dnia (...) listopada 2001 r. A skoro tak, to postępowanie zainicjowane ponownym wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności w / w orzeczenia z dnia (....) lutego 1950 r. podlega na podstawie art. 105 § 1 k. p. a. umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
W świetle ustaleń doktryny oraz orzecznictwa sadowego warunkiem koniecznym do tego, aby istniał przedmiot postępowania administracyjnego jest brak ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2247/98, LEX nr 44391).
Merytoryczne rozpoznanie przez organ ponownego wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności w / w orzeczenia z dnia (...) lutego 1950 r. byłoby naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k. p. a., co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności tak wydanej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a. Stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Z podanej wyżej przyczyny skarżąca nie może więc już skutecznie zakwestionować w drodze postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (.....)lutego 1950 r. nr (.....).
Nie można zatem skutecznie postawić organowi zarzutu naruszenia art. 75, art. 77-78 k. p. a., art. 84-85 k. p. a, i art. 90 k. p. a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia rzeczywistej powierzchni nieruchomości przejętej w drodze reformy rolnej, ponieważ takie postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze
ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej o tożsamym zakresie podmiotowym i przedmiotowym i jako takie podlega umorzeniu.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI