IV SA/Wa 596/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-06-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
akt urodzeniastan cywilnyunieważnienie aktuakt pierwotnyakt wtórnywiarygodność dokumentuprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję unieważniającą jeden z dwóch aktów urodzenia, uznając pierwotny akt za wiarygodniejszy.

Sprawa dotyczyła skargi K. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody unieważniającą jeden z dwóch aktów urodzenia tej osoby. Jeden akt pochodził z 1926 r. i został sporządzony w trybie wyznaniowym, drugi z 1953 r. na podstawie postanowienia sądu. Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ustalił, iż akt z 1926 r. jest aktem pierwotnym i bardziej wiarygodnym, co uzasadniało unieważnienie aktu z 1953 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody unieważniającą jeden z dwóch aktów urodzenia skarżącego. Oba akty dotyczyły tej samej osoby, urodzonej w 1926 r., jednak różniły się datą sporządzenia i pisownią nazwiska. Akt pierwotny z 1926 r. został sporządzony w trybie wyznaniowym, natomiast akt wtórny z 1953 r. na podstawie postanowienia sądu. Organ administracji uznał akt z 1926 r. za bardziej wiarygodny, ponieważ został sporządzony bezpośrednio po urodzeniu i w księgach parafialnych, podczas gdy akt z 1953 r. był dokumentem wtórnym, sporządzonym na wniosek strony po wielu latach i bez udziału świadków. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, stwierdzając, że wybór aktu pierwotnego do utrzymania w mocy jest zgodny z prawem i nie nosi cech dowolności. Skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Unieważnieniu podlega akt, który nie ma charakteru pierwotnego, czyli nie dokumentuje rzeczywiście zaistniałego faktu w sposób najbardziej wiarygodny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji ma swobodę w ustaleniu, który z aktów ma charakter pierwotny, a kryterium to powinno być decydujące. Akt sporządzony bezpośrednio po urodzeniu w księgach parafialnych jest uznawany za pierwotny i bardziej wiarygodny niż akt wtórny sporządzony na wniosek strony po wielu latach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Prawo o aktach stanu cywilnego art. 29

Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o zmianie imion i nazwisk art. 1

Ustawa o zmianie imion i nazwisk

Możliwość ustalenia jednego imienia na drodze administracyjnej.

ustawa o zmianie imion i nazwisk art. 2

Ustawa o zmianie imion i nazwisk

Możliwość ustalenia jednego imienia na drodze administracyjnej.

ustawa o zmianie imion i nazwisk art. 10 § 1

Ustawa o zmianie imion i nazwisk

Możliwość ustalenia pisowni nazwiska na drodze administracyjnej.

Prawo o aktach stanu cywilnego art. 31

Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego

Możliwość sprostowania treści aktu na drodze sądowej w zakresie daty urodzenia.

Prawo o aktach stanu cywilnego art. 33

Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego

Możliwość sprostowania treści aktu na drodze sądowej w zakresie daty urodzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt z 1926 r. jest aktem pierwotnym, sporządzonym w księgach parafialnych bezpośrednio po urodzeniu, co nadaje mu większą moc dowodową. Akt z 1953 r. jest aktem wtórnym, sporządzonym na wniosek strony po wielu latach, bez udziału świadków i z niepotwierdzonym udziałem rodziców w postępowaniu sądowym. Różnice w pisowni nazwiska i dacie urodzenia nie podważają tożsamości osoby, gdy jeden akt jest pierwotny, a drugi wtórny. Unieważnienie aktu wtórnego nie zatarło faktu złożenia wniosku o zmianę pisowni nazwiska.

Odrzucone argumenty

Decyzja o unieważnieniu aktu wprowadza chaos i nie odpowiada stanowi faktycznemu. Decyzja bezprawnie zmienia rodowe nazwisko na wersję spolszczoną. Przepis art. 29 Prawa o aktach stanu cywilnego pozwalał na unieważnienie pierwotnego aktu. Rozstrzygnięcie nie uwzględnia skutków społecznych, kosztów sprostowań i obciążenia odpowiedzialnością za błędy nie z winy strony. Odpis metryki urodzenia z 1951 r. ma znikomą wartość dowodową, gdyż został sporządzony przez duchownego innej parafii.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca celowo pozostawił swobodę oceny organowi administracji publicznej w zakresie ustalenia, który z istniejących aktów stanu cywilnego ma charakter pierwotny, a więc rzeczywiście zaświadcza zaistnienie faktu w nim stwierdzonego. Tylko to kryterium winno być brane pod uwagę przez organ rozstrzygający w tym przedmiocie. Wbrew przekonaniu skarżącego przepis ten w żadnym razie nie ma służyć pozostawieniu tego aktu stanu cywilnego, którego dalsze funkcjonowanie jest niejako dogodniejsze dla strony. Odtworzony w 1953 r. akt urodzenia miał charakter dokumentu wtórnego, posiadającego zmniejszoną moc dowodową.

Skład orzekający

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

sprawozdawca

Otylia Wierzbicka

członek

Tomasz Wykowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących unieważniania aktów stanu cywilnego, ustalania aktu pierwotnego i jego mocy dowodowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji istnienia dwóch aktów stanu cywilnego dla tej samej osoby i oceny ich wiarygodności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z aktami stanu cywilnego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, ale mniej dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 596/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-06-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Otylia Wierzbicka
Tomasz Wykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
Sygn. powiązane
II OSK 47/06 - Wyrok NSA z 2006-11-30
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym Przewodniczący Asesor WSA Tomasz Wykowski Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /spr./ Protokolant Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia z urzędu aktu urodzenia - skargę oddala -
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].08.2004 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2004 r., unieważniającą w całości akt urodzenia nr [...], sporządzony w dniu [...].10.1953 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w R. na nazwisko H. K. urodzony [...].01.1926 r. w miejscowości Z.
Wojewoda [...] wydał swe rozstrzygnięcie na skutek wniosku zainteresowanego o ustalenie treści aktu urodzenia, przekazanego mu wg właściwości przez Kierownika Urzędu stanu Cywilnego w R., który to organ jednocześnie zwrócił się o unieważnienie na podstawie art. 29 ustawy z dnia 29.09.1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego jednego z dwóch aktów stwierdzających fakt urodzenia K. H.
Jeden akt urodzenia na nazwisko K. H. ur. [...].01.1926 r., pochodził z daty [...].02.1926 r. i został zarejestrowany w księdze urodzeń Urzędu Stanu Cywilnego
w W. - Archiwum Z., sporządzono go w dniu chrztu w Rzymsko-Katolickiej Parafii
w Z., pow. P., b. woj. [...] (na akcie umieszczono adnotację o dostosowaniu pisowni nazwiska do zasad pisowni polskiej).
Drugi akt urodzenia natomiast na nazwisko H. K. ur. [...].01.1926 r., z daty [...].10.1953 r. sporządzono w księdze urodzeń Urzędu Stanu Cywilnego w R. na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z dnia [...].09.1953 r., sygn. akt [...].
Organ orzekający uznał, że oba akty dotyczą tego samego zdarzenia,
a różnica pisowni nazwiska wynika z jego spolszczenia, dostosowania do zasad pisowni polskiej. Nazwisko w brzmieniu H. K., nosił zainteresowany od 3.12.1959 r. Zdaniem Wojewody także różne daty urodzenia figurujące w obu aktach nie oznaczają, iż w istocie dotyczą aktów urodzenia rożnych osób. Mając te okoliczności na względzie Wojewoda [...] uchylił późniejszy akt urodzenia z daty [...].10.1953 r., sporządzony w Urzędzie Stanu Cywilnego w R., stwierdzając iż posiadał on mniejszą moc dowodową.
W odwołaniu H. K. stwierdził, że decyzja ta wprowadza chaos we wszystkich dokumentach jego i jego rodziny, nie odpowiada stanowi faktycznemu, bezprawnie zmienia jego rodowe nazwisko na wersję spolszczoną.
Organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu utrzymując zaskarżoną decyzję
w mocy stwierdził, iż podjęta została prawidłowo, bowiem unieważniony akt sporządzony został po przeszło 27 latach od chwili urodzenia się zainteresowanego, na podstawie jego wniosku skierowanego do Sądu. Odtworzony w 1953 r. akt urodzenia miał charakter dokumentu wtórnego,
posiadającego zmniejszoną moc dowodową. Z postanowienia sądowego nie wynika bowiem, aby powołani zostali świadkowie, których zeznania miałyby potwierdzić prawidłową datę urodzenia strony, a twierdzenie o udziale rodziców w sprawie nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym. Nadto, jak podkreślił Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, złożony wraz z wnioskiem dokument został wydany przez inną Parafię (w P.), niż ta w której zarejestrowano urodzenie strony. Mając to na względzie Minister uznał, iż prawidłowo przyjęto, że akt urodzenia sporządzony w 1926 r. w trybie rejestracji wyznaniowej w rzym.-kat. Parafii w Z. jest aktem pierwotnym, sporządzonym w księgach parafialnych bezpośrednio po urodzeniu strony i dlatego uznano go za jedyny wiarygodny dokument potwierdzający ten fakt. Nadto zaznaczył, że na kilka dni przed sporządzeniem przez USC w K. wtórnego aktu urodzenia, zainteresowany zwrócił się w dniu 13.10.1953 r. do ówczesnego Powiatowego Biura Dowodów Osobistych w K. o dokonanie zmiany w pisowni nazwiska na H. K., która została odnotowana w postaci wzmianki marginesowej jedynie w akcie pierwotnym.
Jednocześnie poinformował odwołującego się o możliwości sprostowania treści aktu na drodze sądowej w zakresie daty urodzenia, na podstawie art. 31 w zw. z art. 33 ustawy z dnia 29.09.1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego. Przyjęcie jednego imienia, jak i ustalenie pisowni nazwiska możliwe są natomiast na drodze administracyjnej, odpowiednio w oparciu o art. 1 w zw. z art. 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15.11.1956 r. o zmianie imion i nazwisk.
W skardze K. H. podniósł zarzuty tożsame z wynikającymi z odwołania
a nadto podkreślił, że przepis art. 29 ustawy z dnia 29.09.1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego pozwalał na unieważnienie pierwotnego aktu urodzenia, a wydane rozstrzygnięcie nie uwzględnia skutków społecznych w postaci kosztów sprostowań, czasu, obciążenia odpowiedzialnością za błędy powstałe nie z jego winy.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł
o oddalenie skargi. Jednocześnie wyjaśnił, że znajdujący się w aktach sprawy odpis metryki urodzenia skarżącego stwierdzający, iż nastąpiło to w dniu [...].01.1926 r., sporządzony w dniu [...].03.1951 r. na podstawie poświadczenia przez proboszcza parafii w P. ma znikomą wartość dowodową. Sporządził go bowiem duchowny innej parafii niż parafia, w której spisano akt pierwotny i w której skarżący został ochrzczony. Podkreślił także, iż w razie unieważnienia aktu pierwotnego zatarciu uległby również fakt złożenia wniosku o zmianę pisowni nazwiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie może zostać uwzględniona.
Przepis art. 29 ustawy z dnia 29.09.1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego stanowi, że istnienia dwóch aktów stanu cywilnego stwierdzających to samo zdarzenie, unieważnia się jeden z nich. Ustawodawca celowo pozostawił swobodę oceny organowi administracji publicznej w zakresie ustalenia, który z istniejących aktów stanu cywilnego ma charakter pierwotny, a więc rzeczywiście zaświadcza zaistnienie faktu w nim stwierdzonego. Tylko to kryterium winno być brane pod uwagę przez organ rozstrzygający w tym przedmiocie. Wbrew przekonaniu skarżącego przepis ten w żadnym razie nie ma służyć pozostawieniu tego aktu stanu cywilnego, którego dalsze funkcjonowanie jest niejako dogodniejsze dla strony.
Z tego względu należy uznać za poprawne i odpowiadające obowiązującemu prawu dociekania poczynione przez Wojewodę [...] w celu ustalenia, który
z istniejących aktu urodzenia miał charakter pierwotny i dokumentował fakt urodzin skarżącego.
W przekonaniu Sądu ustalenia poczynione przez Wojewodę są prawidłowe. Organ ten w sposób logiczny, w oparciu o zachowane dokumenty i odtworzony przebieg zdarzeń ustalił, że skarżący faktycznie otrzymał imiona K. H. i nosił nazwisko H., a urodził się w dniu [...].01.1926 r. Akt stanu cywilnego w tym przedmiocie pochodził z daty [...].02.1926 r., i został zarejestrowany w księdze urodzeń Urzędu Stanu Cywilnego w W. - Archiwum Z. Sporządzono go zaś w dniu chrztu w Rzymsko-Katolickiej Parafii w Z., pow. P., b. woj. [...].
Drugi akt urodzenia został sporządzony już na wniosek skarżącego na nazwisko H. .K., urodzony w dniu [...].01.1926 r., na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z dnia [...].09.1953 r., sygn. akt [...]. Akt ten nosił datę [...].10.1953 r. i sporządzono go w księdze urodzeń Urzędu Stanu Cywilnego w R. Wbrew twierdzeniu skarżącego nic nie wskazuje na to, że we wówczas prowadzonym postępowaniu sądowym brali udział i składali zeznania jego rodzice. Skarżący miał w tym czasie około 27 lat i sam wniósł w tym przedmiocie sprawę do sądu oraz udzielał wyjaśnień.
Z tego względu należy stwierdzić, że Wojewoda wyciągnął właściwe wnioski, a jego decyzja nie nosi w żadnym razie cech dowolności. Podobnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji raz jeszcze rozpoznając sprawę w jej całokształcie, stosownie do dyspozycji art. 15 Kpa uznał, że odtworzony w 1953 r. akt urodzenia miał charakter dokumentu wtórnego, posiadającego zmniejszoną moc dowodową. Podkreślił nadto, że z postanowienia sądowego nie wynika, aby powołani zostali świadkowie, których zeznania miałyby potwierdzić prawidłową datę urodzenia strony, a twierdzenie o udziale rodziców w toczącej się w tym przedmiocie sprawie nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym. Dodatkowo Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nadmienił, że złożony wraz z wnioskiem do Sądu dokument został wydany przez inną Parafię (w P.), niż ta w której zarejestrowano urodzenie strony. Te okoliczności pozwoliły mu uznać, iż
prawidłowo przyjęto, że akt urodzenia sporządzony w 1926 r. w trybie rejestracji wyznaniowej w rzymsko-katolickiej Parafii w Z. jest aktem pierwotnym, sporządzonym w księgach parafialnych bezpośrednio po urodzeniu strony i dlatego należało go uznać za jedyny wiarygodny dokument potwierdzający ten fakt. Istotną
w sprawie okolicznością jest odnotowanie, jeszcze przed otrzymaniem przez skarżącego wtórnego aktu urodzenia, jego wniosku o zmianę pisowni nazwiska (spolszczenia pisowni na H.) tylko na akcie pierwotnym.
Z tego względu w ocenie Sądu decyzje obu instancji odpowiadają prawu,
w podjętych rozstrzygnięcia nie przekroczono granic uznania administracyjnego, przez co nie można zarzucić im dowolności.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI