IV SA/WA 576/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-09-17
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ochrona środowiskapozwolenie emisyjnedioksynyfuranyemisjanormy środowiskoweodpady medyczneprawo ochrony środowiskakontrolaprzekroczenie norm

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Klimatu cofającą pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych z powodu wielokrotnych przekroczeń norm emisji dioksyn i furanów.

Spółka zaskarżyła decyzję Ministra Klimatu cofającą jej pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych. Powodem cofnięcia pozwolenia były wielokrotne, udokumentowane pomiarami, przekroczenia dopuszczalnych norm emisji dioksyn i furanów, które stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia. Spółka argumentowała, że działania naprawcze były skuteczne, a przekroczenia incydentalne. Sąd uznał jednak, że naruszenia były powtarzające się i znaczące, a podjęte przez spółkę działania nie doprowadziły do trwałego przestrzegania norm, co uzasadniało cofnięcie pozwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę spółki [...] Sp. z o.o. na decyzję Ministra Klimatu utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa cofającą pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Powodem cofnięcia pozwolenia były stwierdzone liczne i znaczące przekroczenia dopuszczalnych norm emisji dioksyn i furanów, które są substancjami niebezpiecznymi dla zdrowia. Spółka podnosiła, że działania naprawcze podjęte przez nią były skuteczne, a przekroczenia miały charakter incydentalny. Sąd analizując zebrany materiał dowodowy, w tym wyniki pomiarów emisji z różnych okresów, stwierdził, że naruszenia warunków pozwolenia były powtarzające się i znaczące, a podjęte przez spółkę działania nie doprowadziły do trwałego przestrzegania norm. W szczególności, mimo okresu prawidłowej pracy instalacji po wdrożeniu działań naprawczych, kolejne pomiary wykazały ponowne przekroczenia standardów emisyjnych. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepis art. 195 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, który pozwala na cofnięcie pozwolenia bez odszkodowania w przypadku eksploatacji instalacji z naruszeniem warunków pozwolenia. Podkreślono, że dioksyny i furany stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, a ich ponadnormatywna emisja nie może być akceptowana. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wielokrotne i znaczące przekroczenia dopuszczalnych norm emisji dioksyn i furanów, które stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, uzasadniają cofnięcie pozwolenia, nawet jeśli spółka podejmowała działania naprawcze, które nie doprowadziły do trwałego przestrzegania norm.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenia warunków pozwolenia były powtarzające się i znaczące, a podjęte przez spółkę działania nie były skuteczne w długoterminowym zapewnieniu zgodności z normami. Podkreślono, że dioksyny i furany są substancjami niebezpiecznymi, a ich ponadnormatywna emisja stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, co uzasadnia zastosowanie art. 195 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Poś art. 195 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Pomocnicze

Poś art. 195 § 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozważenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także wyjaśnienie podstaw prawnych i faktycznych decyzji.

Dz.U. 2011 nr 95 poz. 558

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji

Dz.U. 2019 poz. 1806

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów

Dz.U. 2019 poz. 2286

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody

Dz.U. Nr 215, poz. 1366

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia, przekazywania właściwym organom ochrony środowiska oraz terminu i sposobu ich prezentacji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powtarzające się i znaczące przekroczenia norm emisji dioksyn i furanów stanowią podstawę do cofnięcia pozwolenia. Podjęte przez spółkę działania naprawcze nie były skuteczne w długoterminowym zapewnieniu zgodności z normami. Emisja dioksyn i furanów stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska.

Odrzucone argumenty

Przekroczenia emisji były incydentalne. Działania naprawcze były skuteczne, co potwierdza okres prawidłowej pracy instalacji i decyzja WIOŚ z [...] stycznia 2019 r. Organ powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w tym dowód z opinii biegłego. Cofnięcie pozwolenia narusza prawo do prowadzenia działalności gospodarczej i prawa nabyte. Instalacja jest jedyną tego typu w województwie i jej zamknięcie spowoduje problemy z gospodarką odpadami medycznymi.

Godne uwagi sformułowania

wystąpienie ponadnormatywnej emisji dioksyn i furanów jest powtarzającą się okolicznością podejmowane przez prowadzącego instalację działania nie były skuteczne dioksyny i furany zaliczane są do substancji niebezpiecznych stwarzających zagrożenie dla zdrowia człowieka ze względu na działanie mutagenne, kancerogenne oraz działanie szkodliwe na rozrodczość ponadnormatywna emisja dioksyn i furanów zagrażająca życiu i zdrowiu ludzi, jest podstawą do cofnięcia pozwolenia

Skład orzekający

Aneta Dąbrowska

przewodniczący

Anita Wielopolska

sprawozdawca

Paweł Dańczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofania pozwoleń emisyjnych w przypadku naruszeń warunków, zwłaszcza w kontekście substancji niebezpiecznych jak dioksyny i furany, oraz obowiązków stron w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczeń norm emisji dioksyn i furanów z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych. Ogólne zasady stosowania art. 195 Prawa ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy poważnego zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzkiego (emisja dioksyn i furanów) oraz konfliktu między potrzebą ochrony środowiska a prawem do prowadzenia działalności gospodarczej. Pokazuje, jak organy stosują przepisy prawa ochrony środowiska w praktyce.

Instalacja medyczna zagrażała zdrowiu: sąd potwierdził cofnięcie pozwolenia z powodu emisji dioksyn.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 576/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska /przewodniczący/
Anita Wielopolska /sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 4237/21 - Wyrok NSA z 2024-11-12
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), asesor WSA Paweł Dańczak, Protokolant referent Katarzyna Matecka - Caban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Klimatu z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania decyzji udzielającej pozwolenia na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Klimatu, po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] cofającą z urzędu bez odszkodowania decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] o udzieleniu [...] sp. z o.o. z siedzibą pod adresem: ul. [...][...], [...][...] pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych zlokalizowanych w [...] przy ul. [...][...] (dz. nr [...] obr. [...]).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. udzielił [...] sp. z o.o. pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...] przy ul. [...][...], na warunkach szczegółowo w niej określonych. W pozwoleniu ustalił warunki korzystania ze środowiska, tj. najwyższe dopuszczalne wartości gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza z emitora E1 instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. W pkt. II.2.1 pozwolenia została określona emisja dopuszczalna w odniesieniu do dioksyn i furanów na poziomie 0,1 ng/m3u (w warunkach umownych, tj. temp. 273,15 K, przy ciśnieniu 101,3 kPa, zawartości pary wodnej nie większej niż 5 g/kg gazów odlotowych – tzw. gazy suche).
W dniu 9 sierpnia 2018 r. strona przekazała wyniki okresowych pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...] przy ul. [...][...]. Wyniki pomiarów ujętych w sprawozdaniu nr [...] wykazały, że zmierzone stężenie wyniosło 0,597 ng/m3u, co świadczy o 6-krotnym przekroczeniu standardu emisyjnego dla dioksyn i furanów w stosunku do poziomów dopuszczalnych określonych w pozwoleniu.
Dodatkowo do Marszałka wpłynęło wystąpienie [...] WIOŚ z [...] września 2018 r., znak: [...], w którym poinformował o wynikach kontroli przeprowadzonych w dniach od 10 maja do 16 lipca 2018 r. oraz w dniach od 12 do 16 lipca 2018 r. w [...] sp. z o.o., w związku z eksploatacją instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...] przy ul. [...][...]. W trakcie kontroli zostały przeprowadzone kontrolne pomiary emisji dioksyn i furanów z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych z emitora E1 przez laboratorium akredytowane [...] sp. z o.o., ul. [...][...], [...][...] wykonane w dniach:
1) 12 kwietnia 2018 r. wykazały przekroczenie standardu emisyjnego określonego dla dioksyn i furanów o 1,09 ng/m3u, tj. prawie 12-krotne przekroczenie standardu emisyjnego (prawie 1200% emisji dopuszczalnej);
2) 5 czerwca 2018 r. wykazały przekroczenie standardu emisyjnego określonego dla dioksyn i furanów emitowanych z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych o 2,73 ng/m3u, tj. ponad 28-krotne przekroczenie standardu emisyjnego (ponad 2800% emisji dopuszczalnej).
Jednocześnie [...] WIOŚ stwierdził naruszenie warunków pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów w następującym zakresie:
1) nieprowadzenie pomiarów ciągłych emisji z emitora E1 instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w trakcie prowadzonego procesu termicznego przekształcania odpadów w komorze pirolitycznej w zakresie temperatury procesu, zgodnie z pkt II.1.4. pozwolenia;
2) naruszenie warunku pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów dotyczącego maksymalnego dopuszczalnego czasu rozruchu spalarni określonego na 24 godz./rok, zgodnie z pkt II.1.4.pozwolenia.
Marszałek pismem z 28 września 2018 r., znak: [...], [...] zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie 195 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska w sprawie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia i wezwał stronę do zaniechania naruszeń w związku ze stwierdzonymi w ramach kontroli [...] WIOŚ nieprawidłowościami oraz przedłożenia stosowanych wyjaśnień i dowodów potwierdzających usunięcie nieprawidłowości, w terminie do dnia 25 października 2018 r. Jednocześnie Marszałek poinformował stronę, że pozwolenie zostanie cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia i innych przepisów Poś i ustawy o odpadach. W odpowiedzi z 24 października 2018 r., znak: L. dz. [...] strona złożyła wyjaśnienia, że będzie prowadziła eksploatację instalacji w sposób zapewniający jej prawidłową pracę, w tym również dotrzymanie standardów emisyjnych dla dioksyn i furanów (emisji dopuszczalnej określonej w pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza).
Następnie pismem z 1 października 2018 r. znak: [...], [...] Marszałek wystąpił do [...] WIOŚ z prośbą o udostępnienie dokumentów, na które powoływał się w swoim wystąpieniu Nr [...] z 14 września 2018 r. znak: [...], m.in. protokołów z kontroli, wyników pomiarów emisji i decyzji wstrzymującej użytkowanie instalacji. Odpowiadając na wniosek Marszałka, [...] WIOŚ przy piśmie z 20 listopada 2018 r. znak: [...] przedłożył następujące dokumenty:
1) decyzję [...] WIOŚ z dnia 17 lipca 2018 r. znak: [...], [...] o wstrzymaniu działalności w zakresie termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych;
2) wyniki pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza z instalacji, wykonanych na zlecenie [...] sp. o.o. przez akredytowane laboratorium [...] S.J., na emitorze E1, w dniu 17 sierpnia 2018 r., w trakcie normalnej eksploatacji instalacji (bezawaryjnej). Zgodnie ze sprawozdaniem z przedmiotowych badań nr [...] wykazano 6-krotne przekroczenie emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów;
3) "Sprawozdanie z audytu instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych w spalarni odpadów medycznych i weterynaryjnych przy ul. [...][...] w [...]" z dnia [...] lipca 2018 r. sporządzone przez A. W. Audyt został zlecony przez [...] sp. z o.o. po wydaniu przez [...] WIOŚ decyzji o wstrzymaniu działalności w zakresie termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych.
Autor sprawozdania z audytu instalacji pozytywnie ocenił rozwiązania technologiczne, w tym rozwiązania z zakresu ochrony powietrza oraz stan techniczny urządzeń służących do prowadzenia termicznego przekształcania odpadów. Jednoznacznie odrzucił techniczne przyczyny procesu spalania jako powód występowania przekroczeń emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów. Jako najbardziej prawdopodobną przyczynę zaistniałych przekroczeń wskazano kolmatację/zbrylanie higroskopijnego sorbentu, co uniemożliwiało uzyskanie założonej w procesie oczyszczania spalin powierzchni reakcji sorbentu ze spalinami. Jednocześnie zalecono analizę instrukcji sterownia procesem pod kątem parametrów spalania takich jak nadmiar powietrza, temperatura spalania, zawartość tlenu w spalinach, ilość spalin, w celu określenia ich udziału w zmianach stężeń dioksyn i furanów w spalinach. [...] sp. z o.o. wypełniła zalecenia wskazane przez audytora, a mimo wszystko w pomiarach wykonanych w dniu 12 listopada 2018 r., na emitorze E1, w trakcie normalnej eksploatacji instalacji (bezawaryjnej) wykazano 27-krotne przekroczenie emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów określonej w pozwoleniu, o czym strona poinformowała Marszałka przy piśmie z 5 grudnia 2018 r. Powyższe zostało potwierdzone również w protokole z oględzin przeprowadzonych przez [...] WIOŚ w dniu 9 listopada 2018 r.
Dodatkowo w dniu 17 grudnia 2018 r. [...] WIOŚ przekazał do Marszałka kolejne dokumenty dotyczące przedmiotu sprawy, tj.:
1) decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2018 r. znak: [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną przez [...] sp. z o.o. decyzję [...] WIOŚ z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...], [...] o wstrzymaniu działalności w zakresie termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych;
2) trzy protokoły z oględzin instalacji, które [...] WIOŚ przeprowadził w dniach: 17 sierpnia 2018 r., 9 listopada 2018 r. oraz 12 listopada 2018 r.
W świetle powyższego Marszałek stwierdził, że wystąpienie ponadnormatywnej emisji dioksyn i furanów jest powtarzającą się okolicznością, ponieważ przekroczenia emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów nie były jednorazowe. Przekroczenia emisji stwierdzono w ramach 4 pomiarów emisji przeprowadzonych w dniach: 5 czerwca 2018 r., 11 lipca 2018 r., 17 sierpnia 2018 r. oraz w dniu 12 listopada 2018 r. Przywołane wyżej wyniki pomiarów, wykonane zarówno na zlecenie [...] sp. z o.o. jak i wykonane na zlecenie [...] WIOŚ, wykazują przekroczenia emisji dopuszczalnej (standardów emisyjnych) określonej w pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Ponadto wszystkie przywołane wyżej pomiary wykonane zostały przez akredytowane laboratoria. Laboratorium [...] sp. z o.o. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji nr AB 877, natomiast Laboratorium [...] Spółka Jawna z [...] posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji nr [...]. Zatem Marszałek przyjął przedmiotowe dowody za wiarygodne, a potwierdzone okoliczności za udowodnione.
W związku z powyższym Marszałek działając na podstawie art. 10 § 1 kpa pismem z 14 grudnia 2018 r. zawiadomił stronę o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w postępowaniu oraz o przysługującym prawie zapoznania się z aktami sprawy, możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w toczącym się postępowaniu. Strona z przysługującego jej prawa skorzystała i zapoznała się z materiałem dowodowym, co zostało potwierdzone w protokole z dnia 18 grudnia 2018 r. [...] sp. z o.o. nie wniosła uwag do zgromadzonego materiału dowodowego.
Analiza zebranego materiału dowodowego, a w szczególności wyniki pomiaru z 12 listopada 2018 r. potwierdzające 27-krotne przekroczenie dopuszczalnej wielkości emisji dioksyn i furanów (zmierzona emisja na poziomie 2,698 ng/m3u), które wystąpiły pomimo wprowadzonych zmian w instalacji, potwierdziły, że działania podjęte przez [...] sp. z o.o. nie były skuteczne i w dalszym ciągu nie został osiągnięty zamierzony efekt polegający na doprowadzeniu do emisji zgodnie z posiadanym pozwoleniem. W związku z powyższym, zaskarżoną decyzją Marszałek cofnął bez odszkodowania pozwolenie.
Minister Klimatu, badając sprawę w toku postępowania odwoławczego, w świetle ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności udokumentowanego wynikami pomiarów wielkości emisji zagrożenia zdrowia i życia ludzi oraz środowiska, oraz obowiązujących przepisów prawa, uznał bezspornie, że wystąpiły jednoznaczne przesłanki uzasadniające rozstrzygnięcie Marszałka.
[...] sp. z o.o. prowadzi działalność w zakresie termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Zgodnie z art. 180 Poś eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane. Stronie udzielono niniejszego pozwolenia decyzją Marszałka z dnia [...] lipca 2013 r., w której określono szczegółowo warunki wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza. W wymienionym pozwoleniu, zgodnie z art. 224 ust. 2 i 4 Poś, emisję dopuszczalną z instalacji ustalono na poziomie wynikającym z załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 95, poz. 558). Emisja ta jest również zgodna z załącznikiem nr 7 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. Nr 95, poz. 558), w którym to zostały określone standardy emisyjne dla instalacji spalania i współspalania odpadów. Emisja dopuszczalna określona została w pkt II.2.1 powyższej decyzji, w tym dla dioksyn i furanów określona została na poziomie 0,1 ng/m3u (w warunkach umownych, tj. w temp. 273,15 K, przy ciśnieniu 101,3 kPa, zawartości pary wodnej nie większej niż 5 g/kg gazów odlotowych - tzw. gazy suche).
Minister wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. poz. 1542 z późn. zm.) instalacje i urządzenia spalania lub współspalania odpadów podlegają obowiązkowi ciągłych i okresowych pomiarów emisji do powietrza. Zgodnie z załącznikiem nr 3 Tab. B powyższego rozporządzenia, prowadzący instalację ma obowiązek wykonywania okresowych pomiarów emisji dioksyn i furanów. Sposób i częstotliwość przekazywania wyników pomiarów emisji określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia, przekazywania właściwym organom ochrony środowiska oraz terminu i sposobu ich prezentacji (Dz. U. Nr 215, poz. 1366). Wypełniając powyższy obowiązek, przy piśmie z 9 sierpnia 2018 r. [...] sp. z o.o. przesłała wyniki okresowych pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza, które ujawniły 6-krotne przekroczenie emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów w odniesieniu do wartości określonej w pozwoleniu. Oznacza to, że Spółka naruszyła warunki posiadanego pozwolenia. Przekroczenie standardu emisyjnego dioksyn i furanów potwierdzono w ramach 4 pomiarów emisji przeprowadzonych w dniach: 5 czerwca 2018 r., 11 lipca 2018 r., 17 sierpnia 2018 r. oraz w dniu 12 listopada 2018 r. Dodatkowo, Minister podkreślił, że ostatni pomiar został wykonany po wprowadzonych zmianach w instalacji jakie zalecał audytor. Oznacza to, że podejmowane przez prowadzącego instalację działania nie były skuteczne i do dnia wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji nie osiągnięto zamierzonego efektu polegającego na eksploatacji instalacji zgodnie z posiadanym pozwoleniem.
Zgodnie z art. 195 Poś w przypadku, jeśli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach, pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania. Przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie. Stosowany przepis jasno i jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowe wezwanie ma miejsce przed wydaniem merytorycznego w sprawie rozstrzygnięcia, które dotyczyć może cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia. Powyższe oznacza więc, że wezwanie, o którym stanowi art. 195 ust. 2 Poś jest wyłącznie etapem, tj. elementem procedury, zmierzającej do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wezwanie to nie jest więc aktem merytorycznie kończącym sprawę cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia. Jego celem jest jedynie doprowadzenie do przestrzegania prawa przez podmiot prowadzący instalację, w sytuacji, gdy w wyniku poczynionych w postępowaniu ustaleń stwierdzone zostanie, że eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów prawa. Samo przedmiotowe wezwanie, merytorycznie istoty sprawy jeszcze nie kończy. Zastosowanie się bowiem adresata wezwania do jego treści, wyklucza wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia. Marszałek wypełniając ten obowiązek wezwał pismem z 28 września 2018 r. stronę do zaniechania naruszeń i zażądał przedstawienia stosownych wyjaśnień i dowodów potwierdzających usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, wskazując termin wykonania wskazanego obowiązku na dzień 25 października 2018 r.
Biorąc pod uwagę fakt, że w 4 pomiarach emisji wykonanych w ciągu 6 miesięcy potwierdzono przekroczenie emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów, a działania podjęte przez prowadzącego instalację nie były skuteczne, w ocenie Ministra Klimatu, Marszałek prawidłowo ocenił, że wystąpiły przesłanki do cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.
Niemniej jednak, Minister Klimatu stwierdził, w świetle dowodów włączonych przez stronę w odwołaniu, że [...] WIOŚ decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] wyraził zgodę na podjęcie wstrzymanej działalności w zakresie termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...], ul. [...][...], eksploatowanej przez [...] sp. z o.o. po stwierdzeniu, że ustały przyczyny wstrzymania działalności określone w decyzji [...] WIOŚ z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...]. [...] WIOŚ uznał, że podjęte przez [...] sp. z o.o. działania wskazane w ekspertyzie prof. G. W., o których Spółka poinformowała [...] WIOŚ przy piśmie z 31 grudnia 2018 r., doprowadziły do skutecznego usunięcia przyczyn przekroczeń emisji dopuszczalnej do powietrza dioksyn i furanów z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Powyższe zostało potwierdzone wynikami pomiarów emisji do powietrza przeprowadzonych w dniu 11 stycznia 2019 r. W sprawozdaniu z 18 stycznia 2019 r. nr [...] poziom emisji dioksyn i furanów do powietrza wyniósł 0,019 ng/m3ref. co było zgodne z warunkami określonymi w pozwoleniu. A zatem zdaniem strony ustały przesłanki do cofnięcia przez Marszałka pozwolenia.
W toku postępowania odwoławczego nastąpiła zmiana stanu faktycznego, którą organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić. A zatem Minister Klimatu, który powziął informację o ponownym wstrzymaniu przez [...] WIOŚ instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...], ul. [...][...], eksploatowanej przez [...] sp. z o.o. decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. znak: [...], był zobowiązany uwzględnić ten stan faktyczny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Podstawą do wstrzymania działalności było stwierdzenie naruszeń w toku kontroli przeprowadzonej przez [...] WIOŚ. Wyniki pomiarów emisji dioksyn i furanów wykonane w dniu 8 maja 2019 r. w trakcie normalnej eksploatacji instalacji (bezawaryjnej), wykazały przekroczenie standardu emisyjnego określonego w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. poz. 1806) dla dioksyn i furanów emitowanych z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych o 5,52 ng/m3u przy referencyjnej zawartości tlenu 11%, tj. ponad 56-krotne przekroczenie standardu emisyjnego (ponad 5600% emisji dopuszczalnej). Wskazane pomiary wykazały poziom toksyczności próbki jako wskaźnik TEQ w wysokości 71. Stwierdzono obecność wszystkich 17 kongenerów wykazujących zagrożenie toksykologiczne. Wyniki badań próbek odpadów obejmujących całkowitą zawartość węgla organicznego oraz udział części palnych w żużlach i popiołach paleniskowych, wykazały, że całkowita zawartość węgla organicznego w żużlach i popiołach paleniskowych w obu próbkach została przekroczona. W próbce numer 1 całkowita zawartość węgla organicznego skorygowana wyniosła 8,08%, a w próbce nr 2 - 4,34%, przy dopuszczalnej 3%. Natomiast udział części palnych w żużlach i popiołach paleniskowych został przekroczony w próbce nr 1 - 13,4%, przy dopuszczalnej 5%.
Wyniki analizy próbki ścieków w zakresie stężenia dioksyn i furanów określonych jako suma indywidualnych dioksyn i furanów, zawarte w raporcie nr [...], wykazały, że stężenie to wyniosło 7,6 ng/1. Natomiast stężenie dopuszczalne określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. poz. 1311), wynosi 0,3 ng/1. Rozporządzenie to ma zastosowanie w przypadku wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w ściekach pochodzących z oczyszczania gazów odlotowych z procesu termicznego przekształcania odpadów, zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1757).
Od decyzji [...] WIOŚ z dnia [...] czerwca 2019 r. wstrzymującej działalność instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych zlokalizowanej w [...] Spółka odwołała się do GIOŚ, który decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymał ją w mocy.
Minister podał też, że [...] sp. z o.o. zaskarżyło decyzję GIOŚ oraz wniosło o wstrzymanie wykonania decyzji. GIOŚ przekazał akta sprawy do WSA w Warszawie przy piśmie z 13 listopada 2019 r. Po rozpatrzeniu wniosku dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, GIOŚ postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 250/19 oddalił skargę na decyzję GIOŚ z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną przez [...] sp. z o.o. decyzję [...] WIOŚ z dnia [...] lipca 2018 r.
Za niezgodne ze stanem faktycznym Minister Klimatu uznał użyte przez stronę w odwołaniu sformułowanie "incydentalne" w stosunku do przekroczenia standardu emisyjnego określonego dla dioksyn i furanów stwierdzonego na podstawie pomiarów emisji wykonanych na zlecenie [...] WIOŚ. Należy bowiem podkreślić, że przed wydaniem przez organ I instancji przekroczenie standardu emisyjnego potwierdzono w 4 pomiarach emisji wykonanych w ciągu 6 miesięcy. Trudno zatem zgodzić się ze stwierdzeniem strony, że przekroczenie standardu emisyjnego określonego dla dioksyn i furanów było incydentalne. W pocenie Ministra nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt, że strona podjęła działania mające na celu ustalenie przyczyn tak wysokich emisji dioksyn i furanów, a nawet podjęte działania na kilka miesięcy odniosły skutek, bowiem [...] WIOŚ decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] wyraził zgodę na podjęcie wstrzymanej działalności w zakresie termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...] po stwierdzeniu, że ustały przyczyny wstrzymania działalności określone w decyzji [...] WIOŚ z dnia [...] sierpnia 2018 r. Niemniej jednak kolejne pomiary przeprowadzone w dniu 8 maja 2019 r. ponownie wykazały przekroczenie standardu emisyjnego dioksyn i furanów i dały podstawę [...] WIOŚ do ponownego wstrzymania użytkowania instalacji decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r.. Nie można więc, zdaniem Ministra, zarzucić organom I i II instancji, że wydały rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie przedwcześnie.
Minister Klimatu nie zgodził się z zarzutem strony, że Marszałek dokonał oceny stanu faktycznego w oparciu o wybiórczo zgromadzony materiał dowodowy. W ocenie Ministra Klimatu organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i dokonał jego poprawnej oceny, stwierdzając, że strona dopuściła się naruszenia, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 1 Poś, zgodnie z którym, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach, właściwy organ ochrony środowiska cofa lub ogranicza pozwolenie bez odszkodowania. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego Marszałek nie miał podstaw do odstąpienia od wydania zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie Minister Klimatu w toku postępowania odwoławczego przychylił się do wniosku strony o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego i włączenie dowodów z załączonych do odwołania dokumentów do akt sprawy. W obowiązującym stanie prawnym na organach administracji ciąży obowiązek włączenia wszystkich dowodów, które pozwolą na wyjaśnienie stanu faktycznego. W związku z powyższym Minister Klimatu uznał za dowody dokumenty przedstawione przez stronę w odwołaniu. Niemniej jednak, jak podał Minister dokumenty te nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie w świetle nowych okoliczności, potwierdzających dalsze przekraczanie standardów emisyjnych dioksyn i furanów oraz decyzji [...] WIOŚ z dnia [...] czerwca 2019 r. wstrzymującej działalność instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych zlokalizowanej w [...].
W odniesieniu do zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o cofnięciu pozwolenia bez odszkodowania została wydana na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 1 Poś, na podstawie 4 pomiarów emisji wykonanych w ciągu 6 miesięcy. Dioksyny i furany zaliczane są do substancji niebezpiecznych stwarzających zagrożenie dla zdrowia człowieka ze względu na działanie mutagenne, kancerogenne oraz działanie szkodliwe na rozrodczość. Terminem "dioksyny" określa się grupę 75 kongenerów (związków pochodnych o podobnej budowie), polichlorowanych dibenzo-p-dioksyn (PCDD) oraz grupę 135 kongenerów polichlorowanych dibenzofuranów (PCDF), z których 17 wykazuje zagrożenie pod względem toksykologicznym na podstawie opracowania: W. Żukiewicz-Sobczak, J. Chmielewska-Badora, E. Rasowska, A. Wojtyła, J. Piątek, Wpływ dioksyn na środowisko i organizm człowieka, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2012, Tom 18, Nr 1, 59-63, www.rnonz.pl. Należy wyjaśnić, że dioksyny to niebezpieczna grupa związków chemicznych, które posiadają zdolność wywoływania różnego rodzaju efektów toksycznych oraz zdolność do długotrwałego kumulowania się w organizmie, prowadzącego do naruszania różnych mechanizmów homeostatycznych odpowiadających za adaptację organizmów do środowiska, a wywołane przez te związki efekty biologiczne mogą się ujawniać nawet w drugim pokoleniu. Dioksyny charakteryzują się trwałością we wszystkich elementach środowiska oraz zdolnością transportu atmosferycznego na duże odległości i zdolnością do wywoływania niekorzystnych skutków środowiskowych. Za najbardziej niepokojące działanie dioksyn należy uznać uszkadzanie struktur kodu genetycznego zawartego w łańcuchu DNA. Udowodniono ich działanie teratogenne (uszkadzają płód) oraz alergiczne. Udowodniono również, że dioksyny (PCDDs i PCDFs) oraz PCBs mają bezpośredni wpływ na zakłócenie systemu wydzielania hormonalnego, głównie endokrynnego oraz replikacji kodu genetycznego.
Negatywny wpływ na zdrowie człowieka dioksyn i furanów jest bezsprzeczny i udowodniony. Jak wykazano powyżej dioksyny i furany ze względu na swoje właściwości, m.in. mutagenne, kancerogenne oraz działanie szkodliwie na rozrodczość zaliczane są do substancji niebezpiecznych stwarzających zagrożenie dla zdrowia człowieka. Z tego powodu liczne przepisy prawa wskazują na konieczność redukcji ich uwolnień (np. Konwencja Sztokholmska, rozporządzenie (WE) Nr 850/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady). Standardy emisyjne w zakresie emisji do powietrza dioksyn i furanów, ustalone w przepisach prawa i indywidualnej decyzji administracyjnej - pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów - mają zagwarantować użytkowanie instalacji w sposób bezpieczny dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi. Zatem stwierdzone znaczące przekroczenia standardów emisyjnych tych substancji niebezpiecznych, stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska i nie mogą być akceptowane przez organy ochrony środowiska, które są powołane m.in. do ustalania warunków korzystania ze środowiska w decyzjach administracyjnych. Dotrzymanie tych parametrów ma zapewnić ograniczenie emisji do powietrza w szczególności dioksyn i furanów. Biorąc pod uwagę zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi jakie niesie ze sobą ponadnormatywna emisja dioksyn i furanów trudno zgodzić się z zarzutem przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Minister Klimatu nie zgadza się również zarzutem naruszenia art. 2, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a więc pominięcia zasady ochrony praw nabytych, swobody działalności gospodarczej, proporcjonalności ograniczeń i ochrony mienia. Organy administracji mają obowiązek rozstrzygać sprawy w oparciu o zabezpieczenie praw nabytych przedsiębiorców. Niemniej jednak, w ocenie Ministra Klimatu nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem strona prowadzi działalność niezgodnie z posiadanym pozwoleniem.
Minister Klimatu stwierdził, że dokonał oceny poprawności prowadzenia przez Marszałka postępowania pierwszoinstancyjnego i stwierdził, że było ono prowadzone zgodnie z prawem strony do dobrej administracji działającej w sposób bezstronny i budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez pominięcie przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, że cofnięcie pozwolenia nastąpiło w wyniku incydentalnego naruszenia standardu emisyjnego dioksyn i furanów, które spowodowało natychmiastowe wstrzymanie przez prowadzącego instalację użytkowanie tej instalacji, a następnie przeprowadzenie skutecznych działań naprawczych. Zarzut strony o naruszenie przepisów art. 2, art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 8 kpa został uznany za bezzasadny.
Minister Klimatu odrzucił zarzut strony, że uzasadnienie decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 1 i § 3 kpa, ponieważ brakuje w nim uzasadnienia prawnego i faktycznego dla cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z jedynej sprawnej instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych w województwie [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Marszałek opisał przesłanki, którymi kierował się cofając Spółce pozwolenie. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 195 ust. 1 pkt 1 Poś, a więc naruszenie przez Spółkę warunków pozwolenia. Fakt, że instalacja w [...] jest jedyną instalacją do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych na terenie województwa dolnośląskiego nie może być kluczową kwestią przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy.
Minister Klimatu odrzucił wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem biegłych ewentualnie o przesłuchanie osób w celu potwierdzenia faktu, że podjęte przez Spółkę działania naprawcze były skuteczne, wobec czego instalacja jest bezpieczna i sprawna i może być użytkowana zgodnie z pozwoleniem na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, ponieważ w świetle nowych ustaleń dotyczących stwierdzenia przez [...] WIOŚ ponownego przekroczenia emisji dioksyn i furanów oraz wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. wstrzymującej działalność instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych zlokalizowanej w [...], utrzymanej przez GIOŚ oraz postanowienia z dnia [...] listopada 2019 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji, przeprowadzenie rozprawy było bezprzedmiotowe.
Strona powołała się również na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z dnia [...] listopada 2018 roku znak: [...], którym organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji nakładającej na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych w związku z wystąpieniem bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku, w związku z działalnością Spółki w ramach instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...]. Powyższe oznacza w ocenie Ministra, że nie zaszły żadne przesłanki do zastosowania ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie i stwierdzenia wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku, w rozumieniu ww. ustawy. Natomiast, co zdaniem Ministra wymaga podkreślenia, postępowanie i w konsekwencji rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie dotyczyło cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w związku ze stwierdzeniem prowadzenia eksploatacji instalacji z naruszeniem jego warunków. Wobec powyższego przywołane przez stronę postanowienie nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie, jak również postanowienie to nie stoi w żaden sposób w sprzeczności z rozstrzygnięciem wydanym przez organy ochrony środowiska.
Decyzja Ministra Klimatu stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej wydanej z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie przez organ odwoławczy;
2) art. 31 ust. 3 w zw. z art. 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 195 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony Środowiska poprzez zastosowanie najdalej idącego środka prowadzącego do uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym Minister Klimatu uznaje za podstawę cofnięcia pozwolenia wyniki kontroli:
a) przeprowadzonych w dniach 5 czerwca 2018 r., 11 lipca 2018 r. i 17 sierpnia 2018 r., a więc przed datą wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia na korzystanie ze środowiska i przed datą wezwania do usunięcia naruszeń pomimo tego, że jak wskazuje sam Minister Klimatu skarżąca dokonała czynności naprawczych w wyniku, których doszło do kilkumiesięcznego okresu prawidłowej pracy instalacji w oparciu o decyzję administracyjną z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...], w której organ ten orzekł o wyrażeniu zgody na podjęcie działalności w zakresie termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...], ul. [...][...] eksploatowanej przez [...] Sp. z o. o. ul. [...][...], [...][...] po stwierdzeniu, że ustały przyczyny wstrzymania działalności określone w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
b) przeprowadzonych w dniu 12 listopada 2018 r. oraz 8 maja 2019 r., a więc już po okresie kilkumiesięcznego prawidłowego funkcjonowania instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...], co powinno skutkować ponownym wezwaniem do usunięcia naruszeń wyznaczeniu w tym celu ponownie nowego terminu dla umożliwienia skarżącej zbadania przyczyn wystąpienia negatywnych wyników pomiarów emisji dioksyn i furanów i wykonania ewentualnych prac naprawczych, pomimo dokonania uprzednio skutecznych działań naprawczych, których efekt potwierdziła ostateczna decyzja administracyjna [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2019 r., w której organ ten orzekł o wyrażeniu zgody na podjęcie działalności w zakresie termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...], po stwierdzeniu, że ustały przyczyny wstrzymania działalności określone w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2018 r.
3) art. 195 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez zastosowanie najdalej idącego środka prowadzącego do uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej, w sytuacji, kiedy skarżąca spółka w momencie pozyskania informacji o negatywnym wyniku przeprowadzonych przy udziale [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska badań emisji dioksyn i furanów do powietrza sama niezwłocznie wstrzymała działalność instalacji, ponadto już po wstrzymaniu działalności instalacji na mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2019 r., wobec czego nie zachodził przypadek, w którym eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia;
4) art. 7, 77 § 1 oraz art. 84 § [nr § nie został podany] kpa poprzez brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego wyjaśniającej przyczyny występowania ponadnormatywnych stężeń dioksyn i furanów w wynikach badań przeprowadzonych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, pomimo przeprowadzonych uprzednio skutecznych działań naprawczych w instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych w [...] oraz weryfikującej poprawność metodologiczną przeprowadzonych badań, z uwagi na ich zaskakujące wyniki sugerujące, że doszło do kontaminacji pobranych próbek;
5) art. 7, 77 § 1 kpa poprzez stwierdzenie, że w instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych położonej w [...] przy ul. [...][...] zachodzi stałe przekraczanie standardów emisyjnych dioksyn i furanów, podczas gdy pierwszy raz w wieloletniej działalności tej instalacji stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu emisji tych substancji w 2018 r., a program naprawczy wdrożony przez właściciela i użytkownika instalacji w oparciu wnioski z badań najpoważniejszych autorytetów nauki z dziedziny inżynierii środowiska: prof. dr inż. G. W. z Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska, Zakładu Technik Inżynierii Środowiska Politechniki [...] oraz mgr inż. A. W. z Katedry Ochrony i Kształtowania Środowiska, Wydziału Instalacji Budowlanych, Hydrotechniki i Inżynierii Środowiska Politechniki [...] okazał się skuteczny, czego dowodzi ostateczna decyzja administracyjna [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2019 r.;
6) art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony Środowiska w z w. z art. 34 ust. 1 oraz art. 35 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 992) w związku z uchwałą Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] - Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami dla Województwa [...] na lata 2016-2022, poprzez cofnięcie bez odszkodowania pozwolenia na wytwarzanie odpadów i przetwarzanie odpadów w związku z eksploatacją instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych zlokalizowanej w [...] przy ul. [...][...], z rażącym naruszeniem zasad gospodarowania odpadami, w szczególności zasady samowystarczalności i bliskości, ponieważ Wojewódzki Plan Gospodarowania Odpadami Województwa [...] na lata 2016-2022 i dane dotyczące gospodarki odpadami na terenie Województwa [...] oraz województw ościennych wskazują jednoznacznie, że instalacja do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych zlokalizowanej w [...], ul. [...][...] jest jedyną czynną instalacją do unieszkodliwiania odpadów medycznych na terenie Województwa [...] i jej moc przerobowa nie wystarcza dla zaspokojenia potrzeb gospodarki odpadami medycznymi na terenie województwa, a zatem jest instalacją niezbędną dla realizacji celu gospodarowania odpadami na poziomie województwa, a ponadto jest to instalacja zaprojektowana w sposób prawidłowy, wyposażona przez wszystkie wymagane prawem elementy i urządzenia zgodnie z najlepszą dostępną techniką, z prawidłowo przebiegającym procesem spalania oraz utrzymywaną w dobrym stanie technicznym;
7) naruszenia art. 2, art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. 2007.303.1) oraz art. 8 kpa, a więc prawa do dobrej administracji działającej w sposób bezstronny, fachowy, odbiurokratyzowany i budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez pominięcie przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, w której doszło do cofnięcia pozwolenia bez odszkodowania w szczególności faktu, że incydentalne naruszenie standardu emisyjnego dioksyn i furanów spowodowało natychmiastową reakcję Spółki, która wstrzymała użytkowanie instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych zlokalizowanej w [...] przy ul. [...][...], a następnie przeprowadziła skuteczne działania naprawcze w wyniku czego uzyskano ponownie standard czystości spalin emitowanych z instalacji, w którym zmierzony poziom emisji dioksyn i furanów z emitora E1 wynosi od 0,0012 do 0,019 ng/m3, a więc wielokrotnie poniżej dopuszczalnej wartości 0,1 ng/m3 potwierdzony sprawozdaniem nr [...] z pomiarów stężeń i emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza z [...] stycznia 2019 r., autorstwa [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...] w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych pobranych próbek w akredytowanym przez Polskie Centrum Akredytacji laboratorium, wobec czego instalacja jest bezpieczna, sprawna i może być użytkowana w zgodzie z wydanym pozwoleniem na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz pozwoleniem na wytwarzanie i przetwarzanie odpadów.;
8) art. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony Środowiska, normującego zasadę kompleksowości ochrony środowiska, zgodnie z którą ochrona jednego elementu środowiska nie może prowadzić do zagrożenia innych elementów środowiska, co w realiach niniejszej sprawy sprowadza się do zastosowania najdalej idącego środka przewidzianego prawem, co doprowadzi do uniemożliwienia działalności jedynej funkcjonującej na terenie całego Województwa [...] instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych, położonej w [...], przy ul. [...][...], której moce przerobowe, jak wynika z Wojewódzkiego Planu Gospodarowania Odpadami dla Województwa [...] na lata 2016-2022, przyjętego uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nie wystarczały na zaspokojenie potrzeb Województwa [...] na odbiór i utylizację odpadów zakaźnych między innymi ze szpitali, co w sytuacji faktycznej zapaści systemu gospodarowania odpadami stanowi realne zagrożenie epidemiologiczne w skali całego kraju;
9) art. 107 § 3 kpa poprzez brak przedstawienia uzasadnienia prawnego i faktycznego dla cofnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów i przetwarzanie odpadów dla jedynej sprawnej instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych w Województwie [...], a co za tym idzie uzasadnienia dla naruszenia zasad gospodarowania odpadami, w szczególności zasady samowystarczalności i bliskości oraz brak przedstawienia w uzasadnieniu decyzji faktu trwającego próbnego rozruchu instalacji po dokonanych działaniach naprawczych.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają ani norm prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Organy orzekające w sprawie w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie poddały go bardzo szczegółowej analizie, dokonując wnikliwej i prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisu art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 z późn. zm.; obecnie jest to Dz. U. z 2020 r. poz. 1219) i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżąca Spółka prowadzi działalność w zakresie termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane. Skarżącej udzielono pozwolenia decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2013 r., w której określono szczegółowo warunki wprowadzania gazów i pyłów do powietrza. W pozwoleniu tym ustalono najwyższe dopuszczalne wartości gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza z emitora E1 instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Emisję dopuszczalną z instalacji ustalono na poziomie wynikającym z załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 95, poz. 558). Emisja ta jest również zgodna z załącznikiem nr 7 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. z 2019 r. poz. 1806), w którym zostały określone standardy emisyjne dla instalacji spalania i współspalania odpadów. Emisja dopuszczalna w odniesieniu do dioksyn i furanów określona została w punktach II.2.1 i II.2.3 udzielonego pozwolenia. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. z 2019 r. poz. 2286) instalacje i urządzenia spalania lub współspalania odpadów podlegają obowiązkowi ciągłych i okresowych pomiarów emisji do powietrza. Zgodnie z załącznikiem nr 3 tabela B tego rozporządzenia, prowadzący instalację ma obowiązek wykonywania okresowych pomiarów emisji dioksyn i furanów. Sposób i częstotliwość przekazywania wyników pomiarów emisji określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia, przekazywania właściwym organom ochrony środowiska oraz terminu i sposobu ich prezentacji (Dz. U. Nr 215, poz. 1366 z późn. zm.).
W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, skarżąca konsekwentnie nieprzestrzega warunków udzielonego pozwolenia i niedotrzymuje wymaganych przepisami prawa parametrów prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt, że skutkiem tych naruszeń było wstrzymanie działalności – ze względu na powodowanie zagrożenia dla zdrowia ludzi – w zakresie prowadzonej instalacji decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2018 r., która została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2018 r., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 250/19 oddalił skargę, a wyrok ten nie został zaskarżony i stał się prawomocny od dnia 15 listopada 2019 r. Z uzasadnienia powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. wynika m. in., że skarżąca wówczas nie prowadziła pomiarów ciągłych emisji z emitora E1 instalacji do powietrza zgodnie z pkt II.1.4 pozwolenia, a więc nie wykonywała obowiązków pomiarów emisji nałożonych wymienionymi rozporządzeniami z dnia 30 października 2014 r. i z dnia 19 listopada 2008 r., jak też naruszała warunki pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów dotyczącego maksymalnego dopuszczalnego czasu rozruchu spalarni określonego na 24 godz./rok zgodnie z pkt II.1.4 pozwolenia. Ponadto wyniki pomiarów emisji dioksyn i furanów wykonane w dniu 5 czerwca 2018 r. na zlecenie WIOŚ we [...] przez laboratorium akredytowane wykazały ponad 28-krotnie przekroczenie standardu emisyjnego określonego dla dioksyn i furanów emitowanych z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych, tj. ponad 2800% dopuszczalnej emisji. Nadto tylko w trakcie działań kontrolnych WIOŚ w 2018 r. 6-krotnie wygaszano instalację. Ponadto przedstawione przez skarżącą przy piśmie z 9 sierpnia 2018 r. wyniki okresowych pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza, również ujawniły 6-krotne przekroczenie emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów w odniesieniu do wartości określonej w pozwoleniu. Powyższe przekroczenie potwierdzone zostało w ramach 4 pomiarów emisji przeprowadzonych na zlecenie Spółki przez akredytowane laboratorium w dniach: 5 czerwca 2018 r., 11 lipca 2018 r., 17 sierpnia 2018 r. i 12 listopada 2018 r. Zauważyć należy, że ostatni z pomiarów został wykonany po wprowadzonych zmianach w instalacji, jakie zalecał audytor. To oznacza, że podejmowane przez skarżącą działania nie były skuteczne, a instalacja była eksploatowana z naruszeniem warunków udzielonego pozwolenia. Jednoznacznie potwierdzony w toku przeprowadzonego postępowania fakt konsekwentnego naruszania przez Spółkę warunków prowadzenia działalności oraz brak skutecznych działań w zakresie usunięcia naruszeń wypełniał przesłanki, o jakich mowa w art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, na podstawie którego została wydana inkryminowana decyzja. Przepis ten przewiduje kompetencję organu ochrony środowiska o charakterze fakultatywnym, cofnięcia lub ograniczenia bez odszkodowania pozwolenia w przypadku zajścia okoliczności wskazanych w ust. 1. Stąd w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powinien zbadać, ustalić i rozważyć stan faktyczny sprawy w celu wykazania, jakie względy w jego przekonaniu przemawiają za cofnięciem skarżącej Spółce pozwolenia. Pierwsza z okoliczności, której stwierdzenie daje podstawę do rozważania potrzeby wydania decyzji cofającej lub ograniczającej bez odszkodowania pozwolenie wskazana w art. 195 ust. 1 pkt 1, ma charakter deliktowy i może nastąpić w sytuacji, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia w trakcie jego wykonywania, zarówno poprzez naruszenie aktu administracyjnego, czyli pozwolenia, jak i norm ogólnych, wynikających z przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska lub ustawy o odpadach, przy czym przepis art. 195 ust. 2 Prawa ochrony środowiska jest uzupełnieniem dla ust. 1 pkt 1 tego przepisu. Określono w nim niezbędny element postępowania zmierzającego do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia w oparciu o przesłanki w tym przepisie wskazane. Tym niezbędnym elementem jest wezwanie – przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia – do usunięcia naruszeń w oznaczonym przez organ terminie. W rozpoznawanej sprawie Marszałek Województwa [...] obowiązek ten wypełnił, wzywając skarżącą pismem z 28 września 2018 r. do zaniechania naruszeń stwierdzonych w czasie kontroli przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wskazanych w wystąpieniu z 14 września 2018 r. oraz wezwał do przedłożenia stosownych wyjaśnień i dowodów potwierdzających usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Na wykonanie tego obowiązku organ określił termin do dnia 25 października 2018 r. Przy piśmie z 24 października 2018 r. skarżąca przedłożyła informacje o podjętych działaniach służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń zapewniając, że praca instalacji nie spowoduje przekroczenia emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów określonej w pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Następnie przy piśmie z 5 grudnia 2018 r. skarżąca przedłożyła wyniki pomiarów emisji zanieczyszczeń wprowadzonych do powietrza z instalacji. Pomiar wykonany został na zlecenie Spółki przez akredytowane laboratorium w dniu 12 listopada 2018 r., który wykazał 27-krotne przekroczenie emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów określonej w pozwoleniu. Nie przeszkadzało to jednak [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska wyrazić zgody decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. na podjęcie wcześniej wstrzymanej przez niego decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. działalności instalacji eksploatowanej przez skarżącą Spółkę. Organ ten uznał bowiem, że podjęte przez skarżącą działania wskazane w ekspertyzie prof. G. W. z grudnia 2018 r., potwierdzone wynikami pomiarów emisji do powietrza przeprowadzonych 11 stycznia 2019 r., doprowadziły do skutecznego usunięcia przyczyn przekroczeń emisji dopuszczalnej do powietrza dioksyn i furanów z instalacji. Jednakże, ze względu na dalsze przekraczanie standardów emisyjnych dioksyn i furanów, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ponownie wstrzymał działalność prowadzonej instalacji, a Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzję tę utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] września 2019 r., wskazując, że analiza sprawozdania z [...] maja 2019 r. z pomiarów stężeń i emisji substancji gazowych oraz pyłowych wprowadzanych do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych, wykonanych 8 maja 2019 r. wskazuje na znaczne przekroczenie standardów emisyjnych określonych w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów, w zakresie emisji dioksyn i furanów. Ze sprawozdania tego wynika, że doszło do ponad 56-krotnego przekroczenia standardu emisyjnego, tj. ponad 5600% emisji dopuszczalnej.
Z dotychczasowych rozważań wynika, że wystąpienie ponadnormatywnej emisji dioksyn i furanów jest powtarzającą się okolicznością, a więc przekroczenia emisji dopuszczalnej dioksyn i furanów nie były jednorazowe. Oznacza to, że podejmowane przez prowadzącego instalację działania nie są skuteczne i w dalszym ciągu nie osiągnięto zamierzonego efektu polegającego na doprowadzeniu do emisji zgodnie z posiadanym pozwoleniem. Całokształt okoliczności sprawy wskazuje, że organy orzekające w sprawie miały udokumentowane podstawy do zastosowania przepisu art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. W sprawie również zastosowany został – przed wydaniem decyzji cofającej pozwolenie – przepis art. 195 ust. 2 tej ustawy. Interpretacja tego przepisu nie wzbudza wątpliwości, w jakich sytuacjach ma mieć on zastosowanie. Przypadki jego zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 195 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej, jak chciałaby tego skarżąca. Wobec opisanych okoliczności wskazujących na dalsze naruszenia warunków pozwolenia, brak jest podstaw do uznania, że organ powinien dodatkowo wezwać skarżącą Spółkę do usunięcia naruszeń. W konsekwencji powyższego zarzut naruszenia przepisu art. 195 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 tej ustawy nie mógł zostać uwzględniony. W świetle ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności stwierdzonego i udokumentowanego wynikami pomiarów wielkości emisji realnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz naruszenia obowiązujących przepisów prawa i warunków pozwolenia, wystąpiły jednoznaczne przesłanki uzasadniające cofnięcie bez odszkodowania pozwolenia udzielonego skarżącej na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. [...] WIOŚ podjął więc prawidłowe i słuszne działania w celu wyeliminowania i zapobieżenia dalszego negatywnego oddziaływania emisji dioksyn i furanów na ludzi. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Jeżeli działalność prowadzona przez podmiot korzystający ze środowiska zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, organ jest zobowiązany wydać decyzję o wstrzymaniu tej działalności w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia pogarszania stanu środowiska, a nawet podjąć działania dalej idące, jak w rozpoznawanej sprawie, cofnąć bez odszkodowania pozwolenie emisyjne, aby przeciwdziałać zanieczyszczeniom szkodliwej emisji. Cofnięcie negatywnie wpływającej na zdrowie ludzi działalności podmiotu korzystającego ze środowiska jest wymagane dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego. Istotną kwestią jest fakt, że tak znaczne i powtarzające się przekroczenia wielkości emisji zanieczyszczeń dotyczyły dioksyn i furanów, czyli substancji chemicznych niebezpiecznych dla zdrowia z uwagi na znaczące konsekwencje biologiczne, które za pośrednictwem żywności, przenikając przez skórę i/lub poprzez drogi oddechowe dostają się zarówno do organizmu człowieka, jak i zwierząt. Z opracowań naukowych (np. W. Żukiewicz-Sobczak, J. Chmielewska-Badora, E. Krasowska, A. Wojtyła, J. Piątek, Wpływ dioksyn na środowisko i organizm człowieka, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2012, t. 18, nr 1 s. 59-63; dostępny na stronie internetowej: www.monz.pl) wynika, że dioksyny i furany zaliczane są do substancji niebezpiecznych stwarzających zagrożenie dla zdrowia człowieka ze względu na działanie mutagenne, kancerogenne oraz działanie szkodliwe na rozrodczość. Dioksyny to niebezpieczna grupa związków chemicznych, które posiadają zdolność wywoływania różnego rodzaju efektów toksycznych oraz zdolność do długotrwałego kumulowania się w organizmie, prowadząc do naruszania różnych mechanizmów homeostatycznych odpowiadających za adaptację organizmów do środowiska, a wywołane przez te związki efekty biologiczne mogą się ujawniać nawet w drugim pokoleniu. W opracowaniu tym czytamy, że dioksyny charakteryzują się trwałością we wszystkich elementach środowiska oraz zdolnością transportu atmosferycznego na duże odległości i zdolnością do wywoływania niekorzystnych skutków środowiskowych. Udowodniono ich działanie teratogenne (uszkadzają płód) oraz alergiczne. Mają bezpośredni wpływ na zakłócenie systemu wydzielania hormonalnego, endokrynnego oraz replikacji kodu genetycznego.
W świetle wyżej przywołanych faktów, celem zapobieżenia nieodwracalnym skutkom emisji dioksyn i furanów, mających niszczycielski wpływ na zdrowie człowieka, a w szczególności udokumentowane pomiarami wielokrotne, znaczne i wciąż powtarzające się przekroczenia dopuszczalnej wielkości emisji dioksyn i furanów do powietrza, przemawia za prawidłowością podjętego rozstrzygnięcia. Znaczące przekroczenia standardów emisyjnych – ustalonych w przepisach prawa i pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów – tych niebezpiecznych substancji, stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska i nie mogą być akceptowane przez Sąd. Ponadnormatywna emisja dioksyn i furanów zagrażająca życiu i zdrowiu ludzi, jest podstawą do cofnięcia pozwolenia, aby eliminować występujące zagrożenia i nie dopuszczać do pogorszenia stanu zdrowia czy wręcz pozbawienia życia ludzi narażonych na negatywne oddziaływanie instalacji.
Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje również fakt, że skarżąca prowadząc działalność z przekroczeniem standardów emisyjnych, tj. w sposób zagrażający zdrowiu ludzi, narusza jednocześnie skierowany do wszystkich podmiotów eksploatujących instalacje lub urządzenia, zakaz, o którym mowa w art. 141 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, w świetle którego eksploatacja instalacji lub urządzenia nie powinna powodować przekroczenia standardów emisyjnych. Oddziaływanie instalacji lub urządzenia nie powinno powodować pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi (ust. 2).
Zgromadzony materiał aktowy jest kompletny i dawał uzasadnione podstawy do cofnięcia udzielonego pozwolenia. W ramach prowadzonego postępowania odwoławczego organ wykazał spełnienie wymogów art. 195 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska oraz precyzyjnie wykazał, jakie warunki pozwolenia zostały przez podmiot korzystający ze środowiska naruszone. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest zupełny, zaś stanowisko organów jako prawidłowe zasługuje na aprobatę. Wszystkie niezbędne dane pozwalające dokonać oceny prawidłowości działania instalacji znajdują się w aktach sprawy. Nie było więc potrzeby wykonania dodatkowych pomiarów emisji dioksyn i furanów do powietrza, w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, ani potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia przyczyn występowania ponadnormatywnych stężeń dioksyn i furanów, bowiem to nie na organie, lecz na stronie ciąży obowiązek ustalenia przyczyn powtarzającego się przekraczania dopuszczalnej emisji i podjęcia takich działań naprawczych, które wyeliminują wskazane naruszenia. Inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana przede wszystkim przez stronę postępowania. Zaniechanie przedstawienia przez stronę dowodów, wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem wskutek naruszenia obowiązku organu wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z art. 7 kpa i art. 77 kpa. Zarzut ten nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, dopuściły się organy. Ustalenia poczynione w niniejszej sprawie przez organy orzekające są kompletne. Nie są więc zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 84 kpa. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i tak też uczynił w rozpoznawanej sprawie, dokonując prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego.
W kontekście powyższych wywodów również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP są niezasadne. W okolicznościach niniejszej sprawy brak było bowiem podstaw przemawiających za udzieleniem skarżącej ochrony konstytucyjnej.
Zatem także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa jest niezasadny. Uzasadnienie kwestionowanej decyzji posiada wymagane przepisem ustawy elementy, dzięki czemu możliwa jest jej sądowa kontrola, zatem również nie narusza ona art. 107 § 3 kpa.
Niezrozumiały jest też zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o odpadach, bowiem przepisy te nie miały zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Zarzut naruszenia art. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska także jest chybiony. Wyrażona w tym przepisie zasada kompletności adresowana jest przede wszystkim do organów ochrony środowiska i wiąże się z obowiązkiem podejmowania takich działań ochronnych, które będą chroniły środowisko jako całość, ale jednocześnie wiąże się z zakazem podejmowania takich działań, które chroniąc jeden element środowiska, mogłyby szkodzić innym elementom środowiska. Podmiot, którego ta zasada dotyczy, musi podejmować nie tylko takie działania, które wiążą się z ochroną jednego z elementów środowiska, ale także te, które nie szkodzą innym elementom i użytkownikom środowiska. Trudno przy tym odmówić po stronie Spółki wiedzy co do konsekwencji nieprzestrzegania warunków pozwolenia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, wskazać należy, że powołany przepis stanowi w ust. 1, że każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. W myśl ust. 2 tego artykułu prawo to obejmuje: a) prawo każdej osoby do osobistego przedstawienia sprawy, zanim zostanie podjęty indywidualny środek mogący negatywnie wpłynąć na jego sytuację oraz b) prawo każdej osoby dostępu do akt jego sprawy, przy poszanowaniu uprawnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej, c) obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji. Zdaniem Sądu prawa skarżącej wynikające z tego przepisu nie zostały naruszone. Mając na uwadze szczególne okoliczności faktyczne i prawne, w jakich organ wydał w stosunku do skarżącej decyzję cofającą bez odszkodowania pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji należy stwierdzić, że organ zapewnił skarżącej możliwość zapoznania się z treścią tej decyzji oraz z prawem do wniesienia środka odwoławczego i co za tym idzie – zapewnił jej możliwość niezwłocznego podjęcia odpowiednich kroków prawnych w celu obrony swych praw.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI