IV SA/Wa 572/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-05-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowesytuacja materialnaoszczędnościgospodarstwo rolnedecyzja administracyjnasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, która pomimo niskich dochodów, posiadała znaczące oszczędności na kontach bankowych.

Skarżąca A. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego. Sąd analizując jej sytuację materialną, stwierdził, że choć dochody skarżącej i jej brata są niskie, to posiadane przez nią oszczędności w wysokości ponad 14 000 zł i 681 USD przekraczają koszty sądowe. W związku z tym, sąd uznał, że skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania i odmówił przyznania prawa pomocy.

Wnioskodawczyni A. R. złożyła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co obejmowałoby zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Sąd, analizując oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym skarżącej, ustalił, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z bratem, a ich łączny miesięczny dochód netto wynosi 2 293,47 zł. Skarżąca wskazała na bieżące wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i wyżywieniem (ok. 1005 zł miesięcznie) oraz jednorazowy koszt remontu w wysokości 2 650 zł. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się jednak dostępne środki finansowe na kontach bankowych skarżącej, które wynosiły 14 356,17 zł oraz 681,53 USD. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że prawo pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i przysługuje jedynie osobom, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie sądu, zgromadzone oszczędności skarżącej, znacznie przekraczające koszty sądowe (200 zł wpisu), pozwalały na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W związku z tym, sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba fizyczna posiadająca środki finansowe na koncie bankowym, które znacznie przekraczają koszty postępowania sądowego, nie wykazała niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów i tym samym nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i przysługuje tylko w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ponieść absolutnie żadnych kosztów. Wnioskodawczyni, mimo niskich dochodów, posiadała oszczędności przekraczające koszty sądowe, co wykluczało przyznanie pomocy w pełnym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 245 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 258 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 7

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie przez skarżącą środków finansowych na koncie bankowym, które znacznie przekraczają koszty sądowe.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter wysokość zgromadzonych oszczędności pozwala na przyjęcie, że dysponuje ona wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie

Skład orzekający

Joanna Dziedzic

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście posiadanych oszczędności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów P.p.s.a. w momencie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i pokazuje, że posiadanie oszczędności, nawet przy niskich dochodach, może być podstawą do odmowy przyznania tej pomocy.

Nawet niskie dochody nie gwarantują prawa pomocy – sąd bada stan konta!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 572/09 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-05-28
Data wpływu
2009-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Dziedzic /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OZ 213/10 - Postanowienie NSA z 2010-04-01
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 245, art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...] w przedmiocie przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
A. R. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego, złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie.
Z informacji podanych przez skarżącą w nadesłanym formularzu PPF wynika, że wnioskodawczyni jest właścicielką domu o pow. 127 m2 oraz 2/3 udziału w gospodarstwie rolnym o pow. 1,2804 ha fizycznych, w tym 0,6979 ha przeliczeniowych ( zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 15 maja 2009 r.). W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem. Oświadczyła, iż jest w podeszłym wieku, a uzyskiwane przez nią i brata dochody oraz zgromadzone oszczędności służą w głównej mierze do zaspokojenia bieżących potrzeb oraz remontu budynku. Jak wynika z nadesłanego formularza oraz dokumentów uzupełniających przedmiotowy wniosek zarówno skarżąca jak i jej brat osiągają stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych i rentowych w łącznej wysokości 2 293, 47 zł netto miesięcznie. Wśród wydatków utrzymania koniecznego skarżąca wymieniła wydatki związane z utrzymaniem mieszkania oraz wyżywieniem, w wysokości średnio ok. 1005 zł miesięcznie. Wskazała ponadto, iż w miesiącu lutym 2009 r. poniosła jednorazowy koszt [...] w wysokości 2 650 zł.
Z nadesłanych przy piśmie z dnia 18 maja 2009 r. wyciągów z kont bankowych i lokat dewizowych wynika, iż wnioskodawczyni posiada dostępne środki w wysokości 14 356, 17 zł oraz 681, 53 USA.
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, na wstępie należy wskazać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 1, poz. 8).
Należy też podkreślić, iż instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Z treści formularza wniosku skarżącej z dnia 28 lutego 2009 r., uzupełnionego dokumentami źródłowymi nadesłanymi przy piśmie z dnia 18 maja 2009 r. wynika, że łączny miesięczny dochód osiągany w dwuosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynosi 2 293, 47 zł netto, co daje kwotę 1 146, 73 zł na jedną osobę. Skarżąca nie jest zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Poza tym wnioskodawczyni ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Zasadnicze znaczenie dla oceny przedmiotowego wniosku ma jednak fakt, iż skarżąca na kontach bankowych posiada wolne, dostępne środki w wysokości 14 356, 17 zł oraz 681, 53 USA, czyli znacznie przekraczającej koszty sądowe, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł ( wpis sądowy od skargi). Uwzględniając nawet stałe wydatki skarżącej na leczenie oraz koszty bieżącego utrzymania należy stwierdzić, iż wysokość zgromadzonych oszczędności pozwala na przyjęcie, że dysponuje ona wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego, mając na uwadze wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym należy stwierdzić, że opisana powyżej sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Nie można bowiem stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI